Cã thÓ dïng e ke vÏ ®êng th¼ng a råi kiÎm tra xem ®êng th¼ng c cã vu«ng gãc víi ®êng th¼ng b kh«ng ?Phát biểu các tính chất có liên quan đến tính vuông góc và tính song song của hai đ[r]
Trang 1Ngày soạn:14/10/2007
Ngày giảng:18/10/2007 Tiết 11
I - Mục tiêu:
* Nắm vững quan hệ giữa hai đường thẳng cùng vuông góc hoặc cùng song song với
một đường thẳng thứ ba
*Rèn kĩ năng phát biểu gãy gọn một mệnh đề toán học
*Bước đầu tập suy luận
II - Chuẩn bị :
*GV: sgk, êke, thước kẻ ,bảng phụ
* HS: sgk, êke, thước kẻ ,bảng nhóm
III- Phương pháp dạy học :
Phương pháp gợi mở, vấn đáp đan xen hoạt động nhóm
IV- Tiến trình dạy và học :
1 Tổ chức lớp
HĐ1(12ph) 2 Kiểm tra bài cũ c
HS1: Chữa bài tập 42/98 SGK a
a b vì avà b cùng vuông góc với c bA
HS2: Chữa bài tập 44/98 SGK
a
c b vì c và b cùng song song với a.A
b
3 Bài mới c
Hoạt động 2(26ph)
-GV yêu cầu HS đọc đề bài
SGK
-Yêu cầu 1 HS lên bảng vẽ
hình,tóm tắt bài toán
Yêu cầu HS đứng tại chỗ trả
lời câu hỏi bài toán , 1 HS
lên bảng trình bày cách
giải
HS đọc đề bài SGK Cho d’,d’’ phân biệt
d’// d ,
d’’// d
Suy ra d/ // d//
1HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi bài toán , 1 HS lên bảng trình bày cách giải
I-Chữa bài tập
II- Luyện tập
Bài Tập 45 (tr-98 sgk)
d/
d
d//
Trang 2
GV theo dõi , nhận xét ,
chữa bài cho HS ,chú ý cách
trình bày
Kiểm tra chữa bài một số
HS yếu , kém
Cả lớp cùng làm so sánh kết quả , nhận xét chữa bài của bạn
Bài làm:
*Nếu d’x d’’=M thì M không thể nằm trên d vì
Md’ và d’//d
*Qua M nằm ngoài d vừa
có d’//d vừa có d’’//d nên trái tiên đề Oclít
* Để không trái tiên đề
Ơclít thì d’ và d’’ không thể cắt nhau d’//d’’
GV đưa hình vẽ 31/98 SGK
lên bảng phụ Yêu cầu HS
nhìn hình vẽ phát biểu bằng
lời nội dung bài toán
? Vì sao a//b?
?Muốn tính được DCB ta
làm thế nào?
GV yêu cầu HS trình bày
lại bài toán lên bảng
Gv đưa đề bài bằng bảng
phụ, yêu cầu HS nhìn hình
vẽ diễn đạt bằng lời
GV yêu cầu HS hoạt động
nhóm Sau 5 ph đại diện
nhóm trình bày Yêu cầu
bài làm của nhóm có hình
HS: Cho đường thẳng a và b cùng vuông góc với đường thẳng AB, lần lượt tại A và
B Đường thẳng DC cắt a tại
D, cắt b tại C sao cho góc ADC = 1200 Tính góc DCB
-HS Vì cùng vuông góc với đường thẳng AB
+ a//b, có DCB và
ADC ở vị trí trong cùng phía
Nên DCB = 180 o -
ADC= 180o-120o=60o
HS: Cho đường thẳng a //b
Đường thẳng AB vuông góc với a tại A Đường thẳng
CD cắt đường thẳng a tại D , cắt b tại C sao cho BCD
= 1300 Tính góc B, góc D
HS hoạt động nhóm Sau 5
ph đại diện nhóm trình bày
Bài tập 46( Tr98-sgk)
A D a
B C b
Bài giải : a//b vì cùng với AB a//b có DCB và ADC
ở vị trí trong cùng phía Nên DCB = 180 o -
ADC= 180o-120o=60o
Bài tập 47 (tr98-sgk)
A D a ?
? 130 0
B C b
Bài giảỉ: a//b mà a AB tại A => b AB tại B =>
B = ( Quan hệ giữa tính
vuông góc và tính song song
Trang 3vẽ , ký hiệu trên hình
0
(Hai góc trong cùng phía )
=> D = 180 0 – C
= 1800 - 1300 = 500
4/ Củng cố(5ph)
Gv đưa bài toán : Làm thế nào để kiểm tra được hai đường thẳng song song với nhau hay không ? Hãy nêu cách kiểm tra mà em biết?
?Cho 2 đường thẳng a và b ,kiểm tra xem a,b có song song hay không ?
(TL : Muốn kiểm tra xem hai đường thẳng a, b cho tỷứơc có song song với nhau hay không , ta vẽ một đường thẳng bất kỳ cắt a,b Rồi đo xem một cặp góc so le trong có bằng nhau hay không ? Nếu bằng nhau thì a//b ( Có thể thay bằng cặp góc đồng vị, hoặc
có thể kiểm tra xem một cặp góc trong cùng phía có bù nhau hay không ? Nếu bù nhau thì a//b ) Có thể dùng e ke vẽ đường thẳng a rồi kiẻm tra xem đường thẳng c có vuông góc với đường thẳng b không
?Phát biểu các tính chất có liên quan đến tính vuông góc và tính song song của hai đường thẳng Vẽ hình minh hoạ và ghi các tính chất đó bằng kí hiệu 5/ Hướng dẫn về nhà (2ph) *HS làm bài tập 48/99 SGK; 35,36,37,38/80 sbt *Học thuộc các tính chất quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song *Ôn tập tiên đề Ơclít và các tính chất về hai đường thẳng song song *Đọc trước bài 7 :Định lí V- Rút kinh nghiệm ………
………
………
………
………
Trang 4Ngày soạn:4/10/2007
Ngày giảng:9/10/2007 Tiết 12
I - Mục tiêu:
*HS biết cấu trúc của một định lí (gỉả thiết, kết luận )
*HS biết thế nào là chứng minh một định lí
*HS biết đưa một định lí về dạng : Nếu…Thì
*HS làm quen với mệnh đề lô gíc p q
biết diễn đạt định lí dưới dạng : Nếu Thì
*HS biết minh hoạ một định lí trên hình vẽ và viết gt, kl bằng kí hiệu
*HS bước đầu biết chứng minh định lí
II - Chuẩn bị :
*GV: sgk, êke, thước kẻ ,bảng phụ
* HS: sgk, êke, thước kẻ ,bảng nhóm
III- Phương pháp dạy học :
Phương pháp gợi mở, vấn đáp đan xen hoạt động nhóm
IV-Tiến trình dạy và học :
1 Tổ chức lớp
HĐ1(8ph) 2 Kiểm tra bài cũ
HS1: Phát biểu tiên đề Ơclít, vẽ hình minh hoạ
HS2: Phát biểu tính chất của hai đường thẳng song song ,vẽ hình minh hoạ chỉ ra
một cặp góc so le trong , một cặp góc đồng vị ,một cặp góc trong cùng phía?
3 Bài mới
ĐVĐ: Tiên đề Ơclit và T/c hai đường thẳng song song đều là các khẳng định
đúng.Nhưng Tiên đề Ơclit được thừa nhận qua hình vẽ, qua kinh nghiệm thực té Còn T/c
hai đường thẳng song song được suy ra từ những khẳng định được coi là đúng , đó là
định lý Vậy thế nào là định lý chúng ta học bài hôm nay………
HĐ2: (18ph)
GV cho HS đọc định lí SGK
? Thế nào là một định lí
G -GV y/c HS làm ?1sgk
HS đọc định lí SGK
HS trả lời
HS phát biểu lại ba định
1- Định lý
O a
1 2
b
Trang 5?Em có thể lấy ví dụ về các
định lí đã học ?
Yêu cầu HS lên bảng vẽ hình
,kí hiệu trên hình vẽ Ô1,Ô2
? Theo em trong định lí trên
điều đã cho là gì?
GV:Đó là giả thiết
?Điều phải suy ra là gì?
GV; đó làkết luận
GV giới thiệu về :GT,KL của
1 định lí
? Định lí gồm mấy phần ? là
những phần nào?
GV thông báo :một định lí đều
có thể phát biểu dưới dạng
:Nếu…Thì…Phần nằm giữa từ
nếu và từ thì là GT,sau là KL
?Em hãy phát biểu lại tính
chất hai góc đối đỉnh dưới
dạng Nếu…Thì ?
Dựa vào hình vẽ trên bảng em
hãy viết GT,KL bằng kí hiệu?
Gv cho HS làm câu hỏi 2
SGK/100
Gv trở lại vẽ hai góc đối đỉnh
thì bằng nhau
?Để có KL:Ô1=Ô2 ta suy luận
như thế nào ?
GV thông báo : quá trình đi từ
GTđến KL gọi là chứng minh
HS đọc định lí SGK
HĐ3: (12ph)
GV đưa đề bài BToán 1 lên
bảng phụ gợi ý cho HS cách
CM Đưa ra Bài CM mẫu
lý của bài “Từ vuông góc
đến song song”
HS: Hai góc đối đỉnh thì
bằng nhau
HS lên bảng vẽ hình +Biết Ô1 và Ô2 là hai góc
đối đỉnh +Phải suy ra: Ô1=Ô2
+ĐLý gồm 2 phần Giả thiết :là những vấn đề cho biết trước
*Kết luận : điều cần suy
ra HS: Nếu hai góc là đối
đỉnh thì hai góc đó bằng nhau
GT: Ô1 và Ô2 đối đỉnh KL: Ô1=Ô2
2 HS đứng tại chỗ trả lời
HS nghe, quan sát,suy nghĩ vấn đề đưa ra của GV
HS tự CM dưới sự gợi ý của GV So sánh bài CM mẫu
+Biết Ô1 và Ô2 là hai góc
đối đỉnh +Phải suy ra: Ô1=Ô2 + Định lý gồm 2 phần:
*Giả thiết :là những vấn đề cho biết trước
*Kết luận : Điều cần suy ra HS: Nếu hai góc là đối đỉnh thì hai góc đó bằng nhau GT: Ô1 và Ô2 đối đỉnh KL: Ô1=Ô2
?2 a)GT : Hai đường thẳng phân biệt cùng song song với đường thẳng thứ ba
KL : Chúng song song với nhau
b) a
b c
GT a//b ; b//c
KL a//b
2/ Chứng minh định lí Bài toán 1: CMR hai góc
đối đỉnh thì bằng nhau
Chứng minh:
Ô1+Ô3=180o(kề bù)
Ô2+Ô3=180o(kề bù )
Ô1+Ô3=Ô2+Ô3=180o
Ô1=Ô2 ( ĐPCM) Bài toán 2: CMR góc tạo bởi hai tia phân giác của hai
Trang 6GV đưa bài toán 2 lên bảng
phụ
GV hướng dẫn HS ghi GT, KL
? Tia phân giác của một góc là
gì ?
GV :Vì vậy On là phân giác
của góc zoy ta có
zon = noy = 1/2 zoy
?Tại saomoz+zon=mon?
?Tại sao
1/2(xoz+zoy)=1/2.180o
Gv thông báo chúng ta đã
chứng minh xong định lí
? Muốn chứng minh định lí ta
cần làm như thế nào
GV Chúng ta vừa C/m xong
một định lý Hãy cho biết
muốn C/m Một định lý ta cần
làm NTN?
Vậy C/m định lý là gì?
HS đọc BToán 2,Ghi GT
KL , Vẽ hình minh hoạ
HS Là tia nằm giữa hai cạnh của góc và tạo với 2 cạnh đó hai góc kề bằng nhau
Vì có tia oz nằm giữa hai tia Om, On
Vì góc xoz và góc zoy là hai góc kề bù nên tổng của hai góc đó bằng
1800HS
Ta cần +vẽ hình mimh hoạ định
lý đó + Dựa theo HVẽ ghi GT,KL bằng ký hiệu
Từ GT đưa ra các khẳng
định và nêu kèm theo các căn cứ của nó cho đến
KL
CM định lí là dùng lập luận để từ GT suy ra kết luận
HS: Muốn C/m Một định
lý ta cần :
Vẽ hình minh họa định lý Dựa theo hình vẽ viết GT , KL bằng ký hiệu
Từ GT đưa ra các khẳng
định và nêu kèm theo các căn cứ của n ó cho đến
KL HS: C/m định lý : là dùng lập luận để từ GT suy ra KL
góc kề bù là một góc vuông
?Chứng minh:
z n m
x O y
Vì Om là tia phân giác của
xoz ta có :
xom = moz =1/2 xoz (1)
Vì On là tia phân giác của
zoy ta có zon = noy =1/2 zoy (2)
Từ (1) và (2) ta có :
moz+zon
=1/2(xoz + zoy) (3)
4 Củng cố (5ph)
? Định lí là gì ? Định lí gồm những phần nào ?
?Giả thiết là gì ? kết luận là gì?
Trang 7GV đưa ra bài tập trắc nghiệm bằng bảng phụ ,yêu cầu HS làm tại lớp.
5 Hướng dẫn về nhà(2ph)
HS Học thuộc định lí là gì ,phân biệt GT,KL
Nắm được các bước chứng minh định lí
Làm bài tập 50,51,52/101,102 SGK bài 41,42/81 sbt
V- Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
Ngày soạn:20/10/2007
Ngày giảng:23/10/2007 Tiết 13 : Luyện tập S: G: I - M ục tiêu: *HS biết diễn đạt định lí dưới dạng : Nếu Thì
*Biết minh hoạ một định lí trên hình vẽ và viết gt, kl bằng kí hiệu *Bước đầu biết chứng minh định lí II - Chuẩn bị : GV: sgk, êke, thước kẻ ,bảng phụ HS: sgk, êke, thước kẻ ,bảng nhóm III- Phương pháp dạy học: Phương pháp gợi mở, vấn đáp đan xen hoạt động nhóm IV- Tiến trình dạy và học : 1 Tổ chức lớp HĐ1(8ph) 2 Kiểm tra bài cũ HS1: Thế nào là định lí ? định lí gồm những phần nào? TL : Định lý là một khẳng định được suy ra từ những khẳng định được coi là đúng Định lý gồm hai phần : Giả thiết : Đ iều đã cho Kết luận : Đ iều phảỉ suy ra
3 Bài mới
Trang 8Hoạt động của Thầy
HĐ2:( 13 ph)
Gv đưa bảng phụ đề bài tập
đã cho về nhà: a, trong các mệnh đề sau ,mệnh đề nào là 1 định lí ? b,Nếu là định lí hãy minh hoạ trên hình vẽ và ghi gt,kl bằng kí hiệu 1, Khoảng cách từ trung điểm đoạn thẳng tới mỗi đầu đoạn thẳng bằng nửa độ dài đoạn thẳng đó 2, Hai tia phân giác của hai góc kề bù tạo thành một góc vuông 3,Tia phân giác của một góc tạo với hai cạnh của góc hai góc có số đo bằng nửa số đo góc đó ? Em hãy phát biểu các định lí trên dưới dạng : nếu thì
Hoạt động của Trò HS đọc đề bài HS lần lượt trả lời và lên bảng vẽ hình ,nêu GT ,KL
A M B
HS1:là định lí GT M là trung điểm của AB KL MA=MB=1/2AB HS2: là 1 định lí GT xoz+ zOy=180 o; Ô1=Ô2; Ô3=Ô4 KL nOm=90 o HS3: là 1 định lí GT Ot là phân giác của góc xOy KL xOt= tOy=1/2 xOy
HS phát biểu
1- Nếu M là trung điểm của đoạn AB thì MA = MB = 1/2AB 2-Nếu OM, ON là tia phân giác của hai góc y0z, z0x kề bù thì góc MON = 900 3- Nếu OT là tia phân giác của góc xoy thì xot= toy = 1/2 xoy Ghi bảng I- Chữa bài tập
z m n
2 3
1 4
x 0 y
y
o
t
x
Trang 9
HĐ3(15ph)
II- Luyện tập
GV gọi HS đọc đề bài sgk
Yêu cầu HS lên bảng vẽ
hình , làm câu a,b
Câu c: GV ghi trên bảng
phụ
Điền vào chỗ trống trong
các câu sau
1 xOy+yOx ' = 180o (vì
2.90o + x 'Oy=180o ( gt và
căn cứ )
3 x 'Oy= 90o ( căn cứ )
4 x 'Oy'= xOy (vì )
5 x 'Oy'= 90o ( căn
cứ )
6 xOy '= x' Oy (vì )
7 y 'Ox= 90o (căn cứ vào )
HS đọc đề bài sgk -Lên bảng vẽ hình,làm câu a,b , cả lớp làm vào vở
GT xx,cắt yy' tại O Góc xOy=90o
KL yOx '= x 'Oy'
= xOy '=90o
HS lên bảng điền vào chỗ trống
-vì hai góc kề bù -theo gt và căn cứ vào ( 1)
-căn cứ vào ( 2) -vì hai góc đối đỉnh -căn cứ vào gt
- vì hai góc đối đỉnh -căn cứ vào (3)
Bài tập 53 (SGK-102)
y
x, o x
y,
Bài giả i:
Có:
xOy+yOx' = 180
(vì hai góc kề bù) xOy
= 90o(GT) => y 'Ox=
90o x 'Oy’= xOy =
90o (đối đỉnh) y 'Ox=
x'Oy=90o (đối đỉnh)
4 Củng cố(7ph)
? Định lí là gì ?
?Muốn chứng minh một định lí ta cần tiến hành qua những bước nào?
GV đưa bài tập lên bảng phụ
Điền vào chỗ trống để chứng minh bài toán sau:
Gọi DI là phân giác của góc MDN;Gọi góc EDK đối đỉnh của góc IDM
Chứng minh rằng IDK=IDN E
GT:…………
KL………… K D M
Chứng minh:
IDM= IDN ( vì ) I
IDM= EDK(vì )
Từ (1) và (2) suy ra đpcm
HDẫn:
GT: DI là tai phân giác của góc MDN
KL EDK = IDM
Trang 10
Chứng minh:
IDM= IDN( DI là tia phân giác của MDN )
IDM= EDK(vì đối đỉnh) Từ (1) và (2) suy ra EDK = IDN (= IDM) 5.Hướng dẫn về nhà (2 ph) -Học bài theo sgk và vở ghi -Làm các câu hỏi ôn chương I/102,103 sgk -Làm các bài tập 54,55,57/103,104 sgk -Bài 43,45/81,82 sbt V/ Rút kinh nghiệm ………
………
………
………
………
Ngày soạn:22/10/2007
Ngày giảng:25/10/2007
Tiết 14 S: ôn tập chương i I- Mục tiêu *Hệ thống hoá kiến thức về đường thẳng vuông góc , đường thẳng song song *Sử dụng thành thạo các dụng cụ để vẽ hai đường thẳng vuông góc , hai đường thẳng song song *Biết cách kiểm tra xem hai đường thẳng cho trước có vuông góc hay song song *Bước đầu tập suy luận , vận dụng tính chất của các đường thẳng vuông góc , song song II- Chuẩn bị *GV: SGK, dụng cụ đo, vẽ, bảng phụ *HS: Làm câu hỏi và bài tập ôn tập chương, dụng cụ vẽ
III- Phương pháp dạy học
Phương pháp gợi mở, vấn đáp đan xen hoạt động nhóm
Trang 11IV Tiến trình dạy học
1 Tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Kết hợp ôn tập chương
3 B ài giảng
Hoạt động Hoạt động
Thầy Trò
Ghi bảng
Hoạt động 1(20ph)
GV đưa bảng phụ:
mỗi hỡnh trong HS quan sát bảng
bảng sau cho biết phụ ,suy nghĩ và
kiến thức gỡ ?
Gv yờu cầu HS trả lời
núi rừ kiến thức 1 HS lên bảng
nào đã học và điền ND kiến
điền dưới mỗi thức trong HVẽ
hỡnh vẽ
-HS lờn bảng điền
I- Ôn tập lý thuyết
Bài toán 1
a 0
3 1
4
b
Hai gúc đối đỉnh
x
A B
y
Đường trung trực của đoạn thẳng
a c
b
Dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song
a b c
Quan hệ ba đường thẳng song song
a b c
Một đường thẳng với 1trong 2 đường thẳng song song
b M a
Tiờn đề Ơclớt
a b hai dường thẳng cùng vuông góc với
c đường thẳng thứ ba thì song song với nhau