Chủ đề 1: văn tự sự Tiết 5: Kể chuyện tưởng tượng A/ Môc tiªu bµi häc Giúp HS bước đầu nắm được nội dung, yêu cầu của kể chuyện sáng tạổư mức độ đơn giản 9 Trường THCS Quý sơn 2 – bắc gi[r]
Trang 1Chủ đề 1: Văn tự sự
Tiết 1: Lập dàn ý cho văn tự sự.
A/ Mục tiêu bài học.
Giúp HS nhận thức về thể loại văn tự sự Nâng cao kiến thức về thể loại
văn tự sự
Qua tiết học giúp HS biết cách lập dàn ý chi tiết
Rèn kỹ năng lập dàn bài cho một bài văn
B/ Chuẩn bị.
GV: Soạn giáo án, tài liệu tham khảo
Một dàn ý chi tiết
HS: đọc bài, học bài theo câu hỏi SGK trên lớp
C/ Tiến trình các hoạt động dạy và học.
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sỹ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Sách, vở
3 Bài mới:
các sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện
một ý nghĩa
Tự sự giúp !P kể, giải thích sự việc, tìm hiểu con !P4 nêu vấn đề và bày tỏ thái độ
khen chê
Để làm điều đó chúng ta < hết phải lập dàn ý
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV: bài văn tự sự có mấy phần? đó
những phần nào?
HS: Có 3 phần
+ Phần mở bài
+ Phần thân bài
+ Phần kết bài
GV: Mở bài nói gì? Thân bài nói
Kết bài nói gì?
HS: Trả lời theo suy nghĩ
GV: Để lập dàn ý các em hãy
tìm hiểu đề, Vậy theo em đề yêu
gì?
HS: Kể một câu chuyện mà em thích
bằng chính lời văn của em
GV: Em hãy xác định nội dung cụ
trong đề là gì?
I/ Bố cục của bài văn tự sự
+ Mở bài Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc + Thân bài: Kể diễn biến của sự việc
+ Kết bài: Kể kết cục của sự việc
II/ Lập dàn ý
Đề bài: Em hãy kể một câu chuyện mầ em thích bằng lời văn của em?
- Tìm hiểu đề:
- Lập ý:
Trang 2HS: Truyện kể " Con Rồng, cháu
Tiên"
- Nhân vật: Lạc Long Quân và Âu Cơ
- Sự việc: Giải thích nguồn gốc
!P Việt Nam
- Diễn biến:
+ LLQ thuộc nòi rồng, con trai thần
Long Nữ
+ Âu Cơ con Thần Nông xinh đẹp
+ LLQ và Âu Cơ gặp nhau,
nhau
+ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng
+ LLQ và AC chia con lên rừng
xuống biển
+ Con B! theo AC lên làm
vua giải thích nguồn gốc của !P
Việt nam
- Nhân vật:
- Sự việc:
- Diễn biến:
- Kết quả:
- ý nghĩa của truyện
Dàn ý chi tiết:
1 Mở bài:
Trong kho tàng truyện truyền thuết, cổ tích Việt Nam ta có nhiều câu chuyện ly kỳ, hấp dẫn.Trong đó có một câu chuyện giải thích nhằm suy tôn nguồn gốc của !P Việt Nam ta chính là câu chuyện "Con Rồng, cháu Tiên" - một câu chuyện
mà em thích nhất
2 Thân bài:
- Giới thiệu về Lạc Long Quân: con trai thần Long Nữ, thần mình rồng, sống *< <4T sức khoẻ và nhiều phép lạ
- Giới thiệu về Âu Cơ: con của Thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần
- Lạc Long Quân và Âu Cơ gặp nhau, yêu nhau rồi kết thành chồng
- Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, nở trăm con trai
- LLQ về thuỷ cung, AC ở lại nuôi con một mình
- LLQ và AC chia con, kẻ xuống biển, !P lên rừng
- Con B! của AC lên làm vua giải thích nguồn gốc !P Việt Nam
3 Kết bài
Câu chuyện trên làm em thật cảm động Câu chuyện giúp hiểu biết rõ hơn về nguốn gốc của !P dân Việt Nam chúng
ta - giòng giống Tiên, Rồng
4 củng cố, dặn dò
GV: Để lập dàn ý cho một đề văn tự sự thì làm thế nào?
Trang 3Về nhà em hãy kể một câu chuyện khác mà em thích nhất?
Chủ đề 1: Văn tự sự
Tiết 2: Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự
A/ Mục tiêu bài học
Giúp HS hiểu ngôi kể và lời kể trong văn tự sự là rất quan trọng.Vì thế trên cơ sở
đã học lý thuyết Gv nhằm giúp HS nâng cao nhận thức về ngôi kể
Biết vận dung ngôi kể, lời kể vào làm văn một cách linh hoat
Rèn kỹ năng viết văn cho HS
B/ Chuẩn bị
GV: Soạn giáo án chi tiết, tài liệu tham khảo
HS: Học bài và làm bài
C/ Tiến trình các hoạt động dạy và học
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sỹ số
2 Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ
3 Bài mới:
GV: Ngôi kể là gì?
HS: Là vị trí giao tiếp mà !P kể
dụng để kể chuyện
GV: Có mấy ngôi kể? Kể tên gọi ngôi kể?
HS: có 2 ngôi kể: ngôi kể thứ nhất và ngôi
kể thứ 3
Gv: Nêu tác dung của hai ngôi kể trên?
HS: Dựa vào SGK trả lời
GV: Truyền truyết "Con Rồng, cháu
Tiên" kể theo ngôi thứ mấy?
HS: Kể theo ngôi thứ ba
GV: Em hãy cho biết đoạn văn trên
viết theo ngôi kể thứ mấy?
HS: Đọan văn viết theo ngôi kể
nhất
I/ Ngôi kể trong văn tự sự
- Ngôi kể thứ nhất: Tự ]! là tôi, !P kể có thể trực tiếp ra những gì mình nghe, mình thấy, mình qua, có thể trực tiếp nói ra cảm B!4 ý nghĩ mình
- Ngôi kể thứ ba: !P tự kể dấu mình đi, !P
có thể linh hoạt, tự do diễn ra những gì với nhân vật
* Ví dụ minh hoạ
- Truyền truyết "con Rồng, cháu Tiên": S kể theo ngôi thứ ba
- " Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên P! tráng Đôi càng mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh
Trang 4GV: Căn cứ vào đâu mà em biết điều
đó?
HS: !P kể đã tự ]! là "tôi"
GV: Theo em "tôi" ở đây là tác giả
Hoài hay là Dế Mèn?
HS: Dế Mèn
GV: Ngôi kể có thể thay đổi 4 vậy
hãy thay đổi ngôi kể trong đoạn văn trên
bằng ngôi kể trứ ba?
HS: " Bởi Dế Mèn ăn uống điều độ và làm
việc có chừng mực nên anh ta chóng
lắm Chẳng bao lâu, Mèn đã thành một
chàng dế thanh niên P! tráng Đôi
càng mẫm bóng Mèn co cẳng lên Đôi
cánh Dế Mèn Mỗi khi Mèn vỗ cánh
tiếng phành phạch giòn giã."
GV: Em hãy thay đổi ngôi kể trong đoạn
văn trên?
HS: Thay từ "Thanh, chàng" trong đoạn
văn bằng từ "tôi"
GV: Theo em lời kể trong văn tự sự bao
gồm những lời văn nào?
HS: Lời văn giới thiệu nhân vật và lời văn
kể sự việc
GV giảng: Văn tự sự chủ yếu là văn
!P và việc
GV: Vậy theo em khi kể !P lời văn
HS: Phải giới thiệu tên, họ, lai lịch, quan
hệ, tính tình, tài năng, ý nghĩa của nhân
vật
Ví dụ: Sơn Tinh: ở núi Tản Viên, có nhiều
phép lạ
HS: trả lời theo suy nghĩ
có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, < kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã."
( Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu
Đoạn văn trên kể theo ngôi kể thứ nhất
Căn cứ vào từ "tôi"- đại từ ]! hô
- Cho đoạn văn: "Một cái bóng lẹ làng từ trong vụt rơi xuống mặt bàn.Thanh định thần nhìn rõ: con mèo già của bà chàng, con mèo già vẫn chơi đùa vời chàng ngày < Con vật nép chân vào mình khẽ phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh !J! lên nhìn !P Thanh mỉm P lại gần vuốt ve con mèo
(Thạch Lam, g< bóng hoàng lan)
"Một cái bóng lẹ làng, rơi xuống mặt bàn Tôi định thần nhìn rõ: con mèo già của bà tôi, con mèo già vẫn chơi đùa với tôi ngày <E vật nép chân vào mình khẽ phe phẩy cái đuôi, rồi hai mắt ngọc thạch xanh !J! lên nhìn !P Tôi mỉm P lại gần vuốt ve con mèo."
II/ Lời kể trong văn tự sự
- Lời văn giới thiệu nhân vật: giới thiệu tên, họ, lịch, tinh tình, tài năng,hình dạng, quan hệ, ý nghĩa của nhân vật
- Khi kể việc thì kể các hành động, việc làm, kết quả
và sự thay đổi do các hành động ấy đem lại
Trang 5Ví dụ: Thuỷ Tinh: "hô 0"4 gọi gió làm
thành giông bão rung chuyển cả đất trời,
dâng < sông lên cuồn cuộn đánh Sơn
Tinh < ngập ruộng đồng, < ngập
nhà cửa, < dâng lên ! đồi, P núi,
một biển <d
GV: Em hãy dùng lời văn của mình để
về một !P bạn của em?
HS:Họ tên, lai lịch
Hình dáng
Tính tình
Tài năng
Những việc làm của bạn
Kết quả của việc làm mang lại
Sự thay đổi của hành động ấy
GV: Nhận xét
4 Củng cố và dặn dò
Chủ đề 1: Văn tự sự
Tiết 3: Xây dựng nhân vât tình tiết trong văn tự sự.
A/ Mục tiêu bài học.
Trên cơ sở HS đã biết thế nào là sự viêc, nhân vât trong văn tự sự, GV giúp
HS hiểu đặc điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong tác phẩm tự sự Hai loại nhân vật chủ yếu: Nhân vật chính và nhân vật phụ
Rèn kỹ năng viết văn tự sự
B/ Chuẩn bị
- GV: Soạn bài, tài liệu tham khảo
- HS: Học bài và làm bài
C/ Tiến trình các hoạt động dạy và học.
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sỹ số
2 Kiểm tra bài cũ: ? theo em trong văn tự sự có mấy ngôi kể?đó là những ngôi kể nào?
3 Bài mới:
Trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng phải có việc, có !PST là sự việc và
nhận ra? Làm thế nào để xây dựng nó cho hay, cho sopóng đọng trong bài viết của mình, chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
1 Sự việc trong tác phẩm tự sự
Trang 6GV: Em hãy cho biết trong tác phẩm tự
có mấy sự việc? Hãy chỉ rõ?
HS: Tự trình bày
GV: em hãy chỉ rõ các sự việc đó trong
văn bản Sơn Tinh, Thuỷ Tinh?
HS: + Sự việc khởi đầu: Vua Hùng kén
+ Sự việc phát triển: Hai thần đến cầu hôn
Vua Hùng ra điều kiện kén rể
Sơn Tinh đến <4 vợ
+ Sự việc cao trào: Thuỷ Tinh thua cuộc,
ghen tuông, dang < đánh Sơn Tinh
Hai thần đánh nhau hàng tháng trời, cuối
cùng Thuỷ Tinh thua , rút về
+ Sự việc kết thúc: Hằng năm Thuỷ Tinh
thua
Gv: Sự việc trong tác phẩm tự sự có mấy
yếu tố?
HS: Có 6 yếu tố
GV: Em hãy chỉ rõ 6 yếu tố trong truyện
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh?
HS: + Hùng 2J!4 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
+ ở Phong châu, đất của vua Hùng
+ Thời gian xảy ra: Thời vua Hùng
+ Nguyên nhân: Những trận đánh nhau
dai dẳng của hai thần hằng năm
cam chịu Hằng năm cuộc chiến giữa
thần vẫn xảy ra
GV: Nhân vật trong tác phẩm tự sự là ai?
HS: trả lời theo suy nghĩ
GV: Theo em có mấy kiểu nhân vật?
là kiểu nhân vật nào?
HS: Hai kiểu nhân vật: Nhân vật chính
nhân vật phụ
GV: Nhân vật trong văn tự sự
ntn?
HS: S gọi tên, đặt tên, giới thiệu
lịch, tính tình, tài năng
GV: Em hãy lấy VD để minh hoạ cho
những vấn đề trên?
HS: lấy VD
* 4 sự việc:
+ Sự việc khởi đầu
+ Sự việc phát triển
+ Sự việc cao trào
+ Sự việc kết thúc
* Yếu tố trong văn tự sự:
+ Ai làm(nhân vật)
+ Xảy ra ở đâu?(không gian, địa điểm) + Xảy ra lúc nào?(thời gian)
+ Vì sao lại xảy ra?(nguyên nhân) + Kết quả ra sao?
2 Nhân vật trong tác phẩm tự sự.
- Là kẻ vừa thực hiện các sự việc vừa là kể nói tới, biểu *J! hay bị lên án
- Có hai kiểu nhân vật:
+ Nhân vật chính
+ Nhân vật phụ
Trang 7* Ví dụ minh hoạ: Truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
- Nhân vật giới thiêu: Hung 2J!4 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh, Mị J!
- Nhân vât chính: Sơn Tinh và Thuỷ Tinh
- Nhân vật nói tới nhiều nhất: Thuỷ Tinh
- Nhân vật phụ: Hùng 2J!4 Mị J!
4 Củng cố, dặn dò
GV: ? em hãy nhắc lại những sự việc trong tác phẩm tự sự? Tác phẩm tự sự có những yếu tố nào?
? trong tác phẩm tự sự có những nhân vật nào? nhân vật thể hiện qua những mặt nào?
Gv: Về nhà em hãy tìm những yếu tố,sự việc, nhân vật chính, nhân vật phụ trong truyện Thánh Gióng,Con Rồng, cháu Tiên?
Chủ đề 1: văn tự sự
A/ Mục tiêu bài học.
Trên cơ sở học lý thuyết, GV giúp các em chuyên sâu hơn vào thể loại kể viết bài
B/ Chuẩn bị
- GV: Soạn giáo án, tài liệu tham khảo
- HS: Học bài và làm bài
C/ Tiến trình các hoạt động dạy và học.
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sỹ số
2 Kiểm tra bài cũ:?Em hãy nêu những sự việc có trong văn tự sự? Văn
tự sự có những yếu tố nào?
?Trong văn tự sự có mấy kiểu nhân vật? Nhân vật thể hiện qua những mặt nào?
3 Bài mới:
Trang 8Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV: Theo em hiểu thế nào là kể chuyện
HS:Trả lời theo suy nghĩ
yêu cầu gì?
GV: ghi đề lên bảng
HS: chép đề vào vở
GV:Đề bài yêu cầu điều gì:
HS: Kể về !P bạn mới quen
GV: Mở bài cần nói điều gì?
HS: Tạo ra một tình huống tự nhiên để
giới thiệu !P bạn mới quen
GV: nhận xét và kết luận
GV: phần thân bài cần nói vấn đề
gì?
HS: - Phác qua vài nét nổi bật về hình
dáng bên ngoài
- Kể chi tiết tình huống gặp bạn
- Sau đó là giai đoạn giao tiếp giữa em và
bạn mới quen
GV: Phần kết bài em nói vấn đề gì?
HS: Mong < tình bạn ngày càng tốt đẹp
- giúp đỡ nhau trong học tập
GV: Yêu cầu của đề là gì?
I/ Kể chuyện đời thường là gì?
- KN: Là kể về những câu chuyện hàng ngày từng
lại những ân !4 cảm xúc nhất định nào đó
- Yêu cầu: Một trong những yêu cầu hàng đầu của sức chân thực,không nên bịa đặt, thêm thắt tuỳ ý
II/ Đề.
1 Đề 1: Em hãy kể về một !P bạn mà em mới
quen?
2 Đề 2: Em hãy kể về thầy giáo(cô giáo) của em? II/ Dàn bài.
1 Đề 1.
a, Mở bài:
Trong một lần đi học muộn, phải đứng ngoài cổng P! trong khi các bạn đang chào cờ, tôi quen Hoa - một cô bạn cũng đi muộn, phải đứng chờ
b/ Thân bài
- Lý do: Vì đau bụng nên em đến P! muộn
- Tình huống: xin bác bảo vệ với lý do chính đáng
+ Lời xin lỗi của em với bạn đó
- Kết bạn thân với bạn đó: giới thiệu tên mình, qua hỏi tên bạn để kết thân
+ !P bạn đó tên Lan, ở xóm 2, đang học lớp 6C + Lan rất dịu dàng, giọng nói nghe rất ấm
+ Đôi môi lúc nào cũng nở nụ P
- Lan nhanh nhẹn trong mọi lĩnh vực nhất là trong học tập: Bài khó hỏi Lan, bạn ấy giảng nhanh mà
dễ hiểu chính vì thế mà tình bạn giữa em và Lan càng gắn bó hơn
c, Kết bài.
Tôi rất vui khi làm bạn với Lan Làm bạn với Lan, tôi học từ bạn ấy bao nhiêu điều Tôi và Lan mãi mãi là bạn thân của nhau
2 Đề 2
a, Mở bài
Trang 9HS: Kể về thầy giáo( cô giáo) mà em kính
mến
GV: Theo em mở bài nên nói những gì?
HS: Giới thiệu khái quát về !P thầy
giáo(cô giáo) mà em kính mến hoặc yêu
quý
GV:Thân bài em nói về điều gì?
HS:- Phác qua vài nét về hình dáng bên
ngoài của thầy giáo(cô giáo): giản dị,
nhanh nhẹn
- kể chi tiết những kỷ niệm thân thiết gắn
bó với thầy giáo(cô giáo): trong học tâp,
trong đời sống
GV: Phần kết bài em thể hiện điều gì?
HS: Mong giữ mãi hình ảnh của thầy
giáo(cô giáo) kính mến
S" khách sang sông rồi một mình quay trở lại"
đó là hình ảnh thầy giáo mà tôi không bao giờ quên thầy Hùng
b, Thân bài
- Hình dáng: Thầy khoảng 40 tuổi, vẫn còn nhanh nhẹn
+ Là một ông giáo làng, có khoảng 15 năm trong nghề
+ Ăn mặc giản dị
- Kỉ niệm:
+ bản thân tôi là một HS dốt
+ S thầy để ý và quan tâm nhiều hơn: ngoài lên lớp, những lúc ở nhà thầy đến nhà kèm
+ Kết quả:năm ấy tôi từ một HS dốt J lên là giỏi của lớp
!P trong gđ
c, Kết bài
Tôi tất biết ơn thầy Nhờ thầy mà tôi học giỏi hơn nhiều.Nếu mai đây thành công trong công việc thì
sẽ mãi mãi nhớ ơn !P thầy mà em yêu quý
4 Củng cố, dặn dò
GV: Về nhà em hãy viết hai đề trên thành bài văn hoàn chỉnh
Chủ đề 1: văn tự sự Tiết 5: Kể chuyện tưởng tượng
A/ Mục tiêu bài học
Giúp HS (< đầu nắm nội dung, yêu cầu của kể chuyện sáng = mức độ đơn giản
Trang 10Giúp HS hiểu vai trò của B! ! trong văn tự sự.
Biết vận dụng trong bài làm
B/ Chuẩn bị
- GV: Soạn bài, tài liệu tham khảo
- HS: Học bài và làm nài
C/ Tiến trình hoạt động dạy và học
1 ổn định tổ chức: Kiểm tra sỹ số
2 Kiểm tra bài cũ: ? em hãy kể về một !P bạn than của em?
3 Bài mới:
GV: Em hiểu kể chuyện B! ! là gì?
HS: Là những truyện do !P kể nnghĩ ra bằng trí B! !
nghĩa nào đó
GV: Nêu đặc điểm của kể truyện B! !V
HS: Truyện B! ! kể ra một phần dựa vào những điều
thật, có ý nghĩa, rồi B! ! thêm ra cho thú vị và làm cho
nghĩa thêm nổi bật
GV: Mở bài cần nói những gì?
HS: Cuộc chiến giữa ST và TT rất dữ dội, với đủ các loại vũ khí hiện
đại, hòng tiêu diệt lẫn nhau để < Mị J!
GV: Thân bài em cần nói những gì?
HS: TT đem lễ vật đến muộn không lấy Mị J! bèn đem
lội <4 xe tăng tấn công
- ST : dùng máy bay trút bom
- Tăng thêm quân TT dùng điện thoại di động gọi cho cá sấu, cá mập
đem thêm máy xúc, máy ủi đến
- Trận chiến rất ác liệt, bụi khói, tiếng kêu vang
- TT không tiêu diệt ST
GV: NHận xét và kết luận
GV: Phần kết bài ntn?
HS: TT đem lòng oán hận, hàng năm vẫn cho quân và máy bay
la có cơ hội lại chiến đấu
GV: Sau khi cho HS ghi dan bài chi tiết GV cho HS làm bài ra giấy
nháp?
HS: Làm Bài (trong vòng 15 phút)
GV: Sau 15 phút GV gọi HS trình bày < lớp?
HS: 3-4 HS trình bày
I/ Lý thuyết
II/ Luyện tập
1 Bài 1: Em hãy B! ! cuộc đọ sức giữa Sơn Tinh Thuỷ Tinh trong điều kiện hiện nay với máy ủi, máy xúc, măng cốt thép
a Mở bài
- Giới thiệu trận đánh giữa ST
TT với nhiều thứ vũ khí hiện đại
b Thân bài:
- nguyện nhân ST và TT đành nhau
- Trong trận chiến ST và TT dung những loại vũ khí nào?
- TT điều quân ra sao?
- ST ứng phó thế nào?
- Kết quả cuối cùng ntn?
c Kết bài:
Hàng năm TT vẫn đánh ST
... gì?HS :- Phác qua vài nét hình dáng bên
ngồi thầy giáo( cơ giáo) : giản dị,
nhanh nhẹn
- kể chi tiết kỷ niệm thân thiết gắn
bó với thầy giáo( cơ giáo) : học tâp,... thầy
giáo( cơ giáo) kính mến
S& #34 ; khách sang sơng quay trở lại& #34 ;
đó hình ảnh thầy giáo mà không quên thầy Hùng
b, Thân bài
- Hình dáng: Thầy khoảng...
cánh Dế Mèn Mỗi Mèn vỗ cánh
tiếng phành phạch giòn giã.& #34 ;
GV: Em thay đổi kể đoạn
văn trên?
HS: Thay từ & #34 ;Thanh, chàng& #34 ; đoạn
văn từ & #34 ;tôi& #34 ;