- Sự tích Hồ Gươm ca ngợi tính chất chính nghĩa, tínhchất nhân dân và chiến thắng vẻ vang của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh xâm lược do Lê Lợi lãnh đạo ở đầu thế kỷ XV?. Truyện[r]
Trang 1Tuần: 4
Tiết : 13
Ngày soạn: 31/8/2011 Ngày dạy: 4/09/2011 Hướng dẫn đọc thêm.
SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
(Truyền thuyết)
I Mức độ cần đạt.
- Hiểu và cảm nhận được nội dung ,ý nghĩa của truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm
- Hiểu được vẽ đẹp của một số hình ảnh, chi tiết kì ảo giu ý nghĩa trong truyện
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng.
1 Kiến thức.
- Nhân vật , sự kiện trong truyền thuyết sự tích Hồ Gươm
- Truyền thuyết địa danh
- Cốt li lịch sử trong một tc phẩm thuộc chuổi truyền thuyết về người anh hùng Lê Lợi và cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn
2 Kĩ năng.
- Đọc –hiểu văn bản truyền thuyết
- Phân tích để thấy được ý nghĩa sâu sắc của một số chi tiết tưởng tượng trong truyện
- Kể lại đươc truyện
III Hướng dẫn thực hiện:
1 Ổn định : (1’)
Kiểm tra sĩ số, tác phong HS
2 Kiểm tra : (5’)
Câu hỏi: - Kể tĩm tắt truyện Sơn
Tinh, Thuỷ Tinh Nêu ý nghĩa của
truyện?
3 Giới thiệu: (1’)
Hồ Gươm là một thắng cảnh nổi
tiếng, một di tích lịch sử văn hố
của đất nước Hơm nay, chúng ta
cùng nhau tìm hiểu…
* Gợi ý:
- Kể đầy đủ 7 sự việc chính như
đã học
- Ý nghĩa: Giải thích hiện tượng
lũ lụt, thể hiện ước mơ chế ngự thiên tai, ca ngợi cơng lao dựng nước…
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung
(15’)
- GV hướng dẫn HS đọc văn bản
- GV bình giảng các ý :
+ Lê lợi cĩ ảnh hưởng gì về cuộc
khởi nghĩa.
+ Thế nào là truyền thuyết địa
danh ?
+ Sự giải thích cho việc hồ Hồn
Kiếm
Sau khi bình từng ý -> GV ghi
bảng
- Tạm chia truyện thành 2 phần:
- Đọc diễn cảm SGK
HS nghe
A/ Tìm hiểu chung
- Lê Lợi là linh hồn của cuộc kháng chiến vẻ vang của dân ta chống giặc Minh xâm lược ở thế kỷ
XV
- Truyền thuyết địa danh : loại truyền thuyết giải thích nguồn gốc lịch sử của một địa danh
- Sự tích hồ Gươm là một trong những truyền thuyết
Trang 2+ Từ đầu…… đất nước.
+ Còn lại.
- Gọi HS đọc và nêu ý chính mỗi
đoạn.
- GV nhấn mạnh các chú thích (1),
(3), (4), (6), (12).
tiêu biểu nhất về hồ Hoàn Kiếm và Lê Lợi
Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản
(22’)
- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1
? Vì sao Long Quân cho nghĩa
quân mượn gươm?
GV diễn giảng: dường như cuộc
khởi nghĩa của nghĩa quân được tổ
tiên ủng hộ
? Lê Lợi đã nhận được gươm như
thế nào?
GV gợi ý cho HS đọc và tóm tắt sự
việc: Từ hồi ấy…… quốc
- GV tóm tắt các sự việc “cách cho
mượn gươm” bảng phụ:
* Lê Thận nhặt lưỡi gươm dưới
biển
* Lê Lợi nhặt chuôi gươm trên
rừng
* Lưỡi tra vào chuôi vừa như in
* Lê Thận dâng gươm cho Lê lợi
? Cách Long Quân cho nghĩa qưan
mượn gươm có ý nghĩa gì ?
?
Em hiểu thế nào là “Thuận thiên”?
(Lồng bài tập 2 vào)
- GV nhấn mạnh: Thận thiên là ý
trời, ý của nhân dân
? Hãy chỉ ra sức mạnh của gươm
thần đối với nghĩa quân ?
- Giặc minh xâm lược nước ta , thế lực nghĩa quân còn non yếu, nhiều lần thất bại
- Trong một buổi bị giặc đuổi, chạy vào rừng Lê Lợi nhìn thấy chuôi gươm trên cành cây Lưỡi gươm do Lê Thận tìm thấy trong lúc đi đánh cá sau đó dâng cho
Lê Lợi
- Sự nghiệp của Lê Lợi và nghĩa quân là chính nghĩa, nên được cả thần linh ủng hộ, giúp đỡ Nhưng
đó là gươm thần nên không thể cho một cách đơn giản, mà phải vòng vèo, quanh co
- Thuận theo ý trời
- Làm tăng sức mạnh cho nghĩa quân, Lòng yêu nước, căm thù giặc, đòan kết quân dân lại được trang bị vũ khí thần diệu là nguyên nhân dẫn đến thắng lợi hòan tòan Đó là thắng lợi của
B/ Đọc- hiểu văn bản.
I Nội dung.
1 Long Quân cho mượn gươm thần:
a Nguyên nhân cho mượn gươm:
Giặc minh xâm lược nước
ta , thế lực nghĩa quân còn non yếu, nhiều lần thất bại
b Cách cho mượn gươm:
- Lê Thận nhặt lưỡi gươm dưới nước
- Lê Lợi nhặt chuôi gươm trên ngọc cây đa
2 Long Quân cho đòi lại gươm:
a Hoàn cảnh chung:
Đuổi xong giặc, đất nước thanh bình -> Rùa vàng đòi lại gươm
b Cảnh đòi gươm và trao lại gươm thần:
- Thể hiện tình yêu hoà bình của nhân dân, ánh sáng của gươm thần là ánh sáng của chính nghĩa
Trang 3- Cho HS đọc thầm đoạn 2.
? Khi nào Long Quân cho đòi lại
gươm thần?
- Cho HS xem tranh
? Cảnh đòi gươm và trả gươm ntn?
- Nhận xét câu trả lời của HS
? Việc đòi trả gươm ấy có ý nghĩa
gì?
? Hãy nêu nghệ thuật, ý nghĩa của
truyện “Sự tích Hồ Gươm”?
- Em còn biết truyền thuyết nào
nước ta có hình ảnh Rùa vàng?
- Theo em, hiện tượng rùa vàng
trong truyền thuyết VN tượng trưng
cho ai? Cho cái gì?
chính nghĩa, của lòng dân, ý trời hòa hợp Là hình tựng nhiệm màu của vũ khí lợi hại trong tay nghĩa quân
- Một năm khi đuổi xong giặc Minh
- Nhân dịp Lê Lợi ngự thuyền rồng dạo chơi ở hồ Tả Vọng
Long Quân sai rùa vàng lên đòi lại gươm thần Vua lập tức hoàn gươm lại cho Long Quân
- Khẳng định sự chiến thắng, đất nước đã yên bình
- Xây dựng các tình tiết thể hiện ý nguyện, tinh thần đoàn kết của dân tộc
- Sử dụng một số hình ảnh, chi tiết
kì ảo giàu ý nghĩa như gươm thần , Rùa Vàng
- Sự tích Hồ Gươm ca ngợi tính chất chính nghĩa, tínhchất nhân dân và chiến thắng vẻ vang của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh xâm lược do Lê Lợi lãnh đạo ở đầu thế kỷ XV
Truyện cũng nhằm giải thích tên gọi hồ Hoàn Kiếm, đồng thời thể hiện khát vọng hoà bình của dân tộc
- “Thần Kim Qui xây thành Cổ Loa”; “Mị Châu, Trọng Thuỷ”
- Rùa vàng, thần Kim Qui tượng trưng cho tổ tiên, hồn thiêng sông núi; tượng trưng cho tư tưởng, tình cảm, chí tuệ của nhân dân
- Giải thích tên gọi Hồ Gươm
II Nghệ thuật.
- Xây dựng các tình tiết thể hiện ý nguyện, tinh thần đoàn kết của dân tộc
- Sử dụng một số hình ảnh, chi tiết kì ảo giàu ý nghĩa như gươm thần , Rùa Vàng
III Ý nghĩa.
Sự tích Hồ Gươm ca ngợi tính chất chính nghĩa, tínhchất nhân dân và chiến thắng vẻ vang của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh xâm lược do Lê Lợi lãnh đạo ở đầu thế kỷ
XV Truyện cũng nhằm giải thích tên gọi hồ Hoàn Kiếm, đồng thời thể hiện khát vọng hoà bình của dân tộc
Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học (5’)
- Đọc kỹ truyện, nhớ các sự kiện chính, đọc
diễn cảm và kể lại truyện bằng lời văn của
mình
- Phân tích ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng
C/ Hướng dẫn tự học.
- Đọc kỹ truyện, nhớ các
sự kiện chính, đọc diễn cảm và kể lại truyện bằng lời văn của mình
Trang 4“Rùa Vàng địi lại gươm”
- Sư tầm các bài viết về Hồ Gươm(internet nhà
trường) Ơn tập về các tácphẩm thuộc thể loại
truyền thuyết để chuẩn bị ơn lại
4 Củng cố:(3’)
- Truyền thuyết “Sự tích Hồ Gươm” nhằm ca
ngợi điều gì v giải thích sự việc gì ?
- Trong truyền thuyết “Sự tích Hồ Gươm” đ
sử dụng nghệ thuật gì ?
5 Dặn dị: (2’)
- Về nhà làm bài tập 3,4 , GV hướng dẫn theo
đáp án bên cột nội dung
- Soạn bài : “Chủ đề và dàn bài của bài văn tự
sự” , cần soạn :
+ Mục I đọc bài văn (mục 1) và trả lời câu
hỏi (mục 2) Ghi nhớ
+ Mục II Soạn đủ 2 bài tập và nhớ dọc bài
đọc thêm trước khi đến lớp
GV nhận xét tiết học.
- Phân tích ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng “Rùa Vàng địi lại gươm”
- Sư tầm các bài viết về Hồ Gươm Ơn tập về các tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết để chuẩn bị ơn lại