Hoạt động 4: Sinh sản - GV yêu cầu HS thảo luận và trả lời: - HS căn cứ vào thông tin SGK, thảo luận và trả - Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành lời: ấu trùng trong mang trai m[r]
Trang 1Trường THCS Tây Sơn Giáo án : Sinh học 7 GV: Phạm Thế Huy
34
Tiết: 19
Chương V: Ngành thân mềm
Bài 18: TRAI SÔNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Học sinh nắm được vì sao trai sông được xếp vào ngành thân mềm
- Giải thích được đặc điểm cấu tạo của trai thích nghi với đời sống ẩn mình trong bùn cát
- Nắm được các đặc điểm dinh dưỡng, sinh sản của trai
- Hiểu rõ khái niệm: áo, cơ quan áo
2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu
- Kĩ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức yêu thích bộ môn
II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC
- Tranh phóng to hình 18.2; 18.3; 18.4 SGK
- Mẫu vật: con trai, vỏ trai
III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
2 Trả bài kiểm tra viết
3 Tiến hành hoạt động
Hoạt động của GV Hoạt động của HS
*Hoạt động 1: Hình dạng, cấu tạo
+ Vỏ trai
- GV yêu cầu HS làm việc độc lập với SGK
- GV gọi HS giới thiệu đặc điểm vỏ trai trên
mẫu vật
- GV giới thiệu vòng tăng trưởng vỏ
- Yêu cầu các nhóm thảo luận
- Muốn mở vỏ trai quan sát phải làm như thế
nào?
- Mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy có mùi
khét, vì sao?
- Trai chết thì mở vỏ, tại sao?
- GV tổ chức thảo luận giữa các nhóm
- GV giải thích cho HS vì sao lớp xà cừ óng
ánh màu cầu vồng
- HS quan sát hình 18.1; 18.2, đọc thông tin SGK trang 62, quan sát mẫu vật, tự thu thập thông tin về vỏ trai
- 1 HS chỉ trên mẫu trai sông
- Các nhóm thảo luận, thống nhất ý kiến Yêu cầu nêu được:
+ Mở vỏ trai: cắt dây chằng phía lưng, cắt 2
cơ khép vỏ
+ Mài mặt ngoài có mùi khét vì lớp sừng bằng chất hữu cơ bị ma sát, khi cháy có mùi khét
- Đại diện nhóm phát biểu ý kiến, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
+ Cơ thể trai
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
- Cơ thể trai có cấu tạo như thế nào?
- GV giải thích khái niệm áo trai, khoang áo
- Trai tự vệ bằng cách nào? Nêu đặc điểm
cấu tạo của trai phù hợp với cách tự vệ đó?
- GV giới thiệu: đầu trai tiêu giảm
- HS đọc thông tin tự rút ra đặc điểm cấu tạo
cơ thể trai
- Cơ thể có 2 mảnh vỏ bằng đá vôi che chở bên ngoài
- Cấu tạo:
+ Ngoài áo trai tạo thành khoang áo, có ống hút và ống thoát nước
+ Giữa: tấm mang + Trong: thân trai
- Vỏ trai gồm 2 lớp được gắn với nhau bởi cơ khép vỏ và bản lề vỏ
- Cơ thể trai:
+ Ngoài áo trai tạo thành khoang áo, có ống hút và ống thoát nước
+ Giữa: tấm mang
+ Trong: thân trai
Lop7.net
Trang 2Trường THCS Tây Sơn Giáo án : Sinh học 7 GV: Phạm Thế Huy
35
-* Hoạt động 2: Di chuyển
- GV yêu cầu HS đọc thông tin và quan sát hình
18.4 SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi:
- Trai di chuyển như thế nào?
- GV chốt lại kiến thức
- GV mở rộng: chân thò theo hướng nào, thân
chuyển động theo hướng đó
- HS căn cứ vào thông tin và hình 18.4 SGK, mô
tả cách di chuyển
- 1 HS phát biểu, lớp bổ sung
* Hoạt động 3: Dinh dưỡng
- GV yêu cầu HS làm việc độc lập với SGK,
thảo luận nhóm và trả lời:
+ Nước qua ống hút và khoang áo đem gì đến
cho miệng và mang trai?
+ Nêu kiểu dinh dưỡng của trai?
- GV chốt lại kiến thức
+ Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế
nào với môi trường nước?
Nếu HS không trả lời được, GV giải thích vai
trò lọc nước
- HS tự thu nhận thông tin, thảo luận nhóm và hoàn thành đáp án
- Yêu cầu nêu được:
+ Nước đem đến oxi và thức ăn
+ Kiểu dinh dưỡng thụ động
Hoạt động 4: Sinh sản
- GV yêu cầu HS thảo luận và trả lời:
- Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành
ấu trùng trong mang trai mẹ?
- Ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào mang và
da cá?
- GV chốt lại đặc điểm sinh sản
- HS căn cứ vào thông tin SGK, thảo luận và trả lời:
+ Trứng phát triển trong mang trai mẹ, được bảo
vệ và tăng lượng oxi
+ Ấu trùng bám vào mang và da cá để tăng lượng oxi và được bảo vệ
4 Củng cố
- HS làm bài tập trắc nghiệm
Khoanh tròn vào câu đúng:
1 Trai xếp vào ngành thân mềm vì có thân mềm không phân đốt
2 Cơ thể trai gồm 3 phần đầu trai, thân trai và chân trai
3 Trai di chuyển nhờ chân rìu
4 Trai lấy thức ăn nhờ cơ chế lọc từ nước hút vào
5 Cơ thể trai có đối xứng 2 bên
5 Hướng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Sưu tầm tranh, ảnh của một số đại diện thân mềm
* Rút kinh nghiệm
- Chân trai hình lưỡi rìu thò ra thụt vào, kết hợp đóng mở vỏ để di chuyển
- Thức ăn: động vật nguyên sinh và vụn hữu cơ
- Oxi trao đổi qua mang
- Trai phân tính
- Trứng phát triển qua giai đoạn ấu trùng
Lop7.net