→ Pê-nê-lốp thận trọng, khôn ngoan, thông minh, nghị lực, chung thuỷ và tình cảm trong việc giữ gìn, bảo vệ phẩm giá và hạnh phúc của gia đìn → Nàng đã trở thành hình tượng n[r]
Trang 1Đọc văn
UYLITXƠ TRỞ VỀ
(Trích Ôđixê – Sử thi Hy Lạp)
Tiết 2
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Trọng tâm kiến thức kĩ năng
a Kiến thức
- Trí tuệ và tình yêu của Uy-lít-xơ và Pê-nê-lốp, biểu tượng của những phẩm chất cao đẹp mà người cổ đại Hi Lạp khát khao vươn tới.
- Đặc sắc của nghệ thuật sử thi Hô-me-rơ : miêu tả tâm lí, lối so sánh, sử dụng ngôn từ, giọng điệu kể chuyện
b Kĩ năng
- Đọc - hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại.
- Phân tích nhân vật qua đối thoại
c Thái độ
Biết trân trọng tình cảm gia đình, biết đề cao vẻ đẹp trí tuệ
d Nội dung tích hợp: tích hợp kiến thực địa lý và văn hóa (Hy Lạp)
2 Định hướng năng lực
a Năng lực
Giúp HS hình thành một số năng lực trong các năng lực sau:
- Năng lực chung: Năng lực tự học, Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, Năng lực thẩm mỹ, Năng lực thể chất, Năng lực giao tiếp, Năng
lực hợp tác, Năng lực tính toán, Năng lực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)
- Năng lực riêng: cảm thụ thẩm mĩ, Sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt
b Phẩm chất
- Sống yêu thương, sống tự chủ, sống trách nhiệm
B ph¬ng tiÖn thùc hiÖn
- GV: S¸ch gi¸o khoa, s¸ch gi¸o viªn, máy chiếu, máy tính, ThiÕt kÕ bµi häc, Tµi liÖu tham kh¶o
- HS: bảng phụ, bút dạ, giấy A0
C CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
- Gîi t×m, ph©n tÝch, so s¸nh, tæng hîp
D tiÕn tr×nh d¹y häc
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
Thời gian: 4 phút
Phương
pháp-phương tiện – kĩ
thuật, Nội dung
tích hợp
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
Định hướng năng lực, phẩm chất (4)
TUẦN 2
Tiết PPCT: 7
Ngày soạn: 26/08/2017
Trang 2* Phương pháp:
nêu vấn đề, tổ chức
trò chơi
* Kĩ thuật mảnh
ghép
*Tích hợp: kiến
thức văn hóa dân
gian
GV tổ chức trò chơi: Nhìn tranh đoán truyện
GV giao nhiệm vụ: hãy quan sát những hình dưới đây và cho biết chúng gắn với những sự kiện nào trong sử thi của Hômero?Hãy kể lại 1 trong những sự kiện ấy?
Đáp án
- Bức trạnh 1,2: gắn với câu chuyện con ngựa gỗ thành Tơroa trong Iliat
- Bức tranh 3:Cảnh Ooddi xê trở về tìm cách thoát khỏi sự cám dỗ của những nàng tiên xinh đẹp
- Bức thảm ngày dệt đêm tháo của Peneop
GV dẫn chuyển: Pênlop chờ đợi chồng suốt 20 năm trời đằng đẳng ,tấm thảm ngày dệt đêm tháo
tìm cách trì hoãn thúc bách của bọn cầu hôn như 1 mình chứng cho phẩm chất của nàng Chúng ta tiếp tục tìm hiểu về tính cách của người phụ nữ Hi Lạp cổ đại, đặc biệt là chân dung người anh hùng Uylitxo trong đoạn trích
Cách 2: Sử dụng PP đóng vai: Hãy đóng vai Tênlemac kể lại cảnh gặp gỡ giữa Uylitxo và Penenop?
- Năng lực: tự học,
giao tiếp
- Phẩm chất: Biết
yêu quý, tự hào về những giá trị văn hóa của nhân loại
Trang 3HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Thời gian: 30 phút
(7 phút)
*Phương
pháp: đóng
vai
*Kĩ thuật
KWL, phiếu
học tập, sơ
đồ tư duy
Tích hợp
kiến thức
văn hóa, địa
lý
Kĩ thuật:
Khăn trải
bàn, Trình
bày 1 phút
GV: Khi Uy-lít-xơ nói được bí mật về chiếc giường cưói, Pê-nê-lốp đã phản ứng ra sao?
HS: Suy nghĩ và trả lời
Nàng “bủn rủn chân tay”, “bèn chạy lại nứơc mắt chan hoà ôm lấy cổ chồng, hôn lên trán chồng”=> cử chỉ thể hiện tình cảm của nàng với
người chồng thân yêu sau 20 năm trời xa cách
Nàng nói với chồng vì sao từ lâu nàng tự khép cửa lòng mình trước bất cứ ai
GV: Qua tất cả những chi tiết trên, ta có thể thấy Pê-nê-lốp là người như thế nào?
HS: Suy nghĩ và trả lời
→ Pê-nê-lốp thận trọng, khôn ngoan, thông minh, nghị lực, chung thuỷ và tình cảm trong việc giữ gìn, bảo vệ phẩm giá và hạnh phúc của gia đìn → Nàng đã trở thành hình tượng người phụ nữ Hi - Lạp cổ đại với hai điển tích huyền
thoại: tấm khăn dệt dở và chiếc giường cưới độc
đáo
Gv: Nhân vật Pê-nê-lốp luôn đi kèm với định ngữ nào?
HS: Suy nghĩ, trả lời Pê-nê-lốp “ thận trọng ” được nhắc tới 5 lần
- Hs tìm sự khéo léo đưa ra thử thách của Penelop và cách mà Uylixo vượt qua thử thách
- Bằng kĩ thuật khăn trải bàn, trong vòng 2 phút hãy viết nhanh những phẩm chất đáng quý của Pê-nê-lốp?
II TÌM HIỂU CHUNG
1 Nhân vật Pênlop (tiếp)
- Sau khi U đã thay đổi hình dáng bên ngoài :
+ P vẫn không nhận ra chồng → thận trọng + Dựa vào sự trách móc của Uylixo, Penelop khéo léo thử
thách Uylixo với chi tiết liên quan đến “chiếc giường bí mật”
của 2 người Uylixo đã mô tả đúng bí mật chiếc giường Đó
là cơ sở để Penelop nhận ra Uylixo
+ Việc chọn cách thử “bí mật chiếc giường” đã cho thấy nàng
đã chọn được một cách ứng xử tốt nhất và thông minh nhất
Đó chính là biểu hiện của một vẻ đẹp trí tuệ và lòng chung thủy, phẩm cách cao đẹp của nàng
→ Thể hiện vẻ đẹp trí tuệ của 2 nhân vật
- Sum họp: Penelop bủn rủn chân tay, chạy lại ôm cổ chồng,
hôn lên trán, nước mắt chan hòa và nói…
→ Sự thận trọng, thông minh và thủy chung của nàng.Còn
Uylixo ôm lấy người vợ thân yêu mà nước mắt dầm đề… → Niềm hạnh phúc mà chàng xứng đáng được hưởng
- Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn : tình yêu xứ sở, tình vợ chồng, tình cha con, mẹ con, tình chủ - khách, tình chủ - tớ ;
- Đề cao vẻ đẹp trí tuệ : thận trọng, khôn ngoan, mưu trí, dũng cảm, tỉnh táo, sáng suốt và rất mực chung thủy của nhân vật lí tưởng.
- Năng lực:
tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp
- Phẩm chất:
Biết yêu quý,
tự hào về những giá trị văn hóa dân gian truyền thống
(23 phút)
Phương
pháp: nêu
vấn đề, đàm
thoại phát
vấn, thảo
luận nhóm
GV tổ chức cho HS làm việc theo cặp Điền vào phiếu học tập sau:
Tình huống ST Biểu hiện
Hoàn cảnh hiện tại Khi đối mặt với gặp
sự lạnh lùng của vợ Khi tắm xong
2 Nhân vật Uy-lít-xơ
Hoàn cảnh hiện tại + Uy-lít-xơ là con người giàu trí
tuệ “ sánh tựa thần linh”, nhờ
có trí tuệ nên chàng đã vượt qua được rất nhiều thử thách
+ Giả vờ làm hành khất
+ Uy-lit-xơ là con người anh
- Năng lực:
tự quản, hợp tác, giao tiếp, giải quyết vấn đề
Trang 4Vượt qua thử thách
Đặc điểm tính cách?
GV gọi 1 số cặp nộp sản phẩm
Gọi 1 nhóm HS thuyết trình Các cặp khác nhận
xét
GV chốt
Hãy nêu những đặc sắc nghệ thuật mà em
biết trong đoạn trích?
- Miêu tả tâm lí và khắc họa tính cách
nhân vật:
+ Sử định ngữ chỉ phẩm chất đi kèm với tên
nhân vật: "Pê-nê-lốp thận trọng" "Uy-lít-xơ cao
quý và nhẫn nại"
(Đây là nghệ thuật tiêu biểu của sử thi: A - sin
chạy nhanh như gió, Hê - ra mắt bò cái…)
+ So sánh có đuôi dài, nhiều tầng bậc để diễn tả
tâm lí nhân vật (đặc biệt là đoạn miêu tả về hạnh
phúc của Pê-nê-lốp khi gặp lại chồng mình)
- Kết cấu song hành, hô ứng
- Sử dụng hình ảnh: Chiếc thuyền có mái
chèo dài, chiếc giường
- Nghệ thuật kể chuyện và chọn chi tiết
đặc sắc, độc đáo
hùng, chàng đã cùng con trai tiêu diệt 108 tên cầu hôn láo xược
Khi đối mặt với gặp
sự lạnh lùng của vợ + Uy-lít-xơ không thể và cũngkhông muốn giãi bày sự thật
+ Có pha chút hờn dỗi khi nói vì
vẻ ngoài rách rưới của mình mà
vợ không nhận ra + Tin tưởng vào người vợ thông minh của mình, khẳng định hai vợ chồng chắc chắn sẽ nhận ra nhau
Khi tắm xong vẫn bị nghi ngờ:
+ Bản thân chàng cũng nghi ngờ
sự sắt đá của vợ + Tỏ ra trách móc, giận dỗi + Sai người kê giường ngủ riêng
Vượt qua thử thách Nhận ra và vượt qua thử thách dễ
dàng vì chính chàng là tác giả của chiếc giường đó → Suốt 20 năm qua, chưa bao giờ chàng quên người vợ hiền của mình
Đặc điểm tính cách
→ Uy-lít-xơ là người chồng, người cha bình tĩnh, nhẫn
nại, cao quý, hết lòng vì vợ con.
III TỔNG KẾT
1 Nghệ thuật
- Miêu tả tâm lí nhân vật một cách chi tiết cụ thể, lối so sánh
có đuôi dài rất sinh động, giàu hình ảnh mang đặc trưng của
sử thi
- Ngôn ngữ trong sáng, hào hùng, giọng điệu kể chuyện chậm rãi, tha thiết
2 Ý nghĩa văn bản
Ca ngợi sức mạnh kì diệu của trí tuệ Hi Lạp cổ đại và khát vọng đấu tranh 1 Nghệ thuật
- Phẩm chất:
Tự chủ, tự tin
- Năng lực sáng tạo, giao tiếp
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
Thời gian: 5 phút
Trang 5pháp: hoạt
động nhóm,
phương
pháp dự án,
*Phương
tiện: phiếu
học tập, sơ
đồ tư duy
thuật:Trình
bày 1 phút
GV giao nhiệm vụ:
Câu 1: Nêu những hiểu biết của em về Nhân vật Ơ-ri-clê?
Câu 2: Ai là tác giả sử thi "Ô-đi-xê"?
a Hô-me-ro
b Van-ma-ki
c Ta-gor
d Vích-to Huygô
Câu 3: Tâm trạng của Pê-nê-lốp khi nói với người nhũ mẫu: "Già
ơi,già hãy khoan hí hửng reo cười"như thế nào?
a Chờ mong
b Hạnh phúc tột độ
c Nghi hoặc
d Tự ghìm lòng mình và ghìm cả nỗi mừng vui của người nhũ mẫu
- HS thực hiện nhiệm vụ:
- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:
Câu 4: Đọc đoạn văn sai và trả lời câu hỏi:
Đoạn trích Uỵ-lít-xơ trở về gồm hai phần và có bốn nhân vật có quan hệ mật thiết với nhau : cha con, chủ tớ, và vợ -chồng, trong đó quan hệ vợ chồng chưa được thừa nhận Phần một (từ đầu đến “kém gan dạ”) gắn với đối thoại của các nhân vật : Pê-nê-lốp có ba đôi thoại, trong đó hai đối thoại hướng tới nhũ mẫu ơ-ri-clê, một đối thoại hướng về con trai Tê-lê-mác ; Ưy-lít-xơ chỉ có một đối thoại song lại là đối thoại hai chiều ; Tê-lê-mác có hai đối thoại Phần hai (đoạn còn lại) có bốn đối thoại chia đều cho Uy-lít-xơ và Pê-nê-lốp Các đối thoại ở đây đều mang sắc thái tình cảm riêng : đối thoại thăm dò để thử phản ứng của nhau, đối thoại để ngỏ để buộc người được đối thoại phải giải thích Các đối thoại tạo ra sư phân biệt giữa người đối thoại
và người được đối thoại, theo kiểu nói đó mà chạnh lòng đây.
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt của văn bản Câu 2: Hãy đặt tên cho đoạn văn bản
Câu 4: Đoạn văn trên đánh giá về nghệ thuật hay nội dung văn
bản? Vì sao em biết điều đó?
Gợi ý
Câu 1:
- Là người đầy tớ trung thành, gắn bó suốt đời với gia đình
- Vui sướng khi nhận ra Uy-lít-xơ
- Có những hiểu biết đặc biệt về chủ nhân
“cái sẹo do cái nanh trắng của một con lợn lòi húc”
- Sẵn sàng đem tính mạng thề thốt khi Pê-nê-lốp không tin
=> Là người hết lòng hết dạ với chủ nhân
Câu 2: 'a' Câu 3: d'
- Năng lực:
tự học, giải quyết vấn đề, giao tiếp
- Phẩm chất:
Biết yêu quý,
tự hào về những giá trị văn hóa dân gian
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
Thời gian: 4 phút
(5 phút) *Phương
pháp: hoạt động
Gv có thể chọn 1 trong 3 nội dung sau cho HS thảo luận nhóm:
1 Bài học nào em rút ra cho bản thân sau khi tìm hiểu nhân vật Penelop?
- Năng lực:
tự học, sáng
Trang 6nhóm, 2 Bài học nào em rút ra cho bản thân sau khi tìm hiểu nhân vật Uylitxo?
3 Từ tình yêu của hai nhân vật trong đoạn trích, em có suy nghĩ gì về tình yêu trong gia đình Việt hiện nay?
tạo, hợp tác,
- Phẩm chất:
Tự chủ
HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI MỞ RỘNG
Thời gian: 2 phút
*Phương pháp:dự án.
*Phương tiện: phiếu
học tập
*Tích hợp: Công dân
với TY, hôn nhân, GĐ
môn GDCD
Hoàn thành đoạn văn với chủ đề sau: Phụ nữ hiện đại cần học những đức tính của Pênelop?
Soạn bài tiếp theo
- Năng lực:
tự học, sáng tạo, hợp tác,
- Phẩm chất:
Sống yeu thương, sống
tự chủ
E RÚT KINH NGHIỆM
-NHẬN XÉT VÀ KÍ GIÁO ÁN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN – TUẦN 2