Trình bày những nguyên nhân khiến hai cây phong gây xúc động cho người kể chuyện 2/ KÜ n¨ng: Rèn kĩ năng phân tích tác dụng của sự thay đổi ngôi kể, của miêu tả và biÓu c¶m trong tù sù..[r]
Trang 1NS: 11/10/2009
NTH: 14/10/2009
––––––––––––––––– Ngữ Văn – Bài 9––––––––––––––––––
Tiết 33, văn bản: Hai cây phong –––– Trích: Người thầy đầu tiên ––––
(Ai-ma-tốp))
I/ Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức:
Nhận diện được hai mạch kể ít nhiều phân biệt lồng vào nhau dựa trên các
đại từ nhân xưng khác nhau
Trình bày những nguyên nhân khiến hai cây phong gây xúc động cho người kể chuyện
2/ Kĩ năng:
Rèn kĩ năng phân tích tác dụng của sự thay đổi ngôi kể, của miêu tả và biểu cảm trong tự sự
3/ Thái độ
Lòng thương cảm đối với em bé bất hạnh
II/ Đồ dùng dạy học
1/ Giáo viên:
2/ Học sinh: Đọc và tóm tắt văn bản
III/ Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp, Thảo luận nhóm, nêu vấn đề, gợi mở …
IV/ Các bước lên lớp
1/ ổn định Sĩ số: 8a: 8b:
2/ Kiểm tra đầu giờ (3’)
(?) Trình bày điểm giống nhau và khác nhau giữa các tác phẩm truyện kí đã học? 3/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
HĐ1 Khởi động
- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đời
sống vào tình huống để dẫn dắt học sinh
vào nội dung tiết học
- Cách tiến hành:
Gv dùng lời nói để dẫn vào nội dung tiết
học
Đối với mỗi con người Việt Nam, kí ức
tuổi thơ thường gắn liền với cây đa - bến
nước - sân đình Còn đối với nhân vật
họa sĩ trong truyện : '' Người thầy đầu
tiên '' của nhà văn Ai-ma-tốp là nhớ tới
làng quê Mỗi lần thăm quê, ông không
thể không đến thăm hai cây phong trên
đỉnh đồi đầu làng Vì sao vậy ? Chúng
1’
Trang 2ta cùng tìm hiểu bài học
HĐ2 HDHS đọc – hiểu văn bản
- Mục tiêu:
+ Đọc đúng các từ ngữ trong văn bản
+ Nhận biết những nét cơ bản về tác giả
và tác phẩm
+ Trình bày được nghĩa của các từ ngữ
khó và quan trọng
+
- Cách tiến hành:
Gv hướng dẫn HS đọc: giọng chậm,
buồn, gợi sự nhớ nhung suy nghĩ của
người kể chuyện
Gv đọc mẫu
Hs đọc
Hs khác nhận xét
Gv nhận xét, chốt
(?) Hãy tóm tắt truyện: “Người thầy đầu
tiên '' ?
(?) Nêu những nét ngắn gọn về tác giả
Ai-ma-tốp ?
(?) Đoạn trích nằm ở vị trí nào trong tác
phẩm ?
(?) Theo em, chú thích nào khó và quan
trọng trong văn bản ? Vì sao ?
(?) Văn bản có thể chia làm mấy phần?
Nội dung từng phần ?
- Phần 1: từ đầu phía tây: giới thiệu
chung về vị trí của làng quê
- Phần 2: phía bên làng thần xanh:
Nhớ về hình ảnh 2 cây phong
- Phần 3: vào năm học biêng biếc
kia: Nhớ về tuổi thơ
- Phần 4: còn lại: Nhớ về người trồng 2
cây phong gắn liền với trường
(?) Trong đoạn kể này có mấy mạch kể?
Hai mạch kể ấy bắt đầu từ đoạn nào đến
đoạn nào ?
(?) Nhân vật người kể chuyện nhân
danh ai ở từng mạch kể ấy ?
- Mạch kể 1: Người kể chuyện xưng
“tôi” nhân danh người hoạ sĩ, tác giả
20’
18’
I/ Đọc, thảo luận chú thích 1/ Đọc.
2/ Thảo luận chú thích.
a/ Chú thích *
- Tác giả: Ai-ma-tốp sinh năm
1928 là nhà văn Cư-rơ-gư-xtan
- Văn bản: Nằm ở phần đầu của truyện : “Người thầy đầu tiên '' b/ Các chú thích khác
(1), (5), (10), (13)
II/ Tìm hiểu văn bản.
Trang 3- Mạch kể 2: Người kể chuyện xưng
" Chúng tôi" nhân danh " Bọn con trai"
ngày trước - cũng là nhân vật tôi, nhưng
hồi ấy " tôi" là một đứa trẻ trong bọn
(?) Trong hai mạch kể ấy mạch nào
quan trọng hơn ? Vì sao ?
Xưng tôi quan trọng hơn vì “Chúng tôi"
mạnh kể này nằm trong mạch kể của
“tôi"
(?) Tác dụng của cách kể này ?
Cách đan xen, lồng ghép hai thời điểm
hiện tại – quá khứ, trưởng thành - niên
thiếu, nhiều người cùng trang lứa làm
cho câu chuyện trở nên sống động thân
mật, gần gũi với người đọc
(?) Chỉ rõ các thời điểm quá khứ và hiện
tại ?
- Các đoạn a, b, d chỉ người kể chuyện ở
thời điểm hiện tại mà nhớ về qúa khứ
- Đoạn c : ở thời điểm qúa khứ
Hs đọc đoạn c (?) Trong mạch kể chuyện hai cây
phong trong kí ức tuổi thơ h/ả hai cây
phong hiện lên ntn ? Trong hoàn cảnh
nào ? Nó có ý nghĩa ntn đối với bọn trẻ
trong làng Ku-ku-rêu ?
Hai cây phong được phác họa với hình
dáng, động tác rõ ràng:
Hai cây phong khổng lồ với các mắt
mấu, với các cành cao ngất, cao ngang
tầm cánh chim bay, với bóng râm mát
rượi , với động tác : “nghiêng ngả đung
đưa như muốn chào mời '' Lại có thêm
hàng đàn chim tô điểm cho bức phác
họa ấy
(?) Từ trên cao ngất, phóng tầm mắt ra
xa, lũ trẻ thấy những gì ?
Từ trên cao nhìn xuống , bức tranh TN
hiện ra khoảng không gian bao la bát
ngát với '' chân trời xa thẳm '', '' thảo
nguyên hoang vu '', '' dòng sông lấp lánh
'', '' làn sương mờ đục '' và lọt thỏm giữa
không gian bao la ấy là '' chuồng ngựa
1 Hai cây phong và ký ức tuổi thơ:
Hai cây phong khổng lồ với các mắt mấu, với các cành cao ngất, cao ngang tầm cánh chim bay, với bóng râm mát rượi , với động tác :
“nghiêng ngả đung đưa như muốn chào mời ''
Trang 4của nông trang '' trở nên bé nhỏ Cảm
giác không gian choáng ngợp làm
chúng sửng sốt, nín thở, quên đi cả việc
làm thích thú bậc nhất là phá tổ chim
Chính ở trên cao này mới cảm nhận sự
mênh mông, không cùng đầy bí ẩn và
quyến rũ của cảnh vật quê hương
(?) Cảm giác của chúng được diễn tả
ntn?
Hai cây phong như người bạn lớn cùng
thân thiết, bao dung, gắn bó với lũ trẻ
trong làng Còn lũ trẻ như những con
chim non ngây thơ, nghịch ngợm , ngộ
nghĩnh chơi đùa không biết chán dưới
gốc hai cây phong
Gv bình : Tuổi thơ ham hiểu biết và
khám phá, lần đầu tiên được nhìn ngắm
toàn cảnh quê hương trong tư thế từ trên
cao xuống mà hai cây phong là cái ghế
ngồi, là bệ đỡ, bệ phóng cho những ước
mơ, khát vọng lần đầu tiên được thức
tỉnh trong tâm hồn những đứa trẻ làng
Ku-ku-rêu
(?) Em có nhận xét gì về nghệ thuật kể
chuyện của tác giả trong đoạn văn này?
Nghệ thuật đó làm cho bức phác hoạ
hiện lên ntn?
Nghệ thuật so sánh, nhân hoá
Bằng biện pháp miêu tả từ trên cao nhìn xuống cùng với so sánh, nhân hoá, tác giả đã cho bạn đọc thấy hai cây phong như người bạn vô cùng thân thiết, gắn bó Hai cây phong là cái ghế ngồi, là bệ đỡ, bệ phóng cho những ước mơ, khát vọng lần
đầu tiên được thức tỉnh trong tâm hồn những đứa trẻ làng Ku-ku-rêu
4/ Củng cố (2’)
(?) Trong kí ức tuổi thơ, hình ảnh về hai cây phong được hiện lên ntn ?
Gv hệ thống kiến thức
5/ HDHT (1’)
Học bài và tìm hiểu về hai cây phong và nhân vật tôi
––––––––––––––––––––––––––––––––