- GV phân tích: Xuất phát điểm của bức thư như vậy nên nó trở thành 1 trong những văn bản có giá trị nhất về vấn đề bảo vệ thiên nhiên, môi trường?. Đến mức, ở nước Anh, trong vài chục n[r]
Trang 1Ngày soạn: 16/04/2011 Tuần 33- Tiết 1
Ngày giảng:18/04/2011
Bài 30 VBND: BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ (Xi-át-tơn)
Tiết 125: Đọc – Hiểu văn bản
I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh
1 Kiến thức: - Thấy được ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường, thiên nhiên được đặt ra
trong VBND và NT tạo nên sức hấp dẫn của văn bản
- Tiếng nói đầy tình cảm và trách nhiệm đối với thiên nhiên, môi trường sống của của
vị thủ lĩnh Xi-át-tơn
2 Kĩ năng : - Đọc sáng tạo, phân tích VBND có yếu tố biểu cảm dưới hình thức là một
bức thư
- Cảm nhận được tình cảm tha thiết với mảnh đất quê hương của vị thủ lĩnh Xi-át-tơn.
- Phát hiện và nêu được tác dụng của một số phép tu từ trong văn bản.
3.Thái độ: - GD thái độ yêu mến, ý thức tự giác trong việc bảo vệ thiên nhiên, môi
trường
II Chuẩn bị:
1 Phương pháp: - Đọc sáng tạo, vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận theo KT khăn trải bàn
2 Phương tiện: - Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, bảng phụ, tranh ảnh minh họa.
- Học sinh: Học bài cũ, soạn bài mới
III Tiến trình các hoạt động dạy học:
1 Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ:(4’)
? Nêu NT và ND ý nghĩa của VB Cầu Long Biên- chứng nhân lịch sử?
2 Hoạt động 2 Giới thiệu bài: (1’)
Năm 1854, tổng thống thứ 14 của nước Mĩ (Hoa Kỳ) là Phreng-klin Pi-ơ-xơ tỏ ý muốn mua đất của người da đỏ Thủ lĩnh người da đỏ là Xi-at-tơn đã viết bức thư này để trả lời Đây là bức thư rất nổi tiếng, từng được nhiều người xem là văn bản hay nhất viết về bảo
vệ thiên nhiên và môi trường Những người da đỏ sinh sống trên đất Mĩ cách đây hơn 1 thế
kỷ vốn rất nghèo khổ Vậy, nhưng tại sao thủ lĩnh của họ - Ông Xi-at-tơn lại viết thư cho tổng thống Mĩ kiên quyết không bán mảnh đất quê hương
3 Hoạt động 3 Bài mới:(36’)
HS
Nội dung cần đạt
- GV yêu cầu học sinh đọc chú thích T138
?VB trên có đăc điểm gì, ý nghĩa ra sao?
- VB là bức thư của thủ lĩnh Xi-át-tơn gửi
tổng thống Mĩ Phreng-klin Pi-ơ-xơ
- Thuộc kiểu VBND về chủ đề thiên nhiên
và môi trường
Đọc Nêu
Nêu
I Đọc - Tiếp xúc văn bản:(20’)
1 Tác giả, tác phẩm/138:
Trang 2- GV: nêu yêu cầu đọc: Giọng đọc tình
cảm, tha thiết khi nói đến thiên nhiên đất
nước, giọng mỉa mai kín đáo khi nói với
tổng thống Mĩ
- GV đọc mẫu 1 đoạn rồi gọi HS đọc tiếp
- Gọi HS khác nhận xét
- GV nhận xét, sửa lỗi cho HS
- GV y/c HS giải thích một vài từ khó và
kết hợp giải thích trong giờ học
? Em hiểu thế nào là thủ lĩnh?
? chinh phục nghĩa là gì?
? ngựa sắt nhả khói là ntn?
? Truyện thuộc thể loại nào?
? Phương thức biểu đạt chủ yếu là gì?
? Truyện có thể chia làm mấy đoạn? ND
của mỗi đoạn là gì?
- 3 đoạn: + Đ1: Từ đầu…cha ông chúng
tôi.
Những điều thiêng liêng trong kí ức
người da đỏ
+ Đ2: Tiếp theo…sự ràng buộc.
Những lo âu của người da đỏ về đất đai,
môi trường tự nhiên
+ Đ3: Còn lại
Kiến nghị của người da đỏ
- HS chú ý đoạn đầu bức thư
? Tìm những từ ngữ, câu nói lên thái độ
tình cảm của người da đỏ đối với thiên
nhiên, môi trường? Đặc biệt là đất đai?
+ Tiếng thì thầm của côn trùng…
+ Những dòng nhựa mang kí ức…
+ Mảnh đất là bà mẹ…
+ Những bông hoa là người chị, người em
+ Những mỏm đá, vũng nước, ngựa con là
1 gia đình
+ Những giọt nước là máu
+ Những tia sáng biết nói
+ Tiếng thì thầm của dòng nước
Đọc Nhận xét
Giải thích
Phát hiện Phát hiện Chia
Phát hiện Tìm
Thủ lĩnh da đỏ
2 Đọc:
Nhà của người da đỏ
3 Từ khó:
4 Cấu trúc:
- Thể loại: Thư từ
- PTBĐ: miêu tả+ biểu cảm
- Bố cục: 3 đoạn
II Đọc - Hiểu văn bản:(16’)
1 Những điều thiêng liêng trong kí ức người da đỏ:
Trang 3
4 Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp:(4’)
?Nêu những hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm?
?Kí ức của người da đỏ về môi trường thiên nhiên ntn?
- HS về học bài cũ, chuẩn bị tiết 2
? Em có nhận xét gì về cách đối xử của
người da đỏ đối với đất đai?
? Tại sao vị thủ lĩnh da đỏ lại nói rằng đó
là những điều thiêng liêng?
- Những thứ đều đẹp đẽ, cao quý không thể
tách rời với sự sống của người da đỏ, đó là
máu thịt, là gia đình của họ
- Những thứ đó không thể để mất, cần được
tôn trọng và giữ gìn
? Nghệ thuật chủ yếu được tác giả sử
dụng trong đoạn văn là gì?
? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?
? Qua đó ta có thể thấy được tình cảm gì
của vị thủ lĩnh da đỏ?
- Yêu quý và tôn trọng đất đai, môi trường
- Đó là quan hệ biết ơn thiêng liêng mà gần
gũi như trong 1 gia đình của người da đỏ
Nhận xét Phát hiện
Phát hiện Nêu
Thảo luận Trả lời
- Người da đỏ đối xử với đất đai bằng tình yêu bền chặt
- Nghệ thuật so sánh, nhân hóa, điệp từ ngữ
Tác dụng: sự vật hiện lên rất thiêng liêng, gần gũi, thân thiết với con người nên không
dễ gì đem bán
Trang 4Ngày soạn: 17/04/2011 Tuần 33- Tiết 2
Ngày giảng:19/04/2011
Bài 30 VBND: BỨC THƯ CỦA THỦ LĨNH DA ĐỎ (Tiếp)
(Xi-át-tơn)
Tiết 126: Đọc – Hiểu văn bản
I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh tiếp tục
1 Kiến thức: - Thấy được ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường, thiên nhiên được đặt ra
trong VBND và NT tạo nên sức hấp dẫn của văn bản
- Tiếng nói đầy tình cảm và trách nhiệm đối với thiên nhiên, môi trường sống của của
vị thủ lĩnh Xi-át-tơn
2 Kĩ năng : - Đọc sáng tạo, phân tích VBND có yếu tố biểu cảm dưới hình thức là một
bức thư
- Cảm nhận được tình cảm tha thiết với mảnh đất quê hương của vị thủ lĩnh Xi-át-tơn.
- Phát hiện và nêu được tác dụng của một số phép tu từ trong văn bản.
3.Thái độ: - GD thái độ yêu mến, ý thức tự giác trong việc bảo vệ thiên nhiên, môi
trường
II Chuẩn bị:
1 Phương pháp: - Đọc sáng tạo, vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận theo KT khăn trải bàn
2 Phương tiện: - Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, bảng phụ, tranh ảnh minh họa.
- Học sinh: Học bài cũ, soạn bài mới
III Tiến trình các hoạt động dạy học:
1 Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ:(4’)
?Nêu những hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm?
?Kí ức của người da đỏ về môi trường thiên nhiên ntn?
2 Hoạt động 2 Giới thiệu bài: (1’)
Chúng ta tiếp tục tìm hiểu các nội dung tiếp theo
3 Hoạt động 3 Bài mới:(36’)
HS
Nội dung cần đạt
- HS chú ý đoạn giữa bức thư
? Người da đỏ đỏ lo lắng điều gì nếu bán đất
cho người da trắng?
? Cách đối xử với đất đai, thiên nhiên của
người da trắng khác với người da đỏ ntn?
Phát hiện Phát hiện
2 Những lo âu của người da đỏ về đất đai, môi trường tự nhiên.(17')
- Đất đai, môi trường sẽ bị người da trắng tàn phá
Trang 5-Đất đai: là những
người anh em, là bà
mẹ
-Thiên nhiên: say
s-ưa với tiếng lá cây
lay động, âm thanh
êm ái của cơn gió
thoảng
-Không khí: quý giá,
là của chung
-Muông thú: chỉ giết
để duy trì sự sống
Tôn trọng các giá
trị tinh thần, yêu quý,
bảo vệ đất đai môi
trường
-Đất đai: cư xử như vật mua được, tước đoạt được, bán đi…ngấu nghiến
-Thiên nhiên: chẳng
có nơi nào yên tĩnh
Chỉ là những…ồn ào lăng mạ
-Không khí: chẳng
để ý gì
-Muông thú: bắn chết cả ngàn con
Cách sống vật chất
thực dụng, coi thiên nhiên đất đai như một thứ hàng hóa
? Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng ở
đây? chỉ ra các chi tiết?
- Phép đối lập: người anh em- kẻ thù; mẹ đất,
anh em bầu trời- vật mua được, tước đoạt
được; yên tĩnh- ồn ào
- Điệp ngữ : Tôi biết; Tôi thật không hiểu nổi;
Tôi không hiểu bất cứ một cách sống nào
khác; Nếu chúng tôi Ngài phải
? Qua các phép đối lập và điệp ngữ trên đoạn
văn muốn nói lên điều gì?
- Nêu bật sự khác biệt giữa hai cách sống.Thể
hiện thái độ tôn trọng, bảo vệ đất đai, môi
trường
- Bộc lộ những lo âu của người da đỏ về môi
trường sống, thiên nhiên khi đất đai của họ
thuộc về người da trắng
- Quan hệ chủ yếu nhằm vào việc khai thác,
tận dụng vì lợi nhuận tối đa, chỉ cần có lãi có
lợi của người da trắng
- GV phân tích thêm: Đó là mặt trái của
CNTB, đế quốc
Liên hệ: Bọn lâm tặc phá rừng, săn bắn thú
quý ở Việt Nam
GV: Đây là bức thư của thủ lĩnh người da đỏ
Phát hiện
Phát hiện
Phát hiện
- Dùng thủ pháp đối lập
và điệp ngữ
- Tôn trọng sự hòa hợp với tự nhiên, yêu quý và
có ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên như mạng sống của mình
3 Kiến nghị của người
da đỏ:(11')
Trang 6đất ? Nhưng em thấy bức thư có gì đặc biệt?
- Ta không thấy người viết thư trả lời có bán
hay không Càng không thấy bàn chuyện giá
cả Vấn đề chỉ được đặt ra như 1 giả thiết
(Nếu nếu)
? Cách viết như vậy có tác dụng gì? (Mục
đích của thủ lĩnh)?
- Tạo điều kiện cho việc trình bày quan điểm
và bộc lộ tình cảm
? Phần cuối đề cập đến vấn đề gì?
- Lời đề nghị:+ Người da trắng và con cháu
họ phải biết đối xử với đất như người da đỏ.
+ Phải biết kính trọng đất đai.
+ Hãy khuyên bảo chúng: đất là mẹ
+ Điều gì xảy ra với đất đai tức là xảy ra với
những đứa con của đất.
? Em hiểu thế nào về câu nói"đất là mẹ"
+ Đất là nơi sản sinh ra muôn loài, là nguồn
sống của muôn loài.
+ Cái gì con người làm ra cho đất đai là làm
cho ruột thịt của mình.
+ Con người cần phải sống hòa hợp với môi
trường, đất đai và phải biết cách bảo vệ nó.
? Nhận xét gì về thái độ của người viết qua
đoạn văn trên?
? Nhận xét gì về những ý kiến trên của thủ
lĩnh da đỏ?
- Đưa ta lời cảnh báo: Nếu không như vậy thì
ngay cuộc sống của người da trắng cũng bị tổn
hại vì "Đất là mẹ", là mẹ của cả loài người
"Điều gì xảy ra với đất đai tức là xảy ra với
những đứa con của đất"
- Đây là những mệnh đề chứa đựng ý nghĩa
khoa học và triết lí đúng đắn, sâu sắc Khẳng
định sự cần thiết phải bảo vệ đất đai, môi
trường sống: dạy cho người da trắng biết cách
cư xử đúng đắn với đất đai và môi trường
- GV: Vì vậy mà giá trị của bức thư được nâng
mang tính chất vĩnh cửu
? Vì sao 1 bức thư nói về việc mua bán đất ở
Phát hiện
Nêu
Thảo luận Trả lời
Nhận xét Nhận xét
Phát hiện
- Thái độ kiên quyết, cứng rắn
- Khẳng định triết lí đúng đắn, sâu sắc
Trang 7
thế kỷ XIV nhưng đến nay lại được coi là 1
trong những VB hay nhất về thiên nhiên và
môi trường?
- Thủ lĩnh da đỏ không chỉ đề cập đến vấn đề
đất mà còn nói tới tất cả những hiện tượng liên
quan tới đất đó là tự nhiên, môi trường sống
của con người trong những năm đầu của thể
kỷ XXI, vấn đề môi trường sinh thái toàn trái
đất đang bị xâm hại, ô nhiễm nặng nề thì bức
thư trở thành thông điệp có giá trị
- Bức thư được viết bằng tình yêu quê hương
đất nước thiết tha sâu nặng
- GV phân tích: Xuất phát điểm của bức thư
như vậy nên nó trở thành 1 trong những văn
bản có giá trị nhất về vấn đề bảo vệ thiên
nhiên, môi trường Đến mức, ở nước Anh,
trong vài chục năm lại đây thanh niên rất thích
mặc quần áo may bằng loại vải trên có in bức
thư này
? VB trên đã có những đặc sắc NT nào?
? Thông điệp mà thủ lĩnh muốn gửi đến toàn
nhân loại là gì?
- GV gọi HS đọc ghi nhớ
? Chọn một số câu hay…học thuộc lòng?
Nêu
Nêu
Đọc Làm
III Tổng kết:(4')
1 Nghệ thuật:
- Phép so sánh, nhân hóa, điệp ngữ, đối lập
- Ngôn ngữ biểu cảm
2 Nội dung:
- Để chăm lo và bảo vệ mạng sống của chính mình, con người cần phải biết bảo vệ thiên nhiên và môi trường sống xung quanh
* Ghi nhớ: SGK/140.
IV Luyện tập:(4’)
4 Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp:(4’)
?Người da đỏ muốn kiến nghị điều gì?
? Nêu NT và ND ý nghĩa của VB trên?
- HS về học bài cũ, chuẩn bị tiết sau Chữa lỗi về CN- VN (Tiếp)