Giáo án Ngữ văn 9 kì 2 - Trường THCS Phú Đông

- Đoạn mở đầu nêu ra các quan niệm mấu chốt của thành đạt - Đoạn nhỏ tiếp phân tích từng quan niệm đúng sai thế nào và kết lại ở việc phân tích bản thân chủ quan ở mỗi người Baøi taäp 2:[r]

TUẦN 20 – TIẾT 91 Ngày soạn:

Ngày dạy:

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH

I.KIỂM TRA BÀI CŨ: - Chu Quang Tiềm

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

II MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

Giúp h/s:

- Hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách & phương pháp đọc sách

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện thêm cách viết văn NL

3 Thái độ:

- Biết đọc sách đúng cách

III CHUẨN BỊ:

1 Tài liệu tham khảo: Sgv, thiết kế bài giảng

2 Phương pháp: Nêu vấn đề

3 Đồ dùng dạy học:

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG:

Đọc sách là một hoạt động quan trọng và bổ ích cho mỗi con người Không những thế đọc sách còn trở thành một yêu cầu ngày càng cao trong quá trình tích lũy tri thức của mỗi người Nhưng để lĩnh hội được những tri thức đó thì phải đọc ntn? Để hiểu thêm về điều này hôm nay các em sẽ tìm hiểu văn bản bàn về đọc sách

* Hoạt động 1: Đọc – hiểu văn bản:

GV hướng dẫn H/S đọc văn bản

- Đọc rõ ràng rành mạch, chú ý nhấn mạnh

những câu mang tính khẳng định

GV đọc mẫu  gọi h/s đọc tiếp  GV nhận

xét cách đọc của h/s

Gv: Cho h/s đọc từ khó SGK

Gv: Nêu vài nét về tác giả?

Là nhà mỹ học & lý luận VH nổi tiếng của

Trung Quốc

Gv: Nêu vài nét về tác phẩm?

Gv: Cho H/S đọc vài từ khó trong phần chú

I Đọc – hiểu văn bản:

1 Đọc:

2 Chú thích:

a Tác giả: (1897 – 1986) Là nhà mỹ học & lý luận VH nổi tiếng của Trung Quốc

b Tác phẩm: Trích trong “Danh nhân TQ- bàn về niềm vui, nỗi buồn của việc đọc sách”

c Từ khó

Gv: Văn bản có thể chia làm mấy phần?

3 phần

P 1: Từ đầu … thế giới mới - khẳng định tầm

quan trọng , ý nghĩa cần thiết của việc đọc

sách.

P 2: Tiếp … tiêu hao lực lượng - các khó khăn

& thiên hướng sai lạc dễ mắc phải của việc

đọc sách trong tình hình hiện nay.

P 3: Còn lại: phương pháp đọc sách.

* Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản:

Gv: ? Văn bản này bàn về vấn đề gì?

Vấn đề đọc sách

Gv: Qua lời bàn của tác giả, em thấy việc

đọc sách có ý nghĩa gì?

- Ghi chép cô đúc & lưu truyền mọi tri thức,

mọi thành tựu mà loài người tìm tòi, tích lũy

được qua từng thời đại

- Là những cột mốc trên con đường phát triển

học thuật của nhân loại -> kho tàng quý báu

của di sản tinh thần

Gv: Qua đó em thấy sách có tầm quan trọng

như thế nào?

- Là con đường tích lũy, nâng cao vốn tri

thức

- Là sự chuẩn bị để có thể làm cuộc trường

chinh vạn dặm trên con đường học vấn, đi

phát hiện thế giới mới

- Không thể thu được các thành tựu mới trên

con đường phát truển học thuật nếu như

không biết kế thừa thành tựu của các thời đã

qua

* Các em cũng đã từng đọc sách vậy tác giả

nêu ra ý nghĩa và tầm quan trọng của sách

đối với chúng ta có phù hợp và chính xác

không?

Gv: Vậy để tích lũy, nâng cao kiến thức các

3 Bố cục: 3 phần

II Tìm hiểu văn bản:

1 Ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đọc sách:

* Ý nghĩa

- Là những cột mốc trên con đường tiến hóahọc thuật của nhân loại

- Là kho tàng quý báu của di sản tinh thần nhân loại

* Tầm quan trọng

- Là con đường tích lũy, nâng cao vốn kiến thức

- Phát hiện thế giới mới

em cần phải làm gì?

- Đọc sách, nghiên cứu sách đây là con đường

giúp mỗi chúng ta có vốn kiến thức sâu, rộng

vào đời

4 Củng cố, dặn dò:

* Củng cố: Đọc sách có ý nghĩa và tầm quan trọng như thế nào?

* Dặn dò: Soạn phần 2, 3 của văn bản

5 Rút kinh nghiệm

*********************************************

TUẦN 20 – TIẾT 92

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH ( tiếp theo )

- Chu Quang Tiềm

I KIỂM TRA BÀI CŨ :Ý nghĩa và tầm quan trọng của việc đọc sách

II MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

Giúp h/s:

- Hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách & phương pháp đọc sách

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện thêm cách viết văn NL

3 Thái độ:

- Biết đọc sách đúng cách, yêu quý sách

III CHUẨN BỊ:

1 Tài liệu tham khảo: Sgv, thiết kế bài giảng

2 Phương pháp: Nêu vấn đề

3 Đồ dùng dạy học:

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG:

Ở tiết trước các em đã tìm hiểu giá trị của việc đọc sách nhưng đọc như thế nào

để có kết quả và đúng cách các em cùng tìm hiểu tiếp phần sau cảu văn bản

* Hoạt động 1: Tìm hiểu cách đọc sách: 2 Cách lựa chọn sách:

Gv: Cho h/s đọc đoạn 2

Gv: Theo em đọc sách có dễ không? Tại

sao?

- Sách nhiều khiến người ta không chuyên

sâu, dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt sống” 

không kịp tiêu hóa nghiền ngẫm

- Sách nhiều khó lựa chọn, lãng phí thời 

gian, sức lực vào những sách không có ích

Gv: Theo ý tác giả cần lựa sách như thế

nào?

- Không tham đọc nhiều, đọc lung tung mà

phải chọn tinh, nghiền ngẫm cho kỹ

- Nghiên cứu các tài liệu chuyên môn,

chuyên sâu của mình

Gv: Chọn, đọc không đúng sách dẫn đến

hậu quả ra sao?

- Không thể chuyên sâu vào một quyển

nào

- Mất thời gian sức lực

*Hoạt động 2: Tìm hiểu phương pháp đọc

sách

Gv: Cho h/s đọc đoạn 3:

Gv: Chúng ta cần có phương pháp đọc sách

ntn để đạt hiệu quả cao?

- Không đọc lướt qua, đọc chỉ để trang trí bộ

mặt mà phải vừa đọc , vừa suy nghĩ, trầm

ngâm, tích lũy, tưởng tượng Nhất là đối với

những quyển sách có giá trị

- Không đọc tràn lan, phải có kế hoạch, có

hệ thống

- Đối với người nuôi chí lập nghiệp trong

học vấn thì đọc sách là một công việc rèn

luyện, một cuộc chuẩn bị âm thầm, gian

khổ

- Đ ọc sách: rèn luyện tính cách luyện học

làm người

Gv: Nguyên nhân cơ bản nào đã tạo nên

- Lựa sách đúng chuyên môn, sách có ích

- Đọc ít, nghiên cứu kỹ

3 Phương pháp đọc sách:

- Không đọc lướt qua, đọc cho kỹ vừa đọc , vừa suy nghĩ, tích lũy, tưởng tượng

- Không đọc tràn lan, phải có kế hoạch, có hệ thống

- Rèn luyện tính cách học làm người

tính thuyết phục, sức hấp dẫn của văn bản?

- Phân tích cụ thể

- Bố cục chặt chẽ, hợp lý

- Cách viết giàu hình ảnh, dùng cách ví

von, cụ thể và thú vị

* Hoạt động 3: Tổng kết

Gv: Cho h/s đọc phần ghi nhớ: * Hoạt động4: Luyện tập Gv: Nêu suy nghĩ, điều mà em thấm thía sau khi đọc văn bản “ Bàn về đọc sách” ? III Tổng kết: * Ghi nhớ: SGK IV Luyện tập: 4 Củng cố, dặn dò: * Củng cố: Ý nào nói đúng nhất nguyên nhân cơ bản nào đã tạo nên tính thuyết phục, sức hấp dẫn của văn bản? A Ý kiến đúng đắn và sâu sắc, cách trình bày thấu lí đạt tình , bố cục chẽ, cách viết giàu hình ảnh. B Lời văn uyển chuyển, tế nhị, nhiều ví von cụ thể C Các dẫn chứng đưa ra cụ thể, xác đáng * Dặn dò: Học bài, Soạn Khởi ngữ 5 Rút kinh nghiệm

TUẦN 20 – TIẾT 93

KHỞI NGỮ I.KIỂM TRA BÀI CŨ :Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

II MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

Giúp h/s:

- Nhận biết khởi ngữ, phân biệt khởi ngữ với chủ ngữ của câu

2 Kĩ năng:

- Sử dụng tốt khởi ngữ

3 Thái độ:

- Dùng đúng có ý nghĩa

III CHUẨN BỊ:

1 Tài liệu tham khảo: Sgv, thiết kế bài giảng

2 Phương pháp: Quy nạp

3 Đồ dùng dạy học: Bảng phụ

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG:

Khi nói viết cần nhấn mạnh điều gì, chúng ta hay dùng những từ ngữ đứng đầu câu tạo sự chú ý cho người đọc Vậy thành phần ấy ntn chúng ta cùng tìm hiểu bài mới

* Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm và công

dụng của khởi ngữ trong câu

Gv: Cho h/s đọc vd ở mục 1 chú ý các từ

in đậm?

Gv: Cho h/s xác định cấu tạo ngữ pháp

trong những câu chứa từ in đậm

Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động

CN VN

Giàu, tôi cũng giàu rồi

CN VN

Về các chúng ta có thể tin ở ta đẹp

CN VN

Gv: Phân biệt từ ngữ in đậm với các

thành phần trong câu?

VDa: Từ anh nêu nên vấn đề được nói

đến trong câu (nhấn mạnh chủ ngữ)

VDb: Từ giàu nêu lên đề tài ở phần VN

VDc: Các thể văn trong lĩnh vực văn học

nêu lên đề tài được nói đến trong câu

Gv: Vị trí của các thành phần in đậm?

- Đứng đầu câu trước CN

- Quan hệ với vị ngữ : Các từ in đậm

không có quan hệ chủ – vị với vị ngữ

Gv: Các phần in đậm có tác dụng ntn?

- Nhấn mạnh đề tài muốn nói trong câu

Phần chữ đứng ở đầu câu trước CN



nêu lên đề tài được nói đến trong câu

được gọi là khởi ngữ

Gv: Có thể thêm từ nào vào trước khởi

ngữ?

Còn anh, đối với anh… về giàu…

* Để dễ dàng nhận biết khởi ngữ có thể

thêm vào trước khởi ngữ các từ về, đối

với…

- vd: Với tôi, tôi không tán thành quan

I Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu:

* Xét VD

- Thành phần câu đứng trước CN

- Nêu lên đề tài nói đến trong câu

- Có thể thêm: về, đối với vào trước khởi ngữ

điểm đó

Gv: Cho h/s đọc ghi nhớ SGK

* Hoạt động 1: Luyện tập

Gv: Cho h/s đọc bài tập 1:

Gv: Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích?

a Điều này

b Đối với chúng mình

c Một mình

d Làm khí tượng

e Đối với cháu

Gv: Cho h/s đọc bài tập 2:

Gv: Chuyển phần in đậm thành thành

phần khởi ngữ?

a Anh ấy làm bài cẩn thận lắm

-Làm bài anh ấy cẩn thận lắm.

Về làm bài thì anh ấy cẩn thận lắm



b Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được

Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi



chưa giải được

* Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập:

Bài tập 1:

a Điều này

b Đối với chúng mình

c Một mình

d Làm khí tượng

e Đối với cháu

Bài tập 2:

a Làm bài, anh ấy cẩn thận lắm

b Hiểu thì tôi hiểu rồi, nhưng giải thì tôi chưa giải được

4 Củng cố, dặn dò:

* Củng cố: Nêu đặc điểm công dụng của khởi ngữ

* Dặn dò: Học bài

Soạn bài Phép phân tích và tổng hợp

5 Rút kinh nghiệm

***********************************************************************

TUẦN 20 – TIẾT 94

I.KIỂM TRA BÀI CŨ :Khơng

II MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức:

Giúp h/s:

- Hiểu được phép phân tích và tổng hợp

2 Kĩ năng:

- Vận dụng các phép phân tích & tổng hợp khi làm văn nghị luận

3 Thái độ:

- Linh hoạt trong việc vận dụng các kiến thức vào bài viết

III CHUẨN BỊ

1 Tài liệu tham khảo: Sgv, thiết kế bài giảng

2 Phương pháp: Nêu vấn đề, Quy nạp

3 Đồ dùng dạy học:

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG:

Khi viết văn NL các em thường sử dụng rất nhiều phép lập luận, các phép lập luận đó như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu bài mới

* Hoạt động 1: Tìm hiểu phép lập luận

phân tích và tổng hợp:

Gv: Cho 2 h/s đọc văn bản: Trang phục

Gv: Bài văn đã nêu ra những dẫn chứng

gì về trang phục?

- Mặc quần áo chỉnh tề … đi chân đất

- Đi giầy có bít tất … phanh hết cúc áo

- Trong hang sâu … váy xòe, váy ngắn

- Đi tát nước … chải đầu bằng sáp thơm

- Đi dự đám cưới … lôi thôi

- Dự đám tang … cười nói vang vang

Gv: Vì sao không ai làm điều phi lí như

I Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp:

* Xét ví dụ : Văn bản: Trang phục

1 Phép phân tích:

tác giả nêu ra?

Gv: Việc không làm đó nêu lên quy tắc

nào trong ăn mặc của con người?

-Ăn cho mình, mặc cho người

- Y phục xứng kỳ đức

Gv: Như vậy trong trang phục cần có

những quy tắc nào cần tuân thủ?

- Quy tắc ngầm trong văn hóa, đó là vấn

đề ăn mặc chỉnh tề, phù hợp với h/c

chung, riêng; phù hợp với đạo đức: giản

dị hòa mình vào cộng đồng

Gv: Để làm rõ vấn đề “Trang phục” bài

văn đã dùng phép lập luận nào?

- Phép phân tích

Gv: Phép phân tích giúp hiểu vấn đề ntn?

Là để trình bày từng bộ phận của một vấn

đề để chỉ ra nội dung của sự vật hiện

tượng

Gv: Nhận xét câu “ Ăn mặc ra sao …

toàn XH” có phải là câu tổng hợp các ý

đã phân tích ở trên không?

- Phải vì nó thâu tóm các ý trong từng

VD cụ thể

Gv: Từ tổng hợp quy tắc ăn mặc trên, bài

viết đã mở rộng sang vần đề ăn mặc đẹp

ntn?

- Có phù hợp thì mới đẹp

- Phải phù hợp VH, môi trường, hiểu biết

và phù hợp với đạo đức

Gv: Như vậy bài viết đã dùng phép lập

luận gì để chốt lại vấn đề? Phép tổng hợp

Gv: Phép lập luận này thường đặt ở vị trí

nào trong đoạn văn?

- Cuối bài văn, đoạn văn.Ở phần kết luận

của một phần hoặc toàn bộ văn bản

Gv: Phép tổng hợp giúp ta nâng cao vấn

đề ntn?

Lập luận, trình bày từng bộ phận để chỉ

ra nội dung của sự vật, hiện tượng

2 Phép tổng hợp:

- Đặt ở cuối bài văn, đoạn văn, phần kết luận của một phần hoặc toàn văn bản

Rút ra cái chung từ những điều đã phân

tích

Gv: Vai trò của phép phân tích & tổng

hợp đối với bài văn nghị luận ntn?

- Nhấn mạnh, làm rõ ý nghĩa của một vấn

đề nào đó?

- Phép phân tích có thể là nêu giả thiết,

so sánh đối chiếu hoặc chứng minh, giải

thích

Cho H/S đọc phần ghi nhớ

* Hoạt động 2: Luyện tập:

Gv: Tác giả đã phân tích ntn để làm sáng

tỏ luận điểm?

Phân tích ý: Đọc sách rốt cuộc là một con

đường của học vấn

Gv: Tác giả đã phân tích những lý do

phải chọn sách để đọc ntn?

- So sánh nhiều, chất lượng khác nhau…

- Do sức người có hạn…

- Sách có loại chuyên môn …

- Rút ra từ cái chung những điều đã phân tích

* Ghi nhớ:SGK

II Luyện tập:

1 Ý: Đọc sách rốt cuộc là một con đường của học vấn

2 Lí do:

- So sánh nhiều, chất lượng khác nhau…

- Do sức người có hạn…

- Sách có loại chuyên môn …

4 Củng cố, dặn dò:

* Củng cố: Nêu thế nào là phép phân tích, thế nào là phép tổng hợp

* Dặn dò: Học bài Soạn bài Luyện tập phép phân tích và tổng hợp

5 Rút kinh nghiệm

************************************

TUẦN 20 – TIẾT 95

LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP I.KIỂM TRA BÀI CŨ:- Thế nào là phép phân tích, tổng hợp ?Vai trò của phân tích tổng hợp trong lập luận?

II MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

Giúp h/s:

- Hiểu được phép phân tích và tổng hợp

2 Kĩ năng:

- Vận dụng các phép phân tích & tổng hợp khi làm văn nghị luận

3 Thái độ:

- Linh hoạt trong việc vận dụng các kiến thức vào bài viết

III CHUẨN BỊ

1 Tài liệu tham khảo: Sgv, thiết kế bài giảng

2 Phương pháp: Nêu vấn đề, Quy nạp, thảo luận

3 Đồ dùng dạy học:

IV TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG:

Ở tiết trước các em đã hình thành 2 khái niệm phân tích và tổng hợp Để củng cố kỹ năng cho các em chúng ta cùng tìm hiểu tiết luyện tập

Hoạt động 1 : Đọc và nhận dạng , đánh giá

Gv: Cho h/s đọc đoạn văn (a) và (b):

Gv: Trong đoạn văn (a) tác giả đã vận

dụng phép lập luận nào?

- Phép phân tích

Gv: Phép phân tích được vận dụng ntn?

Phân tích cái hay của bài Thu điếu

Ở ba mặt: - Ở các điệu xanh

- Ở những cử động

- Ở các vần thơ

Ở mỗi mặt có các VD cụ thể, những cái

hay này gắn với p/c riêng của bài thơ

Gv: Trong đoạn văn (b) t/g đã vận dụng

phép lập luận nào?

Phép phân tích

Gv: Phép phân tích được vận dụng ntn?

- Phân tích nguyên nhân của sự thành

đạt, phân tích lần lượt các nguyên

nhân khách quan để bác bỏ, khẳng

định vai trò của nguyên nhân chủ

quan

Hoạt động 1 : Thực hành phân tích

Gv: Hiện nay có 1 số h/s học qua loa, đối

phó, không học thật sự Em hãy phân tích

b/chất của lối học đối phó để nêu lên

Bài tập 1:

a Phép phân tích:

Phân tích cái hay của bài Thu điếu

Ở ba mặt: - Ở các điệu xanh

- Ở những cử động

- Ở các vần thơ

Ở mỗi mặt có các VD cụ thể, những cái hay này gắn với p/c riêng của bài thơ

b, Phép tổng hợp:

- Đoạn mở đầu nêu ra các quan niệm mấu chốt của thành đạt

- Đoạn nhỏ tiếp phân tích từng quan niệm đúng sai thế nào và kết lại ở việc phân tích bản thân chủ quan ở mỗi người Bài tập 2:

- Học đối phó là học không lấy việc Học làm mục đích , xem việc học là việc phụ

- Học đối phó là học bị động, không