Giáo án Ngữ văn lớp 6 - Tiết học 81 đến tiết 84

Kể theo lời của người anh-> miêu tả tâm về nhân vật chính, nhân vật nhân vật chính, người trạng nhân vật tự nhiên, nhân vật tự soi phụ và ngôi kể trong văn tự Anh là nhân vật trung xét t[r]

Tuần : 22

Tiết : 81

BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

(Tạ Duy Anh)

I/ Mục tiêu:

-

trong tác $%

-

/ 3

II/ Kiến thức chuẩn:

1.Ki ến thức :

- Tình

-

- Cách

giáo

2.K ĩ năng :

-

-

lý nhân 

-

III/ Hướng dẫn - thực hiện:

Hoạt động 1 : Khởi động

1 I 3 !0$

2

+ Văn bản “ Sông Nước Cà Mau “

miêu tả về cảnh gì? Cảnh đó có gì nổi

bật ? (8 điểm )

- Miêu tả cảnh sông nước Cà Mau, có

vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống

hoang dã Hình ảnh chợ Năm Căn tấp

nập, đông vui, trù phú và độc đáo …

+ Đoạn trích “ Sông Nước Cà Mau “

trích từ tác phẩm nào ? ( 2 điểm )

3 L0  bài 0 :

Có bao giờ ta ân hận ăn năn vì thái

độ cư xử của mình với người thân trong

gia đình chưa Có bao giờ em cảm thất

mình tội tệ , xấu xa không xứng đáng với

- Lớp báo cáo

- HS nghe câu hỏi và lên trả lời

anh , chị , em của mình chưa ? Có những

sự ân hận , hối lỗi làm cho tâm hồn ta

trong trẻo hơn , lắng dịu hơn Truyện

ngắn “Bức tranh của em gái tôi” viết về

anh em Kiều Phương đã rất thành công

trong việc thể hiện chủ đề tế nhị đó

Hoạt động 2 : Đọc-hiểu văn bản

Hướng dẫn đọc tìm hiểu nội dung

- GV hướng dẫn đọc : Đọc với giọng kể

chuyện, tâm sự , thể hiện được sự ăn năn

hối hận của người anh với em gái mình.

- GV đọc mẫu : ( Em gái tôi … có vẻ vui

lắm )

-Gọi 2-3 học sinh đọc hết truyện.

-Mời học sinh nhận xét cách đọc.

+ Nêu vài nét tiêu biểu về tác giả Tạ Duy

Anh?

- Học sinh nêu, học sinh nhận xét.

- Giáo viên chốt ý:

-Tạ Duy Anh sinh năm 1959, quê ở huyện

Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây.

+ Nêu vài nét về tác phẩm “ Bức Tranh

Của Em Gái Tôi “ ?

- GV mời 1 – 2 HS kể tóm tắt lại câu

chuyện.

- HS nhận xét cách kể.

Hoạt động 3 : Phân tích

Hướng dẫn tìm hiểu phương thức kể

chuyện và hệ thống nhân vật

- GV nêu câu 2 SGK

Hỏi: Nhân vật chính trong truyện là ai ?

Vì sao?

Truyện kể theo lời nhân vật nào? Có tác

dụng gì ?

- Cho HS thảo luận.

- GV chốt lại ý cơ bản:

Nhân vật chính : 2 anh em -> nhân vật

người anh có vị trí quan trọng hơn trong

việc thể hiện chủ đề.

- HS nghe và ghi tựa bài

- HS đọc và đọc chú thích

- Nghe + ghi

- Nghe

- 2 HS đọc diễn cảm phần còn lại

- Đọc từ khó

Hs kể tóm tắt

- HS trả lời cá nhân

- Lớp nhận xét, bổ sung

- Nghe, củng cố lại kiến thức

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Tạ Duy Anh (1959), quê ở huyện Chương Mỹ, Hà Tây

2 Tác phẩm:

- Truyện đạt giải nhì trong cuộc thi viết

“Tương lai vẫy gọi” của báo Tiền phong

3 Tóm tắt truyện:

HS tự tóm tắt

II Phân tích :

1.Phương thức kể

chuyện và hệ thống nhân vật :

- Kể theo ngôi thứ nhất :Tự nhiên và tự soi xét tình cảm

- Nhân vật chính : 2

anh em Phương là

Kể theo lời của người anh-> miêu tả tâm

trạng nhân vật tự nhiên, nhân vật tự soi

xét tình cảm, ý nghĩ, tự nhận thức.

- GV củng cố lại tiết 1.

về nhân vật chính, nhân vật phụ và ngôi kể trong văn tự sự

nhân vật chính, người

Anh là nhân vật trung

tâm

Hoạt động 3: Củng cố - Dặn dị

4

- Em hãy cho

 tác $%

- Em hãy cho

5 R dị :

* Bài

+Tác  tác $%

+

*

gái tơi” * 2

+ Phân tích nhân  :

 G9 $P

 Anh G9 WP&

  

 Ý

* Bài

tơi” * 1

 Hướng dẫn tự học :

-

- HS nghe và trả lời theo yêu cầu của giáo viên

- HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của giáo viên

Tuần : 23

Tiết : 82

NS:

ND:

BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

(Tạ Duy Anh)

I/ Mục tiêu:

-

tác $%

-

II/ Kiến thức chuẩn:

1.Ki ến thức :

- Tình

giáo

2.K ĩ năng :

-

-

nhân 

-

III/ Hướng dẫn - thực hiện: (tt)

Hoạt động 1 : Khởi động

1 I 3 !0$

2

Tiết 2

Câu hỏi kiểm tra sang tiết 2 :

1) Nêu sơ lược về tác giả và tác phẩm ?

2) Phương thức kể chuyện và hệ thống

nhân vật của bài “BTCEGT” được thể

hiện như thế nào ?

3

và

Hoạt động 3 : Phân tích (tt)

Hướng dẫn tìm hiểu phân tích diễn biến

tâm trạng thái độ của người anh

- Cho HS đọc lại các đoạn truyện miêu tả

- Lớp báo cáo

- HS nghe câu hỏi và lên trả lời

- HS nghe và ghi tựa bài

- Đọc đoạn truyện yêu cầu

tâm trạng nhân vật người anh.

- Nêu câu hỏi 3 SGK.

Hỏi: Khi phát hiện em gái tự chế thuốc

vẽ, thái độ người anh ra sao? Biểu hiện

tâm trạng của người anh lúc này như thế

nào?

GV ch ốt : - Thoạt đầu thấy em gái thích

vẽ, người anh chỉ coi đó là những trò

nghịch ngợm.

Hỏi: Khi phát hiện ra tài vẽ của người

em, ngừơi anh đã có hành động và thái độ

như thế nào? Bộc lộ tâm trạng gì? Theo

em, tại sao anh lại thở dài.

GV ch ốt : Khi tài năng hội hoạ của em

gái được phát hiện, cậu ta thất vọng về

mình, có thái độ khó chịu, gắt gỏng với

em gái do tự ái và mặc cảm  không chơi

thân với em, nhưng vẫn lén xem tranh của

em vẽ.

Hỏi: Khi em báo tin đạt giải, người anh

có hành động và thái độ như thế nào?

GV ch ốt :

- Khi đứng trước bức tranh đạt giải nhất

của em, điều bất ngờ là bức tranh lại vẽ

chính cậu tâm trạng người anh ngạc

nhiên  Hãnh diện  Xấu hổ do tự

nhận ra được những yếu kém của mình,

thấy mình không xứng đáng với em …

-Người anh hiểu rằng : Bức chân dung

của mình được vẽ lên bằng tâm hồn và

lòng nhân hậu của cô em gái

-GV nhận xét, diễn giảng về tính ghen tị,

đố kị của người anh.

- Yêu cầu HS giải thích tâm trạng của

người anh khi đứng trước bức tranh của

em gái (Ngỡ ngàng -> hãnh diện -> xấu

hổ).

- GV nhận xét, bổ sung.

- GV nêu câu hỏi 4 SGK.

Hỏi: Em hiểu như thế nào về đoạn kết của

truyện? Qua đó, em có cảm nghĩ gì về

- Cá nhân suy nghĩ trả lời:

anh tỏ ra khó chịu, xem thường -> vui vẻ vì hơn em

-Người anh chỉ muốn gục xuống bàn khóc -> lén xem tranh – thở dài- quát nạt

em, không thể thân với nó

-Lúc em đạt giải :buồn,, khó chịu, đẩy em ra-> tức, ghen tị

-Cá nhân suy nghĩa giải thích tâm trạng của người anh

- Nghe

- HS nghe GV ghi 

2 Diễn biến tâm

trạng và thái độ của người anh :

- Quan sát

WP

- E thân khơng cĩ 6

* gì

- Xúc lịng nhân

“Anh trai tơi”

nhân vật người anh?

- GV nhận xét, nhấn mạnh thêm: người

anh nhận thức được các sai của mình.

- Cho Hs tìm hiểu về cô em gái.

Hướng dẫn HS cảm nhận về nhân vật cô

em gái

- Nêu câu hỏi 5 SGK.

Hỏi: Theo em tài năng hay tấm lòng nhân

hậu của Kiều Phương đã cảm hoá được

người anh ?

Tại sao Kiều Phương lại vẽ anh trai hoàn

thiện đến thế?

-> Em cảm nhận thế nào về cô bé Kiều

Phương? Điều gì khiến em cảm mến nhất

ở nhân vật này ?

-GV nhận xét, giáo dục về tình anh em,

lòng nhân hậu, mối quan hệ tài đức.

- GV có thể cho HS quan sát tranh SGK

để miêu tả vài nét về hình ảnh Kiều

Phương (tích hợp TLV).

Hướng dẫn tìm hiểu ý nghĩa tư tưởng của

truyện

Hỏi: Qua tìm hiểu truyện , em có hãy nêu

ý nghĩa tư tưởng của truyện ?

Gv chốt : Trước thành công của người

khác ta cần vui vẻ công nhận và phải biết

trân trọng đồng thời phải vượt qua tự ti

để phấn đấu thực hiện cho mình một hoài

bảo tốt hơn

Hỏi: Qua tìm hiểu truyện, em có suy nghĩ

gì về tấm lòng của con người phải như thế

nào trước sự thành công của mình hay

của người khác ?

H

?

Hỏi : Miêu  ! " tâm lý %& nhân

'( ) anh   nào ?

- HS thảo luận

-> Nhận xét: tình cảm trong sáng, nhân hậu bao giờ cũng đẹp hơn sự ghen tị, đố kị

- Nghe

- Cá nhân suy nghĩ -> nhận xét: lòng nhân hậu, độ lượng đã cảm hoá người anh

- Kiều Phương có tài, nhân hâu, hồn nhiên

- Nghe

- Quan sát, miêu tả Kiều Phương

Hs phát biểu cá nhân

Hs nhận xét

- Hs  !4 : '8 (

F nên tính chân 

- Miêu  chân 

nhân 

3.Cô em gái Kiều Phương:

- Tính tình: tò mò hiếu động, hồn nhiên, trong sáng, nhân hậu

- Say mê vẽ trang, biết sáng tạo và có tài hội họa

- Thương anh và vẽ về anh

4 Ý nghĩa tư tưởng của truyện (Gv giảng,

không ghi bảng)

- Trước thành công hay tài năng của người khác, mỗi người cần vượt qua lòng mặc cảm và sự tự ty để có được sự trân trọng và niềm vui thực sự trong cuộc sống.

- Lòng nhân hậu và độ lượng có thể giúp

GV , :

-

chân ( cho câu 

- Miêu  chân ( ! " tâm lý %&

nhân '(

Hỏi : Sau khi 4 xong, các em rút ra 9:

ý ;& gì ?

GV , :

Tình  trong sáng, nhân ( bao )

> #? @6 cao 9AB @ lịng ghen ghét,

9, E

con người tự vượt lên bản thân mình.

5 Ngh ệ thuật

-

8 ( F nên ) chân  cho câu

- Miêu  chân  :B

&

6 Ý nghĩa :

Tình sáng, nhân  bao 4

P lịng ghen ghét, /

h Hướng dẫn thực hiện ghi nhớ

- Cho HS thảo luận tìm giá trị nội dung và

nghệ thuật truyện.

- GV nhận xét, chốt lại ý cơ bản

-> Rút ra ghi nhớ SGK

- Cho HS đọc lại ghi nhớ.

- Thảo luận nhanh tìm nội dung và nghệ thuật đoạn trích

- Đọc ghi nhớ SGK III.Tổng kết:

Ghi nhớ SGK/35

cho ( :

  : ' O miêu  tinh * tâm lý nhân  qua cách  theo ngơi 8 (

Hoạt động 4 : Luyện tập

GV hướng dẫn :

Bài tập 1

Viết 1 đoạn văn : Tâm trạng của ngưới

anh khi đứng trước bức trang của em cần

: Chân thật, hối hận -> yêu thương em

nhiều hơn

Bài tập 2 : Hs tự suy nghĩ và thực hiện

Hs thực hiện ở nhà hai bài tập (1,2)

IV.Luyện tập : (Thực hiện ở nhà)

Hoạt động 5 : Củng cố - Dặn dị

4.

- Qua 6 các em cĩ ( xét gì 'H

) anh %& H I@ ?

- JK ) ta >  "  gì %&

) em giá H I@ ?

- Qua 6 ta rút ra L dung và 

( gì %&  ?

5 R dị :

*Bài

+ N( xét gì 'H ) anh %& H

I@2

+ O  %& ) em giá H

I@2

+ NL dung và  ( %& 

* 7% E3 bài 0 :

+ Đọc kỹ và trả lời ác câu hỏi ở bài “

Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so

sánh và nhận xét trong văn miêu tả “

Chú ý trả lời trước các câu hỏi: 1,2,3,4,5

ở sách giáo khoa.

* Yêu cầu HS :

+ Học bài.

+ Chuẩn bị : Luyện nói về : quan sát,

tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn

miêu tả.

*Bài \  bài : “Quan sát, Q

: … trong 'S miêu T

 Hướng dẫn tự học :

- J4 U 6 ? V 01 '

chính,

-

- Hình dung và  # thái 9L %& V

) xung quanh khi cĩ L ai 9G thành

tích 5 0X

- HS trả lời theo câu hỏi của giáo viên

- HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của giáo viên

- HS nghe và thực hiện theo yêu cầu của giáo viên

Tuần : 23

Tiết : 83 - 84

LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT , TƯỞNG TƯỢNG , SO

SÁNH , NHẬN XÉT TRONG MIÊU TẢ

I/ Mục tiêu:

- N

-

- Rèn

II/ Kiến thức chuẩn:

1.Ki ến thức :

-

-

6 miêu 

-

2.K ĩ năng :

- `$ m*$ các ý theo D trình ) $ lí

- @, các hình  cĩ phép tu U so sánh vào bài nĩi

- Nĩi

phong ) nhiên

III/ Hướng dẫn - thực hiện:

Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung

Hoạt động 1 : Khởi động

1 I 3 !0$

2

+ Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở

nhà của học sinh.

3 L0  bài 0 Để giúp các em

có kĩ năng trình bày và diễn đạt một

vấn đề trước tập thể , nắm vững hơn

kiến thức về quan sát , tưởng tượng ,

so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

, trong hai tiết học này giúp chúng ta

rèn luyện

Hoạt động 2 : Luyện tập

Hướng dẫn cách luyện nói

-Bước 1 : Gv nêu vai trò, tầm quan

r0$ cáo cáo

-Hs nghe câu s và lên  !4

-Hs nghe và ghi ), bài

- Nghe

Phần này Hs chỉ hiểu mà không ghi



1.Lập dàn ý:

Bài tập 1:

a.Nhân vật Kiều Phương là một hình tượng đẹp

- Hồn nhiên, hiếu động

- Có tài năng hội hoạ

- Có vẻ đẹp tâm hồn trong sáng, lòng vị tha, nhân hậu

trọng của việc luyện nói  Gv có thể

gọi Hs nói về một vấn đề đơn giản

(việc học tập) để nhận xét khả năng

nói của Hs

- Bước 2 : GV lưu ý HS : lập dàn ý

(không viết thành văn), diễn đạt ý rõ,

mạch lạc.

- bước 3 : Giao nhiệm vụ cho mỗi

nhóm chuẩn bị một bài tập :

* GV chia lớp làm 04 nhóm thảo

luận (10 phút)

- Nhóm 1 : BT1

- Nhóm 2: BT 2

- Nhóm 3: BT 3

-Nhóm 4: BT 4

- Thảo luận xong, đại diện các nhóm

trình bày

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung

- GV củng cố và rèn kỹ năng nói cho

học sinh:

Chú ý nói lưu loát, tự tin Trình bày

mạch lạc, rõ ràng Khi nói cần chú ý

phát âm chuẩn, đúng giọng.

 Bắt đầu thực hiện luyện nói :

- GV lưu ý HS: BT 1 tập trung vào 2

yêu cầu:

+ Người nói phải nêu được nhận xét

của mình về 2 nhân vật.

+ Miêu tả lại hình ảnh nhân vật qua

tưởng tượng.

- Lưu ý HS BT 2: chú ý làm nổi bật

đặc điểm của người được miêu tả

bằng hình ảnh so sánh, nhận xét.

+ Đặc điểm của người em gái có

những nét nào nổi bật ?

- Đôi mắt ra sao ?

- Đôi má như thế nào ?

- Đôi môi ra sao ?

- Hàm răng có gì nổi bật ?

- Sở thích của em gái thích

những gì ?

- Nhóm, tổ thảo luận dàn ý theo yêu cầu

-> Đại diện nhóm lần lượt trình bày – lớp nhận xét

- Nghe

- Nghe

- HS dựa vào câu hỏi gợi ý của GV mà trả lời và nhận xét bổ sung cho đủ ý

- Nghe- lập dàn ý

b.Anh của Kiều Phương còn có những nét chưa đẹp :

- Tài năng của em được phát hiện, người anh mặc cảm, tự

ti, không chơi thân với em

- Người anh trong thực tế với người anh trong tranh không giống nhau

Bài tập 2: (Tả người)

+ Mở bài: Giới thiệu về người mình tả(em gái).

+ Thân bài : Nêu đặc điểm của người đó (em gái) :

- Hình dáng :

* Đôi mắt đen tinh nghịch.

* Má căng tròn.

* Đôi môi hồng đỏ.

* Răng trắng đều như hạt bắp non.

- Sở thích : xem hoạt hình, chơi trò nấu ăn.

- Việc làm : thích được giúp mọi người làm việc, phá phách, …… + Kết bài : nêu nhận xét chung và tình cảm của em đối với người đó (em gái).

Bài tập 3 : ( Tả cảnh )

+ Mở bài : giới thiệu cảnh

được tả : Trăng rằm, sáng đẹp.

+ Thân bài : Tả đặc điểm tiêu

biểu.

- Em gái có những hoạt động

gì ?

+ Tình cảm của em ới cô em gái có

những tình cảm gì ?

Chuyển tiết 2 :Không có kiểm tra

- Bài tập 3 : lập dàn ý bài văn miêu

tả đêm trăng theo yêu cầu gợi ý SGK.

+ Bầu trời lúc đó ra sao ?

+ Tối đến mặt trăng soi sáng như thế

nào ?

+ Cây cối, nhà cửa, và tất cả cảnh

vật dưới ánh trăng rằm như thế nào ?

-GV gợi ý : từng phần một để học

sinh trả lời  Sửa chữa và nhận xét

 Ghi nhận

-Bài tập 4: Lưu ý HS lập dàn ý về

cảnh bình minh trên biển, trong đó

tập trung vào yếu tố so sánh, tưởng

tượng.

+ Thời gian : -lúc mặt trời mới mọc

- Bầu trời ra sao ? Biển lúc đó

như thế nào ?

- Bãi cát vàng dưới ánh nắng

sẽ có hình ảnh gì ?

- Đoàn thuyền dánh cá giữa

bầu trời và biển có những nét

sinh động gì ?

Bài tập 5: Lưu ý HS lập dàn ý về

“người dũng sĩ ’ trong truyện mà Hs

đã học hoặc đã đọc từ đầu năm đến

- HS dựa vào từng câu hỏi của GV mà trả lời  HS nhận xét lẫn nhau

- Nghe – quan sát, tưởng tượng, so sánh

- HS dựa vào gợi ý của

GV mà trả lời câu hỏi  nhận xét

Hs tự nói theo ý của mình , Hs khác nghe và nhận xét

- Bầu trời trong trẽo và dường như xa hơn, rộng hơn, hàng triệu

vì sao lấp lánh.

- Trăng mọc sớm và khá tròn.

- Đêm của làng quê thật yên ả, thanh bình.

+Cây cối rung rinh trong gió, lấp lánh dưới ánh trăng.

+Nhà cửa như đã ngủ yên.

+Con đường làng toả ánh trăng vàng-> thơ mộng.

+Những em nhỏ chơi trò trốn tìm.

- Càng về khuya trăng càng lên cao, cảnh càng huyền diệu.

+ Kết bài: Nêu cảm nghĩ của

em về đêm trăng quê hương.

Bài tập 4: Quang cảnh một buổi sáng trên biển.

- Mặt trời như chui từ dưới nước lên (đang đội biển).

- Bầu trời trong trẻo, sáng sủa, mát mẻ như gương mặt của bé sau giấc ngủ ngon.

- Chân trời đằng đông ửng lên một vầng sáng màu hồng.

- Biển thức giấc và bắt đầu nổi sóng.

-Bãi cát vàng lấp lánh trong nắng sớm.

-Những đoàn thuyền nối đuôi nhau ra khơi trong không gian náo nức của một ngày mới.

Bài tập 5:

Có thể nói về “Thạch Sanh ”

- Nghe + ghi

- Nghe

- HS đọc diễn cảm phần cịn lại

- Đọc từ khó

Hs kể tóm tắt

- HS trả lời cá nhân

- Lớp nhận xét, bổ sung

- Nghe, củng...

-

/ 3

II/ Kiến thức chuẩn:

1.Ki ến thức :

- Tình

-

- Cách

giáo

2.K ĩ :

-

-

lý...

- HS thảo luận

-& gt; Nhận xét: tình cảm sáng, nhân hậu đẹp ghen tị, đố kị

- Nghe

- Cá nhân suy nghĩ -& gt; nhận xét: lòng nhân hậu, độ lượng cảm hoá người anh

- Kiều