Những dòng thơ tả cảnh đông vui nhộn nhịp trên cầu Long Biên, những ấn tượng về màu xanh bên bờ bãi sông Hồng đã thể hiện vai trò chứng nhân lịch sử của cây cầu ở thời kỳ nào?. Phát hiện[r]
Trang 1Ngày soạn:09/04/2011 Tuần 32 -Tiết 1+2
Ngày giảng:12/04/2011
Tiết 121 + 122 VIẾT BÀI TLV SỐ 7 - VĂN MIÊU TẢ SÁNG TẠO
I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh
1 Kiến thức: - Củng cố kiến thức về văn miêu tả.
- Biết tả sáng tạo về cảnh vật và con người, có bố cục và lời văn hợp lí
2 Kĩ năng: - Rèn luyện kỹ năng làm văn: Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý, viết bài hoàn
chỉnh theo ngôi kể thứ nhất
3 Thái độ: - Bồi dưỡng thái độ yêu thích, tự giác viết văn miêu tả sáng tạo.
II Chuẩn bị:
1 Phương pháp:- Tái hiện kiến thức để viết bài.
2 Phương tiện:- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, đề văn miêu tả + đáp án + biểu điểm.
- Học sinh: Ôn lại kiến thức về văn miêu tả, chuẩn bị giấy kiểm tra
III Tiến trình các hoạt động dạy học:
1 Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ:(1’)
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS.
2 Hoạt động 2 Giới thiệu bài: (1’)
GV nêu yêu cầu 2 tiết viết bài: Nghiêm túc, tích cực, tự giác trong khi viết bài
3 Hoạt động 3 Bài mới:(90’)
- GV cho HS chép đề trong ngân hàng đề của trường
- HS viết bài nghiêm túc, có chất lượng
4.Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp:(1’) - GV thu bài viết của HS.
- GV nhận xét giờ viết bài
- HS về tiếp tục ôn tập về văn miêu tả
- Chuẩn bị bài Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử.
Trang 2Ngày soạn: 09/04/2011 Tuần 31- Tiết 3
Ngày giảng:11/04/2011
Bài 29 VBND: CẦU LONG BIÊN CHỨNG NHÂN LỊCH SỬ
(Thúy Lan)
Tiết 123: Đọc – Hiểu văn bản
I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh
1 Kiến thức: - Bước đầu nắm được KN VBND và ý nghĩa của việc học tập loại văn bản
này
- Hiểu được ý nghĩa làm chứng nhân lịch sử của cầu Long Biên của thủ đô- chứng kiến cuộc sống đau thương mà anh dũng của dân tộc ta qua một bài búy kí có nhiều yếu tố hồi kí
- Thấy được tác dụng của các biện pháp NT trong bài
2 Kĩ năng : - Đọc sáng tạo, phân tích VBND có yếu tố thuyết minh kết hợp với biểu
cảm theo dòng hồi tưởng, hình thức là một bài bút kí mang nhiều yếu tố hồi kí
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm, lòng tự hào của bản thân về lịch sử hào hùng, bi tráng của đất nước
3.Thái độ: - GD thái độ yêu mến, ham tìm hiểu về ý nghĩa của các di tích lịch sử.
II Chuẩn bị:
1 Phương pháp: - Đọc sáng tạo, vấn đáp, nêu vấn đề, thảo luận theo KT khăn trải bàn
2 Phương tiện: - Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, bảng phụ, tranh ảnh minh họa.
- Học sinh: Học bài cũ, soạn bài mới
III Tiến trình các hoạt động dạy học:
1 Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ: Không
2 Hoạt động 2 Giới thiệu bài: (1’)
Hà Nội có cầu Long Biên Vừa dài vừa rộng bắc qua sông Hồng Tàu xe đi lại thong dong
Người người tấp nập gánh gồng ngược xuôi.
Đây chính là những câu thơ ca ngợi cây cầu Long Biên- một nhân chứng lịch sử của dân tộc ta
3 Hoạt động 3 Bài mới:(40’)
HS
Nội dung cần đạt
- GV yêu cầu học sinh đọc chú thích T125
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả,
tác phẩm?
- Đây là bài báo đăng trên báo “Người Hà
Nội” của Thúy Lan
? Em hiểu thế nào là VBND?
- Đó là những bài viết có nội dung gần gũi,
bức thiết đối với cuộc sống trước mắt của
Đọc Nêu Nêu
I Đọc - Tiếp xúc văn bản:(8’)
1 Tác giả, tác phẩm/125:
* Khái niệm VBND: SGK/125
Trang 3con người và cộng đồng như: Thiên nhiên,
môi trường, năng lượng, dân số, quyền trẻ
em, ma túy VBND có thể dùng tất cả các
thể loại cũng như các kiểu VB
- GV: nêu yêu cầu đọc: Đọc giọng chậm
rãi, tình cảm như tâm tình với cây cầu
- GV đọc mẫu 1 đoạn rồi gọi HS đọc tiếp
- Gọi HS khác nhận xét
- GV nhận xét, sửa lỗi
- GV y/c HS giải thích một vài từ khó và
kết hợp giải thích trong giờ học
? Em hiểu thế nào là chứng nhân?
? khiêm nhường nghĩa là gì?
? trù phú là ntn?
? Truyện thuộc thể loại nào?
? Phương thức biểu đạt chủ yếu là gì?
? Truyện có thể chia làm mấy đoạn? ND
của mỗi đoạn là gì?
- 3 đoạn: + Đ1: Từ đầu…thủ đô Hà Nội.
Giới thiệu khái quát về cầu Long Biên
+ Đ2: Tiếp theo…dẻo dai, vững chắc.
Cầu Long Biên qua những chặng đường
lịch sử
+ Đ3: Còn lại
CÇu Long Biªn h«m nay vµ mai sau
- HS chú ý đoạn đầu
? Đoạn đầu cho ta biết những thông tin gì
về cây cầu Long Biên?.
- Lai lịch, tên gọi, thời gian xây dựng
? Cho biết vị trí và xuất xứ của cầu Long
Biên?
Đọc Nhận xét
Giải thích
Phát hiện Phát hiện Chia
Phát hiện
Nêu
2 Đọc:
3 Từ khó:
4 Cấu trúc:
- Thể loại: Hồi kí
- PTBĐ: Tự sự+ miêu tả+ biểu cảm
- Bố cục: 3 đoạn
II Đọc - Hiểu văn bản(24’):
1 Giới thiệu khái quát về cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử:(8’)
-Vị trí: Cầu Long Biên bắc qua sông Hồng ở Hà Nội
-Xuất xứ:được khởi công xây dựng năm 1898 và hoàn thành vào năm 1902
Trang 4? Ai đã thiết kế cây cầu này?
? Em có nhận xét gì về ngôi kể, PTBDD,
cách dùng từ ngữ trong đv trên?
? Đối với thời nay ở Hà Nội có thêm
những cây cầu mới nào?
- Cầu Thăng Long, cầu Chương Dương
? Vị trí của cây cầu Long Biên trong thời
bình ntn?
- Vị trí khiêm nhường
? So sánh cầu Long Biên với cầu Thăng
Long, Chương Dương (Phần đọc thêm)
em có nhận xét gì?
- Về quy mô tuy nhỏ hơn song nó có vai trò
quan trọng về nhiều mặt: Hơn 100 năm tồn
tại ngay cạnh thủ đô cầu Long Biên đã trở
thành nhân chứng lịch sử cho 1 thế kỷ đau
thương và anh dũng của thủ đô Hà Nội nói
riêng và của dân tộc Việt Nam nói chung
-Nó được xây dựng không chỉ bằng mồ hôi
mà còn bằng xương máu của con người
? Cầu Long Biên đã chứng kiến những
thời kỳ lịch sử nào của dân tộc?
- Thời Pháp thuộc, thời kcc Mĩ, thời bình
? Cách trình bày của tác giả trong đoạn
văn có gì giống và khác so với đoạn văn
trên?
- Vẫn từ điểm nhìn của ngôi kể 3, phương
thức thuyết minh là chủ yếu
Trả lời
Thảo luận Trả lời
Trả lời Nhận xét
Trả lời Phát hiện
- Do kiến trúc sư Ép-fen người Pháp thiết kế
Gustave Eiffel
- Lời kể ngôi thứ 3 tạo tính chân thực khách quan, dùng phương thức TM, dùng từ ngữ miêu tả, tường thuật
Là 1 thành tựu quan trọng trong thời kì văn minh cầu sắt
2 Cầu Long Biên qua những chặng đường lịch sử:(12’)
* Trong thời kì Pháp thuộc:
- Phương thức thuyết minh
Trang 5- Khác: Nhưng những đặc điểm của sự vật
được trình bày trong mối tương quan với
những vấn đề lịch sử, xã hội khác
? Tên gọi đầu tiên của cầu là là gì, ý
nghĩa ra sao?
- Tên cầu biểu thị quyền lực thống trị của
thực dân Pháp trên nước Việt Nam
? Tại sao nói cầu Long Biên là kết quả
của cuộc khai thác thuộc địa lần 1 của
Pháp ở Việt Nam? Động cơ xây dựng cầu
của Pháp là gì?
- Động cơ: Không phải để mở mang khoa
học, văn hóa cho người Việt Nam Xây
dựng cầu để phục vụ cho việc khai thác
thuộc địa ở Việt Nam
? Trong đoạn văn tác giả so sánh cây cầu
như 1 dải lụa uốn lượn, vắt ngang sông
Hồng nặng 17 tấn Hình ảnh so sánh ấy
gợi cho em suy nghĩ gì?
- Sự so sánh bất ngờ, lí thú thể hiện sức
mạnh kỹ thuật của cây cầu sắt, là tiến bộ
công nghiệp làm cầu đầu tiên ở Việt Nam
được áp dụng tại Việt Nam, xen lẫn trong
đó là niềm tự hào của người viết
? Tóm lại với phương thức thuyết minh là
chủ yếu, đoạn văn giúp em nhận thức
được gì về cầu Long Biên?
? Năm 1945 cây cầu được đổi tên từ
Đu-me sang Long Biên (tên 1 làng bên bờ
sông Hồng nơi cầu bắc qua) có ý nghĩa
gì?
- Chứng tỏ ý thức chủ quyền độc lập của
dân tộc: Là cây cầu thắng lợi của cách
mạng tháng 8
Bộ đội trở về Hà Nội 10/1954
Trả lời
Phát hiện
Nhận xét
Nhận xét
Phát hiện
- Tên cầu: Đu-me
- Cầu Long Biên là kết quả của cuộc khai thác thuộc địa lần 1
Cầu Long Biên như 1 dải lụa
Khẳng định vai trò của cầu Long Biên- chứng nhân lịch
sử ở nhiều phương diện
* Cầu Long Biên từ cách
mạng tháng 8/1945 đến nay:
- Là cây cầu thắng lợi của cách mạng tháng 8
Pháp rút quân khỏi Hà Nội
Trang 6
? Những dòng thơ tả cảnh đông vui nhộn
nhịp trên cầu Long Biên, những ấn tượng
về màu xanh bên bờ bãi sông Hồng đã thể
hiện vai trò chứng nhân lịch sử của cây
cầu ở thời kỳ nào?
? Em có nhận xét gì về lời văn trong đoạn
này? Tác dụng của nó?
? Việc nhắc lại những câu thơ của Chính
Hữu gắn liền với những ngày đầu năm
1947 đã xác nhận ý nghĩa nhân chứng
nào của cầu Long Biên?
- Nhân chứng của cuộc kháng chiến chống
thực dân Pháp gian khổ mà hào hùng của
dân tộc
- GV: Kháng chiến chống thực dân Pháp
thắng lợi, dân tộc ta lại bước vào cuộc
kháng chiến gây go ác liệt chống đế quốc
Mỹ 1 lần nữa cầu Long Biên lại chứng
kiến và ghi lại sự kiện đáng nhớ
? Em hãy tìm những chi tiết tả cây cầu
Long Biên trong cuộc kháng chiến chống
Mỹ?
- Đặc biệt 12 ngày đêm tháng 12/1972:
Trong mưa bom bão đạn của giặc Mỹ, cầu
Long Biên đổ gục, bị thương tơi tả nhưng
vẫn gồng mình lên chiến đấu và chiến
thắng.
- Cây cầu thân thương trở thành mục tiêu
- Cầu bị đánh 10 lần
? Hãy so sánh cách kể, lời văn của đoạn
này so với đoạn đầu? ? Ngôi kể? Từ ngữ?
- Đoạn văn kể theo ngôi thứ nhất Từ "Tôi"
xuất hiện 10 lần
? Với cách trình bày linh hoạt trên, đoạn
ký giúp người đọc cảm nhận được điều
gì?
GV khái quát: Giờ đây cầu Long Biên đã
trở về vị trí khiêm nhường nhưng ý nghĩa
lịch sử của nó thì không hề khiêm nhường
Phát hiện
Nhận xét Phát hiện
Tìm
So sánh
Phát hiện
- Cầu Long Biên là nhân chứng của cuộc sống trong độc lập,hòa bình ở MB
Lời văn giàu hình ảnh và gợi cảm xúc -> gợi cảm giác
êm đềm thư thái cho người đọc
Bộ đội cao xạ bảo vệ cầu
Cầu LB bị thương
- Từ ngữ bộc lộ tình cảm thiết tha sâu sắc của tác giả
- Phép nhân hóa, miêu tả, bày
tỏ cảm xúc
Cầu Long Biên là nhân
Trang 74 Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp:(4’)
?Nêu những đặc điểm của cầu Long Biên?
?Nêu NT và ND của VB trên?
- HS về học bài cũ, chuẩn bị tiết sau Viết đơn
? Khách du lịch nước ngoài, họ trầm
ngâm nện từng bước chân xuống mặt
cầu có ý nghĩa gì?
- Là cách nói nhân hóa làm cho cây cầu có
1 sự sống, 1 linh hồn cây cầu không phải là
vật vô tri vô giác mà là 1 chứng nhân sống
động Cầu trở thành “nguời đương thời”
của bao nhiêu thế hệ Cách gọi đó làm tăng
giá trị diễn đạt của bài văn, gợi bề dày lịch
sử của cây cầu, nhắc nhở mọi người yêu
quý giữ gìn cây cầu trong tương lai
- Cầu Long Biên không chỉ làm cho bao thế
hệ người Việt Nam xúc động mà còn làm
cho bao khách du lịch nước ngoài phải trầm
ngâm suy nghĩ
? Em đánh giá như thế nào về ý tưởng
của người viết trong câu văn cuối bài?
- Là 1 ý tưởng đẹp, mới và đầy nhân văn
? Nhịp cầu vô hình ở đây là nhịp cầu
nào?
-GV: Với ý tưởng này, cầu Long Biên sẽ
còn sống lau, sẽ trẻ lại, sẽ thành điểm dừng
chân, du lịch khá lí thú đối với du khách 5
châu khi đến thăm đất nước ta
? Đặc sắc về nghệ thuật là gì?
? ND chủ đề chính của VB ra sao?
- GV gọi HS đọc ghi nhớ
? Hãy miêu tả cầu Long Biên bằng hiểu
biết của em…?
Phát hiện
Đánh giá
Phát hiện
Nêu
Nêu
Làm
chứng của cuộc kcc TD Pháp
và ĐQ Mỹ Đồng thời thể hiện tình yêu của tác giả với cây cầu
3 Cầu Long Biên hôm nay
và mai sau:(4’)
- Nhịp cầu của tình hòa bình, hữu nghị và thân thiện
IV Tổng kết: (4')
1 Nghệ thuật:
- Kết hợp TM với MT, TS và BC
- Nêu số liệu cụ thể, sử dụng phép so sánh, nhân hóa
2 Nội dung: Cầu LB là chứng
nhân lịch sử…
* Ghi nhớ: SGK/
V Luyện tập:(4')
Trang 8Ngày soạn: 11/04/2011 Tuần 32 - Tiết 4
Ngày giảng:13/04/2011
Tiết 124 Bài 29: VIẾT ĐƠN
I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh
1 Kiến thức: - Nhận biết được khi nào cần viết đơn, tình huống cần viết đơn.
- Biết cách viết đơn đúng quy cách ( theo mẫu và không theo mẫu)
- Các loại đơn thường gặp và nội dung không thể thiếu trong đơn
2 Kĩ năng: - Viết đơn đúng quy cách.
- Lựa chọn trình tự miêu tả hợp lí
- Nhận ra và sửa được những sai sót thường gặp khi viết đơn
3 Thái độ: - GD ý thức tự giác tìm hiểu cách viết đơn, vận dụng vào cuộc sống.
II Chuẩn bị:
1 Phương pháp:- Phân tích mẫu, nêu vấn đề, vấn đáp, thảo luận nhóm…
2 Phương tiện:- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, bảng phụ, mẫu câu.
- Học sinh: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới
III Tiến trình các hoạt động dạy học:
1 Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ: Không
2 Hoạt động 2 Giới thiệu bài: (1’)
Trong cuộc sống hàng ngày chúng ta gặp rất nhiều trường hợp cần viết đơn Vây khi nào cần viết đơn và viết như nào cho đúng chúng ta cùng tìm hiểu bài hôm nay
3 Hoạt động 3 Bài mới:(40’)
HS
Nội dung cần đạt
- Gọi HS đọc các vd T131.
? Qua các tình huống trên, em
hãy cho biết khi nào cần viết
đơn? lấy vd?
- VD: Đơn xin vào đoàn
TNCSHCM, đơn xin nghỉ ốm
? Trong những trường hợp trên
trường hợp nào phải viết đơn?
Và viết đơn gửi ai?
Đọc Phát hiện
Phát hiện
I Khi nào cần viết đơn:(15')
* Mục đích viết đơn:
- Khi muốn trình bày 1 vấn đề, muốn đề đạt 1 nguyện vọng tới 1 người hay 1 cơ quan, tổ chức có quyền hạn giải quyết nguyện vọng đó
* Các trường hợp phải viết đơn:
+ Mất xe đạp: gửi đơn cho công an
+ Muốn theo học lớp nhạc họa: Viết đơn gửi BGH nhà trường
+ Muốn học ở trường mới: Viết đơn xin chuyển trường gửi BGH trường cũ, đơn xin học tiếp lớp 6 gửi BGH trường mới
Trang 9? Tại sao gây mất trật tự làm
thầy giáo không hài lòng lại phải
viết đơn? Trường hợp này em
phải làm gì?
- Vì không đúng mục đích, yêu
cầu phải viết bản kiểm điểm nhận
lỗi
? Từ những tình huống trên, em
hiểu ntn về đơn từ?
- Trong cuộc sống con người
nhiều khi phải viết đơn
- Đơn từ là 1 loại văn bản hành
chính, không thể thiếu trong cuộc
sống hàng ngày
? Trong thực tế có mấy loại đơn?
Là những loại nào?
- Gọi HS đọc 2 lá đơn T 132, 133
? Hai lá đơn đó có gì giống và
khác nhau?
? Quan sát và cho biết các mục
trong 2 lá đơn được trình bày
theo thứ tự nào?
? Phần trình bày nào bắt buộc
phải có trong đơn?
? Em có nhận xét gì về cách
trình bày và lời lẽ trong đơn?
Trả lời
Nhận xét
Phát hiện
So sánh
Phát hiện
Phát hiện
Nhận xét
II Các loại đơn và những nội dung không thể thiếu trong đơn(15').
* Các loại đơn
- Có 2 loại đơn: Đơn theo mẫu và đơn không theo mẫu
- Giống: Hình thức trình bày
- Khác: Đơn theo mẫu chỉ việc điền vào mẫu cho sẵn Đơn không theo mẫu tùy theo nội dung, sự việc, nguyện vọng
* Thứ tự trình bày:
- Quốc hiệu
- Tên đơn, nơi gửi
- Họ tên, nơi ở của người gửi
- Sự việc, lí do được trình bày trong đơn
- Lời cam đoan, lời cảm ơn
- Ngày tháng làm đơn
- Người viết, kí tên
* Những nội dung không thể thiếu trong đơn:
- Đơn gửi ai? Ai gửi đơn? Lí do gửi đơn?
III Cách thức viết đơn.(10')
- Trình bày phải trang trọng lời lẽ ngắn gọn, sáng sủa, rõ ràng
Trang 10- Gọi HS đọc GN T 134
- Gọi HS đọc lưu ý T134
Đọc
+ Đơn theo mẫu: Đọc kỹ điền mẫu
+ Không theo mẫu: Chú ý những nội dung không thể thiếu trong 1 lá đơn
* Ghi nhớ: SGK/134
* Lưu ý:
4 Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp:(4’)
?Khi nào cần phải viết đơn?
?Cách viết đơn ntn?
- HS về học bài cũ, soạn bài Bức thư của thủ lĩnh da đỏ