a var tb: real; b var 4hs: integer; c const x: real; d var R = 30; 2./ Hãy cho biết kiểu dữ liệu của các biến cần khai báo dùng để viết chương trình để giải các bài toán dưới đây: a Tính[r]
Trang 1Tuần 8 Ngày soạn:
Bài 4: Sử dụng biến trong chương trình
I./ Mục đích yêu cầu:
Hs biết chuyển được biểu thức tốn học sang biểu diễn trong Pascal
Hs biết khái niệm biến và hằng, biết cách khai báo, sử dụng biến, hằng
Hs biết vai trị của biến trong lập trình, hiểu tác dụng của câu lệnh gán
II./ Chuẩn bị:
GV: SGK, Máy chiếu, máy tính, bài soạn
HS: SGK, dụng cụ học tập.Chuẩn bị trước bài ở nhà.
III./ Kiểm tra bài cũ: (10 phút)
-GV nêu câu hỏi, chiếu câu hỏi lên màn hình (4hs,mỗi hs lần lượt trả lời 2 câu hỏi)
1./ Viết lệnh in lên màn hình thơng báo ‘20 + 5 =’ ?
2./ Viết lệnh in lên màn hình kết quả phép tốn 20+5 ?
3./ Viết lệnh điều khiển máy dừng lại đến khi nhấn phím enter thì tiếp tục ?
4./ Viết lệnh nhập dữ liệu vào từ bàn phím ?
5./ Biến dùng để làm gì trong chương trình ? Lệnh Readln(x) cĩ tác dụng gì ?
6./ Viết cách khai báo biến và cho ví dụ cụ thể ?
-GV nhận xét và cho điểm, nhận xét quá trình chuẩn bị ở nhà
IV./ Dạy học bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của hs Nội dung bài học
HĐ1: Học sinh biết vai trị của biến trong
lập trình.
-GV: Yêu cầu hs đọc sgk/29 tìm hiểu thế
nào là biến ?
-GV: Biến là gì ? Biến cĩ vai trị gì trong
chương trình ?
-GV: Hãy viết lệnh in kết quả phép cộng
15+5 lên màn hình ?
-GV: Muốn in lên màn hình kết quả của một
phép tính khác thì làm thế nào ?
-GV: Chiếu lên màn hình Hình/sgk30, phân
tích gợi mở
-GV: Trình bày cách tính hai biểu thức bên ?
-GV: yêu cầu hs thực hiện đưa ra cách làm
và phân tích ?
-Hs đọc sgk/29
-Hs quan sát, lắng nghe để hiểu thế nào là biến và vai trị của biến
-Hs suy nghĩ và trả lời
-Hs thảo luận vài phút và trả lời
-Hs suy nghĩ, trả lời
-Hs thực hiện
1./ Biến là cơng cụ trong lập trình.
- Biến được dùng để lưu trữ dữ liệu và
dữ liệu này cĩ thể thay đổi trong khi thực hiện chương trình
- Dữ liệu do biến lưu trữ được gọi là giá trị của biến
+ VD1: In kết quả phép cộng 15+5 lên màn hình viết lệnh :
writeln(15+5);
In lên màn hình giá trị của biến x + giá trị của biến y viết lệnh :
writeln(X+Y);
+VD2 :
* Tính và in giá trị của các biểu thức
100 50 3
và
100 50 5
ra màn hình
Trang 2HĐ2: HS biết khái niệm về biến
-GV: Việc khai báo biến gồm khai báo
những gì ?
-GV: Đưa ra ví dụ SGK và phân tích các
thành phần
-GV: Viết một ví dụ về khai báo biến rồi giải
thích thành phần ?
-GV: Thu kết quả nhận xét và cho điểm
-GV: Viết dạng tổng quát để khai báo biến
trong chương trình
-GV : Kiểm tra kết quả nhóm và đưa ra dạng
tổng quát
-GV: Nhấn mạnh cách khai báo biến, yêu cầu
hs về nhà xem kỹ ví dụ, lần trả bài tới yêu
cầu cho ví dụ
HĐ3: Học sinh biết cách sử dụng biến
trong chương trình.
-GV: Sau khi khai báo biến, muốn sử dụng
biến phải làm gì ?
-GV: Yêu cầu hs viết lệnh nhập giá trị cho
biến y ?
-GV: Khi khai báo biến y thuộc kiểu Interger
thì phải nhập giá trị cho biến y như thế nào ?
-GV: Khi nhập hoặc gán giá trị mới cho biến
thì giá trị cũ có bị mất đi hay không ?
-GV: Giới thiệu cấu trúc câu lệnh gán
-GV: Chiếu lên màn hình bảng các ví dụ về
lệnh gán.( Slide 10 )
X:=12;
Gán giá trị đã lưu trong biến nhớ Y vào biến nhớ X
X:=(a+b)/2;
Tăng giá trị của biến nhớ
X lên 1 đơn vị, kết quả gán trở lại biến X
-GV: Nhận xét và chốt bảng như SGK
-Hs suy nghĩ, trả lời
-Hs chú ý theo dõi -Hs thảo luận nhóm, 1hs lên bảng
-Tổ, nhóm trưởng báo cáo
-Hs suy nghĩ, trả lời (2 cách) -Hs đại diện lên bảng
-Hs trả lời -Hs suy nghĩ, thảo luận và trả lời
-Hs điền vào chổ trống trên bảng
* Cách làm :
X 100 + 50
Y X/3
Z X/5
2 Khai báo biến
- Việc khai báo biến gồm : + Khai báo tên biến;
+ Khai báo kiểu dữ liệu của biến
- VD:
Var m,n:integer;
S, dientich:real;
Thong_bao:String;
- Trong đó :
+ Var là từ khoá của ngôn ngữ lập trình dùng để khai báo biến
+ m, n là các biến có kiểu nguyên (integer),
+ S, dientich là các biến có kiểu thực (real),
+ thong_bao là biến kiểu xâu (string)
-Dạng tổng quát :
Var ds_ tên_biến : kiểu_của_ biến ;
3./ Sử dụng biến trong chương trình
- Muốn sử dụng biến ta phải thực hiện các thao tác :
+ Khai báo biến thuộc kiểu nào đó + Nhập giá trị cho biến hoặc gán giá trị cho biến
+ Tính toán với giá trị của biến
- Lệnh để sử dụng biến:
+ Lệnh nhập giá trị cho biến từ bàn phím :
Readln(tên biến);
+ Lệnh gán giá trị cho biến :
Tên biến := Biểu thức cần gán giá trị cho biến;
- VD:
Lệnh Ý nghĩa X:=12; Gán giá trị số 12 vào biến
nhớ X.
X:=Y; Gán giá trị đã lưu trong biến
nhớ Y vào biến nhớ X.
X:=(a+b)/
trung bình cộng hai giá trị nằm trong hai biến nhớ a và
b Kết quả gán vào biến nhớ X.
X:=X+1; Tăng giá trị của biến nhớ X
lên 1 đơn vị, kết quả gán trở lại biến X.
Trang 3HĐ5: Củng cố, dặn dò: ( 5 phút)
Cho học sinh đọc phần ghi nhớ (sgk/32)2hs, củng cố qua các câu hỏi trắc nghiệm
1./ Trong Pascal, khai báo nào sau đây là đúng cho khai báo biến số ?
a) var tb: real; b) var 4hs: integer; c) const x: real; d) var R = 30;
2./ Hãy cho biết kiểu dữ liệu của các biến cần khai báo dùng để viết chương trình để giải các bài tốn dưới đây:
a) Tính diện tích S của hình tam giác với độ dài một cạnh a và chiều cao tương ứng h (a và h là các số tự nhiên được nhập vào từ bàn phím)
b) Tính kết quả c của phép chia lấy phần nguyên và kết quả d của phép chia lấy phần dư của hai
số nguyên a và b
Trả lời: a) Var S, a, h: integer
b) Var a, b: integer;
c, d: real;
3./ Giả sử A được khai báo là biến với kiểu dữ liệu số thực, X là biến với kiểu dữ liệu xâu Các phép gán sau đây cĩ hợp lệ khơng?
a) A:= 4;
Hướng dẫn về nhà
1./ Nắm vững khái niệm biến và chức năng của biến trong chương trình
2./ Học thuộc cách khai báo biến và lấy ví dụ
3./ Học thuộc khái niệm và cách khai báo biến, hằng
4./ Làm các câu hỏi và bài tập sgk/33
V./ Rút kinh nghiệm tiết dạy
HĐ5: HS biết khái niệm và cách sử dụng
hằng trong chương trình
-GV: Yêu cầu hs đọc sgk trả lời
“Em hiểu thế nào là hằng và cách khai báo
hằng như thế nào ?”
-GV: Nêu khái niệm ngắn gọn về hằng ?
-GV: Chiếu lên màn chiếu cách “Viết cách
khai báo hằng số, ví dụ cụ thể”
-GV: Nhận xét và chốt khái niệm hằng, cách
khai báo hằng, ví dụ
-GV: Đặt vấn đề
Cĩ thể dùng lệnh gán để thay đổi giá trị của
hằng khơng ? Khi cần thay đổi giá trị của
hằng ta làm như thế nào ?
-Hs đọc sách và trả lời
-Hs chú ý lắng nghe
-Hs suy nghĩ, đọc sgk, thảo luận và trả lời
4./ Hằng
- Hằng là đại lượng để lưu trữ dữ liệu
và cĩ giá trị khơng đổi trong suốt quá trình thực hiện chương trình
- Cách khai báo hằng : Const tên hằng =giá trị của hằng ; -VD:
Const pi=3.14;
bankinh=2;