Việc tập trung dân số quá đông vào các đô thị, siêu đô thị có ảnh hưởng gì tới không gian sống và việc làm của dân cư đô thị.. Giải pháp giải quyết các vấn đề xã hội trong các đô thị ở[r]
Trang 1Ngày dạy: 19/10/2016 Tuần : 9
Bài 15 HOẠT ĐỘNG CÔNG NGHIỆP
Ở ĐỚI ÔN HOÀ
I MỤC TIÊU :
1 Về kiến thức : Hiểu và trình bày được đặc điểm của ngành kinh tế Công nghiệp ở Đới ôn hòa
2 Về kĩ năng :
- Rèn luyện tư duy tổng hợp địa lí, kĩ năng quan sát và phân tích ảnh địa lí
- Kĩ Năng sống: Kĩ năng giao tiếp, quan sát và tư duy, sử dụng năng lượng tiết kiệm.
- Phân tích tranh ảnh.
3 Thái độ : Biết phân biệt được các cảnh quan công nghiệp phổ biến ở đới ôn hoà : khu công
nghiệp, trung tâm công nghiệp và vùng công nghiệp
II CHUẨN BỊ :
- Bản đồ công nghiệp ở đới ôn hòa
- Ảnh về các cảnh quan công nghiệp ở các nước ở đới ôn hòa (sưu tầm trong báo, tạp chí, tờ lịch)
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
1 Ổn định lớp : Chào hỏi, kiểm tra sĩ số, công tác vệ sinh lớp, tác phong.
2 Kiểm tra bài cũ :
- Câu hỏi 1: Trình bày các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu ở đới ôn hòa
- Câu hỏi 2: Những nước ôn đới đã áp dụng những biện pháp khoa học kĩ thuật nào để tạo ra một khố lượng sản phẩm nông nghiệp cao và chất lượng tốt?
3 Bài mới :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Nền công nghiệp
hiện đại, có cơ cấu đa dạng.
- GV cho HS biết thời gian ra đời
của công nghiệp ôn đới
- Các nghành công nghiệp quan
trọng của đới ôn hòa?
- Mối quan hệ giữa các nghành
Hoạt động 1 : Cá nhân.
- Lắng nghe, ghi nhớ kiến thức
- Có 2 ngành quan trọng: khai thác và chế biến
- Hai ngành này có mối quan
I Nền công nghiệp hiện đại,
có cơ cấu đa dạng.
- Đới ôn hoà là nơi có nền công nghiệp hiện đại, phát triển sớm nhất trên thế giới, cách đây khoảng 250 năm
Trang 2công nghiệp này?
- Công nghiệp khai thác phát
triển ở những nơi nào?
- Công nghiệp chế biến gồm có
những ngành nào ?
- Thế mạnh của nghành công
nghiệp ở đới ôn hòa?
- Nguyên liệu của nghành công
nghiệp chế biến?
- Nghành công nghiệp chế biến
tạp trung ở những khu vực nào?
- Tỷ lệ các sản phẩm công nghiệp
của đới ôn hòa cung cấp cho thế
hệ mật thiết với nhau:
+ Nghành công nghiệp khai thác: Lấy trực tiếp các nguyên liệu, nhiên liệu từ thiên nhiên để cung cấp nguyên liệu cho các nghành công ngiệp chế biến
+ Công nghiệp chế biến có vai trò biến đổi các nguyên, nhiên liệu thánh các sản phẩm cung cấp cho thị trường
- Ở những nơi có nhiều tài nguyên thiên nhiên: Khoáng sản, rừng
- Có nhiều ngành: luyện kim ,
cơ khí, điện tử, viễn thông, hàng không vũ trụ.…
- Lắng nghe, ghi nhớ kiến thức
- Công nghiệp chế biến là thế mạnh nổi bật của nhiều nước
ở đới ôn hoà: Từ sản xuất ra nguyên liệu (luyện kim, lọc dầu), các sản phẩm tiêu dùng, các loại máy đơn giản đến tinh vi, tự động hoá
- Phần lớn các nguyên liệu nhập từ các nước đới nóng
- Phân bố chủ yếu ở các cảng sông, cảng biển và các đô thị lớn
- Cung cấp ¾ tổng sản phẩm công nghiệp của thế giới
- Công nghiệp chế biến phát triển đa dạng, là thế mạnh nổi bật của nhiều nước ở đới ôn hoà
- Có đến ¾ sản phẩm công nghiệp của thế giơi sử dụng
Trang 3giới?
- Kể tên một vài nước công
nghiệp hàng đầu của đới ôn hòa?
- Giáo viên liên hệ về các nghành
công nghiệp nổi tiengs của các
nước này với một vài sản phẩm
công nghiệp chế biến nổi tiếng
- Các ngành công nghiệp không
những tiêu tốn nhiều tài
nguyên thiên nhiên mà còn tiêu
tốn nhiều năng lượng Trong đó
có những tài nguyên khó có thể
phục hồi ( ) vì vậy cần biết sử
dụng tiết kiệm các loại tài
nguyên cũng như các sản phẩm
công nghiệp Tránh sử dụng
lãng phí những sản phẩm dù là
nhỏ nhất để bảo vệ nguồn sống
cho các thế hệ hiện tại và tương
lai
Các nước đới ôn hoà có công
nghiệp hiện đại cảnh quan của nó
thể hiện như thế nào ? Ta tìm
hiểu tiếp mục 2
- Các nước công nghiệp hàng đầu thế giới : Hoa Kì, Nhật, Đức, Nga, Anh, Pháp, Canada
- Lắng nghe và ghi nhớ kiến thức
là do các nước đới ôn hoà cung cấp
- Các nước có nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới là : Hoa Kì, Nhật Bản, Đức, Liên Bang Nga, Anh, Pháp, Canada
Hoạt động 2: Cảnh quan công
nghiệp.
- GV giải thích: đây là môi
trường nhân tạo được xây dựng
nên trong quá trình công nghiệp
hoá (nhà cửa, nhà máy, cửa
Hoạt động 2: Cá nhân.
- Lắng nghe
II Cảnh quan công nghiệp.
Trang 4hàng…), đan xen với các tuyến
đường bộ, sắt, thuỷ, ống, sân
bay, bến cảng, nhà ga …)
- Nêu các loại cảnh quan công
nghiệp phổ biến ở đới ôn hoà ?
- GV chỉ các trung tâm đó trên
bản đồ hình 15.3
- Liên hệ Việt Nam có những
trung tâm công nghiệp nào? ( Hà
Nội , TP Hồ Chí Minh)
- GV giới thiệu thêm nội dung
ảnh 15.1 & 15.2
- Trong 2 khu công nghiệp này,
khu nào có khả năng gây ô
nhiễm môi trường nhiều hơn?
Nhấn mạnh: Công nghiệp phát
triển mạnh góp phần làm giàu
cho đất nước , nhưng bên cạnh
đó cũng có ảnh hưởng xấu đến
môi trường Hiện nay người ta
bắt đầu có những bước tiến mới
- Các nhà máy, công xưởng, hầm mỏ, được nối với nhau bằng Các đường giao thông chằng chịt
- Nhiều nhà máy tập trung lại thành một khu công nghiệp;
- Nhiều khu công nghiệp tập trung lại thành một trung tâm công nghiệp;
- Nhiều trung tâm công nghiệp hợp lại thành vùng công nghiệp ( Đông Bắc Hoa
Kì, trung tâm của Anh, vùng Rua của Đức )
- Học sinh dựa vào sgk trả lời giáo viên hướng dẫn sơ lược.
- Ảnh 15.1 gây ô nhiễm, xu thế ngày nay thế giới xây dựng những "Khu công nghiệp xanh" để giảm bớt gây ô nhiễm môi trường
- Có ba loại cảnh quan công nghiệp phổ biến ở đới ôn hòa: + Nhiều nhà máy tập trung lại thành một khu công nghiệp; + Nhiều khu công nghiệp tập trung lại thành một trung tâm công nghiệp;
+ Nhiều trung tâm công nghiệp hợp lại thành vùng
công nghiệp
- Những nơi có ngành công nghiệp phát triển, cũng là nơi tập trung nhiều nguồn gây ô nhiễm môi trường
Trang 5trong công cuộc xây dựng các
khu công nghiệp nhắm hạn chế
bớt những tác động của sản xuất
công nghiệp lên môi trường
4 Củng cố :
- Câu hỏi 1: Đới ôn hòa có bao nhiêu nghành công nghiệp chủ yếu? Các nghành này phân bố
ở đâu?
- Câu hỏi 2: Ba loại cảnh quan chủ yếu ở đới ôn hòa?
5 Hướng dẫn, dặn dò :
- Làm bài tập số 3 trang 52
- Xem trước phần 1 bài “ Đô thị hóa ở đới ôn hòa”
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Ngày soạn : 07/10/2016 Tiết : 18 Ngày dạy: 10/10/2016 Tuần : 9
Bài 16 ĐÔ THỊ HÓA Ở ĐỚI ÔN HOÀ
I MỤC TIÊU :
1.
Về kiến thức : Trình bày được đặc điểm cơ bản của đô thị hóa và các vấn đề môi trường,
KTXH đặt ra ở các đô thị Đới ôn hòa
2.
Về kĩ năng :
- Nhận biết được đô thị cổ và đô thị mới qua ảnh
- KNS: Thảo luận nhóm, kĩ năng giao tiếp.
- So sánh sự khác nhau về đô thị hóa của đới nóng với đới ôn hòa, liên hệ thực tế.
3.
Thái độ :
Nắm được những vấn đề nảy sinh trong quá trình đô thị hoá ở các nước phát triển (nạn thất nghiệp, thiếu chỗ ở và công trình công cộng , ô nhiễm ùn tắc giao thông, … ) và cách giải quyết
II CHUẨN BỊ :
- Ảnh một vài đô thị lớn của các nước phát triển (sưu tầm từ các tạp chí, các tờ lịch )
- Bản đồ dân số thế giới hoặc phóng to lược đồ hình 3.3 SGK
Trang 6III Các bước lên lớp :
1.
Ổn định lớp : Chào hỏi, kiểm tra sĩ số, công tác vệ sinh lớp, tác phong.
2.
Kiểm tra bài cũ :
- Trình bày các ngành công nghiệp chủ yếu ở đới ôn hoà ?
- Cảnh quan công nghiệp ở đới ôn hoà biểu hiện như thế nào ?
- Để giảm thiểu những tác động của công nghiệp đến môi trường người ta đã có những giải pháp nào?
3.
Bài mới :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Đô thị hoá ở mức
độ cao
- Cho HS quan sát ảnh một vài đô
thị lớn của các nước phát triển.
Hướng dẫn quan sát và yêu cầu
học sinh?
Nêu các đặc điểm cơ bản của 1
vùng đô thị hoá cao ?
Chỉ hướng dẫn sơ bộ, học sinh
tự nghiên cứu và đưa ra kết
luận Giáo viên giải thích, minh
họa một số cụm từ trong các
đặc điểm phát triển đô thị “
Chiều cao”, “ Chiều sâu”, “ Lối
sống đô thị”, “ chùm đô thị”, “
chuỗi đô thị”
- Kể về một số đô thị nổi tiếng và
một số đô thị cổ ở Châu Âu và
Châu Á
Hoạt động 1 : Cá nhân.
- Có tỉ lệ dân ở đô thị cao
- Có những chuỗi đô thị hay siêu đô thị có các đường giao thông hết sức phát triển ;
- Có những đô thị phát triển theo quy hoạch không chỉ mở rộng ra chung quanh mà còn vươn lên cả chiều cao lẫn chiều sâu
- Là vùng mà lối sống đô thị phổ biến cả ở vùng ven đô
I Đô thị hoá ở mức độ cao.
- Tỷ lệ dân thành thị cao:
Hơn 75% dân cư đới ôn hoà sống trong các đô thị
- Nhiều đô thị mở rộng kết nối với nhau thành chuỗi đô thị hoặc chùm đô thị
- Các đô thị phát triển theo quy hoạch
- Các thành phố lớn không chỉ mở rộng mà còn vươn cả theo chiều cao lẫn chiều sâu
- Lối sống đô thị đã trở thành phổ biến đối với dân
cư đới ôn hoà
Hoạt động 2: Các vấn đề của đô
thị :
- Yêu cầu học sinh tham khảo
SGK quan sát hình 16.3 & 16.4
và liên hệ kiến thức về vấn đề đô
thị hóa ở đới nóng trả lời các câu
Hoạt động 2: Nhóm
- Quan sát SGK, Tách nhóm
và trả lời câu hỏi
II Các vấn đề của đô thị.
Trang 7hỏi sau:
1 Việc tập trung dân số quá đông
vào các đô thị, siêu đô thị có ảnh
hưởng gì tới môi trường ?
2 Việc tập trung dân số quá đông
vào các đô thị, siêu đô thị có ảnh
hưởng gì tới giao thông (16.4 ) ?
3 Việc tập trung dân số quá đông
vào các đô thị, siêu đô thị có ảnh
hưởng gì tới không gian sống và
việc làm của dân cư đô thị?
4 Giải pháp giải quyết các vấn đề
xã hội trong các đô thị ở các quốc
gia ôn đới?
- Nhấn mạnh cách giải quyết các
vấn đề đô thị theo hướng phi tập
trung Lấy một vài ví dụ cụ thể
ngay tại Việt Nam để học sinh dễ
liên tưởng
- Giáo viên cũng cố kiến thức và
cho ghi bảng
1 Việc tập trung dân số quá đông vào các đô thị, siêu đô thị làm cho môi trường bị ô nhiễm Cụ thể: Ô nhiễm nước, không khí, đất,
2 Dễ gây ùn tắc giao thông
do cư sở hạ tầng không đủ cho xe cộ
3 Thiếu chỗ ở, thiếu các công trình công cộng Thiếu việc làm, gia tăng tỷ lệ vô gia cư
4 Đô thị hoá phân tán kể cả nông thôn cũng thành lập đô thị
- Ghi nhớ kiến thức
- Sự phát triển nhanh của các
đô thị đã phát sinh nhiều vấn
đề nan giải : ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông …
- Hiện nay, nhiều nước đang qui hoạch lại đô thị theo hướng " Phi tập trung" để giảm áp lực cho các đô thị
4.
Củng cố :
a Em hãy liên hệ thực tế và cho thấy sự khác biệt giữa đô thị đới nóng và đô thị đới ôn
hòa?
b. Củng cố lại nội dung toàn bài
5.
Hướng dẫn, dặn dò :
a Học và chuẩn bị bài mới.
b Sưu tầm các tranh, ảnh về ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa.
c Đọc thêm các bài viết về ô nhiễm tài nguyên môi trường: không khí, nước
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 8
Trình ký.