- Cheá ñoä cai trò cuûa caùc trieàu ñaïi phong kieán phöông Baéc ñoái vôùi nöôùc ta töø theá kæ I-theá kæ VI. ( Huyeän leänh (ngöôøi Haùn) cai quaûn caùc huyeän.Nhaân daân ta phaûi chòu [r]
Trang 1Tuần: 22
Tiết: 21
Ngày dạy :
Bài 19:
TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ
(GIỮA THẾ KỈ I-GIỮA THẾ KỈ VI)
1 MỤC TIÊU
1.1 Kiến thức:
- HS biết chính sách cai trị của phong kiến phương Bắc: Sáp nhập nước ta vào lãnh thổ nhà Hán, tổ chức bộ máy cai trị, chính sách bóc lột và đồng hoá Sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp:sử dụng công cụ sắt, dùng sức kéo trâu bò, trồng lúa hai vụ, nghề gốm, dệt…
- HS hiểu chính sách cai trị bóc lột tàn bạo của các triều đại phong kiến phương Bắc nhằm không chỉ xâm chiếm nước ta lâu dài mà còn muốn xoá bỏ sự tồn tại của dân tộc ta Nhân dân ta đã không ngừng đấu tranh để thoát khỏi tai hoạ đó
1.2 Kỹ năng:
Phân tích, đánh giá những thủ đoạn cai trị của phong kiến phương Bắc thời Bắc thuộc
1.3 Thái độ: Giáo dục lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc, sẵng sàn đấu tranh cho độc
lập, tự do của Tổ Quốc
Tích hợp môi trường: Kinh tế nước ta thời Bắc thuộc tiếp tục phát triển
2 NỘI DUNG HỌC TẬP
Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ I- thế kỉ VI
3 CHUẨN BỊ
3.1 Giáo viên: Lược đồ nước ta thế kỉ I-VI, ô chữ
3.2 Học sinh: Đọc và soạn bài trước
4.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
4 1 Ổn định tồ chức và kiểm diện (1p)
6A1: 6A2: 6A3: 6A4:
4.2 Kiểm tra miệng: (5p)
Câu 1: Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành lại độc lập?(4đ)
(Trưng Trắc được suy tôn làm vua(Trưng Vương), đóng đô ở Mê Linh Phong chức tước cho những người có công Các Lạc tướng cai quản các huyện Xá thuế 2 năm, luật pháp hà khắc, lao dịch bị bãi bỏ)
Câu 2: Tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống xâm lược Hán trên lược đồ?(6đ)
(Tháng 2/42 quân Hán tấn công và chiếm Hợp Phố.Mã Viện chia quân thành 2 đạo thuỷ-bộ tiến vào Giao Chỉ.Hai Bà Trưng kéo quân đến Lãng Bạc nghênh chiến Quân ta lui về giữ Cổ Loa, Mê Linh Sau đó rút về Cấm Khê Tháng 3/43 Hai Bà Trưng hy sinh oanh liệt tại Cấm Khê Cuộc kháng chiến kéo dài đến tháng 11/43)
4.3 Tiến trình bài học : (34p)
Trang 2Giới thiệu bài mới (1p): Mặc dù nhân dân ta chiến đấu rất anh dũng nhưng do lực lượng
quá chênh lệch nên cuối cùng cuộc kháng chiến thất bại Đất nước ta lại bị phong kiến phương Bắc cai trị
*H
Đ 1 : (17p) Hướng dẫn HS tìm hiểu chế độ cai trị
của các triều đại phong kiến phương Bắc
GV:Tình hình Trung Quốc đầu thế kỉ III như thế nào?
HS:Đông Hán suy yếu, Trung Quốc bị chia thành 3
nước Nguỵ-Thục-Ngô Nhà Ngô tách châu Giao
thành Quảng Châu thuộc Trung Quốc và Châu Giao
thuộc Aâu Lạc cũ
GV: Miền đất Aâu Lạc cũ gồm những quận nào của
Châu Giao?
HS: Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam
=> Miền đất Aâu Lạc cũ thời kì đó chịu sự thống trị
của nhà Ngô thời Tam quốc và nhà Ngô gọi vùng đất
đó là Giao Châu
GV:Từ sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng chính sách cai
trị có gì thay đổi?
HS: Đưa người Hán sang làm huyện lệnh
GV:Trước khởi nghĩa Hai Bà Trưng thì như thế nào?
HS:Thời Triệu Đà các Lạc tướng người Việt vẫn nắm
quyền ở các huyện, đến nhà Hán các huyện lệnh là
người Hán
GV: Em có nhận xét gì về sự thay đổi này?
HS:Thắt chặt bộ máy cai trị, loại người việt ra khỏi
bộ máy cai trị
GV: Nhân dân Châu Giao bấy giờ như thế nào?
GV: Tại sao chúng lại đánh thuế nặng vào muối và
sắt?
HS: Muối là gia vị quan trọng trong các bữa ăn Sắt
để chế tạo đồ dùng, công cụ lao động, vũ khí Đánh
thuế nặng để nhân dân ta không thể chống lại chính
quyền cai trị
GV:Thế nào là lao dịch?
HS:Lao động nặng nhọc, bắt buộc và không công
GV: Thế nào là cống nạp?
HS: Là nộp sản phẩm cho vua chúa hay nước mà
mình chịu thần phục dưới thời phong kiến
=> Đây là cách bóc lột chủ yếu, tàn bạo của bọn đô
1 Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỉ I-thế kỉ VI
- Đầu thế kỉ III, nhà Ngô tách châu Giao thành Quảng Châu và Giao Châu
- Đưa người Hán sang làm huyện lệnh
- Thu nhiều thứ thuế, nặng nhất là thuế muối và thuế sắt, lao dịch và nộp cống nặng nề
Trang 3hộ Trung Quốc đối với người dân Aâu Lạc
GV:Hình thức cống nạp thời gian này so với trước
khởi nghĩa Hai Bà Trưng có gì khác?
HS: Cả sản phẩm thủ công và thợ khéo
GV: Em có nhận xét gì về chính sách bóc lột của bọn
đô hộ?
HS:Tàn bạo, đẩy nhân dân vào cảnh khốn cùng, đó
chính là nguyên nhân các cuộc khởi nghĩa sau này
GV: Ngoài ra nhà hán còn dùng những thủ đoạn gì?
HS:Tăng cường đưa người Hán sang Giao Châu.
Buộc dân ta phải học chữ Hán, tiếng Hán Tuân theo
pháp luật, phong tục tập quán của người Hán
GV:Vì sao nhà Hán tiếp tục thi hành chủ trương đưa
người Hán sang ở nước ta?
HS:Để đồng hoá dân tộc ta Đây là âm mưu nham
hiểm của nhà Hán
* Thảo luận: 4nhóm - 2phút
Câu hỏi: Tại sao phong kiến phương Bắc tiến hành
đồng hoá dân tộc ta?
=> Nhóm trình bày: Vì chúng muốn thôn tính nước ta
vĩnh viễn, biến người việt thành người Hán, làm cho
nhân dân ta mất gốc không còn nhớ về tổ tiên cội
nguồn của mình
GV Chuyển ý: Đây là thử thách kéo dài ác liệt trong
cuộc đấu tranh bảo vệ bản sắc dân tộc Những chính
sách cai trị đó đã tác động như thế nào đến nền kinh
tế nước ta bấy giờ
*H
Đ 2: (16p) Hướng dẫn HS tìm hiểu kinh tế nước
ta từ thế kỉ I-VI
GV:Nhà Hán chú trọng ngành nào?
HS: Khai thác chế tạo và mua bán sắt
GV:Vì sao nhà Hán nắm độc quyền về sắt?
GV:Về mặt kinh tế: để hạn chế phát triển sản xuất ở
châu giao Về mặt an ninh: hạn chế sự chống đối của
nhân dân
GV:Nghề rèn sắt ở giao châu như thế nào?
HS:Vẫn phát triển, do yêu cầu của cuộc sống và cuộc
đấu tranh giành lại độc lập
GV:Nêu các dẫn chúng chứng tỏ nghề sắt vẫn phát
triển?
HS:Trong các di chỉ mộ cổ thế kỉ I-VI đã tìm được
- Tiếp tục đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta, bắt dân ta phải theo phong tục tập quán của họ
2 Tình hình kinh tế nước ta từ thế
kỉ I- thế kỉ VI có gì thay đổi?
-Mặc dù còn hạn chế về kĩ thuật nhưng nghề rèn sắt vẫn phát triển: các công cụ như rìu, mai, cuốc, dao…;vũ khí như kiếm, giáo, mác… làm bằng sắt được dùng phổ biến
Trang 4nhiều đồ sắt: rìu, cuốc, kiếm, giáo, nồi, chân đèn…
đến thế kỉ III nhân dân vùng biển đã dùng lưới sắt để
khai thác san hô Ở miền Nam người dân còn biết bịt
cựa gà chọi bằng sắt
=> GV Liên hệ thêm truyện Thánh Gióng
GV:Kinh tế nông nghiệp ở Châu Giao thời kì này như
thế nào?
GV: Những chi tiết nào chứng tỏ nền nông nghiệp
vẫn phát triển?
HS: Biết đắp đê phòng lụt, trồng lúa hai vụ một năm
GV:Thủ công nghiệp thời kì này như thế nào? Biểu
hiện?
GV Nhấn mạnh: vải tơ chuối là đặc sản của miền
đất Aâu Lạc cũ, các nhà sử học gọi là vải Giao Chỉ
GV:Thương nghiệp thời kì này như thế nào?
=> Như vậy nước ta bị các triều đại phong kiến
phương Bắc thống trị với các chính sách dã man, tàn
bạo Tuy bị lâm vào cảnh khốn cùng nhưng nhân dân
ta vẫn tìm cách phát triển sản xuất để duy trì cuộc
sống, kiên trì đấu tranh giành độc lập cho dân tộc
- Biết đắp đê phòng lụt, trồng lúa hai vụ một năm
- Nhgề gốm, dệt…cũng được phát triển
- Các sản phẩm nông nghiệp và thủ công được trao đổi ở các chợ làng Chính quyền đô hộ giữ độc quyền ngoại thương
4.4 Tổng kết: (3p)
- Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỉ I-thế
kỉ VI?
( Huyện lệnh (người Hán) cai quản các huyện.Nhân dân ta phải chịu nhiều thứ thuế(muối, sắt), lao dịch và cống nạp(sản vật quý, sản phẩm thủ công và cả thợ khéo).Thi hành chính sách “đồng hoá” dân tộc ta)
- Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ I- thế kỉ VI có gì thay đổi?
( Chính quyền đô hộ nắm độc quyền về sắt, nhưng nghề sắt vẫn phát triển Nông nghiệp: phát triển, biểu hiện:Sử dụng trâu, bò kéo cày đã phổ biến Có đê phòng lũ lụt Trồng lúa hai vụ trong năm Trồng cây ăn quả với kĩ thuật cao Chăn nuôi rất phong phú Thủ công nghiệp: nghề gốm cổ truyền, nghề dệt cũng rất phát triển.Thương nghiệp: xuất hiện các chợ làng để trao đổi buôn bán)
4.5 Hướng dẫn học tập:(2p)
* Đối với tiết học này:
- Học bài chú ý chế độ cai trị và biểu hiện phát triển của kinh tế nước ta thời kì này
* Đối với bài học tiếp theo:
- Chuẩn bị phần 3: Những chuyển biến về kinh tế xã hội nước ta thế kỉ I-VI và khởi nghĩa Bà Triệu Chú ý những nét mới về văn hoá, diễn biến cuộc khởi nghĩa Bà triệu
5 PHỤ LỤC