Trường trung học cơ sở Phả Lại - Giáo án dạy thêm văn 7- Năm học :2009-2010 Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt *Chứng minh bằng các dẫn chứng: - Caùc cuoäc khaùng chieán choáng x[r]
Trang 1a-MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1.- Kiến thức:
- Giúp học sinh ôn tập lại các bài tục ngữ đã học
2- Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng phân tích văn bản nghị luạn
3- Thỏi độ:
- Bồi dưỡng tinh thần học tập kinh nghiiệm của dân gian
- Giỏo dục tư tưởng, lũng yờu nước, cú ý thức học tập, rốn luyện và tu dưỡng
b- CHUẨN BỊ :
GVI:Tham khảo sgk, sgv và một số tài liệu cú liờn quan
HS: Soạn theo sự hướng dẫn của gv
c TIếN TRìNH Tổ CHứC CáC Hoạt động dạy học
1 Tổ chức
Ngày 7a2
Ngày 7a6
2.Kiểm tra bài cũ : Kết hợp khi ôn tập.
3.Bài mới
? Thế nào là tục ngữ?
- Những câu nói dân gian có vần, có nhịp, có hình ảnh,
phản ánh những kinh nghiệm của nhân dân ta về thiên
nhiên và lao động sản xuất, về con người và xã hội
? chúng ta đã học những câu tục ngữ thuộc chủ đề nào?
- Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
- Tục ngữ về con người và xã hội
? Đọc thuộc những câu tục ngữ về thiên nhiên và lao
động xã hội
? Trong các câu tục ngữ này em thích nhất câu nào? Vì
sao?
Câu “Tấc đất, tấc vàng”
- Qua câu tục ngữ ta thấy giá trị của đất Đất quý giá vì
đất nuôi sống con người Đất là một loại vàng sinh sôi, từ
đó khuyên con người biết sử dụng và quý trọng đất
? Đọc thuộc những câu tục ngữ về con người và xã hội
? Câu tục ngữ “Đói cho sạch, rách cho thơm” sử dụng
các biện pháp nghệ thuật gì?
- Đối rất chỉnh
- Sử dụng hình ảnh ẩn dụ
? Từ nghệ thuật đó làm nổi bật nghĩa của câu tục ngữ
như thế nào?
Tiết 1
I Thế nào là tục ngữ
- Những câu nói dân gian có vần,
có nhịp, có hình ảnh, phản ánh những kinh nghiệm của nhân dân ta
về thiên nhiên và lao động sản xuất, về con người và xã hội
II Nội dung của tục ngữ
1.Tục ngữ về thiên nhiên và lao
động sảnxuất 2.Tục ngữ về con người và xã hội
Trang 2Hoạt động của thày và trò Nội dung cần đạt
- Nghĩa đen: Dù đói vẫn phải ăn uống sạch sẽ, dù rách
vẫn ăn uống cho sạch sẽ, giữ gìn cho thơm tho
- Nghĩa bóng của câu tục ngữ: Dù nghèo, thiếu thốn vẫn
phải sống trong sạch, không vì nghèo khổ mà làm điều x
? Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật và đặc điểm diễn đạt
của các cấu tn đã học
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
+ Ngắn gọn
+Vần lưng: ăm, ươi
+Đối: Đêm tháng năm /Ngày tháng mười
chưa nằm đã sáng/ chưa cười đã tối
+Lập luận chặt chẽ
- Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
+ Ngắn gọn
+Vần lưng: ăng,
+Đối: Mau/thưa; nắng/ mưa
+Lập luận chặt chẽ
- HS: Làm tương tự với các câu còn lại
?Theo em tục ngữ và ca dao giống và khác nhau ở
điểm nào?
- Giống nhau: đều là những sáng tác của nhân dân
lao động, có tính truyền miệng
- Khác nhau:
+ Tục ngữ là những câu nói ngắn gọn, còn ca dao câu
đơn giản nhất cũng phải là một cặp lục bát
+ TN nói đến kinh nghiệm lao động sản xuất còn ca
dao nói đến tư tưởng tình cảm của con người
+TN là những câu nói ngắn gọn, ổn định thiên về lí trí,
nhằm nêu lên những nhận xét khách quan còn ca dao là
thơ trữ tình thiên về tình cảm, nhằm phô diễn noọi tâm
con người
? Tục ngữ về con người được hiểu theo những nghĩa
nào?
A Chỉ hiểu theo nghĩa đen;
B Chỉ hiểu theo nghĩa bóng;
C Cả nghĩa đen và nghĩa bóng
D Cả A, B, C
? Nội dung của 2 câu tục ngữ “không thầy đố mày làm
nên” và “Học thầy không tày học bạn”
III Nhận diện tục ngữ: Đặc điểm hình thức
- Ngắn gọn
- Thường có vần, nhất là vần lưng
- Các về thường đối xứng nhau cả về hình thức cả về nội dung
- Lập luận chặt chẽ, giàu hình
ảnh
Tiết 2+3
IV Phân biệt tục ngữ với ca dao
+ Tục ngữ là những câu nói ngắn gọn, còn ca dao câu đơn giản nhất cũng phải là một cặp lục bát
+ TN nói đến kinh nghiệm lao động sản xuất còn ca dao nói đến tư tưởng tình cảm của con người
+TN là những câu nói ngắn gọn, ổn
định thiên về lí trí, nhằm nêu lên những nhận xét khách quan còn ca dao là thơ trữ tình thiên về tình cảm, nhằm phô diễn nội tâm con người
V Luyện tập.
Bài 1/88: Tục ngữ về con người
được hiểu theo những nghĩa nào? C- Cả nghĩa đen và nghĩa bóng
Bài 2: Nội dung của 2 câu tục ngữ
“không thầy đố mày làm nên” và
“Học thầy không tày học bạn”
Trang 3A Đề cao ý nghĩa, vai trò của việc học bạn
B Khuyến khích mở rộng phạm vi và đối tượng học hỏi
C Không coi học bạn quan trọng hơn học thầy Không coi trọng việc học thầy hơn học bạn
4 củng cố
- Đọc htuộc lòng các câu tn đã học
- Sưa tầm thêm các câu tn khác cùng chủ đề
5 Hướng dẫn về nhà
- Chuẩn bị nội dung bài sau
- Giờ sau học ôn bài ôn tập văn nghị luận.
Ngày tháng 1 năm 2010
Ký duyệt
Phạm Minh Thoan
Tuần 21 ôn tập văn nghị luận
a-MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1.- Kiến thức:
- Giúp học sinh ôn tập lại các kiến thức cơ bản về văn nghị luận
2- Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng nhận biết đặc điểm văn bản nghị luận
3- Thỏi độ:
- yêu mến văn học
b- CHUẨN BỊ :
GV:Chuân bị nội dung ôn tập
HS: Soạn theo sự hướng dẫn của gv
c tiến trình tổ chức các Hoạt động dạy học
1 Tổ chức
Ngày 7a 2.
Ngày 7a 6
2 Kiểm tra bài cũ Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh 3.Bài mới
Hoạt động của thày và trò Nội dung cần đạt
Trang 4Hoạt động của thày và trò Nội dung cần đạt
?Thế nào là văn nghị luận
? tử tửụỷng quan ủieồm trong
vaờn NL phải đẩm bảo yêu cầu
gì?
? Trình bày những đặc điểm cơ
bản của văn nghị luận?
?Thế nào là luận điểm, luận cứ,
lập luận
? Đề văn nghị luận có đặc điểm
gì?
? Nêu yêu cầu của việc lập ý
? Bố cục bài văn NL gồm mấy
Tiết 1+2 I.Theỏ naứo laứ vaờn NL:
Vaờn NL laứ vaờn ủửụùc vieỏt ra nhaốm xaực laọp cho ngửụứi ủoùc, ngửụứi nghe moọt tửụỷng ,quan ủieồm naứo ủoự Muoỏn theỏvaờn nghũ luaọn phaỷi coự luaọn ủieồm roừ raứng ,coự lyự leừ ,daón chửựng thuyeỏt phuùc
- Nhửừng tử tửụỷng quan ủieồm trong vaờn NL phaỷi hửụựng tụựi giaỷi quyeỏt nhửừng vaỏn ủeà ủaởc ra trong ủụứi soỏng thỡ mụựi coự yự nghúa
II.ẹaởc ủieồm chung:
Moói baứi vaờn NL ủeàu phaỷi coự luaọn ủieồm ,luaọn cửự vaứ laọp luaọn Trong moọt VB coự theồ coự moọt luaọn ủieồm chớnh vaứ caực luaọn ủieồm phuù
1.Luaọn ủieồm:Laứ yự kieỏn theồ hieọn quan ủieồm
trong baứi NL
Vớ duù:”Baứi Tinh thaàn yeõu nửụực cuỷa nhaõn daõn ta” luaọn ủieồm chớnh laứ ủeà baứi
2.Luaọn cửự:Laứ nhửừng lyự leừ, daón chửựng laứm cụ
sụỷcho luaọn ủieồm ,daón ủeỏn luaọn ủieồm nhử moọt keỏt luaọn cuỷa nhuừng lyự leừ vaứ daón chửựng ủoự Luaọn cửự traỷ lụứi caõu hoỷi :Vỡ sao phaỷi neõu ra luaọn
ủieồm? Neõu ra ủeồ laứm gỡ? Luaọn ủieồm aỏy coự ủaựng tin caọy khoõng?
3.Laọp luaọn: Laứ caựch lửùa choùn ,saộp xeỏp,trỡnh
baứy caực luaọn cửự sao cho chuựng laứm cụ sụỷ vửừng chaộc cho luaọn ủieồm
III Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghi luận
1 Đề văn
- Nêu ra một vấn đề để bàn bạc đòi hỏi người viết bày tỏ ý kiến của mình đối với vấn đề đó
- Tính chất của đề: ca ngợi, phân tích, khuyên nhủ, bàn bạc
2.Lập ý Xác lập các vấn đề để cụ thể hoá luận điểm, tìm luận cứ và tìm cách lập luận cho bài văn
IV Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận
Trang 5phần nêu nội dung từng phần
? Trong bài văn nghị luận
thường dùng những PPLL nào?
? Khi làm văn nghị luận phải
thực hiẹn những bước nào? nêu
rõ các bước?
? Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý
cho bài văn“Tinh thần yêu nước
của nhân dân ta – (HCM)
- HS: Thảo luận trình bày ,
nhận xet
Đề: Yêu cầu chứng minh
Vấn đề chứng minh: lòng yêu
nước của nhân dân ta
Dàn ý:
1 Bố cục
- MB: nêu vấn đề có ý nghĩa đối vơi đời sống xa hội
- TB: Trình bày nội dung chủ yếu của bài
- KB: nêu KL nhằm khẳng định tư tưởng thái độ quan điểm của bài
2 PP lập luận
- Suy luận nhân quả
- Suy luận tương đồng…
V Cách làm bài văn nghị luận
1 Tìm hiểu đề
- tìm yêu cầu của đề
- Xác định phép lập luận, phạm vi lập luận
2 Lập ý: Trình tự lậpluận
- Từ nhận thức đến hành động
- Từ giảng giải đến chứng minh
3 Lập dàn ý
4 Viết bài
Tiết 3
VI Luyện tập
? Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý cho bài văn“Tinh thần yêu nước của nhân dân ta – (HCM)
Dàn ý:
a)MB: Nêu luận điểm: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước
-Khẳng định “Đó là 1 truyền thống quý báu”
- Sức mạnh của lòng yêu nước khi tổ quốc bị xâm lăng
b)TB (Quá khứ, hiện tại) -Lòng yêu nước của nhân dân ta được phản ánh trong kháng chiến chống quân xâm lược
+ Những trang sử vẻ vang của thời đại bà Trưng, bà Triệu
+ Chúng ta tự hào, ghi nhớ
- Cuộc kháng chiến chống thực dân pháp
+ Các lứa tuổi từ cụ già -> nhi đồng + Đồng bào khắp mọi nơi
- Kiều bào - đồng bào
- Nhân dân miền ngược – miền xuôi
- Khẳng định ai cũng 1 lòng yêu nước + Các giới, các tầng lớp XH
- Khẳng định những cử chỉ cao quý đó khác nhau nhưng giống với lòng nồng nàn yêu nước
Trang 6Hoạt động của thày và trò Nội dung cần đạt
c)Kết bài
+ Biểu hiện lòng yêu nước + Nêu nhiệm vụ
4 Củng cố
- Thế nào là văn nghị luận?
- Đặc điểm của văn nghị luận
- Viết thành bài văn hoàn chỉnh
5 Hướng dẫn Giờ sau ôn tập văn nghị luận chứng minh
Ngày tháng 1 năm 2010
Ký duyệt
Phạm Minh Thoan
Tuần 22.
ôn tập văn lập luận chứng minh a-MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1.- Kiến thức:
- Giúp học sinh ôn tập lại các kiến thức của kiểu bài lập luận chứng minh
2- Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng làm văn nghị luạn chứng minh
3- Thỏi độ:
- có ý thức trình bày các vấn đề trong c/s một cách rành mạch , thuyết phục
b- CHUẨN BỊ :
GV:Tham khảo sgk, sgv và một số tài liệu cú liờn quan
HS: Soạn theo sự hướng dẫn của gv
c tiến trình tổ chức các Hoạt động dạy học
1 Tổ chức :
Ngày 7a2.
Ngày 7a6.
2.Kiểm tra bài cũ
3.Bài mới
Hoạt động của thày và trò Nội dung cần đạt
? Thế nào là văn chứng minh?
Văn CM là phép lâp luận dùng những lí lẽ
bằng chứng chân thực,đã được thừa nhận
để chứng tỏ luận điểm mới là đáng tin cậy
? Để làm bài văn chứng minh cần thực
hiện những bước nào? trình bày cụ thể
cac bước đó?
? Để các phần các đoạn của bài văn được
Tiết 1+2
I Khái niệm
Là phép lâp luận dùng những lí lẽ bằng chứng chân thực,đã được thừa nhận để chứng tỏ luận điểm mới là đáng tin cậy
II Cách làm
1.Tìm hiểu đề, tìm ý 2.Lập dàn bài
- MB: Nêu vấn đề cần được chứng minh
Trang 7liên kết chặt chẽ ta phải làm gì?
- Dùng từ ngữ liên kết: Thật vậy
đung như vậy, tóm lại…
? Thực hiện các bước làm bài văn nghị
luận cho đè văn sau: “ Ca dao, dân ca VN
thấm đẫm tình yêu quê hương đất nước
Em hãy chứng minh”
? Đọc và xác định yêu cầu của đề ?
- Y/c: Chứng minh
? Vấn đề cần chứng minh là gì?
- Ca dao dân ca Việt Nam thấm đẫm tình
yêu quê hương đất nước
? Phạm vi dẫn chứng?
- Các bài ca dao dân ca đã học và đọc
thêm
? Lạp dàn ý chi tiết cho đề văn trên
- HS: thực hiện ra nháp sau đó trình
bày, nhận xét bổ xung, sửa chữa
- Gv: Chuẩn xác
? Luyện tập viết từng đoạn văn
- Đoạn MB
- Đoạn thân bài( tương ứng với mỗi
nội dung nhỏ là một đoạn
- Đoạn KB
HS: luyện tập viết , trình bày, nhận xét,
bổ sung
( 3-5HS)
- TB:Nêu lí lẽ , dân chứng để chứng tỏ luận điẻm là đúng đán
- KB: Nêu ý nghĩa của luận điểm đã được chứng minh
-Chú ý: Giữa các phần, các đoạn văn cần
có phương tiện liên kết
III Luyện tập
Ca dao, dân ca VN thấm đẫm tình yêu quê hương đất nước Em hãy chứng minh
A Mở bài:
Dẫn dắt vào đề + Ca dao là lời ru êm ái, quen thuộc + Là tiếng nói gia đình, đằm thắm, tình yêu quê hưong đất nước
B Thân bài:
Ca dao ghi nội lại tình yêu quê hương đất nước
- Họ yêu những gì thân thuộc trên mảnh
đất quê hương
“Đứng bên mêng mông”
- Xa quê, họ nhớ những gì bình dị của quê hương, nhớ người thân: “Anh đi anh nhớ hôm nao”
- Nhớ cảnh đẹp và nghề truyền thống của quê hương
“Gió đưa cành trúc Tây Hồ”
- Nhớ đến Huế đẹp và thơ mộng
“Lờ đờ bóng ngả trăng chênh Tiếng hò xa vắng nặng tình nước non”
C Kết Bài: Ca dao chất lọc những vẻ đẹp bình dị, bồi đắp tâm hồn tình yêu cuộc sống
Tiết 2+3 Viết bài văn hoàn chỉnh
4 Củng cố
? theỏ naứo laứ pheựp laọp luaọn chửựng minh
? Neõu caực bửụực laứm baứi vaờn chửựng minh
- Chuaồn bũ noọi dung baứi sau: Luyeọn taọp cm
5. Hướng dẫn
Trang 8- Chuẩn bị giờ sau luyện tập làm văn chứng minh.
Ngày tháng 1 năm 2010.
Ký duyệt
Phạm Minh Thoan
Luyện tập làm văn chứng minh
I-MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1.- Kiến thức:
- Giúp học sinh ôn tập lại các kiến thức của kiểu bài lập luận chứng minh
2- Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng làm văn nghị luạn chứng minh
3- Thỏi độ:
- có ý thức trình bày các vấn đề trong c/s một cách rành mạch , thuyết phục
II- CHUẨN BỊ :
- GV:Tham khảo sgk, sgv và một số tài liệu cú liờn quan
- HS: Soạn theo sự hướng dẫn của gv
III.TIếN TRìNH Tổ CHứC CáC Hoạt động dạy học
1.Kiểm tra bài cũ
2.Bài mới
Hoạt động của thày và trò Nội dung cần đạt
? Nhắc lại các bước làm bài vă chứng
minh?
- Tìm hiểu đề, tìm ý
- Lập dàn ý
- Viết hoàn chỉnh
- Đọc sửa chữa
? Em hãy thực hiện các bước đó cho
đề văn: Chứng minh: “Rừng đem lại
lợi ích to lớn cho con người”
? Xác định yêu cầu của đề?
- Đề y/c chứng minh
? Vấn đề cần CM là gì?
- Lợi ích to lớn của rừng
? theo em rừng có những lợi ích nào?
- Là môi trường sống của người xưa
- Cung cấp cho con người những vật
liệu cần thiết
- Điều hoà khí hậu
Tiết 1+2
1 Chứng minh: “Rừng đem lại lợi ích to lớn cho con người”
a)MB: Tầm quan trọng của rừng đối với cuộc sống, sự ưu đãi của thiên nhiên đối với con người
b)TB: Chứng minh:
- Từ xa xưa rừng là môi trường sống của bầy người nguyên thuỷ:
+ Cho hoa thơm quả ngọt + Cho vỏ cây làm vật che thân + Cho củi, đốt sưởi
- Rừng cung cấp vật dụng cần thiết + cho tre nứa làm nhà
+ Gỗ quý làm đồ dùng + Cho là làm nón
+ Cho dược liệu làm thuốc chữa bệnh + Rừng là nguồn vô tận cung cấp vật liệu:
Trang 9? Em hãy sắp xếp các ý vừa tịm được
thành dàn bài?
- Học sinh viết nháp và trình bày
- GV nhận xét , chuẩn xác
? Thực hiện các yêu cầu tương tự với
đề văn sau: Chứng minh tính đúng
đắn của câu tục ngữ câu tục ngữ
“Một cây làm chẳng lên non
Ba cây chụm lại thành hòn núi cao”
- HS làm tương tự như trên
- Gv nhận xét chuẩn xác
? Em hãy viết thành bài văn hoàn
chỉnh cho đề số 2
- HS: Luyện tập viết bài
GV: yêu cầu từ 3-5 HS đọc bài văn
của mình, các HS khác nhận xét, bổ
giấy viết, sợi nhân tạo để dệt vải, thắng cảnh
để nghỉ ngơi, là nguồn du lịch
+ Rừng điều hoà khí hậu, làm trong lành không khí
c) KB: Khẳng định lợi ích to lớn của rừng Bảo vệ rừng
2 Chứng minh tính đúng đắn của câu tục ngữ :“Một cây làm chẳng lên non
Ba cây chụm lại thành hòn núi cao”
A.Mở bài:
- Nêu tinh thần đk là nguồn sức mạnh
- Phát huy mạnh mẽ trong kháng chiến chống quân thù
Nêu vấn đề: “Một cây núi cao”
B.Thân bài:
Giải thích:
“Một cây không làm nên non, nên núi cao”
- Ba cây làm nên non, nên núi cao
- Câu tục ngữ nói lên tình yêu thương, đ/k của cộng đồng dân tộc
Chứng minh:
-Thời xa xưa VIệt Nam đã trồng rừng, lấn biển, làm lên những cánh đồng màu mỡ:
“Việt Nam hơn”- Nguyễn Đình Thi
- Trong lịch sử đấu tranh dựng nước, giữ nước + Khởi nghĩa Bà Trưng, Bà Triệu, Quang Trung
+TK 13: Ngô Quyền chống quân Nam Hán +TK 15: Lê Lợi chống Minh
+Ngày nay: chiến thắng 1954 +Đại thắng mùa xuân 1975
- Trên con đường phát triển công nông nghiệp, hiện đại hoá phấn đấu cho dân giàu nước mạnh
+Hàng triệu con người đang đồng tâm
C.Kết bài:
- Đoàn kết trở thành 1 truyền thống quý báu của dân tộc
- Là HS em cùng xây dựng tinh thần đoàn kết, giúp nhau học tập
Tiết 2+3
Trang 10Hoạt động của thày và trò Nội dung cần đạt
sung sửa chữa nếu có
Luyện tập viết bài văn hoàn chỉnh
3 Củng cố và HDVN
- Nhắc lại những yêu cầu về các bước và bố cục của bài văn CM
- Để CM một vấn đề nào đó yếu tố quan trong nhất là gì?
- Luyện tập viết bài hoàn chỉh đề 1
Bài 2
Ngày soạn: 3/2009
Ngày dạy: 3/2009
ôn tập tiếng việt I-MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1.- Kiến thức:
- Giúp học sinh ôn tập lại các kiểu câu rút gon, câu đăc biệt
2- Kĩ năng:
- Rốn kĩ năng nhận biết và tạo câu rút gon, câu đăc biệt
3- Thỏi độ:
- Giỏo dục tư tưởng, lũng yờu TV, Làm phong phú thệm vốn ngôn ngừ dân tộc
II- CHUẨN BỊ :
- GV:Tham khảo sgk, sgv và một số tài liệu cú liờn quan
- HS: Soạn theo sự hướng dẫn của gv
III.TIếN TRìNH Tổ CHứC CáC Hoạt động dạy học
1.Kiểm tra bài cũ
2.Bài mới
? Thế nào là câu rút gọn?
? Rút gọn câu nhằm mục đích gì?
? Người ta có thể rút gọn những
thành phần nào của câu
- CN, VN hoặc cả CN và VN
? Lấy ví dụ
- Học ăn, học nói, học gói học
mở
? Khi rút gọn câu còn lưu ý điều gì?
- Tránh việc hiểu sai nội dung câu nói
- Tránh biến câu nói thành câu cộc lốc
khiếm nhã
Tiết 1+2 I.Câu rút gọn
1 Khái niệm
- Là câu có thể lược bỏ số thành phần của câu 2.Mục đích RGC
- Làm câu gọn hơn, thông tin nhanh, tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện ở câu trước
- Ngụ ý hành động nói trong câu là của chung mọi người
3 Những lưu ý khi RGC
- Tránh việc hiểu sai nội dung câu nói
- Tránh biến câu nói thành câu cộc lốc khiếm nhã