Quản lý thiết bị dạy học tại trường THPT vạn xuân – hoài đức – hà nội theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

Để thực hiện thành công chương trình giáo dục phổ thông mới người giáo viên trong khi giảng dạy cần tổ chức các hoạt động như hoạt động nhóm, hoạt động trải nghiệm, và các kỹ thuật dạy h

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN BÁ MINH

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG THPT VẠN XUÂN – HOÀI ĐỨC – HÀ NỘI THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2021

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN BÁ MINH

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG THPT VẠN XUÂN – HOÀI ĐỨC – HÀ NỘI THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI

Chuyên nghành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Cán bộ hướng dẫn: TS Cấn Thị Thanh Hương

HÀ NỘI – 2021

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình hoàn thành luận văn này, tác giả đã nhận được sự ủng hộ

và giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân

Tác giả xin cảm ơn tập thể các thầy cô giáo, các cán bộ Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cán bộ hướng dẫn khoa

học: TS Cấn Thị Thanh Hương, người đã tận tâm giúp đỡ, hướng dẫn tác

giả trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài

Tác giả xin chân thành cảm ơn Trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức, cảm ơn các giáo viên, học sinh tham gia thực nghiệm sư phạm, gửi các ý kiến đóng góp để luận văn này hoàn thiện hơn

Tác giả xin cảm ơn đồng nghiệp, gia đình, bạn bè đã động viên khích lệ tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Hà Nội, ngày tháng năm 2021

Tác giả luận văn

Nguyễn Bá Minh

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Danh mục các thiết bị dạy học môn Toán 35

Bảng 2.2 Danh mục các thiết bị dạy học môn Thể dục 36

Bảng 2.3 Danh mục các thiết bị dạy học môn Vật lí 37

Bảng 2.4 Danh mục các thiết bị dạy học môn Sinh học 40

Bảng 2.5 Danh mục các thiết bị dạy học môn Hoá học 41

Bảng 2.6 Danh mục các thiết bị dạy học môn Công nghệ 46

Bảng 2.7 Danh mục các thiết bị dạy học môn Địa lý 48

Bảng 2.8 Danh mục các thiết bị dạy học môn Quốc phòng 49

Bảng 2.9 Thực trạng về việc xây dựng kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân 52

Bảng 2.10 Thực trạng mức độ đầu tư, mua sắm thiết bị dạy học tại trường THPT Vạn Xuân 53

Bảng 2.11 Thực trạng mức độ sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên bộ môn 54

Bảng 2.12 Thực trạng quá trình sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên bộ môn 54

Bảng 2.13 Thực trạng quản lý sử dụng thiết bị dạy học 55

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân 80

Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân 82

Bảng 3.3: So sánh tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi 84

của 6 biện pháp đề xuất 84

DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Hình 3.1 Ứng dụng Google Calendar trong công tác đăng ký sử dụng TBDH 74

Hình 3.2 Ứng dụng Google Classroom trong công tác quản lý TBDH 74

Biểu đồ 2.1 Chất lượng các thiết bị dạy học môn Toán 36

Biểu đồ 2.2 Chất lượng các thiết bị dạy học môn Thể dục 37

Biểu đồ 2.3 Chất lượng các thiết bị dạy học môn Vật lí 39

Biểu đồ 2.4 Chất lượng các thiết bị dạy học môn Sinh học 41

Biểu đồ 2.5 Chất lượng các thiết bị dạy học môn Hoá học 46

Biểu đồ 2.6 Chất lượng các thiết bị dạy học môn Công nghệ 47

Biểu đồ 2.7 Chất lượng các thiết bị dạy học môn Địa lý 48

Biểu đồ 2.8 Chất lượng các thiết bị dạy học môn Quốc phòng 50

Biểu đồ 2.9 Nhận thức của CBQL, NV, GV về vị trí, vai trò của thiết bị dạy học 51

Biểu đồ 2.10 Nhận thức của HS về vị trí, vai trò của thiết bị dạy học 51

Biểu đồ 2.10 Thực trạng quản lý bảo quản, bảo dưỡng thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân 57

Hình 3.1 Ứng dụng Google Calendar trong công tác đăng ký sử dụng TBDH 73

Hình 3.2 Ứng dụng Google Classroom trong công tác quản lý TBDH 74

Biểu đồ 3.1 Đánh giá tính cần thiết của các biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân 81

Biểu đồ 3.2 Đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân 83

Sơ đồ 1.1 Hệ thống thiết bị dạy học 12

Sơ đồ 1.2: Các chức năng quản lý và quan hệ của chúng trong chu trình quản lý 16

Sơ đồ 3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp 78

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ii

DANH MỤC CÁC BẢNG iii

DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ iv

MỤC LỤC v

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

4 Câu hỏi nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

7 Đối tượng khảo sát và thời gian 4

8 Phương pháp nghiên cứu 4

9 Cấu trúc của luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI TRƯƠNG THPT THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI 6 1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Các khái niệm cơ bản 8

1.2.1 Thiết bị dạy học 8

1.2.2 Khái niệm Quản lý 9

1.2.3 Quản lý thiết bị dạy học 9

1.3 Lí luận về thiết bị dạy học ở trường THPT theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 9

1.3.1 Vị trí, vai trò của thiết bị dạy học 10

1.3.2 Phân loại và sử dụng thiết bị dạy học ở trường THPT 10

1.3.3 Yêu cầu của thiết bị dạy học ở trường THPT 13

1.3.4 Chương trình giáo dục phổ thông mới 141.3.5 Yêu cầu mới đặt ra đối với thiết bị dạy học ở trường THPT đáp ứng chương trình phổ thông mới 141.4 Lí luận về quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT theo định hướng giáo dục phổ thông mới 151.4.1 Các chức năng của quản lý 151.4.2 Tính cấp thiết của quản lý thiết bị dạy học phục vụ dạy và học trong nhà trường THPT 171.4.3 Mục đích quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT 181.4.4 Các yêu cầu quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động đào tạo 181.4.5 Một số nguyên tắc quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy và học trong nhà trường THPT 191.4.6 Nội dung cơ bản của quản lý thiết bị dạy học phục vụ dạy và học trong nhà trường THPT 191.4.7 Quy trình quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy và học trong nhà trường THPT 211.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học trong hoạt động dạy và học trong nhà trường THPT 241.5.1 Yêú tố về nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường về việc sử dụng thiết bị dạy học 241.5.2 Yếu tố về sử dụng thiết bị dạy học tuân thủ các yêu cầu của chương trình dạy và học trong nhà trường THPT 241.5.3 Yếu tố về cung ứng kịp thời thiết bị dạy học và đáp ứng các nhu cầu đặt ra 251.5.4 Yếu tố về đào tạo nhân viên chuyên môn phụ trách vấn đề thiết bị dạy học trong nhà trường 261.5.5 Yếu tố môi trường sư phạm, đảm bảo sự thuận lợi cho việc sử dụng thiết bị dạy học 26Tiểu kết chương 1 27

Chương 2 THỰC TRẠNG THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG THPT VẠN XUÂN – HOÀI ĐỨC THÀNH PHỐ

HÀ NỘI 28

2.1 Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội, giáo dục của huyện Hoài Đức- thành phố Hà Nội 28

2.1.1 Về kinh tế - xã hội 28

2.1.2 Về tình hình giáo dục 28

2.1.3 Giới thiệu về trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức 32

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội 33

2.2.1 Mục đích khảo sát 33

2.3 Thực trạng thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội 35

2.4 Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội 51

2.4.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ, giáo viên, học sinh về vị trí, vai trò của thiết bị dạy học 51

2.4.2 Thực trạng công tác lập kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học 52

2.4.3 Thực trạng đầu tư, mua sắm thiết bị dạy học 53

2.4.4 Thực trạng quản lý sử dụng thiết bị dạy học 54

2.4.5 Thực trạng quản lý bảo quản, bảo dưỡng thiết bị dạy học 56

2.4.6 Thực trạng kiểm tra việc mua sắm, sử dụng, bảo quản, bảo dưỡng thiết bị dạy học 57

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân – Huyện Hoài Đức – thành phố Hà Nội 58

2.5.1 Thuận lợi và ưu điểm 58

2.5.2 Hạn chế và nguyên nhân 59

Tiểu kết chương 2 61

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG THPT VẠN XUÂN – HOÀI ĐỨC – THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI62

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 62

3.1.1 Nguyễn tắc đảm bảo tính mục tiêu 62

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 62

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 63

3.2 Đề xuất biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức – thành phố Hà Nội theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 63

3.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, học sinh về công tác quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy và học 63

3.2.2 Xây dựng hệ thống các văn bản quy định về quản lý thiết bị dạy học 66

3.2.3 Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ sử dụng, khai thác thiết bị dạy học cho giáo viên, nhân viên 68

3.2.4 Tổ chức công tác bảo quản thiết bị dạy học 70

3.2.5 Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thiết bị dạy học 72

3.2.6 Chỉ đạo công tác kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học 75 3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất 77

3.4 Khảo sát về tính khả thi, tính cần thiết của các biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân - Hoài Đức - thành phố Hà Nội 78

3.4.1 Mô tả cách thức khảo sát 78

3.4.2 Kết quả khảo sát 80

Tiểu kết chương 3 86

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 87

1 Kết luận 87

2 Kiến nghị 88

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 91 PHỤ LỤC PL-1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Bước vào thế kỷ XXI, cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4 đã bắt đầu với sức mạnh thay đổi như vũ bão trong mọi khía cạnh của cuộc sống

xã hội, cách tương tác giữa con người và con người cũng phải thay đổi Do

đó giáo dục nước nhà cần xác định vị trí và tư duy mới về dạy và học đảm bảo đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ công nghệ mới Để thực hiện thành công vấn đề này, đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học trong thời kì đổi mới giáo dục là một vấn đề trọng tâm và cấp thiết, nó là phương tiện và đường dẫn để chúng ta thực hiện thắng lợi chương trình giáo dục phổ thông mới Nghị quyết số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã chỉ ra đổi mới giáo dục thành công thì từng bước phải hiện đại hóa cơ sở vật chất dạy học nói chung và thiết bị dạy học trong các trường phổ thông nói riêng [1]

Chương trình giáo dục phổ thông mới chuyển cách dạy và học truyền thống nặng về truyền thụ kiến thức sang hình thức dạy và học các kiến thức

cơ bản thiết thực, hiện đại và các phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học thông qua đó giúp các học sinh hình thành và phát triển những những năng lực cốt lõi, năng lực chung được hình thành, phát triển thông qua tất cả các môn học và hoạt động giáo dục, năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

Để thực hiện thành công chương trình giáo dục phổ thông mới người giáo viên trong khi giảng dạy cần tổ chức các hoạt động như hoạt động nhóm, hoạt động trải nghiệm, và các kỹ thuật dạy học tích cực như dạy học dự án, dạy học nhóm chuyên gia…Khi đó Thiết bị dạy học là một trong những thành

tố quan trọng của quá trình dạy học, hỗ trợ đắc lực cho việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông và là một trong những điều kiện cơ bản không thể thiếu của giáo viên, học sinh nhằm thực hiện dạy và học theo

chương trình giáo dục phổ thông mới Hơn nữa, thiết bị dạy học còn tạo điều kiện trực tiếp cho học sinh huy động mọi năng lực nhận thức, nâng cao khả năng tự học, rèn luyện kỹ năng học tập và thực hành Dưới sự điều khiển của giáo viên, thiết bị dạy học thể hiện khả năng sư phạm của nó, như làm tăng tốc độ truyền thông tin, tạo ra sự lôi cuốn, hấp dẫn, làm cho giờ học sinh động, hiệu quả hơn Tuy nhiên, điều đó chỉ xảy ra nếu thiết bị dạy học được quản lý và sử dụng tốt

Trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức được thành lập năm 2002-2003 Trong những năm gần đây nhà trường đã được trang bị thiết bị dạy học theo danh mục thiết bị dạy học tối thiểu do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Qua theo dõi hoạt động của công tác thiết bị trong nhà trường chúng tôi thấy việc quản lý và sử dụng thiết bị dạy học trong nhà trường còn nhiều mặt hạn chế, chưa phát huy được hiệu quả của nó Cụ thể: Chất lượng thiết bị dạy học được cung ứng chưa tốt, chưa phù hợp với thực tế giảng dạy của nhà trường Cán

bộ thiết bị chuyên trách trình độ còn nhiều hạn chế nên việc quản lý thiết bị còn gặp nhiều khó khăn; thiếu CSVC cần thiết để bảo quản thiết bị dạy học; công tác quản lý và sử dụng thiết bị chưa được chú trọng; năng lực sử dụng thiết bị dạy học của cán bộ, giáo viên trong nhà trường còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng dạy học của ngành theo định hướng giáo dục phổ thông mới

Vì thế, trước yêu cầu phát triển của khoa học công nghệ, kỹ thuật tiên tiến của xã hội và đòi hỏi việc sử dụng thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy và học nói chung và chất lượng dạy và học của trường Vạn Xuân –

Hoài Đức, thành phố Hà Nội nói riêng Do đó, chúng tôi chọn đề tài “Quản lý

thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức, thành phố Hà Nội theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới” làm luận văn tốt

nghiệp, vừa có ý nghĩa lý luận, vừa mang tính thực tiễn sâu sắc, góp phần nâng cao chất lượng dạy học của trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức, thành phố Hà Nội

2 Mục đích nghiên cứu

vụ hoạt động dạy và học của trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức thời gian qua, đề xuất các biện pháp quản lý thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học của nhà trường đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông mới

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

trường THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý thiết bị dạy học tại trường THPT Vạn Xuân, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

4 Câu hỏi nghiên cứu

Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 đặt ra những yêu cầu gì trong công tác quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT?

Những hạn chế, bất cập trong công tác quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức, thành phố Hà Nội theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới hiện nay như thế nào?

Lãnh đạo Nhà trường cần có biện pháp gì để quản lý có hiệu quả thiết

bị dạy học trong nhà trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức theo định hướng giáo dục phổ thông mới?

5 Giả thuyết khoa học

Nếu thực hiện được các biện pháp quản lý thiết bị dạy học tại nhà trường một cách hợp lý thì sẽ quản lý có hiệu quả thiết bị dạy học trong nhà trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức theo định hướng giáo dục phổ thông mới, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy và học tại nhà trường

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc quản lý thiết bị dạy học tại các THPT

theo định hướng giáo dục phổ thông mới

6.2 Nghiên cứu thực trạng trạng quản lý thiết bị dạy học tại trường THPT

Vạn Xuân – Hoài Đức – thành phố Hà Nội

6.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý thiết bị dạy học tại trường THPT Vạn

Xuân – Hoài Đức theo định hướng giáo dục phổ thông mới

7 Đối tượng khảo sát và thời gian

- Đối tượng khảo sát: Thiết bị dạy học, công tác sử dụng và bảo quản các thiết bị dạy tại trường THPT Vạn Xuân- Hoài Đức theo định hướng giáo dục phổ thông mới

- Thời gian thực hiện khảo sát: Từ năm 2018-2019 đến năm 2019-2020

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp hệ thống hóa, phương pháp phân tích, tổng hợp và khái quát hóa một số các tài liệu:

Các tài liệu liên quan đến lĩnh vực thiết bị dạy học và quản lý thiết bị dạy học của các nước cũng như ở Việt nam

Nghiên cứu các tài liệu về công tác quản lý thiết bị dạy học trong thời

kỳ hiện nay theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: Tiến hành quan sát việc đầu tư mua sắm, bảo quản, sử dụng, bảo trì thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân để có cơ sơ đánh giá đúng thực trạng quản lý thiết bị dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông mới

- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Tiến hành phỏng vấn 3 lãnh đạo,

10 cán bộ giáo viên và 2 nhân viên thiết bị qua đó nhận được thực trạng công

tác đầu tư, bảo quản, sử dụng, bảo trì thiết bị dạy học của nhà trường THPT Vạn Xuân - Hoài Đức - Hà Nội

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: thu thập ý kiến đánh giá thông qua phiếu hỏi đối với 3 cán bộ quản lý, 7 tổ trưởng, 2 nhân viên thiết bị và các giáo viên, học sinh về thực trạng công tác đầu tư, bảo quản, sử dụng, bảo trì thiết bị dạy học trong nhà trường THPT Vạn Xuân - Hoài Đức - Hà Nội

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và phần kiến nghị, phụ lục và tài

liệu tham khảo, phần nội dung của luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý thiết bị dạy học tại trường THPT

theo định hướng giáo dục phổ thông mới

Chương 2: Thực trạng quản lý thiết bị dạy học tại trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức

Chương 3: Các biện pháp quản lý thiết bị dạy học tại trường THPT Vạn

Xuân – Hoài Đức theo hướng tiếp cận giáo dục phổ thông mới

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

TẠI TRƯƠNG THPT THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI

1.1.Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Trên thế giới, từ TBDH nói chung và quản lí TBDH nói riêng luôn được các nhà giáo dục quan tâm nghiên cứu

Nổi bật trong số các nghiên cứu đó là công trình của V.A Xukhomlinski, Nhà sư phạm nổi tiếng của Liên xô trong tác phẩm “Trường trung học Pavlưsh” (Tổng kết kinh nghiệm công tác giảng dạy - giáo dục trong nhà trường trung học); nghiên cứu đã khẳng định rõ vị trí vai trò của thiết bị dạy học trong nhà trường [30]

Trong công trình “Country Report on Quality Assurance in Higher Education, Bangkok – Thailand” [27] của UK transnational education – TNE (2016), các tác giả đưa ra tỉ lệ đánh giá các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục của Thái Lan đưa ra các thiết bị phục vụ cho quá trình dạy và học trong các nhà trường

Trong cuốn sách “Những vấn đề quản lý trường học” của các tác giả P.V Zimin - M.I Kônđkốp - N.I Saxerđôtôp đã đề cập các phương tiện cơ sở vật chất của trường học (thiết bị của các phòng học, hệ thống các phòng học trong trường phổ thông…), đồng thời cũng nêu ra yêu cầu và cách thức quản

lý các phương tiện nhưng mang tính chất khái quát [22]

Khái quát về những nghiên cứu trên thế giới về thiết bị dạy học và quản

lý thiết bị dạy học có thể thấy rằng, các nghiên cứu đều khẳng định vai trò của thiết bị dạy học, đồng thời chỉ ra yêu cầu cũng như cách thức khai thác, sử dụng, quản lý các thiết bị dạy học trong giáo dục

Ở Việt Nam, nghiên cứu về giáo dục nói chung, nghiên cứu về TBDH và quản lý việc sử dụng TBDH cũng được các nhà giáo dục quan tâm hàng đầu Nổi bật trong số những nghiên cứu về quản lý thiết bị dạy học có thể kể đến nghiên cứu của Hoàng Đức Nhuận (1996) với công trình: “Cải tiến TBDH nhằm đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông” [21]

Tiếp đền, Trần Quốc Đắc nghiên cứu công trình: “Một số vấn đề lý luận

và thực tiễn của việc xây dựng, sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị dạy - học ở trường phổ thông Việt Nam” Nghiên cứu đã nhấn mạnh các quan điểm làm

cơ sở cho việc sử dụng TBDH, xác định vị trí, vai trò TBDH ở trường phổ thông

Tác giả Ngô Quang Sơn năm 2005 đã thực hiện nghiên cứu đề tài cấp Bộ: Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông tại các trung tâm Giáo dục thường xuyên và trung tâm học tập cộng đồng [25]

Tác giả Bùi Minh Hiền, với cuốn “Quản lý giáo dục” đã đề cập đến vai trò của TBDH trong sự phát triển hệ thống giáo dục THPT, phân loại các nhóm TBDH mà người quản lý cần bao quát và đưa ra một số nguyên tắc cùng giải pháp quản lý TBDH ở trường học trong giai đoạn hiện nay [17] Như vậy, ở Việt Nam, đã có những nghiên cứu về TBDH nói chung và quản lý TBDH ở trường THPT nói riêng Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào

đề cập đến việc quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức, thành phố Hà Nội theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới như đề tài thực hiện

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Thiết bị dạy học

Hiện nay có nhiều tên gọi khác nhau về TBDH Các tên gọi sau đây thường được sử dụng trong ngôn ngữ nói và viết hiện nay:

- Thiết bị giáo dục - educational equipments

- Thiết bị trường học - school equipments

- Đồ dùng dạy học - teaching equipments (aids/implements)

- Thiết bị dạy học - teaching equipments

- Phương tiện dạy học - means (facilities) of teaching

- Học cụ - learning equipments

- Học liệu - learning (school) materials

Nói về khái niệm thiết bị dạy học, theo Từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê “Thiết bị dạy học là những phương tiện vật chất cần thiết giúp cho giáo viên và học sinh tổ chức quá trình giáo dục, giáo dưỡng hợp lí, có hiệu quả các môn học ở nhà trường” [23]

1.2.2 Khái niệm Quản lý

Theo Từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê thì “quản lý là tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan [23]

Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc nhấn mạnh khía cạnh Quản lý là chức năng đặc biệt của mọi tổ chức: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản

lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [19]

Từ những ý chung của các định nghĩa, xét quản lý với tư cách là một hành động, có thể định nghĩa: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đề ra trong điều kiện biến động của môi trường”

1.2.3 Quản lý thiết bị dạy học

1.3 Lí luận về thiết bị dạy học ở trường THPT theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

1.3.1 Vị trí, vai trò của thiết bị dạy học

Thật vậy, V.P.Golov (nhà giáo dục người Nga) đã khẳng định: “Phương tiện dạy học là một trong những điều quan trọng nhất để thực hiện nội dung giáo dưỡng, giáo dục và phát triển học sinh trong quá trình dạy-học”

vtượng vvà vsự vvật

1.3.2 Phân loại và sử dụng thiết bị dạy học ở trường THPT

Hệ v thống v đồ v dùng v trực v quan v

Thiết v bị v và v đồ v dùng v thí v nghiệm v nhà v trường: v

Sơ đồ 1.1 Hệ thống thiết bị dạy học

Các PT và

TL trực quan

Các phương tiện kỹ thuật

1.3.3 Yêu cầu của thiết bị dạy học ở trường THPT

- v Đảm v bảo v chất v lượng v thiết v bị v dạy v học v

- v Tính v hiệu v quả v của v thiết v bị v dạy v học v

vbài vhọc. v

- v Phù v hợp v với v phương v pháp v dạy v học

- v Đáp v ứng v nhu v cầu v về v giá v thành

- v Bảo v dưỡng v và v sửa v chữa v thay v thế

1.3.4 Chương trình giáo dục phổ thông mới

Chương trình giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo mô hình phát triển năng lực, thông qua những kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại và các phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học, giúp học sinh hình thành và phát triển những phẩm chất và năng lực mà nhà trường và xã hội kì vọng Theo cách tiếp cận này, kiến thức được dạy học không nhằm mục đích

tự thân

Tiếp đến, chương trình mới mới phân biệt rõ hai giai đoạn: giai đoạn giáo dục cơ bản (từ lớp 1 đến lớp 9) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (từ lớp 10 đến lớp 12)

Đặc biệt, chương trình giáo dục phổ thông mới chú ý hơn đến tính kết nối giữa chương trình của các lớp học, cấp học trong từng môn học và giữa chương trình của các môn học trong từng lớp học, cấp học Việc xây dựng Chương trình tổng thể, lần đầu tiên được thực hiện tại Việt Nam, đặt cơ sở cho sự kết nối này

1.3.5 Yêu cầu mới đặt ra đối với thiết bị dạy học ở trường THPT đáp ứng chương trình phổ thông mới

Từ các phân tích trên có thể thấy được một số yêu cầu đặt ra đối với thiết bị dạy học ở trường THPT đáp ứng chương trình phổ thông mới như sau:

- Thiết bị dạy học phải phù hợp với nội dung, chương trình, sách giáo

khoa và phương pháp dạy học mới

- Thiết bị dạy học phải đảm bảo tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, cần đảm bảo tính liên thông đồng bộ giữa các môn học

- Thiết bị dạy học dễ sử dụng và tốn ít thời gian để kích hoạt sự hoạt động của thiết bị đó

- Thiết bị dạy học có kích thước, màu sắc hài hòa, phù hợp với không gian, môi trường dạy và học

- Thiết bị dạy học đảm bảo an toàn trong vận chuyển, bảo quản và sử dụng

- Thiết bị dạy học có tài liệu hướng dẫn sử dụng cụ thể, chi tiết dễ đọc

1.4.1 Các chức năng của quản lý

1.4.1.1 Chức năng kế hoạch hoá

Kế vhoạch vhoá vlà vchức vnăng vcơ vbản vnhất vtrong vcác vchức vnăng vquản vlý vvì

1.4.1.2 Chức năng tổ chức

1.4.1.3 Chức năng chỉ đạo thực hiện

vmục vtiêu vquản vlý. v

1.4.1.4 Chức năng kiểm tra

Sơ đồ 1.2: Các chức năng quản lý và quan hệ của chúng trong chu trình quản lý

1.4.2 Tính cấp thiết của quản lý thiết bị dạy học phục vụ dạy và học trong nhà trường THPT

Như đã trình bày ở các phần trên, thiết bị dạy học là một bộ phận của hệ thống kinh tế xã hội, là cầu nối để giáo viên, học sinh cùng hành động tương hợp với nhau chiếm lĩnh nội dung đào tạo, thực hiện mục tiêu đào tạo, sử dụng phương pháp đào tạo Trong nhà trường, thiết bị dạy học là cái lõi của

cơ sở vật chất nhà trường; là một trong sáu thành tố của quá trình đào tạo; là lực lượng vật chất để hiện thực hoá mục tiêu đào tạo.Vì vậy quản lý thiết bị dạy học là vấn đề lớn và cấp thiết

Muốn đổi mới nội dung và phương pháp dạy học tích cực, hiện đại mà thiết bị dạy học lạc hậu hoặc khi tạo ra được thiết bị dạy học hiện đại mà nội dung phương pháp đào tạo còn lạc hậu thì không thể đạt được chất lượng giáo dục và đào tạo tối ưu

Quản lý thiết bị dạy học chính là cơ sở để khai thác hiệu quả thiết bị dạy học vào công tác giảng dạy của giáo viện, cũng như việc học tập, nghiên cứu của học sinh, với nội dung, với phương pháp dạy, phương pháp học theo định hướng của mục tiêu đào tạo đã vạch ra là khâu quan trọng trong quản lý chung của nhà trường

Động thái của thiết bị dạy học trong các nhà trường tức là sự phát triển của nó trong mối quan hệ với thày, trò cũng là đối tượng của quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

Vì vậy mỗi nhà trường cần phải xác định vấn đề quản lý thiết bị dạy học, quản lý cái lõi của cơ sở vật chất của nhà trường nhằm góp phần hiện thực hoá mục tiêu đào tạo, nâng cao chất lượng đào tạo là vấn đề cấp thiết, phải làm thường xuyên

1.4.3 Mục đích quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT

Công tác quản lý thiết bị dạy học trước hết để các thầy cô giáo khai thác

và sử dụng có hiệu quả trong quá trình giảng dạy

Đồng thời, quản lý thiết bị dạy học làm sao để nó trở thành công cụ chính đáng cho học sinh rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp, nâng cao nhận thức, tu dưỡng đạo đức và để thực hiện mục tiêu bao trùm là nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nhà trường

Việc quản lý thiết bị dạy học tốt sẽ giúp phát huy tối đa vai trò và tác dụng của thiết bị dạy học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo học sinh ở trường THPT

Bên cạnh đó, quản lý thiết bị dạy học cũng để kiểm soát quá trình giảng dạy của giáo viên, và quá trình học tập, nghiên cứu của học sinh Đặc biệt quản lý thiết bị dạy học chính là để thực hiện tốt các công tác mua sắm, sử dụng, bảo dưỡng, bảo quản và sửa chữa các thiết bị dạy học

1.4.4 Các yêu cầu đối với nhà quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động đào tạo

Để có thể quản lý tốt thiết bị dạy học phục vụ hoạt động đào tạo, người quản lý (Hiệu trưởng nhà trường, tổ trưởng bộ môn, cán bộ phụ trách thiết bị) cần nắm vững:

- Cơ sở lý luận và thực tiễn về lĩnh vực quản lý

- Các chức năng và nội dung quản lý, biết phân lập và phân phối các nội dung quản lý, các mặt quản lý (trường học, sách – thư viện, TBGD)

- Hiểu rõ đòi hỏi của chương trình giáo dục và những điều kiện CSVC

để thực hiện chương trình Những văn bản, quyết định về tiêu chuẩn thư viện, danh mục thiết bị dạy học tối thiểu như:

- Có ý tưởng đổi mới và thực hiện ý tưởng bằng một kế hoạch khả thi

- Biết huy động mọi tiềm năng có thể của tập thể sư phạm và cộng đồng trong công việc

- Có biện pháp tập trung mọi tiềm năng vật chất vào một hướng thống nhất và đảm bảo CSVC và TBGD để nâng cao chất lượng giáo dục

1.4.5 Một số nguyên tắc quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy và học trong nhà trường THPT

Trong quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động đào tạo, có những vấn đề cần hết sức quan tâm, đó là: Vấn đề trang bị đầy đủ, đồng bộ các thiết

bị sao cho tương xứng giữa trường sở với phương thức tổ chức dạy học; giữa chương trình, sách giáo khoá với thiết bị dạy học; giữa các thiết bị và điều kiện sửa chữa, bảo quản và giữa các thiết bị với nhau; Vấn đề bố trí hợp lý các cơ sở vật chất nói chung trong khu trường , trong lớp học, trong phòng thí nghiệm, thực hành, bộ môn… Vấn đề về tạo môi trường sư phạm thuận lợi cho các hoạt động giáo dục; Vấn đề tổ chức bảo quản cơ sở các phương tiện vật chất, kỹ thuật nhà trường nói chung, thiết bị dạy học nói riêng

Các vấn đề này phải được quan tâm và xử lý nhất quán và triệt để thì công tác quản lý thiết bị dạy học mới thực sự có hiệu quả Muốn vậy cần quán triệt đầy đủ các nguyên tắc sau:

- v Nguyên v tắc v về v tính v mục v đích

vtrường vthì vkhông vnên vsử vdụng vnó, vvì vđiều vđó vsẽ vđem vlại vcác vhậu vquả vtiêu vcực

- v Nguyên v tắc v về v tính v phù v hợp

- v Nguyên v tắc v về v tính v kế v thừa v và v phát v triển

- v Nguyên v tắc v tuân v thủ v chu v trình v quản v lý

Tổ vchức vthực vhiện

1.4.6 Nội dung cơ bản của quản lý thiết bị dạy học phục vụ dạy và học trong nhà trường THPT

a Quản lý mua v sắm v và v bổ v sung v thường v xuyên

Về công tác quản lý mua sắm và bổ sung các thiết bị dạy học, Hiệu trưởng nhà trường cần phối hợp với tổ trưởng bộ môn cũng như các cán bộ

v b Quản lý duy v trì, v bảo v quản v thiết v bị v dạy v học

vnhà vnước vvà vnhân vdân, vthầy vvà vtrò, vmua vsắm vvà vtự vlàm, vsưu vtầm, vtận vdụng

- vCác vtài vliệu vtrực vquan v(tranh, vảnh, vbản vđồ, vbiểu vbảng, vhình vtrên vphim

c Quản lý sử v dụng v thiết v bị v dạy v học

vbảo vquản vtốt vvà vđặc vbiệt vđược vtổ vchức vquản vlý vsử vdụng vhợp vlý

vvững vcơ vsở vkhoa vhọc, vpháp vlý vđể vchỉ vđạo vcông vtác vthực vhiện vđầy vđủ vcác vchức

1.4.7 Quy trình quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy và học trong nhà trường THPT

Để đảm bảo quản lý thiết bị dạy học chặt chẽ, góp phần nâng cao chất lượng của hoạt động đào tạo, công tác quản lý của Hiệu trưởng nhà trường, tổ trưởng bộ môn, cán bộ phụ trách thiết bị dạy học và giáo viên bộ môn phải tuân thủ đúng quy trình gồm các bước:

- Xây dựng kế hoạch: Trong tất cả các nội dung của quản lý thiết bị dạy học đều phải có kế hoạch cụ thể Việc mua sắm bổ sung thiết bị dạy học phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, trên cơ sở nội dung của chương trình đào tạo yêu cầu và phải được xây dụng kế hoạch ngay từ đầu năm học Bảo quản, duy trì phải được xây dụng kế hoạch ngay từ đầu năm học trên cơ sở theo chế độ quản lý tài sản của nhà nước, theo yêu cầu của chế độ kỹ thuật đối với dụng

cụ thiết bị, vật tư KHKT… Việc sử dụng thiết bị dạy học phải có kế hoạch chi tiết được dự kiến tới từng phần, từng chương, từng bài theo yêu cầu của nội dung chương trình đào tạo

- Tổ chức thực hiện: Trong mua sắm thiết bị phải tuân thủ đúng các quy định về quản lý tài chính của nhà nước, đảm bảo tính công khai minh bạch Mua sắm thiết bị theo đúng yêu cầu, thực sự đáp ứng nội dung của chương trình đào tạo

- Việc bảo quản duy trì thiết bị phải thực hiện đúng kế hoach đề ra, chấp hành đúng yêu cầu kỹ thuật, thực hiện đúng quy trình và phương pháp theo hướng dẫn của nhà kỹ thuật nhằm duy trì tuổi thọ và tính chính xác của thiết

bị Việc sử dụng thiết bị dạy học phải tuân thủ kế hoạch đã đề ra, chỉ sử dụng phục vụ theo đúng chương trình đào tạo yêu cầu, theo đúng hướng dẫn kỹ thuật của thiết bị

- Việc kiểm tra phải thường xuyên để tiến hành bảo dưỡng, đánh giá giá trị còn lại để có kế hoạch bổ sung, thay thế

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học trong hoạt động dạy và học trong nhà trường THPT

1.5.1 Yêú tố về nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường về việc sử dụng thiết bị dạy học

Một thói quen đã trở thành cố hữu là nhiều người quản lý, nhiều giảng viên vẫn xem thường tác dụng của thiết bị dạy học Vì vậy nhà quản lý cần có giải pháp nhằm nâng cao nhận thức đối với việc sử dụng thiết bị dạy học

Việc nâng cao nhận thức cho giảng viên về việc sử dụng thiết bị dạy học nhằm giúp họ ý thức được sự cần thiết và có nhu cầu sử dụng thường xuyên các thiết bị này, phát huy hiệu quả sử dụng chúng trong các giờ học

là điều thiết yếu

Đây là những công việc mà người quản lý mỗi nhà trường tác động đến giáo viên Đến lượt mình chính họ phải được cấp quản lý hệ thống giáo dục quốc dân tổ chức tham quan các trường khác (hoặc rộng hơn) về thành quả của việc tăng cường thiết bị dạy học vào quá trình đào tạo

1.5.2 Yếu tố về sử dụng thiết bị dạy học tuân thủ các yêu cầu của chương trình dạy và học trong nhà trường THPT

Việc sử dụng thiết bị dạy học hợp lý, bám sát chương trình kế hoạch đào tạo

là vấn đề bắt buộc, nhà quản lý cần có giải pháp cụ thể về: Tổ chức sử dụng thiết bị dạy học tuân thủ theo các yêu cầu chung từ kế hoạch đào tạo chung các trường đến các kế hoạch phân theo tổ bộ môn

Khi tổ bộ môn lên kế hoạch đào tạo thì nhất thiết trong kế hoạch này phải có mục đề xuất các thiết bị dạy học cần sử dụng Tổng hợp các kế hoạch này, nhà trường có kế hoạch về thiết bị dạy học của toàn trường

Theo kế hoạch này, mỗi tổ bộ môn lại quy định cho giáo viên khi soạn giảng cho mỗi chuyên đề mình phụ trách phải có kế hoạch về thiết bị dạy học phục vụ cho bài giảng đó

Kế hoạch này phải nêu ra được:

- Sẽ sử dụng thiết bị dạy học gì cho chủ đề nào của bài giảng

- Thiết bị dạy học đó sẽ khai thác ở đâu ? (trong phòng thí nghiệm, phòng bộ môn, của trường hay tự tạo ra)

- Những kiến nghị, những đề xuất với nhà trường về thiết bị dạy học cho bộ môn mình, cho các bài giảng được phân công

Kế hoạch này cần làm có thực chất, không làm hình thức chiếu lệ Việc sử dụng thiết bị dạy học như đã nêu ở phần nguyên tắc phải đúng mục đich của bài giảng, của môn học, không được lạm dụng thiết bị

1.5.3 Yếu tố về cung ứng kịp thời thiết bị dạy học và đáp ứng các nhu cầu đặt ra

Thiết bị dạy học trong các nhà trường hiện nay vừa thiếu vừa không đảm bảo chất lượng (lạc hậu), vừa không đồng bộ về cơ cấu chủng loại

Còn có một khoảng cách giữa những người cấp phát vốn cho các nhà trường, cấp quản lý các nhà trường và các nhà cung cấp thiết bị dạy học Thường thì các nhà trường thiếu vốn để trang bị thiết bị dạy học, theo quy định đào tạo Khi cấp phát vốn thì cấp không kịp thời Có khi vốn dồn vào cuối năm mới cấp phát mà lúc đó nơi nhận (các nhà trường) lại không tìm ra hàng – thiết bị dạy học cần mua

Để lấp được khoảng cách này phải thực hiện các công việc sau:

- Dự toán về nhu cầu các trang thiết bị dạy học của mỗi nhà trường khi đã được cấp trên duyệt thì người cấp phát vốn phải cung cấp vốn một cách kịp thời

- Nhà trường phải tuân thủ đúng các yêu cầu về quản lý tài chính đối với thiết bị dạy học: Sử dụng vốn cấp phát đúng mục đích, mua đúng chủng loại, tuân thủ các yêu cầu tài chính: Khi sử dụng nguồn vốn phải tuân thủ các thủ tục chọn người cung cấp một cách khách quan, theo đúng quy trình về đấu thầu mua sắm thiết bị

- Nhà trường còn phải tăng cường các nguồn vốn tự có do lao động sản xuất, do nghiên cứu khoa học để tái trang bị các thiết bị dạy học

- Các nhà cung cấp thiết bị dạy học cho các trường phải có chế độ khích lệ: Sẵn sàng cung cấp thiết bị dạy học cho các trường khi còn thiếu vốn

chi trả, họ phải là cầu nối cho hai khâu sản xuất và khâu sử dụng tương hợp nhau: người sản xuất thiết bị dạy học chỉ sản xuất cái mà các trường đang cần,

có thể ứng vốn cho các nghiên cứu về sản xuất thiết bị dạy học mới mà các trường có nhu cầu trong các công tác đặc biệt

1.5.4 Yếu tố về đào tạo nhân viên chuyên môn phụ trách vấn đề thiết bị dạy học trong nhà trường

Vấn đề cung cấp đủ các nhân viên chuyên môn phụ trách thiết bị dạy học cho các trường đang là điều bức xúc, nhà quản lý cần có giải pháp đào tạo nhân viên chuyên môn (hiện nay được gọi là cán bộ thiết bị dạy học) phụ trách vấn đề thiết bị dạy học cho các trường

Thiếu họ khiến cho công tác bảo quản thiết bị dạy học có nhiều yếu kém, thiết bị lại bị sử dụng lãng phí hoặc hao hụt đi

Nhân viên chuyên môn vừa là người bảo quản duy tu thiết bị dạy học vừa là người phụ tá giúp giáo viên thực hiện bài giảng với có dụng thiết bị dạy học với năng suất cao hơn, thuận lợi hơn, hiệu quả hơn

1.5.5 Yếu tố môi trường sư phạm, đảm bảo sự thuận lợi cho việc sử dụng thiết bị dạy học

Môi trường sư phạm đối với vấn đề thiết bị dạy học ở đây được đặt ra trên bình diện tổng hợp Đó là môi trường nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của người quản lý nhà trường, nâng cao sự hăng hái sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên vào việc đổi mới nội dung phương pháp dạy học, nâng cao thói quen kết hợp học và hành của người học, ít nhất qua việc nghiên cứu lý thuyết

và thực hành thí nghiệm

Vì vậy nhà quản lý cần có giải pháp để xây dựng môi trường sư phạm đảm bảo sự thuận lợi sử dụng thiết bị dạy học

Tiểu kết chương 1

Trong Chương 1, chúng tôi đã đưa ra cái nhìn bao quát về hoạt động quản lý, hoạt động đào tạo, thiết bị dạy học và mối quan hệ giữa chúng Cụ thể là: Thiết bị dạy học là cái lõi của cơ sở vật chất nhà trường, nó là bộ phận của hệ thống kinh tế xẫ hội, trong hoạt động dạy và học trong mỗi nhà trường THPT, nó là một trong ba lực lượng vật chất để hiện thực hoá mục tiêu đào tạo, sáng tạo nội dung và phương pháp đào tạo Thiết bị dạy học là cầu nối để giáo viên và học sinh cùng hành động tương hợp với nhau chiếm lĩnh nội dung đào tạo, thự hiện mục tiêu đào tạo

Khái quát lịch sử nghiên cứu về thiết bị dạy học nói chung và quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT nói riêng, đã có những công trình nghiên cứu nổi bật trên thế giới và ở Việt Nam Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào đề cập đến việc quản lý thiết bị dạy học ở trường THPT Vạn Xuân – Hoài Đức, thành phố Hà Nội theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới như

đề tài thực hiện

Dựa trên việc phân tích cơ sở lý luận, nghiên cứu đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận các khái niệm: Thiết bị dạy học, Quản lý, Quản lý thiết bị dạy học Từ đó chỉ rõ được vai trò, nguyên tắc của việc quản

lý thiết bị dạy học cũng như quy trình quản lý, các yếu tổ ảnh hưởng đến quản

lý thiết bị dạy học ở trường THPT

Như vậy vấn đề nghiên cứu công tác quản lý thiết bị dạy học phục vụ hoạt động dạy và học trong nhà trường THPT theo chương trình giáo dục phổ thông mới là một đòi hỏi cấp thiết

Chương 2 THỰC TRẠNG THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ

THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG THPT VẠN XUÂN – HOÀI ĐỨC

kiên cường trong đấu tranh cách mạng, cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất Năm 2020, huyện Hoài Đức tiếp tục có nhiều khởi sắc với tốc độ tăng trưởng tốt, đạt 100,46% KH, tăng 11,02% so với năm 2018 Trong đó: Giá trị sản xuất Nông nghiệp 1.193 tỷ đồng, đạt 95,75% KH, bằng 97,23% so với năm 2018; giá trị sản xuất Công nghiệp – Xây dựng 9.697 tỷ đồng, đạt 100,76% KH, tăng 9,35% so với năm 2018; giá trị sản xuất Thương mại – Dịch vụ 10.349 tỷ đồng, đạt 100,77% KH, tăng 14,53% so với năm 2018 Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn năm 2019 ước thực hiện 1.240,9 tỷ đồng, đạt 93,3% dự toán Thành phố và bằng 39,6% dự toán Nghị quyết HĐND huyện giao [32]

2.1.2 Về tình hình giáo dục

2.1.2.1 Quy mô

Tính đến hết tháng 6/2020 huyện Hoài Đức có 91 trường Mầm non, Tiểu học và THCS trong đó có 77 trường công lập, 14 trường tư thục (trong

đó có 2 trường liên cấp), 1 Trung tâm GDNN-GDTX và 76 nhóm trẻ, lớp

MG độc lập, 5 trường THPT trong đó 4 trường công lập và 1 trường tư thục Tổng số học sinh của huyện là hơn 66.920 học sinh [33]

* Cấp học mầm non:

- Tổng số trường mầm non: 40 (Công lập: 30 trường; tư thục: 10 trường), giảm 1 trường so với năm học trước; 76 nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập; tăng 4 nhóm trẻ, lớp MGĐL so với cùng kỳ

Tổng số nhóm, lớp: 839 với 22,219 trẻ Trong đó: (trường công lập

491 nhóm, lớp=17.034 trẻ; trường ngoài công lập: 80 nhóm, lớp=1.833 trẻ: Nhóm, lớp độc lập: 265 nhóm, lớp=3.352 trẻ)

+ Nhóm nhà trẻ: 277 nhóm với 5.796 /10.195 đạt 56,8 % so trẻ trong độ tuổi (công lập: 119 nhóm (tăng 10 nhóm so cùng kỳ) với 3.719 trẻ, trường tư thục: 21 nhóm với 399 trẻ; Nhóm trẻ, lớp MGĐL: 1.678 trẻ) Tăng 2,6% so cùng kỳ năm trước

+ Lớp mẫu giáo: 559 lớp (tăng 25 lớp so cùng kỳ) với 16.423/15.089 trẻ đạt 108,8% so trẻ trong độ tuổi, tăng 2,8% so với cùng kỳ (công lập: 372 lớp với 13.315 trẻ, trường tư thục: 59 lớp với 399 trẻ; Nhóm trẻ, lớp MGĐL: 128 lớp với 1.674 trẻ)

Lớp MG 5 tuổi: 169 lớp ( tăng 20 lớp so cùng kỳ) với 5.825 trẻ (tăng 288 trẻ

so cùng kỳ) đạt 114% (công lập: 135 lớp với 5.090 trẻ; trường tư thục: 21 lớp với 530 trẻ, Nhóm trẻ, lớp MGĐL: 13 lớp với 205 trẻ)

- Huy động 10/18 trẻ khuyết tật được giáo dục hòa nhập đạt 55,5% so với số trẻ bị khuyết tật

* Cấp học Tiểu học:

- Tổng số trường: 26 trường (25 trường công lập, 01 trường tư thục, 02 bộ

phận TH của trường liên cấp Vinschool và Newton ) Số trường đạt chuẩn

quốc gia là 19 trường

- Số lớp, học sinh: 679 lớp với 25.536 học sinh (Tăng 30 lớp,1390 học sinh

so với năm học trước, giảm 16 học sinh so với đầu năm do chuyển đi)

* Cấp THCS

- Tổng số trường: 23 trường trong đó 22 công lập, 1 trường tư thục Alpha và

02 bộ phận THCS của trường liên cấp Vinschool Thăng Long, Newton Số trường đạt chuẩn quốc gia 19 trường

- Số lớp, học sinh: 418 lớp với 15.637 học sinh

* Cấp THPT

- Tổ số trường: 05 trong đó công lập 04, 1 trường tư thục Bình Minh

- số lớp học: 148 lớp học với 5.920 học sinh 04 trường đạt chuẩn quốc gia

2.1.2.3 Những kết quả đạt được nổi bật và những tồn tại, hạn chế

* Những kết quả đạt được nổi bật

- Với sự chỉ đạo điều hành linh hoạt, tập thể lãnh đạo Sở giáo dục và Phòng GDĐT đã chỉ đạo các trường trực thuộc hoàn thành tốt chương trình và

kế hoạch năm học Các chỉ tiêu kế hoạch cơ bản đạt và vượt yêu cầu đặt ra Duy trì tốt kỉ cương nề nếp dạy và học Chất lượng giáo dục được giữ vững

và từng bước có sự phát triển Hoàn thành công tác phổ cập giáo dục các cấp, đúng tiến độ, đúng qui định, làm tốt công tác bồi dưỡng đội ngũ

- Công tác xây dựng cơ bản cho các trường; mua sắm bổ sung một số trang thiết bị dùng cho hoạt động dạy và học, CSVC ngày càng hoàn thiện, chú trọng các thiết bị ứng dụng CNTT