Bởi xét theo tính chất của văn bản nhật dụng là gần gũi, bức thiết với cuộc sống con người và cộng đồng trong xã hội hiện đại thì cầu Long Biên hiện nay vẫn tồn tại và đã trở thành một c[r]
Trang 1KẾ HOẠCH TUẦN 33 (Từ tiết 121 đến tiết 124)
1 2 3
Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử Viết đơn
Viết bài TLV miêu tả sáng tạo
121 122 123-124
Ngày dạy: 11/04/2011
Thúy Lan
-I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
1.Kiến thức:
Khái niệm về “ Văn bản nhật dụng”
Cầu Long Biên là chững nhân lịch sử của thủ đô, chứng kiến cuộc sống đau thương mà anh dũng của dân tộc ta
2.Kĩ năng:
Biết đọc diễn cảm một văn bản nhật dụng có yếu tố thuyết minh kết hợp với biểu cảm theo dòng hồi tưởng
Bước đầu làm quen với kĩ năng đọc -hiểu văn bản nhật dụng có hình thức là một bài bút kí mang nhiều yếu tố hồi kí
Trình bày những suy nghĩ , tình cảm , lòng tự hào của bản thân về lịch sử hào hùng, bi tráng của đất nước
3.Thái độ:
Tăng thêm hiểu biết và tình yêu đối với cầu Long Biên và các cây cầu có ý nghĩa
là nhân chứng khác trên đất nước và ở mỗi vùng miền: từ đó nâng cao, làm phong phú thêm tâm hồn, tình cảm đối với quê hương , đất nước, đối với các di tích lịch sử
II CHUẨN BỊ
Giáo viên:
Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
Học sinh:
Trang 2 Soạn bài theo sự hướng dẫn của GV
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
1 Ổn định
2 KTBC: KT sự chuẩn bị bài ở nhà của HS
3 Bài mới
Nếu miền Nam có cây cầu Cần Thơ dây văng lớn nhất Đông Nam Á, miền Trung với cây cầu Hiền Lương chia cắt tình yêu và nỗi nhớ trong chiến tranh thì Hà Nội có cây cầu Long Biên lịch sử- bắc ngang dòng sông Hồng thơ mộng Hơn một thế kỉ trôi qua cầu vẫn ở đó, lặng lẽ âm thầm chở che đôi bờ Từ bao giờ , cầu Long Biên đã trở thành biểu tượng đẹp về một Hà Nội hiên ngang và anh hùng Để tìm hiểu về cây cầu này, chúng ta học bài hôm nay.
HĐ1: Giới thiệu
Học sinh quan sát phần chú thích dấu *.
Thế nào là văn bản nhật dụng ?
GV treo bảng phụ khái niệm văn bản nhật dụng
GV giới thiệu :"Cầu Long Biên- chứng nhân lịch
sử " là một văn bản nhật dụng Bởi xét theo tính
chất của văn bản nhật dụng là gần gũi, bức thiết
với cuộc sống con người và cộng đồng trong xã
hội hiện đại thì cầu Long Biên hiện nay vẫn tồn
tại và đã trở thành một chứng nhân lịch sử
I.Giới thiệu về văn bản nhật dụng
HĐ2: Đọc và tìm hiểu chung về văn bản
GV hướng dẫn cách đọc :đọc diễn cảm , giọng
tâm tình, trò chuyện
Gv đọc mẫu 1 đoạn – Gọi Hs đọc tiếp, nhận xét
đánh giá
II Đọc và tìm hiểu chung văn bản
1 Đọc
GV hướng dẫn HS tìm hiểu một số từ khó
:1,5,6,10
2 Từ khó
Bài văn được viết theo thể loại nào ?
GV đọc mẫu một đoạn Gọi 2 HS đọc tiếp theo
GV nhận xét cách đọc của HS
3 Thể loại
bút kí mang nhiều yếu tố hồi kí
HĐ3: Đọc-hiểu văn bản
HS quan sát đoạn 1 và trả lời câu hỏi.
GV : Ở đoạn đầu văn bản, tác giả đã giới thiệu
cầu cầu Long Biên như thế nào?
GV :
Thực tế hiện nay, bắc qua sông Hồng còn thêm
những cây cầu hiện đại khác : cầu Thăng Long và
III Đọc-hiểu văn bản
1 Giới thiệu khái quát về cầu Long Biên trong một thế kỉ tồn tại
-Cầu Long Biên như một nhân
Trang 3cầu Chương Dương , cầu Thanh Trì, sắp tới là cầu
Nhật Tân Bởi vậy, cầu sắt Long Biên giờ đây chủ
yếu đóng vai trò chứng nhân- người làm chứng
sống động của thủ đô Hà Nội, hơn một thế kỉ đau
thương và anh hùng vừa qua
GV chuyển ý : cầu Long Biên đã chứng kiến
những gì, chúng ta tìm hiểu phần 2
HS quan sát đoạn từ :"Cầu LB khi mới khánh
thành "-> " hàng nghìn người VN bị chết trong
quá trình làm cầu ".
HS quan sát cây cầu trên máy chiếu
HS thảo luận nhóm : (3 phút )
Chiếu câu hỏi thảo luận: Em biết được những điều
gì về cầu Long Biên qua đoạn văn từ " Cầu Long
Biên khi mới khánh thành " đến " Hàng nghìn
người Việt Nam bị chết trong quá trình là cầu "?
So sánh với tư liệu được cung cấp qua hai đoạn
đọc thêm về cầu Thăng Long và Cầu Chương
Dương, em có nhận xét gì thêm về quy mô, tính
chất của cầu Long Biên ?
GV phát phiếu học tập cho các nhóm :
-HS thảo luận
-Đại diện nhóm trình bày
-GV nhận xét,
Chiếu đáp án và giảng
-GV giảng : tên cầu mang tên toàn quyền Pháp
lúc bấy giờ là Đu-me, cái tên gợi nhắc một thời
thực dân nô lệ áp bức , bất công
Hình ảnh so sánh cầu như một dải lụa uốn lượn,
vắt qua sông Hồng- nhưng dải lụa ấy nặng tới 17
nghìn tấn, thì quả thực đã gây cho người đọc nhiều
bất ngờ, lí thú về sức mạnh của kĩ thuật cầu sắt , vì
sự tiến bộ của công nghệ làm cầu lần đầu tiên
được áp dụng ở Việt Nam
Cầu được xây dựng không những bằng mồ hôi
mà còn bằng máu của bao người Việt Nam
* GV chiếu hình ảnh
HS quan sát hình ảnh một số cây cầu ở Hà Nội
So sánh với tư liệu được cung cấp ở phần đọc
thêm về cầu Thăng Long , cầu Chương Dương
dưới đây, em có thể nhận xét gì thêm về quy mô
và tính chất của cầu Long Biên ?
- Quy mô, tính chất nhỏ, hẹp hơn ,"đã rút về vị trí
khiêm nhường ", song đối với người Hà Nội, đối
chứng sống động , đau thương và anh dũng của thủ đô Hà Nội
2 Cầu Long Biên đã chứng kiến những thời kì lịch sử :
a Trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp.
-Chứng nhân của thành tựu kĩ thuật gắn liền với cuộc khai thác thuộc địa
và xương máu của người dân Việt Nam
Trang 4với nhân dân Việt Nam, những phương diện khác
của chứng nhân lịch sử cầu Long Biên còn có ý
nghĩa hơn nhiều
GV chuyển ý : Trong giai đoạn từ cách mạng
tháng Tám 1945 đến nay , cầu Long Biên đã
chứng kiến những điều gì chúng ta sang phần b
HS quan sát đoạn từ " Năm 1945 " cho đến "dẻo
dai, vững chắc".
Tại sao chính phủ Việt Nam lại quyết định đổi tên
cầu ?
GV : việc quyết định đổi tên cầu có ý nghĩa rất
quan trọng, nó chứng tỏ ý thức chủ quyền, độc lập
của dân tộc ta
-Những dòng thơ tả cảnh đông vui, nhộn nhịp trên
cầu, những ấn tượng về màu xanh nơi bờ bãi sông
Hồng gợi bao yên tĩnh trong tâm hồn Ở thời kì
này, cầu Long Biên làm nhiệm vụ nhân chứng gì?
-Em hãy nhận xét về lời văn của đoạn này ?
-Việc nhắc lại những câu thơ của Chính Hữu gắn
liền với mùa đông năm 1947 và ngày Trung đoàn
thủ đô vượt cầu ra đi kháng chiến, đã xác nhận ý
nghĩa nhân chứng nào của cầu Long Biên ?
-Vai trò nhân chứng của cầu Long Biên trong
chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mĩ
được kể lại qua những sự việc nào ?
Cầu là mục tiêu ném bom của máy bay Mĩ :
+ Đợt 1 : cầu bị đánh 10 lần, hỏng 4 nhịp và 7 trụ
lớn.
+ Đọt 2 : cầu bị đánh 4 lần, 1000 m bị hỏng, hai
trụ lớn bị cắt đứt.
+ Năm 1972 cầu bị bom la -de.
Nhưng cầu vẫn sừng sững giữa mênh mông trời
nước.
-Em hãy nhận xét về lời văn miêu tả cây cầu trong
đoạn này ?
( Dùng phép nhân hóa " cây cầu tả tơi như ứa
máu" Gắn liền miêu tả với bày tỏ cảm xúc "nước
mắt ứa ra , tôi tưởng mình như đứt từng khúc ruột
").
Cảm xúc của tác giả khi đứng trên cầu vào những
ngày nước lên cao có ý nghĩa gì ?
GV :Người viết muốn ca ngợi tính chứng nhân
lịch sử của cây cầu ở một phương diện
khác-b.Cầu Long Biên từ cách mạng tháng Tám - năm 1945 đến nay.
-Chứng nhân của những năm tháng hòa bình tại thủ đô Hà Nội
+Lời văn giàu cảm xúc, gợi cảm
giác êm đềm, thư thái cho người đọc
-Cầu Long Biên là chứng nhân của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp gian khổ mà hào hùng
-Cầu là mục tiêu ném bom của máy bay Mĩ
+ Dùng phép nhân hóa Gắn liền miêu tả với bày tỏ cảm xúc
Trang 5phương diện chống chọi lại thiên nhiên , bão, lũ
Mỗi năm hai, ba tháng trời cầu bảo vệ cuộc sống
bình yên của mọi người.
GV chuyển ý : Trong xã hội hiện tại cầu Long
Biên có ý nghĩa như thế nào , chúng ta cùng tìm
hiểu phần 3.
-HS quan sát lại đoạn đầu và đoạn cuối
Trong sự nghiệp đổi mới , chúng ta có những cây
cầu nào bắc qua sông Hồng ? ( Cầu Thăng Long,
cầu Chương Dương , cầu Thanh Trì )
Cầu Long Biên lúc này mang ý nghĩa chứng nhân
gì ?
Câu văn cuối cùng của bài : " còn tôi cố gắng
truyền tình yêu cây cầu của mình vào trái tim họ,
đặng bắc một nhịp cầu vô hình nơi du khách để du
khách ngày càng xích lại gần với đất nước Việt
Nam ", câu văn
đó gợi cho em những suy nghĩ gì về cầu Long Biên
và tác giả bài viết bày ?
Vì sao tác giả lại đặt tên cho bài văn là Cầu Long
Biên chứng nhân lịch sử? Có thể thay từ chứng
nhân bằng chứng tích được không ?
-Tác giả đã dùng thủ pháp nhân hóa trong việc gọi
tên cầu Long Biên: không gọi cầu là vật chứng,
hay chứng tích mà gọi là chứng nhân Cách nhân
hóa đó đã đem lại sự sống, linh hồn cho vật vô tri,
vô giác Cầu Long Biên đã trở thành người đương
thời của bao thế hệ, như nhân vật bất tử chịu đựng,
nhìn thấy, xúc động trước bao đổi thay, bao nỗi
thăng trầm của thủ đô, của đất nước cùng với con
người
3 Khẳng định ý nghĩa lịch sử của cầu Long Biên trong xã hội hiện đại.
-Nhân chứng cho thời kì đổi mới nhanh chóng của đất nước
-Cầu Long Biên là nhịp cầu của tình hòa bình, hữu nghị và thân thiện -Là tình yêu bền chặt trong tâm hồn tác giả
HĐ5: Tổng kết
? Bài văn đã sử dụng những phương thức biểu đạt
nào ?
? Sử dụng các phép tu từ nào ?
? Em cảm nhận được những điều sâu sắc nào từ
văn bản ?
IV Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Kết hợp thuyết minh với miêu tả,
tự sự và biểu cảm
- Nêu số liệu cụ thể
- Sử dụng phép so sánh, nhân hóa
? Khái quát lại nội dung bài thơ?
2 Ý nghĩa văn bản
Bài văn cho thấy ý nghĩa lịch sử trọng đại của cầu Long Biên : chứng nhân đau thương và anh dũng của
Trang 6dân tộc ta trong chiến tranh và sức mạnh vươn lên của đất nước ta trong
sự nghiệp đổi mới Bài văn là chứng nhân cho tình yêu sâu nặng của tác giả đối với cầu Long Biên cũng như đối với thủ đô Hà Nội
HĐ6: HD HS luyện tập
Gv hướng dẫn cho cả lớp cùng luyện tập
Gọi Hs đọc bài
? Ở huyện Krông Pa có những di tích nào có thể
gọi là chứng nhân lịch sử ?
? Cầu Long Biên,Quốc lộ 25 ,cầu Lệ Bắc, cầu
Mlá, phi trường là chứng nhân lịch sử, thì chúng
ta nên có thái độ như thế nào với chứng nhân này
?
( Tự hào về lịch sử hào hùng, bi tráng của quê
hương, đất nước Yêu mến , quý trọng, bảo vệ ,
giữ gìn những chứng nhân này)
IV Luyện tập:
Quốc lộ 25 ( đường bảy ), cầu Lệ Bắc, cầu Mlá chứng kiến sự rút chạy của Mĩ Phi trường , trong kháng chiến chống Mĩ là sân bay quân sự
HĐ7: Dặn dò
Học bài, thuộc ghi nhớ
Sưu tầm một số bài viết về cầu Long Biên
Tập viết những đoạn văn thể hiện sự hiểu biết của em về các chứng nhân lịch sử ở địa phương
Soạn bài :Viết đơn
Sưu tầm một số mẫu đơn
Tìm hiểu những mục cần phải có trong một lá đơn
Cách thức viết đơn
RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Ngày dạy: 12/04/2011
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
1.Kiến thức:
Nhận biết được khi nào cần viết đơn
Trang 7 Biết cách viết đơn đúng quy cách( đơn theo mẫu và đơn không theo mẫu ).
2.Kĩ năng:
Viết đơn đúng quy cách
Nhận ra và sửa được những sai sót thường gặp khi viết đơn
3.Thái độ:
Thấy được tầm quan trọng và tác dụng của đơn từ
II CHUẨN BỊ
Giáo viên:
Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
Học sinh:
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
1 Ổn định
2 KTBC: KT sự chuẩn bị bài ở nhà của HS
3 Bài mới
Ở bậc Tiểu học, các em đã được học về cách viết đơn Lên cấp II, các em sẽ tìm hiểu
tiếp về cách viết đơn bởi vì đây là một lọai văn bản thường dùng trong cuộc sống hàng ngày
HĐ1: Khởi động
(GTBM)
HĐ2: Hình thành kiến thức mới
Hãy nhận xét khi nào thì cần viết đơn ? Vì sao cần
phải viết đơn ?
HS đọc các ví dụ trang 131/SGK
Em hãy rút ra nhận xét khi nào cần viết đơn ?
- Trong các trường hợp sau, trường hợp nào cần
viết đơn, viết gửi ai ?
- Trường hợp thứ nhất, thứ 2, thứ 4
I/ Khi nào cần viết đơn :
-Khi cần đề đạt nguyện vọng với
một người hay một cơ quan, tổ chức có quyền hạn giải quyết nguyện vọng đó
- Các trường hợp cần viết đơn :2,4
- Viết gửi BGH nhà trường
Các lọai đơn và những nội dung không thể thiếu
trong đơn.
- Giáo viên giới thiệu về hai lọai đơn : Đơn theo
mẫu và đơn không theo mẫu
- Học sinh đọc ví dụ
+ Đơn xin học nghề ( đơn theo mẫu )
+ Đơn xin miễn giảm học phí ( đơn không theo
mẫu )
II/ Các lọai đơn và những nội dung không thể thiếu trong đơn
1/ Các lọai đơn
a/ Đơn theo mẫu ( thường là in sẵn )
b/ Đơn không theo mẫu
2/ Những nội dung không thể
Trang 8Hãy cho biết các mục trong đơn được trình bày
theo thứ tự như thế nào ?
- Theo em, cả hai mẫu đơn có những điểm gì
giống và khác nhau ?
- Những phần nào là quan trọng, không thể thiếu
trong cả hai mẫu đơn ?
- Giáo viên hướng dẫn học sinh điền vào chỗ
trống trong lá đơn viết theo mẫu
- Học sinh đọc phần viết đơn không theo mẫu
- Học sinh đọc phần lưu ý
* Học sinh đọc mục ghi nhớ
thiếu trong đơn
- Ai gửi đơn ?
- Gửi cho ai ?
- Vì sao cần gửi đơn ?
- Gửi đơn để làm gì ?
III/ Các thức viết đơn
1/ Viết theo mẫu
- Điền vào chỗ trống những nội dung cần thiết
2/ Viết không theo mẫu
- Trình bày theo thứ tự nhất định ( SGK / 134 )
- Một số lưu ý: (SGK)
* Ghi nhớ ( SGK )
-Kể các loại đơn thường gặp
- Xác định các nội dung không thể thiếu trong đơn
-Cách thức trình bày một lá đơn -Viết một lá đơn có đầy đủ các nội dung yêu cầu
HĐ4: Dặn dò
Học bài, thuộc ghi nhớ
Sưu tầm một số lá đơn để tham khảo
Soạn bài : Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
Đọc kĩ văn bản
Tìm hiểu tác giả, tác phẩm
Bố cục
Trả lời các câu hỏi SGK
RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Ngày dạy: 13/04/2011
VIẾT BÀI TLV MIÊU TẢ SÁNG TẠO
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1.Kiến thức:
Đánh giá năng lực sáng tạo trong khi thực hành viết bài văn miêu tả Năng lực vận dụng các kỹ năng và kiến thức về văn miêu tả nói chung
Trang 92.Kĩ năng:
Rèn các kĩ năng viết nói chung ( diễn đạt, trình bày, chữ viết, chính tả, ngữ
pháp, )
3.Thái độ:
Giáo dục HS ý thức cẩn thận khi làm bài
II CHUẨN BỊ
GV: Ra đề và đáp án
HS: Ôn tập theo sự hướng dẫn của giáo viên
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
1 Ổn định
2 Bài mới
HĐ1: GV: Đọc và chép đề lên bảng.
Đề bài: Từ bài văn Lao xao của Duy Khán, em hãy tả lại khu vườn trong một buổi sáng
đẹp trời
HĐ2: Những điều cần lưu ý
-Đọc thật kỹ đề bài xác định trọng tâm
-Chữ viết phải đúng chính tả, dể đọc Câu văn phải viết đúng ngữ pháp, có sức thuyết phục
-Làm bài xong phải kiểm tra lại, cần thiết sửa, bổ sung
*Hướng dẫn:
-Đề yêu cầu tả lại khu vườn trong một buổi sáng đẹp trời, nhưng dựa vào gợi ý từ bài văn lao xao của Duy Khán các em có thể tham khảo cách miêu tả của nhà văn nhưng phải sáng tạo khi viết bài văn của mình, không được sao chép một cách máy móc
HĐ 3.Xem học sinh làm bài
HĐ 4.Thu bài: rút kinh nghiệm giờ làm bài.
ĐÁP ÁN
I – Yêu cầu chung
*Yêu cầu:
Về hình thức: Trình bày sạch sẽ, chữ viết rõ ràng không sai chính tả, dùng dấu câu đúng
chỗ, hợp lý
-Câu dùng đúng, đủ ý - diễn đạt gãy gọn rõ ý tránh dùng từ sai
-Bài văn đủ bố cục 3 phần
Về nội dung: -Chọn được các chi tiết, hình ảnh mang tính sáng tạo, không sao chép
nguyên xi của bài Lao xao
-Miêu tả phải theo trình tự nhất định
-Có nhận xét liên tưởng so sánh ví von - sử dụng các biện pháp nghệ thuật, nhân hoá -Cảnh khu vườn trong một buổi sáng phải được hiện lên một cách sinh động qua miêu tả của các em
Trang 10II – Yêu cầu cụ thể
*Dàn ý đại cương:
a Mở bài: Giới thiệu được đối tượng mình miêu tả hoàn cảnh (khu vườn trong buổi sáng)
b Thân bài: Từ xa đến gần: -Vị trí và diện tích khu vườn
-Nhìn từ xa: Nhìn từ xa như tấm thảm nhiều màu sắc rực rỡ
-Hai bên lối vào khu vườn
-Bên phải khu vườn
-Bên trái; chính giữa; xung quanh
-Mùi hương… ánh nắng… giọt sương
-Ong bướm
-Tiếng các loài chim bay về
-Lồng cảm xúc của em vào các chi tiết hình ảnh được miêu tả
c Kết bài: Cảm nghĩ của em đối với khu vườn
III – Biểu điểm
- Điểm 0: Không nộp bài, để giấy trắng, viết vài dòng.
- Điểm 1 – 2: Bài viết sơ sài, chưa làm sát phương pháp làm bài, quá nhiều lỗi chính
tả
- Điểm 3 – 4: bước đầu viết được một số ý, song chua bám sát phương pháp, bài làm
còn nhiều lỗi chính tả
- Điểm 5 – 6: Đảm bảo bố cục 3 phần, đảm bảo được nội dung và phương pháp, bước
đầu viết có cảm xúc
- Điểm 7 – 8: Bài viết có cảm xúc, đảm bảo khá về cả nội dung và phương pháp Bố
cục chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy
- Điểm 9 – 10: bài viết có sức lôi cuốn, có cảm xúc, bố cục chặt chẽ Biết kết hợp
nhuần nhuễn các yếu tố ngoại hình và hành động, giữa kể và tả
HĐ5: Dặn dò
- Soạn bài: Các thành phần chính của câu
+ Đọc bài
+ Trả lời các câu hỏi SGK
RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Kiểm tra ngày tháng năm 2011
Tổ trưởng
Trương Thị Oanh