I.MỤC TIÊU 1.Kiến thức: - Nắm được khái niệm vận tốc, công thức tính vận tốc v = S/t và đơn vị chính của vaän toác 2.Kó naêng: - Biết đổi các đơn vị khi giải bài tập - Vận dụng được công[r]
Trang 1Ngày soạn: 23/8/2011
Ngày giảng:25/ 8/ 2011
Chương 1: CƠ HỌC
Tiết 1:Chuyển động cơ học
I/ Mục tiờu:
1 Kiến thức:
Học sinh biết được thế nào là chuyển động cơ học Nờu được vớ dụ về chuyển động cơ học trong cuộc sống hằng ngày Xỏc định được vật làm mốc
Học sinh nờu được tớnh tương đối của chuyển động
Học sinh nờu được vớ dụ về cỏc dạng chuyển động
2 Kĩ năng:
Học sinh quan sỏt và biết được vật đú chuyển động hay đứng yờn
3 Thỏi độ:
Ổn định, tập trung, biết cỏch quan sỏt, nhỡn nhận sự vật trong quỏ trỡnh nhỡn nhận sự vật
II/ Chuẩn bị:
1 Cho cả lớp:
Tranh vẽ hỡnh 1.2, 1.4, 1.5 Phúng to thờm để học sinh rừ Bảng phụ ghi rừ nội dung điền từ C6
2 Cho mỗi nhúm học sinh:
1 xe lăn, 1 khỳc gỗ, 1 con bỳp bờ, 1 quả búng bàn
III/ Giảng dạy:
1.Ổn định lớp :
2 Kiểm tra sự chuản bị của học sinh cho bài mới :
3 Tỡnh huống bài mới:
Giới thiệu qua cho học sinh rừ chương trỡnh vật lý 8
Tỡnh huống bài mới : Cỏc em biết rằng trong tự nhiờn cũng như trong cuộc sống hằng ngày của chỳng ta cú rất nhiều vật đang chuyển động dưới nhiều hỡnh thức khỏc nhau Những chuyển động đú sẽ như thế nào? Hụm nay ta vào bài mới “Chuyển động cơ học”
Bài mới:
* HOẠT ĐỘNG 1: Tỡm hiểu cỏch xỏc
định vật chuyển động hay đứng yờn:
GV: Em hóy nờu 2 VD về vật chuyển
động và 2 VD về vật đứng yờn?
I/ Làm thế nào để biết được vật chuyển động hay đứng yờn
HS: Người đang đi, xe chạy, hũn đỏ, mỏi trường đứng yờn
Trang 2GV: Tại sao núi vật đú chuyển động?
GV: Làm thế nào biết được ụ tụ, đỏm
mõy… chuyển động hay đứng yờn?
GV: Giảng cho HS vật làm mốc là vật
như thế nào
GV:Cõy trồng bờn đường là vật đứng yờn
hay chuyển động? Nếu đứng yờn cú đỳng
hoàn toàn khụng?
GV: Em hóy tỡm một VD về chuyển
động cơ học Hóy chỉ ra vật làm mốc?
GV: Khi nào vật được gọi là đứng yờn?
lấy VD?
GV: Đưa ra khái niệm chuyển động cơ
học
- GV: Yêu cầu học sinh hoàn thành C2, C3
*HOẠT ĐỘNG 2: Tớnh tương đối của
chuyển động và đứng yờn
GV: Treo hỡnh vẽ 1.2 lờn bảng và giảng
cho học sinh hiểu hỡnh này
GV: Hóy cho biết: So với nhà ga thỡ
hành khỏch chuyển động hay đứng yờn?
Tại sao?
GV: So với tàu thỡ hành khỏch chuyển
động hay đứng yờn? Tại sao?
GV: Hướng dẫn HS trả lời C6
GV: Yờu cần HS trả lời phần cõu hỏi đầu
HS: Khi cú sự thay đổi so với vật khỏc HS: Trả lời dưới sự hướng dẫn của GV
C1: Chọn một vật làm mốc như cõy trờn đường, mặt trời…nếu thấy mõy, ụ tụ chuyển động so với vật mốc thỡ nú chuyển động Nếu khụng chuyển động thỡ đứng yờn
HS: Xe chạy trờn đường, vật làm mốc là mặt đường
HS: Là vật khụng chuyển động so với vật mốc
VD: Người ngồi trờn xe khụng chuyển động
so với xe
Khái niệm: Khi vị trớ của vật thay đổi so với vật mốc theo thời gian thỡ vật chuyển động
so với vật mốc gọi là chuyển động
C2: Em chạy xe trờn đường thỡ em chuyển động cũn cõy bờn đường đứng yờn
C3: Vật khụng chuyển động so với vật mốc gọi là vật đứng yờn VD: Vật đặt trờn
xe khụng chuyển động so với xe
II/ Tớnh tương đối của chuyển động và đứng yờn
C4: Hành khỏch chuyển động với nhà ga
vỡ nhà ga là vật làm mốc
C5: So với tàu thỡ hành khỏch đứng yờn
vỡ lấy tàu làm vật làm mốc tàu chuyển động cựng với hành khỏch
C6: (1) So với vật này (2) Đứng yờn
C8: Trỏi đất chuyển động cũn mặt trời
Trang 3
* HOẠT ĐỘNG 3: Nghiên cứu một số
chuyển động thường gặp:
GV: Hãy nêu một số chuyển động mà
em biết và hãy lấy một số VD chuyển động
cong, chuyển động tròn?
GV: Treo hình vẽ và vĩ đạo chuyển động
và giảng cho học sinh rõ Yªu cÇu häc sinh
lÊy thªm vÝ dô hoµn thµnh C9
* HOẠT ĐỘNG 4: Vận dụng:
GV: Treo tranh vẽ hình 1.4 lên bảng GV:
Mỗi vật ở hình này chuyển động so với vật
nào, đứng yên so với vật nào? GV: Cho
HS thảo luận
GV: Theo em thì câu nói ở câu C11 đúng
hay không?
đứng yên
III/ Một số chuyển động thường gặp:
HS: Xe chạy, ném hòn đá, kim đồng hồ
C9: Chuyển động đứng: xe chạy thẳng Chuyển động cong: ném đá
Chuyển động tròn: kim đồng hồ IV/ Vận dụng:
HS: thảo luận C10 C11
C10: Ô tô đứng yên so với người lái, ôtô chuyển động so với trụ điện
HS: Có thể sai Ví dụ như một vật chuyển động tròn quanh vật mốc
C11: Nói như vậy chưa hẳn là đúng ví dụ vật chuyển động tròn quanh vật mốc
HOẠT ĐỘNG 5: Củng cố, hướng dẫn về nhà.
1 Củng cố:
Hệ thống lại kiến thức của bài
Cho HS giải bài tập 1.1 sách bài tập
2 Hướng dẫn về nhà:
a.Bài vừa học:
Học phần ghi nhớ SGK, làm BT 1.1 đến 1.6 SBT
Đọc mục “có thể em chưa biết”
*****************************
Trang 4Ngày soạn: 30.8
Ngµy gi¶ng:
TiÕt 2:VẬN TỐC
I/ Mục tiêu:
1.Kiến thức:
So với quãng đường chuyển động trong một giây của mỗi chuyển động để rút
ra cách nhận biết sự nhanh, chậm của chuyển động
Nắm vững công thức tính vận tốc
2.Kỷ năng:
Biết vận dụng công thức tính quãng đường, thời gian
3.Thái độ:
Cẩn thận, suy luận trong quá trình tính toán
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
Bảng phụ ghi sẵn nội dung 2.1 SGK
Tranh vẽ hình 2.2 SGK
2 Học sinh:
Chia làm 4 nhóm, mỗi nhóm chuẩn bị ra bảng lớn bảng 2.1 và 2.2 SGK
III Giảng dạy:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra:
a Bài cũ GV: Hãy nêu phần kết luận bài: Chuyển động cơ học? Ta đi xe đạp trên đường thì ta chuyển động hay đứng yên so với cây cối? Hãy chỉ ra vật làm mốc
HS: Trả lời
GV: Nhận xét ghi điểm
b Sự chuẩn bị của học sinh cho bài mới
3 Tình huống bài mới
Ở bài 1 Chúng ta đã biết thế nào là một vật chuyển động và đứng yên Trong bài tiếp theo này ta sẽ biết vật đó chuyển động nhanh, chậm như thế nào? Ta vào bài mới
4 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG 1: Nghiên cứu khái
niệm vận tốc
I/ Vận tốc là gì?
Trang 5GV: Treo bảng phụ phóng lớn bảng 2.1
lên bảng
HS: Quan sát
GV: Các em thảo luận và điền vào
cột 4 và 5
HS: Thảo luận
GV: Làm thế nào để biết ai nhanh hơn,
ai chậm hơn?
HS: Ai chạy với thời gian ít nhất thì
nhanh hơn, ai có thời gian chạy nhiều
nhất thì chậm hơn
GV: cho HS xếp hạng vào cột 4
GV: Hãy tính quãng đường hs chạy
được trong 1 giây?
HS: Dùng công thức: Quãng đường
chạy/ thời gian chạy
GV: Cho HS lên bảng ghi vào cột 5
Như vậy Quãng đường/1s là gì?
GV: Nhấn mạnh: Quảng đường chạy
trên 1s gọi là vận tốc
GV: Cho hs thảo luận và trả lời C3
HS: (1) Nhanh (2) chậm
(3) Quãng đường (4) đơn vị
HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu công
thức tính vận tốc:
GV: Cho HS đọc phần này và cho HS
ghi phần này vào vở
HS: ghi
HOẠT ĐỘNG 3: Tìm hiểu đơn vị
vận tốc:
Treo bảng 2.2 lên bảng
GV: Em hãy điền đơn vị vận tốc vào
dấu 3 chấm
HS: Lên bảng thực hiện
GV: Giảng cho HS phân biệt được vận
tốc và tốc kế
GV: Nói vận tốc ôtô là 36km/h, xe đạp
10,8km/h, tàu hỏa 10m/s nghĩa là gì?
HS: Vận tốc tàu hỏa bằng vận tốc ô tô
Vận tốc xe đạp nhỏ hơn tàu hỏa
GV: Em hãy lấy VD trong cuộc sống của
chúng ta, cái nào là tốc kế
HOẠT ĐỘNG 4: Tìm hiểu phần
vận dụng:
C1: Ai có thời gian chạy ít nhất là nhanh nhất, ai có thời gian chạy nhiều nhất là chậm nhất
C2: Dùng quãng đường chạy được chia cho thời gian chạy được
C3: Độ lớn vận tốc biểu thị mức độ nhanh chậm của chuyển động
(1) Nhanh (2) Chậm (3) Quãng đường (4) đơn vị
II/ Công thức tính vận tốc:
S
V = t Trong đó V: vận tốc S: Quãng đường t: thời gian
III/ Đơn vị vận tốc:
Đơn vị vận tốc là mét/giây (m/s) hay kilômet/h (km/h)
C4:
C5: - Vận tốc ôtô = vận tốc tàu hỏa
- Vận tốc xe đạp nhỏ hơn
C6: Tóm tắt:
t=1,5h; s= 81 km
Trang 6GV: cho HS thảo luận C6
HS: thảo luận 2 phút
GV: gọi HS lên bảng tóm tắt và giải
HS: lên bảng thực hiện
GV: Các HS khác làm vào giấy nháp
GV: Cho HS thảo luận C7
HS: thảo luận trong 2 phút
GV: Em nào tóm tắt được bài này?
HS: Lên bảng tóm tắt
GV: Em nào giải được bài này?
HS: Lên bảng giải Các em khác làm
vào nháp
GV: Tương tự hướng dẫn HS giải C8
Tính v = km/h, m/s Giải:
Áp dụng:
v = s/t = 81/1,5 = 54 km/h = 15m/s C7: Tóm tắt
t = 40phút = 2/3h v= 12 km/h Giải:
Áp dụng CT: v = s/t => s= v.t = 12 x 2/3 = 8 km C8: Tóm tắt:
v = 4km/h; t =30 phút = ½ giờ Tính s =?
Giải:
Áp dụng: v = s/t => s= v t = 4 x ½ = 2 (km)
HOẠT ĐỌNG 5: Củng cố Hướng dẫn tự học
1 Củng cố:
Hệ thống lại cho học sinh những kiến thức chính
Hướng dẫn HS làm bài tập 2.1 SBT
2 Hướng dẫn tự học:
a Bài vừa học:
Học thuộc phần “ghi nhớ SGK”
Làm bài tập từ 2.2 đến 2.5 SBT
b Bài sắp học: Chuyển động đều, chuyển động không đều
* Câu hỏi soạn bài:
- Độ lớn vận tốc xác định như thế nào?
- Thế nào là chuyển động đều và chuyển động không đều
*******************************
Trang 7Ngày soạn: 6.9
Ngµy gi¶ng:
Tiết 3
CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU - CHUYỂN DỘNG KHÔNG ĐỀU
I/ Mục tiêu:
1.Kiến thức:
Phát biểu được chuyển động đều, nêu ví dụ
Phát biểu được chuyển động không đều, nêu ví dụ
2 Kỷ năng:
Làm được thí nghiệm, vận dụng được kiến thức để tính vận tốc trung bình trên
cả đoạn đường
3 Thái độ:
Tích cực, ổn định, tập trung trong học tập
II/ Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
Bảng ghi vắn tắt các bước thí nghiệm, kẻ sẵn bảng kết quả mẫu như bảng 3.1 SGK
2 Học sinh:
Một máng nghiên, một bánh xe, một bút dạ để đánh dấu, một đồng hồ điện tử III/ Giảng dạy:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra:
a Bài cũ:
Giáo viên: Em hãy phát biểu kết luận của bài Vận Tốc Làm bài tập 2.1 SBT Học sinh: trả lời
GV: Nhận xét và ghi điểm
b Sự chuẩn bị của HS cho bài mới
3 Tình huống bài mới:
Vận tốc cho biết mức độ nhanh chậm của chuyển động Thực tế khi em đi xe đạp có phải nhanh hoặc chậm như nhau? Để hiểu rõ hôm nay ta vào bài “Chuyển động đều và chuyển động không đều”
4 Bài mới:
Trang 8Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
HOẠT ĐỘNG 1: Tỡm hiểu ĐN:
GV: Yờu cầu HS đọc tài liệu trong 3
phỳt
GV: Chuyển động đều là gỡ?
GV: Hóy lấy VD về vật chuyển động đều?
GV: Chuyển động khụng đều là gỡ?
GV: Hóy lấy VD về chuyển động khụng
đều?
GV: Trong chuyển động đều và chuyển
động khụng đều, chuyển động nào dễ tỡm
VD hơn?
GV: Cho HS quan sỏt bảng 3.1 SGK và trả
lời cõu hỏi: trờn quóng đường nào xe lăng
chuyển động đều và chuyển động khụng
đều?
HOẠT ĐỘNG 2:
Tỡm hiểu vận tốc trung bỡnh của chuyển
dộng khụng đều.
GV: Dựa vào bảng 3.1 em hóy tớnh độ
lớn vận tốc trung bỡnh của trục bỏnh xe trờn
quóng đường A và D
GV: Trục bỏnh xe chuyển động nhanh hay
chậm đi?
HOẠT ĐỘNG 3:
Tỡm hiểu bước vận dụng:
GV: Cho HS thảo luận C4
HS: thảo luận trong 3 phỳt
GV: Cho HS thảo luận C5
GV: Em nào lờn bảng túm tắt và giải bài
này?
GV: Cỏc em khỏc làm vào nhỏp
GV: Một đoàn tàu chuyển động trong 5 giờ
với vận tốc 30 km/h Tớnh quóng đường tàu
I/ Định nghĩa:
HS: Tiến hành đọc
- Chuyển động đều là chuyển động mà vận tốc cú độ lớn khụng thay đổi theo thời gian
HS: Kim đồng hồ, trỏi đất quay…
- Chuyển động khụng đều là chuyển động
mà vận tốc cú độ lớn thay đổi theo thời gian
HS: Xe chạy qua một cỏi dốc … HS: Chuyển động khụng đều
HS: trả lời C1: Chuyển động của trục bỏnh xe trờn mỏng nghiờng là chuyển động khụng đều Chuyển động của trục bỏnh xe trờn quóng đường cũn lại là chuyển động đều
C2: a: là chuyển động đều b,c,d: là chuyển động khụng đều
II/ Vận tốc trung bỡnh của chuyển động khụng đều:
C3: Vab = 0,017 m/s Vbc = 0,05 m/s Vcd = 0,08m/s HS: nhanh dần lên
III/ Vận dụng:
C4: Là CĐ khụng đều vỡ ụ tụ chuyển động lỳc nhanh, lỳc chậm
50km/h là vận tốc trung bỡnh C5: Túm tắt:
S1 = 120M, t1 = 30s S2 = 60m, T2= 24s Vtb1 =?;Vtb2 =?;Vtb=?
Giải:
Vtb1= 120/30 =4 m/s
Trang 9đi được?
GV: Cho HS thảo luận và tự giải C6,C7
Vtb2 = 60/24 = 2,5 m/s Vtb = S1 + S2 = 120 + 60 =33(m/s) t1 + t2 30 + 24
C6: S = v.t = 30 5 = 150 km
HOẠT ĐỘNG 4: Củng cố , hướng dẫn tự học
1 Củng cố:
Hệ thống lại những kiến thức của bài
Hướng dẫn HS giải bài tập 3.1 SBT
2 Hướng dẫn tự học:
a Bài vừa học:
Học thuộc định nghĩa và cách tính vận tốc trung bình
Làm BT 3.2, 3.3, 3.4 SBT
b Bài sắp học: biểu diễn lực
* Câu hỏi soạn bài:
- Kí hiệu của lực như thế nào?
- Lực được biểu diễn như thế nào?
********************************
Trang 10Ngày soạn: 19.9
Ngµy gi¶ng:
Tiết 4: BÀI TẬP
I.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Nắm được khái niệm vận tốc, công thức tính vận tốc v = S/t và đơn vị chính của vận tốc
2.Kĩ năng:
- Biết đổi các đơn vị khi giải bài tập
- Vận dụng được công thức tính vận tốc để tính quãng đường và thời gian chuyển động
3.Thái độ:
-Thấy được ý nghĩa của vận tốc là đại lượng đặc trưng cho mức độ nhanh, chậm của chuyển động
II CHUẨN BỊ
- Hs: Kiến thức
- Gv: Bài tập
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1.Ổn định lớp:
2 Bài mới:
HĐ1: Kiểm tra kiến thức cũ
- Gv: nêu câu hỏi
Độ lớn vận tốc cho biết gì?
Viết công thức tính vận tốc.
Giải thích các đại lượng, đơn vị trong công
thức?
I.KIẾN THỨC CƠ BẢN
- Độ lớn của vận tốc cho biết mức độ nhanh hay chậm của chuyển động và được xác định bằng độ dài quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian
- Cơng thức: V = S/t
Trong đĩ:
v: vận tốc S: quãng đường t; thời gian
- Đơn vị hợp pháp của vận tốc là m/s hoặc km/h :1km/h = 0,28m/s
II BÀI TẬP CƠ BẢN
Trang 11HĐ2: Bài tập SBT
- - YCHS làm bài tập trong SBT
+ + Bài 2.1
+ Bài 2.2
+ Bài 2.3
+ Bài 2.4
+ Bài 2.5
+ Bài 2.6
+ Bài 2.7
+ Bài 2.8
+ Bài 2.9
+ Bài 2.10
+ Bài 2.11
- Gv: Mỗi câu gọi 1 hs đứng tại chỗ trả lời
nhanh
- Hs: Lần lượt các hs đứng tại chỗ trả lời
- Gv: Gọi hs khác nhận xét và bổ sung nếu
câu trả lời sai
- Hs: Nhận xét và bổ sung theo yêu cầu của gv
- Gv: Thống nhất câu trả lời đúng và ghi bảng
- Hs: Ghi bài nếu sai
HĐ 3:
Củng cố:
- Gọi HS nhắc lại phần kiến thức
Dặn dị
- Học bài cũ, làm thêm các bài tập trong
SBT
+ Bài 2.1
- Chọn C: km/h + Bài 2.2
Vận tốc của vệ tinh nhanh hơn
V = 8000m/s + Bài 2.3 Vận tốc của ơ tơ:
v = s/t = 50000: 3600 = 13,9 m/s
+ Bài 2.4 Thời gian máy bay đi từ HN đến TPHCM:
T = s/v = 1400: 800 = 1,75 h
+ Bài 2.5
a Vận tốc người thứ nhất:
V1 = s1 : t1 = 300:60 = 5 m/s Vận tốc người thứ hai:
V2 = s2 : t2 = 7500:1800 = 4,17 m/s
Vậy người thứ nhất đi nhanh hơn
b coi hai người khởi hành cùng một lúc,
cùng một chỗ, và chđ cùng chiều
ta cĩ : t = 20 phút = 1200s Quãng đường người thứ nhất đi được
S1 = v1 t = 5.1200 = 6 km Quãng đường người thứ hai đi được
S2 = v2 t = 4,17.1200 = 5 km Khoảng cách giữa hai người:
S = s1 – s2 = 6 - 5 = 1 km
+ Bài 2.6
S = 0,72 150000000
= 108000000 km Thời gian as truyền từ M Trời đến sao Kim:
T = s/ v = 108000000 : 300000 = 360s
Trang 12
Ngày soạn: 27.9
Ngày giảng:
Tiết 5 :BIỂU DIỄN LỰC
I/Mục tiờu:
1 Kiến thức:
Nờu được vớ dụ thể hiện lực tỏc dụng làm thay đổi vận tốc
Nhận biết được lực là đại lượng vộctơ Biểu diễn được vectơ lực
2 Kỉ năng:
Biết biểu diễn được lực
3 Thỏi độ:
Ổn định, tập trung trong học tập
II/ Chuẩn bị:
1 Giỏo viờn:
6 bộ TN, giỏ đỡ, xe lăn, nam chõm thẳng, 1 thổi sắt
2 Học sinh:
Nghiờn cứu SGK
III/ Giảng dạy:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra 15’
A Phạm vi kiểm tra: Bài 1,2,3 Vật lí 8.
B Nội dung đề:
Phần I Khoanh tròn chữ cái đứng trước phương án lựa chọn đúng.
1 Người lái đò ngồi trên thuyền chở hàng thả trôi theo dòng nước thì người đó
2 Một ô tô chở khách đang chạy trên đường, người phụ lái đang đi soát vé của hành khách trên xe Nếu chọn người lái xe làm vật mốc thì
3 Công thức nào sau đây dùng để tính vận tốc trung bình?
2
2
1 v
2
2 1
1
t
s t
s
2 1
2 1
t t
s s
2 1
2 1
t t
v v