Hỏi: Phân tích cấu tạo của vị ngữ trong các câu vừa đọc Vị ngữ là từ hay cụm từ?. Nếu là từ thì thuộc từ loại nào?[r]
Trang 1Tuần : 27 Ngày soạn : 15/03/2006 Tiết : 107 Ngày dạy : 21/03/ 2006
I YÊU CẦU : Giúp HS :
- Nắm được khái niệm về các thành phần chính của câu
- Có ý thức đặt câu có đầy đủ các thành phần chính
II CHUẨN BỊ :
- GV : Sách GV, sách GK, thiết kế giáo án
- HS : Đọc – trả lời trước các câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG :
+ Hoạt động 1 : Khởi
động : (5phút)
- Ổn định lớp
- Kiểm tra bài cũ.
- Giới thiệu bài mới
- Ổn định nề nếp – sỉ số
Hỏi: Hoán dụ là gì ? Cho ví dụ ?
+ Có mấy kiểu hoán dụ ? Cho ví dụ ?
- GV giới thiệu bài mới
- Báo cáo sỉ số
- HS trả lời cá nhân
- Nghe và ghi tựa
+ Hoạt động 2: Tìm
hiểu khái niệm hoán
dụ (20 phút)
I Phân biệt thành phần
chính với thành phần phụ
của câu :
VD Chẳng bao lâu(1),/
tôi (2) /đã trở thành một
chàng dế thanh niên niên
cường tráng (3)
(1) : Trạng ngữ
(2) : Chủ gữ
(3) : vị ngữ
Ghi nhớ SGK/92.
II Vịû ngữ :
a ……….ra đứng ở cửa hang……
(Cụm động từ)
b …… nằm sát bên bờ sông……
(Cụm động từ)
c.……là người……,… giúp người……
(cụm dt) (cụm đt)
- Gọi HS nhắc lại tên các thành phần câu
em đã học ở bậc tiểu học
- Gọi HS đọc ví dụ SGK
- Yêu cầu HS tìm các thành phần câu nói trên trong câu vừa nêu
- Gọi HS thử lần lượt lược bỏ từng thành phần câu
- Hỏi: Những thành phần nào bắt buộc
phải có mặt trong câu để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn ? Những thành phần nào không bắt buộc phải có mặt trong câu?
- GV nhận xét -> rút ra ý chính
- Gọi HS đọc lại ghi nhớ 1
- Gọi HS đọc lại câu vừa phân tích
- Hỏi: Vị ngữ có thể kết hợp với những từ
nào về phía trước? Vị ngữ trả lời cho những câu hỏi như thế nào?
- GV nhận xét
- Gọi HS đọc các câu ví dụ ở phần 2
Hỏi: Phân tích cấu tạo của vị ngữ trong các
câu vừa đọc (Vị ngữ là từ hay cụm từ? Nếu là từ thì thuộc từ loại nào? Nếu là cụm từ
- Nhắc lại
- HS đọc
- HS tìm các thành phần trong câu
-HS trả lời cá nhân
- Nghe
-Đọc lại ghi nhớ
- Đọc
- Trả lời cá nhân
- Nghe
- Đọc
- HS trả lời cá nhân CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA CÂU
Tiếng Việt
Trang 2Ghi nhớ SGK/93.
III Chủ ngữ:
VD: Tôi, Chợ Năm Căn,
Cây tre, tre nứa mai vầu:
biểu thị những sự vật có hành
động, trạng thái nêu ở vị ngữ
Ghi nhớ SGK/93.
thì đó là cụm từ gì? Mỗi câu có thể có mấy
vị ngữ?)?
- GV chốt lại ý 2
- Gọi HS đọc ghi nhớ 2
- Gọi HS đọc lại các ví dụ vừa phân tích ở phần 2
Hỏi : Hãy cho biết mối quan hệ giữa sự
vật nêu ở chủ ngữ với hành động, đặc điểm, trạng thái….nêu ở vị ngữ là quan hệ gì?
Hỏi : Chủ ngữ có thể trả lời câu hỏi như
thế nào ? Hãy phân tích cấu tạo của chủ ngữ trong các câu đã dẫn ở phần 1 và 2?
- GV chốt lại ý ở ghi nhớ 3
- Gọi HS đọc ghi nhớ
- Nghe
- Đọc ghi nhớ
- Đọc
- HS trả lời cá nhân
- HS trả lời cá nhân
- Nghe
- Đọc ghi nhớ
+ Hoạt động 3 : Hướng
dẫn luyện tập (15 phút)
Bài tập 1:
Xác định chủ ngữ, vị ngữ:
- Tôi (CN, đại từ) /đã trở thành
một chàng dế thanh niên cường
tráng.(vị ngữ, cụm động từ)
- Đôi càng tôi (CN, cụm danh
từ)/ mẫm bóng.(vị ngữ, tính từ)
- Những cái vuốt ở khoeo, ở
chân (chủ ngữ, cụm danh từ)/ cứ
cứng dần và nhọn hoắt.(vị ngữ,
hai cụm tính từ)
- Tôi (CN, đại từ)/ co cẳng lên
đạp phanh phách vào các ngọn
cỏ.(vị ngữ, hai cụm động từ)
- Những ngọn cỏ (chủ ngữ, cum
danh từ)/ gẫy rạp, y như có nhát
dao vừa lia qua (vị ngữ, cụm
động từ)
Bài tập 2:
- Trong giờ kiểm tra, em đã cho
bạn mượn bút
- Bạn em rất tốt
- Bạn Lan là lớp trưởng
- Gọi HS đọc và xác định yêu cầu bài tập 1
- Gọi HS trình bày
- Gọi HS đọc và xác định yêu cầu bài tập 2 cho HS thảo luận nhóm
- Đọc
- Cá nhân trình bày : xác định chủ ngữ, vị ngữ
- Đọc
- Đại diện nhóm trìh bày
+ Hoạt động 4: củng cố
– Dặn dò(5 phút)
-Củng cố.
-Dặn dò.
- Gọi HS trình bày các ghi nhớ
- Yêu cầu HS:
- Học bài: chú ý đến ba ghi nhớ
- Chuẩn bị: cây tre Việt Nam
- Trả lời cá nhân
- Nghe