*Trọng lượng P của quyển sách và phản lực N của mặt bàn : +Điểm đặt là phần tiếp xúc giữa quyeån saùch vaø maët baøn +Cường độ P= N=0,5 N + phương thẳng đứng +P Chiều từ trên xuống N chi[r]
Trang 1I/ Mục tiêu :
1) Kiến thức :
Học sinh biết phân biệt một vật chuyển động hay đứng yên,
Hiểu được chuyển độngcủa một vật có tính tương đối, nhận biết được một
chuyển động thẳng hay chuyển động cong
Nêu được ví dụ về chuyển động tương đối
2) Kỹ năng :
Có kỹ năng quan sát thực tế và phân tích hiện tượng,
Biết chọn vật làm mốc để xác định được một vật khác chuyển động hay đứng
yên
3)Thái độ : Phát huy tính tích cực trong học tập
II/ Chuẩn bị : Giáo viên có một quả bóng bàn, một viên đá nhỏ buộc dây, đồng hồ
có kim giây
III/ Tổ chức hoạt động của học sinh :
1) Đặt vấn đề : ( 3 phút)
GV : Buổi sáng mặt trời mọc hướng nào? Buổi chiều mặt trời lặn hướng nào?
GV : Như vậy có phải mặt trời chuyển động từ hướng đông sang hướng tây không?
Sau đây ta sẽ nghiên cứu một hiện tượng gọi là chuyển động cơ học
Hoạt động học của học sinh Trợ giúp của giáo viên
Hoạt động 1 : Tìm hiểu cách nhận biết
một vật chuyển động hay đứng yên ( 10
phút)
Cả lớp nhận xét và trả lời cá nhân
HS Thảo luận nhóm và đại diện từng
nhóm trả lời
HS Làm việc cả lớp Một số học sinh
nêu ra ví dụ mình tìm được
Hoạt động 2 : Tìm hiểu tính tương đối
của chuyển động và đứng yên ( 15
phút)
- Cho học sinh làm C1
- Giới thiệu cho học sinh trong vật lý người ta dùng một vật làm mốc để nhận biết một vật chuyển động hay đứng yên
Khi vị trí của vật so với vật mốc thay đổi theo thời gian thì vật chuyển động so với vật mốc
- Cho học sinh làm lệnh C2
- Cho học sinh làm lệnh C3
tiết 1
Trang 2HS trả lời cá nhân.
HS trả lời cá nhân
HS thảo luận nhóm và trả lời
(1) đối với vật này, (2) đứng yên
HS trả lời cá nhân
- Cho học sinh xem hình 1.2 trang 5SGK
- Cho học sinh làm lệnh C4
- Cho học sinh làm lệnh C5
- Cho học sinh làm lệnh C6
- Cho học sinh làm lệnh C7
- Từ những câu trả lời trên ta thấy một vật có thể chuyển động hay đứng yên tuỳ thuộc vào vật chọn làm mốc Ta nói : Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối
HS thảo luận nhóm và trả lời
Hoạt động 3 : Nhận biết một số chuyển
động
thường gặp ( 7 phút)
HS : Trả lời cá nhân
Hoạt động 4 : Vận dụng, củng cố( 7
phút)
HS trả lời cá nhân
HS thảo luận nhóm và trả lời
- Cho học sinh làm lệnh C8
- Giới thiệu cho học sinh quỹ đạo của một vật chuyển động có thể thẳng hoặc cong nên
người ta phân biệt chuyển động thẳng và chuyển động cong Thả quả bóng bàn rơi thẳng đứng, cho học sinh quan sát chuyển động của đầu kim đồng hồ
- Cho học sinh quan sát hình 1.3 trang
6 SGK
- Cho hoc sinh làm lệnh C9
- Cho học sinh làm lệnh C10 Gợi ý : Hình vẽ gồm có 4 vật là : xe tải, người tài xế, người đứng dưới đất, cột đèn
- Cho học sinh làm lệnh C11.
- GV làm thí nghiệm quay tròn viên đá nhỏ buộc dây để chứng minh cho lệnh
C11 không đúng
2) Dặn dò (3 phút)
- Học kỹ phần ghi nhớ trang 7 SGK
Trang 3- Làm bài tập 1.1 đến 1.6 trang 3, 4 SBT.
- Đọc mục " Có thể em chưa biết"
- Tìm hiểu bài 2 : Vận tốc trang 8 SGK
_
/ Mục tiêu :
1) Kiến Thức
Học sinh hiểu ý nghĩa vật lý của vận tốc là quãng đường đi được trong một
giây,
Biết công thức tính vận tốc v = s/t và biết các đơn vị vận tốc hợp pháp là mét
trên giây, kilômét trên giờ
2) Kỹ năng :
Học sinh vận dụng được công thức tính vận tốc để làm một số bài tập đơn
giản tính quãng đường hoặc thời gian trong chuyển động,
Biết đổi từ đơn vị vận tốc này sang đơn vị vận tốc khác
3) Thái độ :
Học sinh có tinh thần làm việc hợp tác, trung thực, tính cẩn thận, chính xác,
có ý thức chấp
hành tốt luật lệ giao thông
II/ Chuẩn bị : Giáo viên phóng lớn bảng 2.2 và hình 2.2
III/ Tổ chức hoạt động của học sinh :
1) Kiểm tra bài cũ (7 phút)
GV đặt các câu hỏi sau :
1) Chuyển động cơ học là gì? (3đ)
2) Tại sao lại nói chuyển động hay đứng yên có tính tương đối? (4đ)
3) Hãy nêu một ví dụ chứng minh nhận xét trên.(3đ)
4) Trên một chiếc xe lửa đang chạy có một em bé thả quả bóng rơi trên sàn toa xe
Hãy cho biết
- Xe lửa chuyển động so với vật nào?
Tiết 2
Ngày soạn : 25/08/09
Bài 2 : VẬN TỐC
Trang 4- Em beù chuyeơn ñoông so vôùi vaôt naøo, ñöùng yeđn so vôùi vaôt naøo?
- Quạ boùng chuyeơn ñoông so vôùi vaôt naøo, ñöùng yeđn so vôùi vaôt naøo? (3ñ)
5) Caùc dáng chuyeơn ñoông thöôøng gaịp laø nhöõng dáng naøo? (3ñ)
6) Moôt vieđn ñaù nhoû ñöôïc neùm ñi Haõy cho bieât neùm caùch naøo thì khi rôi xuoâng hoøn
ñaù coù chuyeơn ñoông thaúng, chuyeơn ñoông cong? (4ñ)
2 ) Ñaịt vaân ñeă : ( 3 phuùt)
GV : Moôt vaôn ñoông vieđn ñieăn kinh cháy boô moôt quaõng ñöôøng 800m maât thôøi gian 2
phuùt vaø moôt hóc sinh ñi xe ñáp töø nhaø caùch tröôøng 5km maât thôøi gian 0,2 giôø Hoûi
ngöôøi naøo ñi nhanh hôn?
Ñeơ coù theơ trạ lôøi chính xaùc cađu hoûi naøy hođm nay ta cuøng tìm hieơu baøi vaôn toâc
Hoát ñoông 2 (25 phuùt )Tìm hieơu vaôn toâc -Höôùng daên hóc vaøo vaân ñeă so saùnh
söï nhanh , chaôm cụa chuyeơn ñoông
cụa caùc bán trong nhoùm , caín cöù
vaøo keât quạ cuoôc cháy 60m
- Töø kinh nghieôm haøng ngaøy caùc
em xeẫp thöù töï chuyeơn ñoông nhanh ,
chaôm cụa caùc bán nhôø soâ ño quaõng
ñöôøng cụa caùc bán cháy ñöôïc trong
moôt ñôn vò thôøi gian
- Yeđu caău hs trạ lôøi C1,C2, C3 Ñeơ
ruùt ra khaùi nieôm veă vaôn toâc chuyeơn
ñoông
+Quaõng ñöôøng cháy ñöôïc trong
moôt giađy gói laø vaôn toâc
+Ñoô lôùn cụa vaôn toùc cho bieât nhanh
hay chaôm cụa chuyeơn ñoông vaø ñöôïc
tính baỉng ñoô daøi quaõng ñöôøng ñi
ñöôïc trong moôt ñôn vò thôøi gian
- Thođng baùo cođng thöùc vaø ñôn vò
tính vaôn toâc
- Giôùi thieôu toâc keâ qua toâc keâ thaôt
Khi ođ tođ hoaịc xe maùy chuyeơn ñoông
, kim toâc keâ cho bieât vaôn toâc
chuyeơn ñoông
- Laøm vieôc theo nhoùm : Ñóc bạng keât quạ , phađn tích , so saùnh möùc ñoô nhanh , chaôm cụa chuyeơn ñoông
Trạ lôøi C1, C2, C3 vaø ruùt ra nhaôn xeùt C1:Cuøng moôt thôøi gian chuyeơn ñoông hs naøo maât ít thôøi gian hôn thì chuyeơn ñoông nhanh hôn
C2:So saùnh ñoô daøi quaõng ñöôøng maø hs cháy ñöôïc trong moôt ñôn vò thôøi gian ñeơ hình dung ñöôïc söï nhanh , chaôm
Hó vaø teđn hóc sinh
Xeâp háng
Quaõng ñöôøng cháy ñöôïc trong moôt giađy
C3: (1) nhanh ;(2)chaôm ;(3)quaõng ñöôøng ñi ñöôïc ;(4)ñôn vò
-Naĩm vöõng cođng thöùc vaø ñôn vò vaôn toâc C4: Ñôn vò cụa vaôn toâc laø : m/phuùt ,km/h,km/s,cm/s
Hoát ñoông 3 (15 phuùt ) Vaôn dúng
- Höôùng daên hs trạ lôøi C5 , C6 , C7 ,
C8 Laøm vieôc caù nhađn theo höôùng daên cụa GV C5:Moêi giôø ođtođ ñi ñöôïc 36km , moêi gôøi xe ñáp
Trang 5- Tóm tắt kiến thức bài giảng và
cho các em làm bài ở nhà
Chú ý C6: Chỉ so sánh vận tốc khi
quy về cùng loại đơn vị vận tốc do
đó 54>15 không có nghĩa là vận
tốc khác nhau
3) Dặn dò : ( 2 phút)
- Học kỹ phần ghi nhớ trang 10
SGK
- Làm bài tập 2.3 đến 2.5 trang 5
SBT
- Đọc mục "Có thể em chưa biết"
- Tìm hiểu bài 3 : Chuyển động
đều, không đều
đi được 10,8km mỗi giây tàu hoả đi được 10m
Ô tô có Người đi xe đạp có Tàu hoả có v=10m/s
Oâ tô tàu hoả chuyển động nhanh như nhau , xe đạp chuyển động chậm hơn
C6: Vận tốc của tàu
đến nới làm việc:
PHẦN GHI BẢNG
I Vận tốc là gì ?
C1:Cùng một thời gian chuyển động hs
nào mất ít thời gian hơn thì chuyển động
nhanh hơn
C2:
Họ và
tên học
sinh
Xếp hạng chạy được trong Quãng đường
một giây
C3: (1) nhanh ;(2)chậm ;(3)quãng đường
đi được ;(4)đơn vị
II Công thức tính công :
Trong đó v là vận tốc
,
s là quãng đường ,t là
thời gian
III Đơn vị vận tốc C4: Đơn vị của vận tốc là : m/phút ,km/h,km/s,cm/s
IV Vận dụng C5:Mỗi giờ ôtô đi được 36km , xe đạp đi được 10,8km mỗi giây tàu hoả đi được 10m
đi xe đạp có Tàu hoả có v=10m/s
Oâ tô tàu hoả chuyển động nhanh như nhau , xe đạp chuyển động chậm hơn C6: Vận tốc của tàu :
được :
36000
3600
v
10800
3 3600
v
s s
v
40
2
3
1
2
km
h
1
2
s v t
36000
3600
v
10800
3 3600
v
s s
v
40
2
3
1
2
km
h
Trang 6từ nhà đến nới làm việc:
I/ Mục tiêu :
1) Kiến thức :
Học sinh phát biểu được định nghĩa chuyển động đều và chuyển động không
đều hiểu được vận tốc trung bình của một vật và cách tính vận tốc trung bình
2) Kỹ Năng :
Học sinh vận dụng vào thực tế, nhận biết được vật nào chuyển động đều, vật
nào chuyển động không đều
Sử dụng công thức tính vận tốc của chuyển động không đều thành thạo,
không nhầm lẫn
Nâng cao kỹ năng làm thí nghiệm : thành thạo, chính xác
3)Thái độ : Phát huy tinh thần làm việc hợp tác trong nhóm, tính cẩn thận, trung
thực
II/ Chuẩn bị : Mỗi nhóm học sinh có một bộ máng nghiêng và bánh lăn
III/ Tổ chức hoạt động của học sinh :
Hoạt động 1(7 phút ) Kiểm tra bài cũ
GV : Đặt các câu hỏi sau :
1) Hãy viết công thức tính vận tốc và giải thích các ký hiệu (3đ)
2) Vận tốc của một xe ôtô là 50km/h, số này có ý nghĩa gì? (3đ)
3) Tính vận tốc của một xe gắn máy đi quãng đường 150km trong thời gian 2 giờ 30
phút (4đ)
– Gíới thiệu bài mới 2) Đặt vấn đề ( 3 phút)
-Nói ôtô chuyển động từ Nam Dinh lên Ha noi với vận tốc là 45km/h vậy có phải ôtô
chuyển động đều hay khộng?
- Để hiểu được những nội dung vừa nêu hôm nay chúng ta nghiên cứu bài chuyển
động đều – chuyển động không đều
Hoạt động 2 ( 15 phút ) Tìm hiểu về chuyển động đều và chuyển động khộng đều
1
2
Tiết 3
CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU
Trang 7- y/c hs đọc thông tin SGK (Định nghĩa 2
dạng chuyển động)
-y/c hs đọc C1 ( bảng 3.1 )
- Trên quãng đường nào cđa trục bánh xe
là chuyển động đều , chuyển động không
đều ?
- y/c hs làm việc cá nhân trả lời đọc và
trả lời C2
Thông báo : khi vật chuyển động đều thì
ta dẽ dàng tính được độ lớn của vận tốc
v=s/t vậy đối với chuyển động không đều
muốn tính vận tốc thì ta làm như thế nào
?
-Hoạt động nhóm trả lời C1 C1:
- Trên quãng đường AD trục của bánh xe là chuyển động không đều
- Trên quãng đường DE trục của bánh xe là chuyển động đều
C2:
- Chuyển động đều :(a)
- Chuyển động không đều : (b,c,d )
Hoạt động 3 (15 phút ) Vận tốc trung bình của chuyển động không đều
- Thông báo : Trên các quãng đường AB,
BC, CD trục của bánh xe lăn được bao
nhiêu m thì ta nói vận tốc trung bình của
trục bánh xe trên quãng đường đó là bao
nhiêu m trên giây
- Căn cứ vào bảng 3.1 y/c hs trả lời C3
- Vận tốc tb được tính bằng đại lượng nào
?Nếu gọi Vtb là vận tốc trung bình , s là
quãng đường đi được , t là thời gian đi hết
quãng đường thì vtb =?
C3:
* Trên đoạn AB:v=0,017m/s
* Trên đoạn BC:v=0.05m/s
* Trên đoạn CD:v=0.08m/s
=> Trục bánh xe chuyển động nhanh lên :
vtb: vận tốc trung bình s: là quãng đường đi được
t : là thời gian đi hết quãng đường Hoạt động 4 (10 phút ) Vận dụng
- y/c hs làm việc cá nhân trả lời C4
-y/c hs làm việc cá nhân hoàn thành C5
- Hướng dẫn tóm tắt và giải
+ đề bài cho biết đại lượng nào ? đại
lượng nào cần tìm
+ muốn tìm đại lượng đó ta áp dụng công
thức nào ?
-Tương tự y/c hs làm bài C6
- tương tự y/c hs làm bài C7
4) Dặn dò (3 phút)
- Học phần ghi nhớ trang 13 SGK
- Làm bài tập 3.1, 3.2, 3.6 trang 6, 7 SBT
- Đọc mục " Có thể em chưa biết"
- Tìm hiểu bài 4 : Biểu diễn lực Ôn tập
C4:
* là chuyển động không đều Vì có lúc ô tô chuyển động chậm , có lúc chuyển động nhanh
*Ta hiểu trung bình một giờ ôtô chuyển động 50km ( là vận tốc trung bình )
tb
s v t
Trang 8lại khái niệm lực, lực có thể gây ra các
tác dụng nào, phương và chiều của lực, độ
lớn của lực, đơn vị
C5 Cho biết
s1=120
m
s2=60 m
t1=30s
t2=24 s
-vtb1=?
vtb2=?
vtb =?
Bài giải Vận tốc khi xuống dốc :v1=s1t1=120m:30s =4m/s:
Vận tốc trên quãng đươnøg nằm ngang :
v2=s2:t2=60m:24s= 2,5 m/s
Vận tốc t b trên cả hai quãng đường :
Vtb12=(s1+s2):(t1+t2 ) =(120m+60m):(30 s+25s) =3,3 m/s
C6 Cho biết t= 5h v=30km/h
s=?
Quãng đường đoàn tàu đi được:
s=v.t =30km/h.5h =150km
-Y/c hs đọc và ghi phần ghi nhớ vào vở - Chốt lại trong chuyển động không đều vận tốc trung bình khác trung bình các vận tốc - Học thuộc phần ghi nhớ ;Đọc phần có thể em chưa biết ;làm bài tập SBT - Thu thập thông tin GV thông báo .NỘI DUNG GHI BẢNG : I Định nghĩa *Chuyển động đều là chuyển động mà vận tốc có độ lớn không thay đổi theo thời gian *Chuyển động không đều là chuyển động mà vận tốc có độ lớn thay đổi theo thời gian IIIVận dụng C4: là chuyển động không đều Vì có lúc ôtô chuyển động chậm , có lúc chuyển động nhanh *Ta hiểu trung bình một giờ ôtô chuyển động 50km ( là vận tốc trung bình ) C5 Cho biết s1=120m
s2=60m
t1=30s
t2=24 s
bài giải Vận tốc khi xuống dốc :v1=s1t1=120m:30s=4m/s:
Vận tốc trên quảng đườg nằm ngang :
v2 =s2:t2=60m:24s=2,5 C6 Cho biết t= 5h v=30km/h
s=?
Bài giải Quảng đường đoàn tàu đi được:
s=v.t 1 2 1 2
1 2
tb
n
v
n
v
t t t
Trang 9C2:- Chuyển động
đều :(a)
- Chuyển động
không đều : (b,c,d )
II.Vận tốc trung
bình của chuyển
động không đều
C3: * Trên đoạn
AB:v=0,017m/s
* Trên đoạn
BC:v=0,05m/s
* Trên đoạn
CD:v=0,08m/s
=> Trục bánh xe
chuyển động nhanh
lên
vtb: vận tốc trung bình s: là quãng đường đi được t : là thời gian đi hết quãng đường vtb1=?
vtb2=?
vtb =?
m/s
Vận tốc trung bình trên cả
hai quảng đường :
Vtb12=(s1+s2):(t1+t2) =(120m+60m):(30s+25s) =3,3 m/s
=30km/h.5h
=150km
RÚT KINH NGHIỆM
tb
s v
t
Trang 10
I/ Mục tiêu :
1) Kiến thức :
Học sinh biết được khái niệm lực là một đại lượng vectơ, biết cách biểu diễn
vectơ lực
bằng một mũi tên, cách ký hiệu vectơ lực là F, cường độ lực ký hiệu là F
2) Kỹ năng :
Vận dụng thành thạo cách biểu diễn lực và mô tả một lực đã được biểu diễn
bằng lời
3)Thái độ : Có tính cẩn thận, chính xác
II/ Chuẩn bị : Đề bài kiểm tra 15 phút, một quả nặng, một lực kế
III/ Tổ chức hoạt động của học sinh:
1) Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra 15 phút học sinh làm bài trên giấy
A - Chọn và khoanh tròn các câu trả lời đúng (2.5đ)
1/ Người ta thường nói như thế nào về tính tương đối của chuyển động và đứng
yên?
a Một vật có thể là chuyển động đối với vật này nhưng lại là đứng yên đối với
vật khác
b Một vật được xem là chuyển động đối với vật này thì cũng được xem là đứng
yên đối với vật khác
c Một vật có thể là chuyển động đối với vật này nhưng không thể là đứng yên
đối với vật khác
d Một vật có thể là đứng yên đối với vật này thì chắc chắn phải chuyển động
đối với vật khác
2/ Trong các phát biểu sau đây về vận tốc cách phát biểu nào đúng nhất?
a Độ lớn của vận tốc được tính bằng quãng đường đi được trong thời gian một
giây
b Độ lớn của vận tốc được tính bằng quãng đường đi được trong thời gian một
giờ
c Độ lớn của vận tốc được tính bằng quãng đường đi được trong một đơn vị thời
gian
d Độ lớn của vận tốc được tính bằng quãng đường đi được trong thời gian một
phút
3/ Trong những câu phát biểu sau đây, câu phát biểu nào đúng?
Tiết 4
Ngày soạn : 10/09/09 Bài 4 : BIỂU DIỄN LỰC