Bài 19. Các thành phần biệt lập

cho nhau trong caâu sau ñaây, vôùi töø naøo ngöôøi noùi phaûi chòu traùch nhieäm cao nhaát veà ñoä tin caäy cuûa söï vieäc do mình noùi ra, vôùi töø naøo traùch nhieäm thaáp nhaát.. Ti[r]

Trang 2

Giải thích tại sao con người cần đến tiếng nói của văn nghệ ?

Kiểm tra

bài cũ :

Trang 3

Tieát 98

Phaàn B TIEÁNG VIEÄT:

Trang 4

a/ Lan không đi học.

b/ , hôm nay thầy có đến không ?

c/ , thời oanh liệt nay còn đâu !

d/ Cô bé nhà bên ( ) cũng vào

Trang 5

a/“Với lòng mong nhớ của anh,

anh nghĩ rằng, con anh

sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm

chặt lấy cổ anh.”

b/“ Anh quay lại nhìn con

vừa khe khẽ lắc đầu vừa cười.

vì khổ tâm đến nỗi

không khóc được, nên anh

phải cươ øi vậy thôi ”

“Chiếc lược ngà” – Nguyễn Quang Sáng

CN

CN VN

-Không nằm trong cấu trúc cú pháp của câu;

-không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

vi c ệ

Trang 6

2) Ghi nhớ 1 : SGK trang 18

chủ quan => thể hiện ý

kiến của người nói.

thể hiện thái độ của người

nói đối với người nghe.

I) THÀNH PHẦN TÌNH THÁI :

-Không nằm trong cấu trúc cú pháp của câu; -không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu

A/ THẾ NÀO LÀ THÀNH PHẦN BIỆT LẬP ?

B/ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP :

a/ Chắc:

độ tin cậy thấp

b/ Có lẽ: độ tin cậy cao gắn với đ tin c y đ/v s vi cự ệộ ậ

1) Ví dụ: SGK

 Chỉ thái độ của người nói đối với người nghe

 TP tình thái TP tình thái

Trang 7

Tiết 98

HOẠT ĐỘNG NHÓM :

( mỗi tổ  một nhóm )

chắc chắn

chắc hẳn Hình như

dường như hầu như

có vẻ như theo anh theo tôi ahả nhỉ nhé hư û ạ a

a/ Chắc:

b/ Có lẽ:độ tin cậy cao gắn với đ tin c y đ/v s ậ ựộ

vi cệ

1) Ví dụ: SGK

c)Theo tôi:

d) ạ: kính trọng Chỉ thái độ của  ý kiến của người nói

người nói đối với người nghe

TP tình thái

Trang 8

vi cệ

1) Ví dụ: SGK

c)Theo tôi:

TP tình thái

Trang 9

Vui, buồn … với thơ

- Trên Tây Bắc! Ôi mười năm Tây Bắc.

Ơi kháng chiến! Mười năm qua như ngọn lửa

(Chế Lan Viên)

- Ô kìa cô bé nói hay sao

Nhà của tôi sao lại hỏi chào ( Tố Hữu )

- Ôi lòng Bác cứ vậy thương ta

Thương cuộc đời chung thương cỏ hoa ( Tố Hữu )

- Hỡi ôi nói hết sự duyên

Tơ tình đứt ruột lửa phiền cháy gan ( Nguyễn Du )

Tìm TP cảm thán ; trình bày cảm nhận về tâm trạng của tác giả qua các câu thơ :

Trang 10

Vui, buồn … với thơ

Trên Tây Bắc! Ôi mười năm Tây Bắc.

Ơi kháng chiến! Mười năm như ngọn lửa.

(Chế Lan Viên )

Ô kìa cô bé nói hay sao

Nhà của tôi sao lại hỏi chào (Tố Hữu )

Ôi lòng Bác cứ vậy thương ta

Thương cuộc đời chung thương cỏ hoa ( Tố Hữu )

Hỡi ôi, nói hết sự duyên

Tơ tình đứt ruột,lửa phiền cháy gan ( Nguyễn Du )

Trang 11

Tiết 98

BT1 : Tìm các TP tình thái, cảm thán:

II) THÀNH PHẦN CẢM THÁN :

vi cệ

1) Ví dụ: SGK

c)Theo tôi:

TP tình thái

Tâm lý của người nói (vui,buồn,…) TP cảm thán

Trang 12

Tìm các thành phần tình thái, cảm thán:

a) Nhưng còn cái này nữa mà ông sợ, có lẽ còn ghê rợn hơn cả b)

những tiếng kia nhiều.

Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hạn hữu cho sáng tác, nhưng hoàn thành sáng tác còn là một đường dài.

c) Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì, hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được,

anh đưa tay vào túi, móc cây lược, đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu.

d) Ông lão bỗng dừng lại, ngờ ngợ như lời mình không được

đúng lắm Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đổ đốn đến thế được.

(Kim Lân, Làng)

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)

(Kim Lân, Làng)

Trang 13

Tiết 98

BT 2 : Xếp từ ngữ theo trình tự tăng dần … :

a) “Ồ” : vui thích

b) Trời ơi : tiếc rẻ

1) Ví dụ: SGK

BT1 : Tìm các TP tình thái, cảm thán:III) LUYỆN TẬP :

a/ Chắc:

vi cệ

1) Ví dụ: SGK

c)Theo tôi:

TP tình thái

Trang 14

BT 2 : Hãy xếp những từ ngữ sau đây theo trình tự tăng dần độ tin cậy

chắc là , dường như chắc chắn có lẽ chắc hẳn

dường như / hình như / có vẻ như  có lẽ

 chắc là  chắc hẳn  chắc chắn.

Trang 15

Tiết 98

1) Ví dụ: SGK

a/ Chắc:

vi cệ

1) Ví dụ: SGK

c)Theo tôi:

TP tình thái

Trang 16

BT 3 : Hãy cho biết, trong số những từ có thể thay thế cho nhau trong câu sau đây, với từ nào người nói phải chịu trách nhiệm cao nhất về độ tin cậy của sự việc do mình nói ra, với từ nào trách nhiệm thấp nhất Tại sao

tác giả Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng) lại chọn từ “ chắc ” ?

Với lòng mong

nhớ của anh,

(1) chắc

(2) hình như (3) chắc chắn

anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh.

Trang 17

Tiết 98

BT 3 : Hãy cho biết, trong

số những từ có thể thay

thế cho nhau trong câu sau

đây, với từ nào người nói

phải chịu trách nhiệm cao

nhất về độ tin cậy của sự

việc do mình nói ra, với từ

nào trách nhiệm thấp

lược ngà (Nguyễn Quang

tác giả chọn chắc chắc  thái

độ, lòng khát khao của

nhân vật đối với sự việc sẽ

xảy ra.

1) Ví dụ: SGK

BT 3 : chọn chắc  thái độ, lòng khát khao …

a/ Chắc:

vi cệ

1) Ví dụ: SGK

c)Theo tôi:

TP tình thái

Trang 18

• Đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, _ không ai không thương xót cho số phận của nàng Kiều - một người con gái tài hoa bạc mệnh

• Có thấu hiểu quãng đời mười lăm năm lưu lạc của nàng thì chúng ta mới thấy hết sự tàn bạo, độc ác của tầng

lớp thống trị thời bấy giờ _ một xã hội chỉ biết chạy theo đồng tiền, sẵn sàng chà đạp lên nhân phẩm, giá trị con người _đại thi hào Nguyễn Du phải đau lòng lắm khi viết ra những nỗi đau,sự bất công trong xã hội mà ông đã sống và chứng kiến.

Chọn một trong những thành phần cảm thán hay tình thái cho sẵn để điền vào chỗ trống cho phù hợp ( chắc chắn, có lẽ, đúng là, chắc hẳn, theo tôi, trời ơi,

hỡi ôi ) :

chắc chắn

Hỡi ôi, Chắc hẳn

Trang 19

BT 4 : Viết một đoạn văn ngắn nói về cảm xúc

của em khi được thưởng thức một tác phẩm văn nghệ (truyện, thơ, phim, ảnh, tượng …), trong đoạn văn đó có câu chứa thành phần

tình thái hoặc cảm thán

Trang 20

Tiết 98

Tìm các TP tình thái, cảm thán:

BT1:

HƯỚNG DẪN HỌC

Ở NHÀ :

+ Nắm được đặc điểm và công dụng của các thành phần tình thái và cảm thán trong câu.

+ Làm bài tập 4

Soạn bài “ Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời

sống ”.

-Không nằm trong cấu trúc cú pháp của câu;

-không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự

việc của câu

B/ CÁC THÀNH PHẦN BIỆT

LẬP :

A/ THẾ NÀO LÀ THÀNH

PHẦN BIỆT LẬP ?

II) THÀNH PHẦN CẢM

THÁN :

1) Ví dụ: SGK

Tâm lý của người nói (vui,buồn,…)

III) LUYỆN TẬP

:

BT 3 : BT 2 : Xếp từ ngữ theo trình tự tăng dần … : chọn chắc  thái độ, lòng khát khao…

TP cảm thán

a/ Chắc:

vi cệ

1) Ví dụ: SGK

c)Theo tôi:

TP tình thái

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	1,2 MB