Nhưng nỗi ám ảnh về cái chết của người cha bệnh tật vì ko thuốc mà chết đã khiến ông chọn nghề y với mong muốn chữa bệnh cho những người nghèo khổ, cuối cùng ông nhận thấy chữa bện[r]
Trang 1Tiết PPCT: 76
Ngày soạn: 9/2/2015
Giáo án thể nghiệm chuyên đề SHCM theo NCBH.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Lương.
THUỐC - LỖ TẤN
I Mục tiêu: Giúp học sinh:
1 Kiến thức:
-Hiểu được thuốc là hồi chuông cảnh báo căn bệnh mê muội của người Trung Hoa vào đầu
thế kỉ XX Lúc này Cách mạng đã nhóm lên, nhưng nhân dân vẫn coi là Cách mạng "làm giặc" (AQ chính truyện) và mua máu người Cách mạng để chữa bệnh Nhà văn này bày tỏ
niềm tin vào tương lai, nhân dân sẽ thức tỉnh, hiểu Cách mạng và làm Cách mạng
-Thấy được cách viết cô đọng, súc tích, giàu hình ảnh mang tính biểu tượng của ngòi bút LT
2 Kỹ năng: Rèn kĩ năng đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
Các kỹ năng sống cơ bản ;Kỹ năng nhận thức Kỹ năng giao tiếp.
3 Thái độ: Yêu quý, trân trọng thiên tài.
4 Năng lực: NL giải quyết vấn đề, Tư duy sáng tạo, sử dụng TV, cảm thụ thẩm mĩ Tự
quản bản thân
II Phương pháp, đồ dùng
-Nêu vấn đề, thuyết minh, thảo luận, đàm thoại, gợi mở…
- SGV, SGK, Chuẩn KT-KN
III Tiến trình tổ chức bài học
A Ổn định lớp: 1,
B Bài cũ:
C Bài mới: Trung Quốc vốn là một đất nước có truyền thống văn hoá lâu đời, có
những thời kỳ đạt đến đinh cao của văn minh nhân loại (Đời Đường) Nhưng Trung Quốc "đi trước về sau", chế độ phong kiến kéo dài cùng với sự xâm lược và chia cát của các nước đế quốc (Nga, Nhật, Anh, Pháp, Đức, ) đã biến Trung Quốc thành một nước nửa phong kiến nửa thuộc địa, ốm yếu, què quặt, lạc hậu
và ngày càng lụn bại
Trong hoàn cảnh ấy, tuyệt đại bộ phận nhân dân Trung Quốc lại ngu muội, lạc hậu Trình độ về mọi mặt giữa Trung Quốc và các nước phương Tây
có sự chênh lệch cực lớn Tuy nhiên, cũng có một bộ phận nhân dân Trung
Quốc đứng dậy đấu tranh, song mọi cuộc vận động và phong trào cách mạng diến ra trong suốt thời kỳ cận hiện đại đều lần lượt thất bại (Cách mạng Tân Hợi(1911), tuy có lật đổ triều đình Mãn Thanh, đưa lại cho đất nước một cái tên mới là "Trung Hoa dân quốc" , song tổ chức nền tảng của XH không đổi, "thay thang mà không thay thuốc") XH Trung Quốc vẫn là một "con bệnh trầm trọng", cần phải có một liều "thuốc"mới để chữa trị.
Trang 215’ Hoạt động 1: Tìm hiểu chung.
TT 1: Đọc mục tiểu dẫn và giới thiệu
tóm tắt những nét chính về Lỗ Tấn
-Con đường gian nan để chọn ngành
nghệ của Lỗ Tấn? Vì sao ông lại chọn
nghề văn?
-Quan điểm sáng tác văn nghệ của Lỗ
Tấn?
- Em hiểu ntn về nhận xét của nhà thơ
QMN về Lỗ Tấn?
-Vị trí của Lỗ Tấn trong văn học Trung
Quốc?
Học sinh làm việc cá nhân, tóm tắt và
trình bày.
TT 2: Tác phẩm
-Tác phẩm Thuốc được sáng tác trong
hoàn cảnh nào?
I Tìm hiểu khái quát về tác giả, tác phẩm.
1 Tác giả.
-Lỗ Tấn (1981-1936) tên thật là Chu Thu Nhân, quê ở phủ Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang, miền Đông Nam Trung Quốc
-Tuổi trẻ của Lỗ Tấn đã nhiều lần đổi nghệ để tìm một con đường cống hiến cho dân tộc: từ làm nghệ khai mỏ đến hàng hải với mong muốn làm giàu cho tổ quốc Nhưng nỗi ám ảnh về cái chết của người cha bệnh tật vì ko thuốc mà chết đã khiến ông chọn nghề y với mong muốn chữa bệnh cho những người nghèo khổ, cuối cùng ông nhận thấy chữa bệnh thể xác ko quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần nên ông chuyển sang làm văn nghệ
Quan điểm sáng tác của Lỗ Tấn được thể hiện nhất quán trong toàn bộ sáng tác của ông: :
+ Dùng văn chương để phanh phui các căn bệnh tinh thần cho quốc dân :sự mê muội, tự thỏa mãn, “ ngủ say trong cái nhà hộp bằng sắt ko có cửa sổ”.
+ Bằng văn chương Hát cho đồng bào mình nghe bài hát lạc điệu của chính họ, chỉ cho
họ những bước đi sai nhịp trên con đường tiến về tương lai
->Con đường gian nan để chọn ngành nghề của Lỗ Tấn vừa mang đậm dấu ấn lịch sử Trung Hoa thời cận hiện đại, vừa nói lên tâm huyết của một người con ưu tú của dân tộc
-Tác phẩm chính: AQ chính truyện (kiệt tác
của văn học hiện đại Trung Quốc và thế giới),
các tập Gào thét, Bàng hoàng, truyện cũ viết theo lối mới, hơn chục tập tạp văn có giá trị
phê phán, tính chiến đấu cao
=>Ông là nhà văn Cách mạng lỗi lạc của
Trung Quốc thế kí XX "Trước Lỗ Tấn chưa
hề có Lỗ Tấn, sau Lỗ Tấn có vô vàn Lỗ Tấn"
(Quách Mạt Nhược).Bóng dáng ông bao trùm
VHTH TK XX, được tôn vinh là linh hồn dân tộc,phong tặng danh nhân văn hóa nhân loại.
2 Tác phẩm: (Dược, 25-4-1919)
*Hoàn cảnh sáng tác truyện Thuốc.
Trang 3- Hãy nêu bố cục văn bản?
- Anh (chị) hãy đặt tiêu đề cho bốn
phần của truyện ngắn
-Tóm tắt nội dung văn bản?
- GV trình bày sơ đồ tóm tắt
Học sinh đọc và tóm tắt tác phẩm, học
sinh làm việc cá nhân và trình bày
trước lớp.
-Hoạt động 2: Đọc-hiểu văn bản.
TT 1: Hình tượng “Thuốc”- bánh bao
tẩm máu người và ý nhĩa nhan đề
truyện
- Em hiểu ntn về nhan đề Thuốc ?
GV mở:Thuốc, nguyên văn là Dược
(trong từ ghép Dược phẩm), phản ánh
một quá trình suy tư nặng nề của Lỗ
Tấn (động cơ và mục đích đổi nghề của
Lỗ Tấn) Nhận thức rõ thực trạng nhận
thức của người dân Trung Quốc thời
bấy giờ "ngu muội và hèn nhát", nhà văn
-Thuốc được viết năm 1919, đúng vào lúc
cuộc vận động Ngũ tứ bùng nổ Đây là thời kì đất nước Trung Hoa bị các đế quốc Anh, Nga, Pháp, Đức, Nhật xâu xé Xã hội Trung Hoa biến thành nửa phong kiến, nửa thuộc địa,
nhưng nhân dân lại an phận chịu nhục "Người Trung Quốc ngủ mê trong một cái nhà hộp không có cửa sổ" (LỗTấn) Những người CM
thì hoàn toàn xa lạ với nhân dân Đó là căn bệnh đớn hèn, tự thoả mãn, cản trở nghiêm
trọng con đường giải phóng dân tộc Thuốc
đã ra đời trong bối cảnh ấy với một thông điệp cần suy nghĩ nghiêm khắc về một phương thuốc để cứu dân tộc
*Bố cục.
-Phần 1: Thuyên mắc bệnh lao Mẹ Thuyên đưa tiền cho chồng ra chỗ hành hình người cộng sản mua bánh bao tẩm máu về chữa bệnh cho con (Thuốc)
-Phần 2: Thuyên ăn cái bánh bao đẫm máu nhưng vẫn ho Thuyên nghe tim mình đập không sao cầm nổi, đưa tay vuôt ngực, lại một cơn ho (uống thuốc)
-Phần 3: Cuộc bàn luận trong quán trà về thuốc chữa bệnh lao, về tên "giặc" Hạ Du (bàn về thuốc)
-Phần 4: Nghĩa địa vào dịp tiết Thanh minh Hai người mẹ trước hai nấm mồ: một của người chết bệnh, một chết vì nghĩa ở hai khu vực, ngăn cách bởi một con đường mòn (hậu quả của thuốc)
* Tóm tắt văn bản.
* Hướng khai thác:-Theo bố cục
- Theo nhân vật
- Theo hình tượng
II Đọc-hiểu văn bản.
1 Nhan đề “Thuốc”và hình tượng bánh bao tẩm máu người.
* Thuốc: Thuốc, nguyên văn là Dược (trong
từ ghép Dược phẩm).Tên truyện chỉ có thể
dịch là Thuốc (Trương Chính), Vị thuốc (Nguyễn Tuân) chứ không thể dịch là Đơn thuốc (Phan Khải) Nhan đề truyện có nhiều ý
nghĩa
Trang 4không có ý định và cũng không đặt ra
vấn đề bốc thuốc cho xã hội mà chỉ
muốn "lôi hết bệnh tật của quốc dân,
làm cho mọi người chú ý và tìm cách
chạy chữa" Tên truyện chỉ có thể dịch
là Thuốc (Trương Chính), Vị thuốc
(Nguyễn Tuân) chứ không thể dịch là
Đơn thuốc (Phan Khải) Nhan đề truyện
có nhiều ý nghĩa.Để hiểu thêm về nó ta
phải đi đọc hiểu kĩ văn bản
- HS đọc đoạn văn ông Hoa Thuyên đi
mua thuốc.
Nhóm 1: Suy nghĩ của em về phương
thuốc bánh bao tẩm máu người?
Gợi ý:
- Thuốc được làm từ gì? Để chữa
bệnh cho ai? Con bệnh có được
tự lựa chọn thuốc cho mình ko?
- Ai là người áp đặt phương thuốc
cho con bệnh?
- Thuốc đã chứng tỏ công hiệu của
nó ntn?
- Thực chất của phương thuốc này
ntn?
- Qua phương thuốc này nhà văn
muốn nói lên điều gì?
Nhóm 2: Thái độ của mọi người về
phương thuốc này ntn?
Gợi ý:
- Thái độ tâm trạng của Lão Hoa
Thuyên khi đi mua Thuốc ntn?
Có phải mình ông không? khi hai
vợ chồng ông cho con uống
thuốc ra sao?
- Thái độ của những người trong
quán trà đối với phương thuốc đó
ntn?
- Tại sao mọi người đều tin thuốc
đó có khả năng chữa bệnh?
- Phương thuốc đó rốt cuộc có
phải là thuốc chữa bệnh ko?
- Qua phương thuốc này nhà văn
muốn nói lên điều gì?
* Bánh bao tẩm máu người
- Tầng nghĩa thứ nhất-nghĩa đen là thuốc
chữa bệnh lao Bánh bao tẩm máu người Thứ
mà ông bà Hoa Thuyên xem là "tiên dược" để cứu mạng thằng con "mười đời độc đinh" đã không cứu được nó mà ngược lại đã giết chết n: Họ đang ăn thít, uống máu lẫn nhau
->đó là thứ thuốc mê tín dị đoan, ngu muội,
lạc hậu, ấu trĩ, dốt nát…
-Trong truỵện, bố mẹ thằng Thuyên tin tưởng
đã áp đặt cho nó một phương thuốc quái gở
Và cả đám người trong quán trà cũng cho
rằng đó là thứ thuốc tiên, nhất định sẽ khỏi, cam đoan thế nào cũng khỏi Như vậy, tên
truyện còn hàm nghĩa sâu xa hơn, mang tính
khai sáng: đây là thứ thuốc độc, mọi người
cần phải giác ngộ thức tỉnh ra rằng cái gọi
là thuốc chữa bệnh lao được sùng bài là một thứ thuốc độc.
->Người Trung Quốc cần phảu tỉnh giấc,
không được ngủ mê trong caí nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ.
Trang 5Nhóm 3: Tại sao không phải là chiếc
bánh bao tẩm máu người khác mà lại
phải tẩm máu người Cách mạng Hạ
Du?
- Vậy từ đó nhà văn muốn gửi gắm
điều gì đến người đọc?
Nhóm 4: Qua hình tương bánh bao tẩm
máu người nhà văn muốn gửi gắm điều
gì đến người đọc?
Học sinh thảo luận, cử đại diện trình
bày trước lớp.
-Chiêc bánh bao-liều thuốc độc hại được pha chế bằng máu của người Cách mạng-một người xả thân vì nghĩa, đổ máu cho sự nghiệp giải phóng nông dân…Những người dân ấy (bố mẹ thằng Thuyên, ông Ba, Cả Khang…) lại dửng dưng, mua máu người Cách mạng để chữa bệnh; cụ Ba tố cáo cháu mình nhận 20 lạng bạc; mọi người xem anh là đáng chết, khốn nạn, thằng điên
->Với hiện tượng chiếc bánh bao tẩm máu Hạ
Du, Lỗ Tấn đã đặt ra một vấn đề hết sức hệ trọng là ý nghĩa của hy sinh Tên truyện vì thế
mang tầng nghĩa thứ ba: phải tìm một
phương thuốc làm cho quần chúng giác ngộ Cách mạng và làm cho Cách mạng gắn bó với quần chúng.
->Đây là hiện trạng của của đất nước Trung
Hoa đương thời.” ngủ mê trong một cái hộp sắt ko có cửa sổ”
->LT đã phê phán sự mê tín dị đoan, ngu muội, lạc hậu, ấu trĩ, dốt nát tự thỏa mãn ->Vậy cần phải có một phương thức, đường lối đưa đất nước, nhân dân TQ thoát khỏi sự u
mê, lạc hậu ngu mượi tối tăm để đến với nền văn minh tiến bộ, lành mạnh
=> LT đã chỉ ra những căn bệnh “ liệt dân
tính” của nhân dân TQ đầu TH XX Thuốc là câu hỏi lớn đâu là phương thức chữa bệnh
rã rời của quốc dân?
D Củng cố:2’ -Tác giả và hoàn cảnh ra đời cuả tác phẩm.
.-Những hình ảnh, chi tiết giàu giá trị nghệ thuật
IV Hướng dẫn tự học ở nhà:2’
1 Học thuộc: -Nhan đề tác phẩm
2 Làm bài tập: -Tìm thêm một số tác phẩm của Lỗ Tấn
- Suy nghĩ của em về những căn bệnh mà nhà văn phanh phui ra trong các
tác phẩm của mình đề tìm phương thuốc chạy chữa
3 Chuẩn bị bài mới: -Tiết 2
V Rút kinh nghiệm
Ưu điểm:
Tồn tại:
PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm 1: Suy nghĩ của em về phương thuốc bánh bao tẩm máu người?
Gợi ý:
Trang 6- Thuốc được làm từ gì? Để chữa bệnh cho ai? Con bệnh có được tự lựa chọn thuốc
cho mình ko?
- Ai là người áp đặt phương thuốc cho con bệnh?
- Thuốc đã chứng tỏ công hiệu của nó ntn?
- Thực chất của phương thuốc này ntn?
- Qua phương thuốc này nhà văn muốn nói lên điều gì?
PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm 2: Thái độ của mọi người về phương thuốc này ntn?
Gợi ý:
- Thái độ tâm trạng của Lão Hoa Thuyên khi đi mua Thuốc ntn? Có phải mình ông
không? khi hai vợ chồng ông cho con uống thuốc ra sao?
- Thái độ của những người trong quán trà đối với phương thuốc đó ntn?
- Tại sao mọi người đều tin thuốc đó có khả năng chữa bệnh?
- Phương thuốc đó rốt cuộc có phải là thuốc chữa bệnh ko?
- Qua phương thuốc này nhà văn muốn nói lên điều gì?
PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm 3: Tại sao không phải là chiếc bánh bao tẩm máu người khác mà lại phải tẩm máu
người Cách mạng Hạ Du? Vậy từ đó nhà văn muốn gửi gắm điều gì đến người đọc?
PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm 4: Qua hình tương bánh bao tẩm máu người nhà văn muốn gửi gắm điều gì đến
người đọc?