Họ là viên ngọc sáng mãi mãi bị vùi lấp dưới cát bụi, bởi những hủ tục coi khinh , những áp bức bất công của xã hội phong kiến đương thời.Người phụ nữa không vì đó mà làm mất đi nhân p[r]
Trang 1Đau đớn thay phận đàn bà Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung Hai câu thơ của đại thi hào Nguyễn Du như một lời than vãn , uất ức thay cho số phận người phụ nữ Việt Nam xưa Họ là viên ngọc sáng mãi mãi bị vùi lấp dưới cát bụi, bởi những hủ tục coi khinh , những áp bức bất công của xã hội phong kiến đương thời.Người phụ nữa không vì đó mà làm mất đi nhân phẩm , trái lại họ vẫn giữ cho mình một cốt cách thanh cao tựa mai tựa liễu Điều đó đã được hai nhà thơ
Hồ Xuân Hương và Trần Tế Xương thể hiện thông qua hai tác phẩm Tự Tình 2 và Thương Vợ Cùng là bức tranh tuyệt đẹp về người phụ nữ Việt Nam đa sầu đa cảm , tần tảo,giàu đức hy sinh !
Thật vậy , phụ nữ Việt Nam trong ngọc trắng ngà, vẻ đẹp tiềm tàng đời đời ngợi
ca Họ đã đi vào văn chương một cách hết sức tự nhiên , Hồ Xuân Hương tái hiện bi kịch số phận cùng mối sầu bi thảm của người phụ nữ trong bài thơ Tự Tình 2 Hồ Xuân Hương mệnh danh là Bà Chúa Thơ Nôm nổi tiếng với các tác phẩm mang đậm cá tính riêng của bà.Vốn là người phải chịu kiếp vợ lẽ nên rất thấu hiểu tâm trạng uất ức đau đớn của người phụ nữ cùng cảnh ngộ với bà Tự Tình 2 là một bài thơ nổi bật nhất trong chùm thơ Tự Tình ba bài của Hồ Xuân Hương, được viết theo thể thơ nôm đường luật Trần Tế Xương xuất phát từ nỗi niềm thương vợ mà vẽ lên bức tranh về người phụ nữ tần tảo , chịu thương chịu khó , vất vả nuôi chồng con
Vợ của ông là bà Tú , suốt đời cực nhọc lo liệu tám lần đi thi cho ông mà không một lời kể công Trần Tế Xương hay còn được gọi là Tú Xương , chỉ sống với cuộc đời 37 năm nhưng sự nghiệp thơ ca đã đi vào bất tử Thương Vợ là bài thơ hay và cảm động nhất của ông nói về hình ảnh bà Tú Hai tác phẩm của hai nhà thơ khác nhau nhưng đều hướng về hình tượng người phụ Việt Nam thân thương với những nét đẹp chuẩn mực quí giá
Tự Tình 2 của Hồ Xuân Hương là lời than thở của người phụ nữ phải chịu kiếp làm lẽ , luôn sống trong cảnh cô đơn, lẻ loi
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non Hai câu đề mở ra một màn đêm thanh tịnh chỉ nghe thấy tiếng trống báo hiệu năm canh “ văng vẳng” bên tai Người phụ nữ trơ trọi cô đơn một mình , không có ai bên cạnh để hàn huyên tâm sự Từ láy “ văng vẳng” nhằm nhấn mạnh cảnh khuya yên tĩnh , màn đêm đã bao phủ mọi thứ chỉ còn có thể nghe thấy tiếng trống canh Cũng là báo hiệu trời sắp sáng, một đêm nữa lại sắp qua đi.Từ “Trơ” được Hồ Xuân
Trang 2Hương sử dụng thật đắt , vừa thể hiện sự nhỏ bé đơn độc cũng là lời thách thức của
bà trước xã hội bạc bẽo bất công
Kế tiếp thành công của hai câu đề , Hồ Xuân Hương viết :
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn Qủa thực , khi chúng ta buồn sẽ dẫn tới những hành động vô thức Hồ Xuân Hương cũng vậy , bà tìm đến rượu để vơi đi nỗi buồn , nhưng càng say thì lại càng tỉnh, càng đau lòng “ vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn” như một lời hoài niệm về kiếp vợ lẽ của người phụ nữ Khi mà hạnh phúc chưa chọn vẹn lại phải san sẻ tình cảm từng li từng tí Nghịch cảnh khiến Hồ Xuân Hương phải thốt ra lời chửi thề trong bài thơ Lấy Chồng Chung :
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung
Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng
Sự uất ức dẫn đến những khát vọng muốn phá tung nghịch cảnh đã dồn nén bấy lâu nay
Xiên ngang mặt đắt rêu từng đám Đâm toạc chân mây đá mấy hòn Việc sử dụng liên tiếp các động từ mạnh như “ Xiên ngang , đâm toạc” kết hợp với nghệ thuật đảo ngữ đã thể hiện tâm trạng sục sôi mạnh mẽ của người phụ nữ, muốn
gỡ bỏ tất cả để thoát khỏi số phận áp bức bất công, không một hạnh phúc Hai câu luận đã khẳng định cá tính riêng biệt cũng sự sáng tạo đột phá trong thơ ca của Hồ Xuân Hương Bà là hình tượng tiêu biểu cho người phụ nữ xưa dám nói lên khát vọng được sống hạnh phúc của bản thân-điều mà ít ai làm được Hai câu thực và đề
đã nói lên niềm phẫn uất cùng khát vọng được yêu thương trân trọng của người phụ
nữ xưa nhưng bất lực trước nghịch cảnh xã hội phong kiến cổ hủ , lạc hậu
Ngán nỗi xuân đi xuân lai lại Mảnh tình san sẻ tí con con Hai câu kết nêu bật sự tiếc nuối của người phụ nữ khi tuổi xuân cứ qua đi , trong khi hạnh phúc chưa một lần được trọn vẹn Nữ nhân khác hoàn toàn với đấng nam nhân, tuổi thanh xuân chỉ có một thời , qua đi rồi thì trở thành kẻ héo hon cô độc Mùa xuân qua đi , mùa xuân khác lại tới, đất trời đều phơi phơi Chỉ có nhười phụ
nữ là chán ngán tuyệt vọng khi tuổi trẻ của mình sắp lụi tàn Tình đời quả thực bạc bẽo! Trong khi, tình chỉ có một “mảnh” thiếu thốn lại còn phải chia sẻ, từ “ tí” chỉ còn lại “con con” Phép ẩn dụ qua từ “ xuân” và nghệ thuật tăng tiến được nhà thơ
Trang 3sử dụng thật tài tình , khiến nhịp thơ trở lên trôi chảy mạch lạc, bộc lộ trân thực cảm xúc phẫn uất của người phụ nữ khi phải chịu kiếp lấy chồng chung Bài thơ đã góp phần khẳng định tài năng trong cách xây dựng hình tượng và sử dụng từ ngữ của Bà Chúa Thơ Nôm
Ngày nay, chế độ phong kiến đã không còn , người phụ nữ đã thoát khỏi những kìm hãm bất công phụ nữ Việt Nam hôm nay đã thay đổi rất nhiều , họ có quyền bình đẳng , tự do ngôn luận và biết tự khẳng định bản thân với xã hội Phụ nữ là một nửa của thế giới, họ vẫn mang trong mình cốt cách thanh cao, nhân phẩm quý giá của người phụ nữa Việt Nam
Có rất nhiều nhà văn nhà thơ hướng ngòi bút tới hình tượng người phụ nữ để theer hiện sự đồng cảm lòng xót thương như Nguyễn Du với tác phẩm Tuyện Kiều , Nguễn Dữ với Chuyện người cgai Nam Xương … Nhưng rất ít tác phẩm nói về tình yêu thương đối với người vợ như bài thơ Thương Vợ của Tú Xương Thương Vợ là dòng cảm xúc chân thật cảm động về hình ảnh Bà tú tần tảo , hết lòng hy sinh cho chồng con
Quanh năm buôn bán ở mom sông Nuôi đủ năm con với một chồng Chỉ bằng dòng ngôn ngữ bình dị , bà Tú hiện lên là một người phụ nữ lương thiện, làm ăn chăm chỉ quanh năm suốt tháng Với cái nghiệp buôn bán ở mom sông Một mình bà nuôi sống cả gia đình 6 miệng ăn Mom sông vốn là phần đất ở bờ sông nhô ra phía lòng sông , chênh vênh nguy hiểm , có thể sụp xuống bất cứ lúc nào ấy vậy mà ngày ngày tháng tháng năm năm , bà tú cứ kiên trì làm ăn với cái nghiệp buôn bán của bà Đánh đổi tất cả, không quản ngại mạng sống , hết lòng lo cho chồng , cho con Điều mà tôi thấy ở bà tú , là người vợ , người mẹ có đức hy sinh cao cả , cần cù chịu khó , thương chồng con hết mực Những đức tính ấy được Tú Xương tô đậm trong hai câu thơ tiếp theo
Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông Hình ảnh con cò gợi lên một sự nhỏ bé nhưng chăm chỉ miệt mài Bà Tú cũng giống như thân cò , một mình lặn lội hết nơi này đến nơi khác, để kiếm miếng cơm manh áo cho chồng con của bà.Hai từ “Eo sèo”mang nghĩ kì kèo , kêu ca phàn nàn một cách khó chịu Nhà thơ xây dựng hai hình ảnh đối lập quãng vắng và đò đông,nhấn mạnh những công việc nguy hiểm , gian nan vất vả mà bà tú vẫn hay làm Qua đây, ta càng yêu siết bao hỉnh ảnh người phụ nữ Việt Nam Bình dị , mong manh là thế mà tấm lòng hy sinh vô bờ bến cho gia đình, người thân
Trang 4Một duyên hai nợ âu đành phận Năm nắng mười mưa dám quản công Nuôi chồng nuôi con vất vả gian nan là thế mà bà Tú không một lời kêu ca, chỉ cho
đó là duyên nợ kiếp trước giữa ông Tú và bà.4 Đã có duyên đến với nhau thì duyên
ít , nợ nhiều , âu cũng mặc kệ số phận Bà Tú vẫn không quản ngại khó khăn , ngày ngày chăm chỉ làm ăn lo cho cuộc sống mưu sinh của gia đình Câu thơ “ năm nắng mười mưa dám quản công” thể hiện tình yêu mà bà dành cho ông Tú Vì tình yêu với chồng con bà có thể hy sinh tất cả, dẫu phải trải qua năm nắng mười mưa bà cũng chẳng ngại ngần Hai câu thơ cuối cùng là lời chửi đầy căm phẫn của ông Tú
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc
CÓ chồng hờ hững cũng như không Người phụ nữ xưa phải gánh gồng trên vai biết bao hủ tục lạc hậu , phải nuôi chồng con chu đáo tươm tất để không mang tiếng xấu ở đời Lời chửi trong câu thơ thứ nhất của Tú Xương cũng là tái hiện một xã hội phong kiến luôn luôn bất công,bạc bẽo với người phụ nữ, coi họ là rẻ rúng thấp hèn Không chỉ là lời chửi thói đời, nhà thơ còn tự chửi mình Thân làm chồng nhưng không thể đỡ đần gì cho bà Tú Điều này cho thấy, ông Tú rất thương yêu vợ của mình, đồng cảm và rất biết ơn với những hy sinh maf vợ dành cho mình , cho các con