Keát luaän: * Khi vaät noåi treân maët chaát lỏng thì lực đẩy Ac-si-met : F = d.V, trong đó V là thể tích của phaàn vaät chìm trong chaát loûng, khoâng phaûi laø theå tích cuûa vật, d là[r]
Trang 1Tuần13: Ngày 22/11/05 Tiết 13: Bài12
SỰ NỔI
I MỤC TIÊU
- Giải thích được khi nào vật nổi, vật chìm, vật lơ lửng
- Nêu được điều kiện nổi của vật
- Giải thích được các hiện tượng vật nổi thường gặp trong đời sống
II CHUẨN BỊ
Cho mỗi nhóm HS:
- 1cốc thuỷ tinh to đựng nước
- 1 chiếc đinh, 1 miếng gỗ nhỏ
- 1 ống nghiệm nhỏ đựng cát( vật lơ lửng) có nút đậy kín
- Bảng vẽ các hình trong SGK
- Mô hình tàu ngầm
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Oån định lớp
2 KTBC(5phút)
- Lực đẩy Ac-si-mét phụ thuộc vào những yếu tố nào?
- Vật chịu tác dụng của các lực cân bằng thì có trạng thái chuyển động như thế nào?
3 Bài mới:
5 HĐ 1: Tổ chức tình huống
học tập
-Viên gạch nặng hơn miếng
gỗ, thả vào nước thì vật nào
chìm,vật nào nổi? Tại sao?
-Vậy có thể nói chung là vật
nặng thì chìm, vật nhẹ thì
nổi được không? Cho ví dụ?
- Aáy thế mà lại có những
trường hợp ngược lại: cái
kim nhẹ hơn cái tàu thuỷ rất
nhiều, thế mà tàu nổi, kim
*Thảo luận chung ở lớp:
- Viên gạch chìm vì viên gạch nặng còn miếng gỗ nổi vì miếng gỗ nhẹ
- Được, ví dụ cái lá nhẹ thì nổi, hòn đá nặng thì chìm
túng.Không thảo luận
Trang 2chìm Tại sao?
Bài hôm nay ta sẽ xét kĩ
xem khi nào vật nổi, khi nào
vật chìm
Bài 12: Sự nổi
12 HĐ 2: Tìm hiểu điều kiện
để 1 vật nổi hay chìm trong
chất lỏng?
- Muốn xét xem vật nhúng
trong chất lỏng sẽ chìm
xuống hay nổi lên, nghĩa là
sẽ c/đ như thế nào, ta hãy
xét những lực tác dụng lên
vật
- Yêu cầu HS trả lời C1,C2
để tìm ra điều kiện để 1 vật
nhúng trong nước sẽ nổi hay
chìm
- Cần chú ý rằng vật chìm
xuống có nghĩa là vật c/đ
xuống phía dưới, vật nổi lên
là vật c/đ hướng lên trên
*Thảo luận nhóm:
- Xác định hai lực tác dụng lên vật là P và
FA
- Vẽ các vectơ lực trên hình 12.1sgk
-Rút ra nhận xét:
H12.1a: vật chìm xuống
H12.1b:vật lơ lửng
H12.1c: vật nổi lên
*Thảo luận về các nhận xét
I Điều kiện để vật nổi, vật chìm:
C1: Một vật ở trong chất lỏng
chịu tác dụng của các lực : trọng lực P và lực đẩy Ac-si-mét.
Các lực này cùng phương và ngược chiều
C2:Có thể xảy ra 3 trường hợp sau đây:
a)P>FA b) P = FA c)P <FA
Vật sẽ chìm; vật sẽ lơ lửng; vật se nổi
Kết luận:
*Nhúng một vật vào chất lỏng thì:
+Vật chìm xuống khi trọng
lượng P lớn hơn lực đẩy Ac-si-met F: P>F.
+Vật nổi lên khi: P<F.
+Vật lơ lửng trong chất lỏng khi: P= F.
8 HĐ 3 : Tìm hiểu điều kiện
để vật nổi trên mặt nước:
Đvđ: như ở trên ta đã thấy,
khi F A >P thì vật nổi lên,c/đ
II Độ lớn của lực đẩy Ac-si-mét khi vật nổi trên mặt thoáng của chất lỏng:
Trang 3từ dưới lên trên Cuối cùng
vật lên đến mặt nước thì sẽ
c/đ như thế nào?
-Khi vật đứng yên trên mặt
nước thì quan hệ giữa Pvà
FA như thế nào?
- Ta đã biết P không đổi
Vậy lên đến mặt nước FA lại
giảm đi Tại sao? Hãy quan
sát miếng gỗ nổi trên mặt
nước và cho biết vì sao khi
miếng gỗ nổi trên mặt nước
thì FA lại nhỏ hơn khi vật
chìm hẳn trong nước?
-Yêu cầu HS trả lời C4,C5
-Hãy rút ra nhận xét khi vật
nổi trên mặt nước thì lực đẩy
Aùc-si-mét tác dụng lên vật
được tính như thế nào?
- Nêu thêm câu hỏi củng cố
Nếu ta đặt thêm lên miếng
gỗ ở hình 12.2 sgk 1 quả cầu
nhỏ thì trọng lượng tổng
cộng của khúc gỗ và quả
cầu sẽ lớn hơn lực đẩy
Acsimét Tại sao khúc gỗ
vẫn nổi?
- Vật sẽ không c/đ nữa mà đứng yên trên mặt nước
- Lúc đó FA = P
* Thảo luận nhóm
Làm TN theo nhóm rút ra nhận xét:
- Khi vật nổi trên mặt
nước chỉ có một phần của vật chìm trong nước, phần này có thể tích V 1 bé hơn thể tích
V của vật Bởi vậy:
V1.d < Vd.d
FA1 < FA
-FA1 = d.V1 trong đó
V1 là phần vật chìm trong chất lỏng ( nhỏ hơn V của vật)
*Cá nhân suy nghĩ trả lời chung ở lớp Thảo luận
-P + P’>FA cho nên vật chìm xuống, phần thể tích chìm trong chất lỏng tăng lên cho nên FA cũng tăng lên, đến khi bằng P +
P’ thì vật lại đứng yên trên mặt nước
C3: Miếng gỗ thả vào nước lại nổi vì trọng lượng riêng của miếng gỗ nhỏ hơn trọng lượng riêng của nước
C4: Khi miếng gỗ nổi trên mặt nước, trọng lượng của nó và lực đẩy Acsimét cân bằng nhau, vì vật đứng yên thì hai lực này là hai lực cân bằng C5: Câu B
Kết luận:
* Khi vật nổi trên mặt chất
lỏng thì lực đẩy Ac-si-met : F = d.V, trong đó V là thể tích của phần vật chìm trong chất lỏng, (không phải là thể tích của vật), d là trọng lượng riêng của chất lỏng.
-Yêu cầu HS làm việc cá
nhân trả lời C6 Hướng dẫn
như sau:
Hãy vận dụng điều kiện của
vật nổi lên hay chìm xuống
đã xét ở trên, kết hợp với
- Cá nhân tìm lời giải, một HS trình bày trước lớp, các HS khác theo dõi, tham gia thảo luận
C6: FA = dl.V
P = dv.V Từ điều kiện để vật nổi lên
FA >P dl.V> dv.V
dl>dv - vật nổi lên
FA=P dl.V= dv.V
Trang 4công thức tính lực đẩy
Aùcimét và trọng lượng của
vật để giải bài toán
- Yêu cầu HS làm việc cá
nhân trả lời C7,C8
Hướng dẫn : vận dụng kết
quả của C7
- Cho HS tự làm C9
dl=dv vật lơ lửng
FA<P dl V<dv.V
dl<dv vật chìm xuống
C7: Hòn bi làm bằng thép có
d v >d n nên bị chìm.Tàu làm bằng thép, nhưng người ta thiết kế sao cho có các khoảng trống để trọng lượng riêng của cả con tàu nhỏ hơn trọng lượng riêng của nước, nên con tàu có thể nổi trên mặt nước.
C8: Thả một hòn bi thép vào
thuỷ ngân thì bi thép sẽ nổi vì trọng lượng riêng của thép nhỏ hơn trọng lượng riêng của Hg.
C9: FA = FA
FA < PM
FA = PN
PM > PN
-Yêu cầu HS tự đọc phần
ghi nhớ
-Trả lời các câu hỏi sau:
+Nêu điều kiện để 1 vật
nhúng trong nước nổi lên
Lơ lửng và chìm xuống
+Nêu điều kiện để 1 vật nổi
trên mặt nước
+Nêu điều kiện để 1vật đặc
nổi hay chìm
-HS tự đọc phần ghi nhớ SGK và ghi vào vở
-HS trả lời các câu hỏi
GHI NHỚ : SGK
4 Dặn dò: (2phút)
- Học bài trong vở và phần ghi nhớ sgk
- Làm các bài tập trong SBT
- Xem trước bài 13: Công cơ học
