Tieát 19 Baøi 18 TRAI SOÂNG I – Muïc tieâu: - Nêu được đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của trai sống thích nghi với lối sống thụ động, ít di chuyển.. - Reøn luyeän kó n[r]
Trang 1Tuần 10 Chương 4 NGÀNH THÂN MỀM
I – Mục tiêu:
- Nêu được đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh dưỡng, sinh sản của trai sống thích nghi với lối sống thụ động, ít di chuyển
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, so sánh
- Giáo dục ý thức bảo lện động vật
II – Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
- Gv: trai sống, tranh vỏ trai, cấu tạo ngoài và trong của trai sống
- Hs: nghe Gv hướng dẫn sưu tầm mẫu vật vào
III – Tiến trình bài giảng:
1/ Mở bài: Gv giới thiệu như SGK bổ sung thêm.
2/ Hoạt động học tập:
Hoạt động 1: I Hình dạng và cấu tạo:
a/ Mục tiêu: Hs biết được cấu tạongoài và trong của trai.
Phương pháp: thảo luận, nghiên cứu , ……
b/ Tiến hành:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho Hs đọc SGK, quan sát hình 18.1, 2 yêu cầu
Hs thảo luận trả lời câu hỏi:
+ Muốn mở vỏ trai ta phải làm thế nào?
+ Trai chết vỏ mở tại sao?
+ Mài vỏ trai thấy có mùi khét vì sao?
- Gv hướng dẫn Hs cấu tạo vòng tăng trưởng và
giới thiệu dặc điểm chung của vỏ
- Gv giải thích vỏ trai sao lớp xà cừ óng ánh và
liên hệ thực tế nuôi ngọc trai
- Gv cho Hs rút ra kết luận và nhận xét
- Hs quan sát, đọc đoạn 1 thảo luận trả lời câu hỏi nêu được:
+ Cắt dây chằng phí lưng, cắt 2 cơ khép vỏ + Trai chết dây chằng dãn tự mở
+ VT lớp sừng bằng CHC bị ma sát cháy.
- Hs nêu kết luận
Tiểu kết: 1/ Vỏ trai:
- Gồm 2 mãnh vỏ khép với nhau nhờ bản lề phí lưng
- Dây chằn ở bản lề có tính đàn hồi, cùng 2 cơ khép vỏ đóng mở
- Gv cho Hs đọc tiếp SGK mục 2 quan sát hình
18.3 trả lời câu hỏi phần
+ Cơ thể trai có cấu tạo ntn?
+ Aùo trai cấu tạo từ đâu? Khoang áo cấu tạo
từ đâu?
+ Trai tự về bằng cách nào?
+ Đầu trai nằm ở đâu? (tiêu giảm)
- Gv nhận xét chỉ từng bộ phận cơ thể trai
- Hs quan sát hình 18.3 đọc thảo luận trả lời: + Có 2 mãnh vỏ bằng đá vôi che chở
Ngoài: áo trai khoàn áo, có ống hút
và ống thoát
Giữa : tấm mang Trong: thân trai
Chân rìu
- Đai diện Hs trình bày, nhận xét bổ sung
Tiểu kết: - Ngoài cơ thể có 2 mãnh vỏ bằng đá vôi che chỏ.
- Mặt: có áo trai khoang áo, có ống hút và ống thoát nước.
- Trong là thân trai Giữa mang Chân rìu
Hoạt động 2: II Di chuyển:
a/ Mục tiêu: Hs biết trai ít di chuyển.
Trang 2Phương pháp: hỏi đáp, nghiên cứu , quan sát.
b/ Tiến hành:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Gv cho Hs đọc SGK, quan sát cách di chuyển
hình18.4 giải thích động tác di chuyển của trai ntn?
(theo chiều miũi tên)
- Gv nhận xét, bổ sung thêm khi chân thò theo
hướng nào thì trai di chuyển về hướng đó
- Hs đọc , quan sát hình nêu cách di chuyển của trai
- Nhóm Hs khác nhận xét bổ sung
Tiểu kết: Chân hình lưỡi rìu thò ra thụt vào kết hợp đóng mở vỏ di chuyển.
Hoạt động 3: III Dinh dưỡng:
a/ Mục tiêu: Hs nêu được cách dinh dưỡng của trai.
Phương pháp: quan sát, hỏi đáp
b/ Tiến hành:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho Hs quan sát hình 18.4 đọc SGK trả lời câu
hỏi SGK
+ Nước qua ống hút khoang áo mang theo
gì vào miệng mà mang?
+ Trai có kiểu di chuyển gì? Vì sao?
- Gv nhận xét
- Hs đọc , quan sát hình trả lời
+ Mang: ôxi Miệng: thức ăn
+ Kiểu thụ động do khi ống hút nước vào qua mang để lại ôxi qua miệng để lại thức ăn
- Đại diện Hs trả lời, nhận xét bổ sung đưa ra
kết luận
Tiểu kết: - Nước qua ống hút đem thức ăn đến miệng và ôxi đến mang trai.
- Kiểu dinh dưỡng như thế gọi là dinh dưỡng thụ động
- Trao đổi khí qua mang
Hoạt động 4: IV Sinh sản:
a/ Mục tiêu: Hs biết cách sinh sản của trai qua gđ trứng và ấu trùng
Phương pháp: thảo luận, nghiên cứu, …………
b/ Tiến hành:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Gv cho Hs đọc SGK thảo luận nhóm trả lời câu
hỏi phần
+ Ý nghĩa của gđ trứng ấu trùng trong mang
trai mẹ
+ Ý nghĩa gđ ấu trùng bám vào mang và da cá
- Gv nhận xét: trứng TT đẻ trứng non giữ ở
mang ấu trùng nở bám mang + da cá
phát triển trai
- Gv cho Hs đọc ghi nhớ
- Hs đọc thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:
+ Được bảo vệ, tăng ôxi
+ Được bảo vệ tăng ôxi
- Đại diện trả lời, nhận xét
- Nêu kết luận chung
Tiểu kết: - Cơ thể trai phân tính.
- Trứng phát triển qua gđ ấu trùng
4/ Kiểm tra đánh giá:
+ Tại sao trai ít di chuyển? Tự vệ bằng cách nào?
+ Lấy thức ăn ntn?
+ Cơ thể trai có đặc điểm gì?
Trang 35/ Dặn dò:
- Học bài, đọc em có biết, làm Bt 1, 2, 3 tr64 SGK sưu tầm một số loài thân mềm
Rút kinh nghiệm: ………
………