- Sắp xếp các tình huống tự nhieân , kheùo leùo : Coâng chuùa laâm naïn gaëp Thaïch Sanh trong hang saâu , coâng chuùa bò caâm khi nghe tiếng đàn Thạch Sanh boãng nhieân khoûi beänh vaø [r]
Trang 1Tuần : 06 Ngày soạn : 07/ 09/2010
Tiết : 21-22 Ngày dạy : 14 / 09 / 2010
I MỤC TÊU
- Hiểuvà cảm nhận được những nét đặc sắc về nghệ thuật và giá trị nội dung của
II KIẾN THỨC CHUẨN
1 Kiến thức
- Nhóm truyện cổ tích ca ngợi người dũng sĩ
- Niềm tin thiện ác , chính nghĩa thắng gian tà của tác giả dân gian và nghệ thuật tự sự dân gian của truyện cổ
tích Thạch Sanh
2 Kĩ năng
- Bước đầu biết cách đọc – hiểu văn bản truyện cổ tích theo đặc trưng thể loại
- Bước đầu biết trình bày cảm nhận , suy nghĩ của mình về các nhân vật và các chi tiết đặc sắc trong truyện
- Kể lại một câu chuyện có ích
III HƯỚNG DẪN – THỰC HIỆN:
+ Hoạt động 1 : Khởi động
- Ổn định
- Kiểm tra bài cũ.
* Vì sao Đức Long Quân đòi lại gươm báo
* Em hãy nêu ý nghĩa của truyện “ Sự tích
Hồ Gươm “
- Giới thiệu bài mới : GV dẫn dắt HS vào bài
bằng ảnh minh họa sau :
Ảnh : Thạch Sanh bên gốc đa
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
+ Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
GV yêu cầu HS đọc chú thích SGK
Hỏi : Truyện cổ tích là loại truyện như thế nào
?
Hỏi :Truyện cổ tích thường có yếu tố gì?
- GV hướng dẫn đọc diễn cảm truyện
.- Nhận xét cách đọc
- Hướng dẫn HS lưu ý các chú thích 3, 6, 7, 8, 9,
12, 13 SGK
- Đọc chú thích SGK
* Hoang đường
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Đọc chú thích SGK
I/ Tìm hiểu chung:
THẠCH SANH ( Truyện cổ tích )
Văn bản
Trang 2Hỏi : Truyện Thạch Sanh thuộc thể loại truyện
gì ? Kể về nhân vật nào?
* GV chốt =>
Hỏi: Truyện thể hiên điều gì?
* GV chốt =>
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Thạch Sanh la øtruyện cổ tích về người dũng sĩ cứu người bị hại, vạch mặt kẻ vong ân bội nghĩa, chiến thắng quân xâm lược
- Truyện thể hiện ước mơ , niềm tin vào đạo đức , công lí xã hội và lí tưởng nhận đạo , yêu hòa bình của nhân dân + Hoạt động 3: PHÂN TÍCH
Hỏi: Trong truyện nhân vật nào được nhắc tới
nhiều nhất ?
Hỏi : Những chi tiết nào cho em thấy sự bình
thường và khác thường của Thạch Sanh ?
Hỏi: Nguồn gốc xuất thân và lớn lên của Thạch
Sanh như thế nào ?
* GV chốt=>
Hỏi: Kể lại sự ra đời và lớn lên của Thạch
Sanh như vậy nhằm ước mơ gì?
- GV diễn giảng: Thạch Sanh là chàng dũng sĩ
dân gian có nguồn gốc thần tiên phi thường
nhưng cũng rất cụ thể, rõ ràng
Hỏi: Trước khi được kết hôn với công chúa,
Thạch Sanh đã trải qua những thử thách như thế
nào? (Thạch Sanh đã lập những chiến công
gì?)
* GV chốt=>
Thạch Sanh chém chằn
Hỏi: Theo em, do đâu mà Thạch Sanh vượt qua
những thử thách đó?( Cho HS thảo luận 3
phút)
-Cho HS trình bày -> nhận xét
Hỏi: Thạch Sanh đã bộc lộ những phẩm chất gì
qua những lần thử thách ấy?
CHUYỂN TIẾT 2
Hỏi : Nhân vật nào luôn tìm cách hại Thạch
Sanh ?
_ HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- HS nghe
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Suy nghĩ những chiến công của Thạch Sanh
- HS thảo luận -> trả lời: Có sức khoẻ, tài năng, việc làm chính nghĩa……
- Thể hiện sự thật thà chất phác
- Lí Thông
II.Phân tích.
1 Nội dung.
a- Vẻ đẹp của hình tượng nhân
vật Thạch Sanh ( nhân vật chức năng , hành động theo lẽ phải )
+ Nguồn gốc xuất thân cao qúy, sống nghèo khó nhưng lương thiện
+ Lập nhiều chiến công hiển hách, thu được nhiều chiến lợi phẩm quý : Chém chằn tinh thu được bộ cung tên bằng vàng , diệt đại bàng cứu công chúa , diệt hồ tinh , cứu thái tử con vua thủy tề được vua thủy tề tặng cây đàn thần đuổi quân xâm lược 18 nước chư hầu
b- Bản chất nhân vật Lí Thông
Trang 3Hỏi : Nhân vật Lí Thông đại diện cho điều gì?
* GV chốt =>
Hỏi : V iệc làm của Lí Thông bộc lộ qua điều
gì ?
Hỏi :Lí Thông là một nguời như thế nào?
* GV chốt =>
- GV liên hệ 3 SGK: Cho HS đối chiếu Thạch
Sanh với tính cách Lí Thông
* GV nhận xét
Hỏi: Việc thể hiện tính cách 2 nhân vật trên thể
hiện tình cảm gì của nhân dân?
Hỏi : Nghệ thuật sắp xếp các tình huống truyện
như thế nào ?
* GV chốt =>
- Cho HS tìm hiểu ý nghĩa 1 số chi tiết thần kì
Hỏi: Trong những vũ khí mà Thạch Sanh dùng
thì vũ khí nào mang yếu tố thần kì?
Hỏi: Hãy tìm ý nghĩa chi tiết thần kì: tiếng đàn
và niêu cơm thần?
* GV chốt =>
- Cho HS thảo luận nhanh
- GV lồng phần đọc thêm vào để làm nổi bật
ý nghĩa tiếng đàn.
Hỏi : Cách kết thúc truyện như thế nào?
Hỏi: Truyện đã ca ngợi những chiến công nào
của dũng sĩ Thạch Sanh?
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- HS tìm ra sự đối lập nhau của 2 nhân vật
-HS suy nghĩ trả lời: -> yêu cái thiện, ghét cái ác, xấu
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
-Cá nhân phát hiện tiếng đàn, niêu cơm thần
+ Tiếng đàn: Giải oan cho Thạch Sanh, tố cáo tội Lí Thông; gợi nổi nhớ quê, tình yêu con người……
Kết thúc truyện: thiện thắng ác, ở hiền gặp lành ->
Ước mơ công lí, tư tưởng nhân đạo, tình yêu hoà bình
- Đại diện cho cái ác
- Bộc lộ qua lời nói
\-Đầyï mưu tính và hành động : Dối trá , nham hiểm , xảo quyệt , vong ân bội nghĩa
2/ Nghệ thuật.
- Sắp xếp các tình huống tự nhiên , khéo léo : Công chúa lâm nạn gặp Thạch Sanh trong hang sâu , công chúa bị câm khi nghe tiếng đàn Thạch Sanh bỗng nhiên khỏi bệnh và giải oan cho chàng rồi nên vợ nên chồng
- Sử dụng những chi tiết thần kì :
+ Tiếng đàn tuyệt diệu tượng trưng cho tình yêu , công lí , nhân đạo , hòa bình , khẳng định tài năng , tâm hồn , tình cảm của chàng dũng sĩ có tâm hồn nghệ sĩ
+ Niêu cơm thần tượng trưng cho tình thương , lòng nhân ái , ước vọng đoàn kết , tư tưởng yêu chuộng hòa bình của nhân dân ta
- Kết thúc có hậu : Thể hiện ước mơ , niềm tin vào đạo đức , công lí xã hội và lí tưởng nhân đạo , yêu hòa bình theo qua
Trang 4- Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật truyện?
* GV chốt =>
- Gọi HS đọc lại ghi nhớ SGK
- Cho HS xem tranh và yêu cầu miêu tả nội
dung tranh, đặt tên tranh
-HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- HS đọc ghi nhớ
- Xem tranh, miêu tả tranh, đặt tên tranh
niệm nhân dân
Ảnh : Minh họa
3/ Ý nghĩa.
a.Nội dung
- Thạch Sanh thể hiệnướcmơ
,niềm tin của nhân dân về sự chiến thắng của những con người chính nghĩa lương thiện
b Nghệ thuật.
- Truyệt có nhiều chi tiết tưởng tượng thần kì độc đáo và giàu ý nghĩa ( như sự ra đời và lớn lên
kì lạ của Thạch Sanh , cung tên vàng , cây đàn thần , niêu cơm thần
+ Hoạt động 4: Luyện tập
- Nêu yêu cầu bài tập 1
- Gọi 1 số HS trả lời
-
- Xác định yêu cầu bài tập
- Cá nhân suy nghĩ trả lời
III Luyện tập
Bài tập 1
VD: Chọn chi tiết Thạch Sanh chém chằn tinh ở miếu hoang vì thể hiện tài năng, lòng dũng cảm, gan dạ của Thạch Sanh
- Tên tranh: Thạch Sanh chém chằn tinh
+ Hoạt động 5 củng cố dặn dò
(?) Nêu lại vẻ đẹp về hình tượng của nhân vật
Thạch Sanh ?
(?) Bản chất của nhân vật Lý Thông ra sao ?
(?) Về nghệ thuật của văn bản có gì đáng lưu ý
?
HƯỚNG DẪN TỰ HOC
- GV yêu cầu HS:
+ Kể đúng cốt truyện, nhân vật, sự việc
+ Diễn đạt mạch lạc bằng lời văn của em
+ Nắm ghi nhớ
+ Kể được truyện
(?) Khi tạo lập văn bản ta thường mắc phải
những lỗi gì khi dùng từ ?
- Soạn bài “ Chữa lỗi dùng từ”
- Nghe, thực hiện theo yêu cầu GV
- HS thực hiện theo yê cầu của giáo viên
