Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 1: Cổng trường mở ra (Tiếp)

3/ Bài mới: Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.1p -Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs -Phương pháp: thuyết trình -Thời gian: 1p Trong cuộc đời mỗi chúng ta,người mẹ có một vị t[r]

Lê Thị Nhung giáo viên trường THCS Bảo Cường-Định Hoá –Thái Nguyên.

Tiết 1 Ngày soạn: 13 /8/2010

Ngày giảng: /14 /8/2010

( Lí Lan )

I-MỤC TIÊU:

Giúp HS:

1/ Kiến thức: Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con

nhân ngày khai trừơng; Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với trẻ em

2/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng cảm thụ tác phẩm.

3/ Thái độ:Giáo dục tình cảm gia đình, ý thức học tập.

II- CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK,SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học,Soạn giáo án, -Đọc các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học

- Tranh…

2/Chuẩn bị của HS:

- Đọc văn bản, trả lời câu hỏi phần Đọc -hiểu văn bản

-Xem lại khái niệm về văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp: ( 1’) Kiểm tra sĩ số.

2/ Kiểm tra bài cũ : ( 2’) Kiểm tra sách vở của HS.

3/ Giảng bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian: 1p

Em đã học nhiều bài hát về trừơng lớp, hãy hát một bài nói về ngày đầu tiên đi học HS hát

“Ngày đầu tiên đi học” Tâm trạng của em bé trong ngày đầu đi học là vậy đó Thế còn em bé và người mẹ trong văn bản này có những suy nghĩ và tình cảm gì trong ngày khai giảng đầu tiên? Ta cùng tìm hiểu

Tiến trình bài dạy:

Hoạt động 2:Tìm hiểu chung

-Mục tiêu:HS nắm được nd văn bản,đại ý của bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 8p

 Văn bản này thuộc loại văn bản gì?  Văn bản nhật

dụng

I-Tìm hiểu chung:

1/ Đọc và tìm hiểu chú thích:

GV:Hướng dẫn HS đọc và đọc mẫu- Đọc giọng

trầm lắng, tập trung diễn đạt tâm trạng của người

mẹ

Gọi HS đọc ,GV uốn nắn, sữa chữa

Em nhận thấy từ Hán - Việt nào xuất hiện trong

HS đọc: 3HS đọc mỗi em 1 đoạn

phần chú thích?

Từ đĩ được giải thích như thế nào ?

Theo dõi nội dung văn bản em hãy cho biết văn

bản này nhằm:

- Kể chuyện nhà trường, chuyện đưa con đến

trường

- Hay biểu hiện tâm tư người mẹ?

 Nếu thế nhân vật chính là ai ?

Tự sự là kể người ,kể việc.Biểu cảm là bộc lộ

trực tiếp cảm nghĩ con người Vậy CTMR thuộc

kiểu văn bản nào?

 Tâm tư của mẹ được biểu hiện trong 2 phần nội

dung văn bản:

-Nỗi lịng yêu thương của mẹ

-Cảm nghĩ của mẹ về vai trị của xã hội và nhà

trường trong việc giáo dục trẻ em

?Em hãy xác định hai phần nội dung đĩ trên văn

bản?

-Phần1: Từ đầu đến “Thế giới mà mẹ vừa bước

vào”

-Phần 2:Phần cịn lại của văn bản

 Biểu hiện tâm

tư người mẹ

Người mẹ

Kiểu văn bản biểu cảm

 Bố cục: 2 phần:

 Em hãy tĩm tắt nội dung của văn bản bằng vài

câu ngắn gọn

( Trả lời câu hỏi:Tác giả viết về cái gì, việc gì? )

Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong

đêm khơng ngủ trước ngày khai trường lần đầu

tiên của con

HStrả lời

2/ Đại ý: Tâm trạng

của người mẹ trong đêm khơng ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết

-Mục tiêu: Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 17p

 Tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng của hai

mẹ con?

Mẹ : khơng tập trung được vào việc gì; trằn trọc,

khơng ngủ được; nhớ về buổi khai trừơng đầu tiên;

nơn nao, hồi hộp, chơi vơi,hốt hoảng

Con: hăng hái thu dọn đồ đạc, ngủ ngon.

HSthảo luận II-Tìm hiểu chi tiết:

1/Diễn biến tâm trạng của người mẹ:

 Em nhận thấy tâm trạng của mẹ và con cĩ gì

khác nhau?

 -Mẹ: thao thức khơng ngủ ,suy nghĩ triền miên

-Con: thanh thản, vơ tư

HStrả lời

Thao thức khơng ngủ, suy nghĩ triền miên

 Vì sao mẹ khơng ngủ được? Gợi: lo lắng, nghĩ

về ngày khai trừơng của mình, hay nhiều lí do khác

Lo lắng cho ngày khai trừơng của con, nghĩ về ngày khai trừơng năm xưa

 Ngày khai trừơng đã đê lại dấu ấn sâu đậm

trong tâm hồn mẹ , chi tiết nào nĩi lên điều đĩ?

HStrả lời

 Cứ nhắm mắt lại…dài và hẹp; Cho nên ấn tượng

… bước vào

 Vì sao ngày khai trừơng lớp một để lại dấu ấn

sâu đậm trong tâm hồn mẹ?

 Ngày đầu tiên đến trừơng, bước vào một môi

trừơng hoàn toàn mới mẻ, một thế giới kì diệu

HSthảo luận

 Từ dấu ấn sâu đậm của ngày khai trừơng, điều

mà mẹ mong muốn cho con ở đây là gì?

 Mong cho những kỉ niệm đẹp về ngày khai

trừơng đầu tiên sẽ theo con suốt đời

HSthảo luận

 Với những trăn trở, suy nghĩ, mong muốn của

mẹ, em cảm nhận đây là ngừơi mẹ như thế nào?

HS suy nghĩ phát biểu

->Tấm lòng yêu thương con, tình cảm đẹp sâu nặng đối với con

 Trong văn bản có phải mẹ đang nói với con

không? Theo em, mẹ đang tâm sự với ai? Cách viết

này có tác dụng gì?

Không nói với ai cả Nhìn con gái đang ngủ mẹ

tâm sự với con nhưng thật ra là đang nói với chính

mình Làm nổi bật tâm trạng tâm tư tình cảm sâu

kín khó nói bằng lời trực tiếp như: vui , nhớ,

thương

HS suy nghĩ phát biểu

 Câu văn nào trong bài nói lên vai trò và tầm

quan trọng của nhà trừơng đối với thế hệ trẻ? Hãy

đọc.Em hiểu câu văn này có ý nghĩa gì khi gắn với

sự nghiệp giáo dục?

“Ai cũng biết… hàng dặm sau này”

Không được sai lầm trong giáo dục vì giáo dục

quyết định tương lai của một đất nước

HStrả lời

*Chuyển: Không chỉ có lo lắng, hồi tửơng mà mẹ

còn không biết bao là suy nghĩ khi cổng trừơng mở

ra

2/.Suy nghĩ của mẹ khi

“Cổng trừơng mở ra”:

 Kết thúc bài văn ngừơi mẹ nói:”Bước qua …

mở ra”, em hiểu cái thế giới kì diệu đó là gì? suy

nghĩ (câu nói) của người mẹ một lần nữa nói lên

điều gì?

HS tuỳ ý trả lời(có thể : tri thức, tình cảm bạn bè thầy cô)

“Đi đi con … bước qua cánh cổng trừơng là một thế giới kì diệu sẽ được mở ra ”

->Vai trò to lớn cùa nhà trường đối với cuộc sống con người

Hoạt động 4:Tổng kết.

-Mục tiêu: Nắm được nội dung bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 5p

 Với tất cả suy nghĩ và tâm trạng của người mẹ

em hiểu tác giả muốn nói về vấn đề gì qua tác phẩm

này?

Tình cảm yêu thương của mẹ đối với con và vai trò của nhà

III- Tổng kết:

Ghi nhớ (sgk.-tr.9)

trừơng đối với cuộc sống

Hoạt động 5 :Luyện tập.

-Mục tiêu:HS biết phát biểu về ngày khai trường

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 6p

 Hãy nói về kỉ niệm của em trong ngày khai

trừơng đầu tiên?

-Đọc bài Trường học

Cho HS đọc thêm

- HS tùy ý trả lời

IV- Luyện tập.

Hoạt động 6:Củng cố.

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học

-Phương pháp: Hỏi đáp

-Thời gian: 3p

 - Em có suy nghĩ gì sau khi học xong văn bản

“Cổng trường mở ra” của Lí Lan?

HS trình bày nội dung ghi nhớ

4/ Hướng dẫn về nhà:( 2’ )

*Bài cũ: -Viết đoạn văn kể về những kỉ niệm trong ngày khai trừơng đầu tiên

-Nắm chắc suy nghĩ, tâm trạng của người mẹ và vấn đề mà văn bản muốn nói đến

*Bài mới:Chuẩn bị cho bài: “Mẹ tôi”

+Đọc văn bản; Trả lời các câu hỏi

+Tìm hiểu về thái độ và tâm trạng của bố

V- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

………

………

………

………

…

-@ -Tiết 2 Ngày soạn: 8/2010

Ngày giảng: 8/2010

MẸ TÔI

( Ét-môn-đô đơ A-mi-xi )

I-MỤC TIÊU:

Giúp HS:

1/ Kiến thức: Hiểu biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng,sâu nặng của mẹ đối với con

cái

2/ Kĩ năng:Rèn luyện kĩ năng cảm nhận tác phẩm

3/ Thái độ:Giáo dục tình cảm gia đình

II-CHUẨN BỊ :

1/Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK,SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học,Soạn giáo án,

-Đọc các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học

2/Chuẩn bị của HS:

Đọc văn bản, trả lời câu hỏi phần Đọc -hiểu văn bản

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp:(1’)

- kiểm tra sĩ số,tác phong HS

-Chuẩn bị kiểm tra bài cũ

2/ Kiểm tra bài cũ : (5’)

Câu hỏi: Văn bản “cổng trừơng mở ra” để lại trong em suy nghĩ gì?

Trả lời: Tấm lòng yêu thương con, tình cảm đẹp sâu nặng đối với con; Vai trò to lớn cùa nhà

trường đối với cuộc sống con người

3/ Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.(1p)

-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian: 1p

Trong cuộc đời mỗi chúng ta,người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao và thiêng liêng.Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức được điều đó.Thường thìcó những lúc ta mắc lỗi lầm thì ta mới nhận ra tất cả.Bài văn “Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học như thế

Tiến trình bài dạy:

HS

Nội dung

Hoạt động2: Tìm hiểu chung

-Mục tiêu:HS nắm được nd văn bản, tác giả tác phẩm,đại ý của bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 8p

Yêu cầu HS đọc chú thích (*) sgk.để nắm hiểu về tác

giả

1-Tác giả:

(sgk-tr11)

GV: Hướng dẫn HS đọc -giọng đọc phải bộc lộ rõ tâm

tư tình cảm của người cha với con

GV: Đọc mẫu,gọi HS đọc

GV: Nhận xét,uốn nắn, sửa chữa

* Lệnh: Em hãy dựa vào chú thích SGK để giải nghĩa

các từ : lễ độ , cảnh cáo, quằn quại, trưởng thành, hối

hận.Phân biệt đâu là từ ghép, đâu là từ láy ?

*Chuyển ý: Muốn biết rõ hơn về các từ ghép, từ

láy này, ta sẽ học ở tiết sau.Còn bây giờ chúng ta tìm

hiểu chúng trong việc biểu đạt ý nhgiã của văn bản Mẹ

tôi

 Em hãy nêu đại ý của văn bản Mẹ tôi?

Văn bản là một bức thư của người bố gửi cho con để

giáo dục con lòng yêu thương mẹ

HS đọc theo yêu cầu của GV

HS dựa vào SGK, giải thích từng từ

-Từ ghép: lễ độ,cảnh cáo, trưởng thành, hối hận

-Từ láy: quằn quại

2.-Đọc và tìm hiểu chú thích :

3.Đại ý:

Văn bản là một bức thư của người bố gửi cho con để giáo dục con lòng yêu thương mẹ

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết.

-Mục tiêu:Phân tích và hiểu được nội dung bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 17p

 Nguyên nhân bố viết thư cho En-ri-cô?

En-ri-cô đã phạm lỗi vô lễ với mẹ khi cô giáo đến

thăm, bố đã viết thư để bộc lộ thái độ cũa mình

Thảo luận: Vì sao văn bản lại có tên là “Mẹ tôi”?

Mượn hình thức bức thư để hình ảnh người mẹ hiện

lên một cách tự nhiên; người viết thư dễ dàng bày tỏ

tình cảm của mình với mẹ En-ri-cô

HS trả lời

I.Phân tích chi

tiết:

1.Thái độ của ngừơi cha đối với En-ri-cô:

 Qua bức thư em thấy thái độ của bố đối với En-ri-cô

như thế nào?

Thái độ tức giận, buồn bã, nghiêm khắc , chân tình

HS trả lời - Buồn bã, tức

giận,nghiêm khắc, chân tình

 Dựa vào đâu em biết được điều đó? (chi tiết nào)

 Sự hỗn láo … một nhát dao đâm vào tim bố; bố

không thể nào nén được cơn giận; con mà lại xúc phạm

đến mẹ con ư?; thật đáng xấu hổ và nhục nhã …

Thảo luận

 Vì đâu ông có thái độ đó khi En-ri-cô có thái độ

không đúng với mẹ?

 Ông không ngờ En-ri-cô có thái độ đó với mẹ

con rất mực

 Chi tiết nào nói lên điều đó?

 Thức suốt đêm vì con; bỏ một năm hạnh phúc để

tránh cho con một giờ đau đớn

 Suy nghĩ của riêng em trước thái độ của En-ri-cô với

mẹ?

HS tự do trả lời (đáng trách, không nên có thái

độ như vậy…)

 Từ đó nói lên suy nghĩ riêng em về nhũng lời dạy

của bố?

HS tự do trả lời

 Theo em điều gì khiến En-ri-cô” xúc động vô cùng”

khi đọc thư bố? (kết hợp phần trắc nghiệm sgk)

chọn:a,c,d

 Qua những điều bố nói trong bức thư, ông mong

muốn điều gì ở con?

-> Mong con hiểu được công lao sự,

hi sinh vô bờ bến của mẹ

 Trước tấm lòng yêu thương, hi sinh của mẹ dành cho

En-ri-cô, bố đã khuyên con điều gì?

-Không bao giờ được thốt ra lời nói nặng với mẹ

- Thành khẩn xin lỗi mẹ

2 Lời khuyên nhủ của bố đối với En-ri-cô:

-Không bao giờ được thốt ra lời nói nặng với mẹ

-Thành khẩn xin lỗi mẹ

 Em hiểu được điều gì qua lời khuyên nhủ của bố? HS trả lời tự -> Lời khuyên nhủ

do chân tình, sâu sắc.

Thảo luận: Vì sao bố không nói trực tiếp mà viết thư?

*Chuyển ý: Có những tình cảm sâu kín mà người ta khó

trực tiếp nói ra được mà phải dùng thư từ để trao đổi,

giãi bày Thêm nữa vối người mắc lỗi, nếu ta nói trực

tiếp có khi lại đánh mất đi lòng tự trọng của họ Đây là

điều các em cần lưu ý trong giao tiếp vói mọi người

 Hãy xác định các phương thức biểu cảm của văn

bản trong các phương thức sau đây:

a.Tự sự b.Miêu tả

c.Biểu cảm d.Tự sự và biểu cảm

 Đọc xong thư bố,En-ri-cô có cảm xúc như thế nào?

Hãy chọn những lí do nêu trong SGK mà em cho là

đúng?

Thể hiện tình cảm một cách tế nhị, kín đáo Viết thư là cách nói riêng với người mắc lỗi

 HS chọn (d)

Hoạt động 4: Tổng kết

-Mục tiêu: Nắm được nội dung bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 5p

 Bức thư để lại trong em ấn tượng sâu sắc nào về

những lời nói của bố?

-Gọi HS đọc ghi nhớ

 HS dựa phần ghi nhớ phát biểu

-HS đọc phần ghi nhớ

III- Tổng kết:

Ghi nhớ ( sgk.-tr12)

Hoạt động5: Luyện tập.

-Mục tiêu:HS biết làm bài tập

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 5p

Bài1:

 Hãy kể lại một sự việc em lỡ gây ra khiến bố mẹ

buồn phiền?

Hoạt động 5: Củng cố.

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học

-Phương pháp: Hỏi đáp

-Thời gian: 2p

 - Em có suy nghĩ gì sau khi học văn bản Mẹ tôi?

 - Em hãy tìm những câu ca dao,

những bài hát ngợi ca tấm lòng cha mẹ dành cho con

cái, con cái dành cho cha mẹ

- Hướng dẫn đọc thêm: Thư gửi mẹ; Vì sao hoa cúc có

nhiều cánh nhỏ

Trình bày nội dung ghi nhớ

-Công cha như núi…đạo con

-Công cha như núi ngất trời Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

-HS đọc

4/ Hướng dẫn về nhà:(1’)

*Bài cũ: - Chọn một đoạn trong thư có nội dung thể hiện vai trò lớn lao của mẹ đối với con và học thuộc

-Nắm được ý nghĩa những lời khuyên nhủ của người bố

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: “ Từ ghép ”

Ôn lại các khái niệm từ đơn, từ ghép, từ láy

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

………

………

………

-@ -Tiết 3 Ngày soạn: 8/2010

Ngày giảng: 8/2010

TIẾT 3 : TỪ GHÉP

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức :Giúp HS nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: chính phụ và đẳng lập Phân tích

và hiểu được nghĩa của hai loại từ ghép trên.

2 Kỹ năng :Rèn luyện kĩ năng sử dụng từ ghép trong đặt câu, viết văn.

3 Thái độ:Giáo dục HS lòng yêu thích ngôn ngữ tiếng Việt.

II CHUẨN BỊ:

1.Chuẩn bị của GV:

Bảng phụ, sách tham khảo, một số bài tập mở rộng

2.Chuẩn bị của HS:

Ôn lại các khái niệm từ đơn, từ ghép, từ láy.

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1.Ổn định tình hình lớp (1’)

- Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2.Kiểm tra bài cũ (5’)

Câu hỏi:

a Thế nào là từ đơn, từ phức? Cho ví dụ

b Thế nào là từ ghép, từ láy? Cho ví dụ

Đáp án:

a -Từ đơn là từ chỉ có 1 tiếng; nhà, cây, áo …

-Từ phức có 2 tiếng trở lên; quần áo, học sinh, nhanh nhẹn …

b -Từ ghép là một kiểu của từ phức bằng cách ghép các tiếng có quan hệ nghĩa với nhau; nhà trường, học sinh, cá bạc má …

- Từ láy là một kiểu của từ phức bằng cách ghép các tiếng có quan hệ láy âm với nhau

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian: 1p

Trong hệ thống từ tiếng Việt, từ ghép có một vị trí khá quan trọng với số lượng lớn, diễn tả được đặc điểm tâm lí, miêu tả được đặc điểm của các sự vật, sự việc một cách sâu sắc Vậy từ ghép

có đặc điểm như thế nào hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Hoạt động 2:Tìm hiểu các loại từ ghép.

-Mục tiêu:HS nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: chính phụ và đẳng lập

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 10p

- GV:Treo bảng phụ ghi 2 VD,cho

HS đọc VD1ab

 Trong các từ ghép sau: bà

ngoại, thơm phức tiếng nào là

tiếng chính, tiếng nào là tiếng phụ?

GV: Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho

tiếng chính làm cho nghĩa của từ

cụ thể hơn

Em có nhận xét gì về trật tự các

tiếng trong từ ấy?

 Những từ ghép có tiếng chính

và phụ gọi là từ ghép gì?

 Em thử nêu một số từ ghép

chính phụ, phân tích

Từ tìm hiểu trên,em hiểu thế

nào là từ ghép chính phụ?Cấu tạo

của từ ghép chính phụ?

-Cho HS đọc ví dụ 2ab Sgk

 Trong các từ ghép: quần áo,

trầm bổng có xác định được tiếng

chính, tiếng phụ không? Vì sao?

 Các từ ghép mà nghĩa của các

tiếng ngang hàng nhau gọi là từ

ghép gì?

 Trình bày đặc điểm của từ ghép

đẳng lập?

 Tìm một số từ ghép đẳng lập

trong hai văn bản đã học

Qua 2 bài tập,em hãy cho biết từ

ghép có mấy loại ,nêu khái niệm

vàcấu tạo từng loại?

Gọi HS đọc ghi nhớ

- HS đọc VD1

Bà ngoại: bà (chính) ngoại (phụ) -Thơm phức: thơm (chính) phức (phụ)

trước,tiếng phụ đứng sau

Các từ ghép đó được gọi là

từ ghép chính phụ

 VD: Vui lòng, yêu đời, vở nháp …

Vui lòng: vui(chính) lòng(phụ) Yêu đời: yêu(chính) đời(phụ)

Vở nháp: Vở(chính) nháp(phụ)

HS dựa vào ghi nhớ trả lời

HS đọc ví dụ 2 Không xác định được vì các tiếng trong từ ghép có nghĩa ngang nhau

Các từ ghép đó được gọi là

từ ghép đẳng lập

Từ ghép có các tiếng bình đẳng với nhau về mặt ngữ pháp

VD Hỗn láo, tức giận, buồn thảm, dũng cảm, che chở, khôn lớn, trưởng thành …

 Dựa vào ghi nhớ trả lời -Đọc ghi nhớ

I/ Các loại từ ghép:

1.Ví dụ 1:

a- Bà ngoại:

bà (chính) ngoại(phụ) -Thơm phức:

Thơm (chính) Phức (phụ) ->Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau ( Từ ghép chính phụ)

VD:vui lòng,yêu đời, vở nháp

b-Ví dụ 2:

Trong từ ghép:

“Quần áo,trầm bổng” các tiếng không phân ra tiếng chính ,tiếng phụ

( Từ ghép đẳng lập)

-VD: sông núi, nhà cửa …

*.Ghi nhớ 1:

( sgk-tr.14)

Hoạt động 3:Tìm hiểu nghĩa của từ ghép.

-Mục tiêu:Phân tích và hiểu được nghĩa của hai loại từ ghép trên.

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 10p

 Hãy so sánh phạm vi nghĩa

của từ đơn bà, thơm với từ ghép  Nghĩa của từ ghép bà

II/Nghĩa của từ ghép:

bà ngoại, thơm phức?

 Nghĩa từ ghép chính phụ có

tính chất gì? Rút ra kết luận về?

? So s¸nh nghÜa cña tõ quÇn ¸o,

trÇm bæng víi nghÜa cña mçi

tiÕng?

 Nhận xét về nghĩa của từ

ghép đẳng lập so với nghĩa của

các tiếng tạo ra nó?

- Nghĩa của từ ghép đẳng lập

có gì khác với nghĩa từ ghép

chính phụ?

ngoại, thơm phức hẹp hơn so

với nghĩa từ đơn bà, thơm.

-Thơm phức:mùi thơm bốc lên mạnh hấp dẫn;Thơm:mùi

như hương hoa dễ chịu,thích ngửi

Nghĩa của từ ghép chính

phụ có tính chất phân nghĩa

Nghĩa từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa tiếng chính

+ QuÇn ¸o: Trang phôc nãi chung

+ TrÇm bæng: ¢m thanh lóc trÇm, lóc bæng nghe rÊt ªm tai

Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó

HS dựa vào ghi nhớ 2 trả lời

1 Từ ghép chính phụ:

-Bà:Người sinh ra cha hoặc mẹ -Bà ngoại:Người sinh ra mẹ

->Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa và có nghĩa hẹp hơn nghĩa của tiếng chính

2.Từ ghép đẳng lập:

-Quần áo:Trang phục nói chung -Trầm bổng: Âm thanh lúc trầm lúc bổng

->Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa và có nghĩa khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó

Hoạt động 4:Luyện tập

-Mục tiêu:HS vận dụng kiến thức vào bài tập thực hành

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, thảo luận

-Thời gian: 15p

- Cho HS làm các bài tập

1,2,3,4,6,7

GV: giao việc cho HS

Tổ1 - bài1 Tổ2 - bài2

Tổ3-bài3a Tổ4-bài3b

-Gọi đại diện nhóm trả lời

-Thực hiện BT1,2,3,4,6,7 theo HD của GV

-Làm việc theo nhóm ,đại diện nhóm trả lời

-BT1:

+Đẳng lập: suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi

+Chính phụ: lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cười

nụ … -BT2:

Bút chì,thước kẻ, mưa ngâu ,làm quen,ăn bám,trắng xoá,vui tai,nhát gan

-BT3:

-Thực hiện BT4

III/ Luyện tập:

Bài 1: Phân loại từ ghép

Bài 2:Tạo từ ghép chính phụ

Bài3:Tạo từ ghép đẳng lập