Trong bài thơ “ Những cái chân “ từ - Trong câu từ chỉ có một nghĩa Chân “ được dùng với mhững nghĩa nhất định... Giáo án Ngữ Văn 6.[r]
Trang 1Giáo án Ngữ Văn 6
1
Ngày soạn :……… Tuần 5- Tiết 19: TỪ NHIỀU NGHĨA VÀ HIỆN TƯỢNG CHUYỂN
Ngày dạy :……… NGHĨA CỦA TỪ
I) Mức độ cần đạt: Giúp HS:
- Hiểu thế nào là từ nhiều nghĩa.
- Nhận biết nghĩa gốc và nghĩa chuyển trong từ nhiều nghĩa
- Biết đặt câu cĩ từ được dùng với nghĩa gốc, từ được dùng với nghĩa chuyển
Lưu ý: Học sinh đã học về từ nhiều nghĩa ở Tiểu học.
II) Trọng tâm kiến thức, kĩ năng :
1, Kiến thức
- Từ nhiều nghĩa
- Hiện trượng chuyển nghĩa của từ
2, Kĩ năng
- Nhận diện được từ nhiều nghĩa
- Bước đầu tiên sử dụng từ nhiều nghĩa trong hoạt động giao tiếp
III) Hướng dẫn – Thực hiện:
* Hoạt động 1:
1, Ổn định lớp :
2, Kiểm trabài cũ :
- Thế nào là nghĩa của từ?
- Nêu cách giải thích nghĩa của từ?
* Hoạt động 2 :
3, Bài mới :
HS đọc bài thơ “Những cái chân “ – Vũ
Quần Phương
Tìm nghĩa khác của từ “ chân “?
(1) Bộ phận dưới của cơ thể người hay
động vật, dùng để đi, đứng
Ví dụ : đau chân, nhắm mắt đưa chân.
(2) Bộ phận dưới cùng của một số đồ
vật, cĩ tác dụng đỡ cho các bộ phận
khác
Ví dụ : Chân giường, chân bàn, chân
kiềng
(3) Bộ phận dưới cùng của mộy số đồ
vật, tiếp giáp & bám chặt vào mặt nền
Ví dụ : Chân tường, chân núi, chân đê
Vậy thơng thường từ bao gồm mấy
nghĩa?
Tìm một số từ chỉ cĩ một nghĩa?
Tìm thêm một số từ khác cũng cĩ
nhiều nghĩa như từ chân T?
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu hiện
tượng chuyển nghĩa của từ
GV lưu ý cho HS : Hiện tưộng cĩ
nhiều nghĩa trong từ chính là kết quả của
hiện tượng chuyển nghĩa
Trong một câu cụ thể, một từ thường
được dùng mấy nghĩa?
Trong bài thơ “ Những cái chân “ từ
Chân “ được dùng với mhững nghĩa
nào?
- Một nghĩa, hoặc:
- Nhiều nghĩa
- Bút, tốn học
a Cơ Mắt thì ngày cũng như
đêm lúc nào cũng lờ đờ, thấy hai
mi nặng trĩu như buồn ngủ mà ngủ khơng được
b Những quả na đã bắt đầu mở
mắt.
c Cây tre trăm mắt.
- Trong câu từ chỉ cĩ một nghĩa nhất định
-Chân: cĩ 3 nghĩa và đĩ là kết
I) Từ nhiều nghĩa :
- Từ cĩ thể cĩ một nghĩa hoặc nhiều nghĩa
* Ghi nhớ 1: 56 / SGK
II) Hiện tượng chuyển nghĩa của từ:
- Chuyển nghĩa là hiện tượng thay đổi nghĩa của từ, tạo ra những từ nhiều nghĩa
- Nghĩa gốc: là nghĩa xuất hiện
từ đầu
- Nghĩa chuyển: là nghĩa được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc
* Ghi nhớ 2: 56 / SGK
Lop6.net
Trang 2Giáo án Ngữ Văn 6
2
quả của hiện tượng chuyển nghĩa
Chân (1): là nghĩa gốc, nghĩa xuất hiện từ đầu
Chân (2,3): là nghĩa chuyển hình thành trên cơ sở nghĩa gốc
Hoạt động 3:
IV) Củng cố: HS nắm:
- Từ nhiều nghĩa
- Hiện tượng chuyển nghĩa của từ.
* Luyện tập :
Bài 1:
a Đầu:
- Đau đầu, nhức đầu
- Đầu sơng, đầu đường
- Đầu mối, đầu tiên
b Mũi:
- Mũi tẹt, sổ mũi
- Mũi kim, mũi kéo, mũi thuyền
- Cánh quân chia làm 3 mũi
c Tay :
- Cánh tay, ngĩn tay
- Tay vịn cầu thang,
- Tay nghề, tay súng, tay anh chị
Bài 2:
- Lá: Lá phổi, lá lách…
- Quả: Quả thận, quả tim …
Bài 3 :
a Chỉ sự vật chuyển thành chỉ hành động:
- Hộp sơn - Sơn cửa
- Cái bào - Bào gỗ
- Cái cày - Kéo cày ……
b Chỉ hành động chuyển thành đơn vị
- Bĩ lúa - 3 bĩ lúa
- Nắm cơm - 3 nắm cơm
- Cuốc đất - 3 cái cuốc
- Khoanh trịn vào ý đúng :
A, Tất cả từ TV chỉ cĩ 1 nghĩa
B, Tất cả từ TV đều cĩ nhiều nghĩa
C, Cĩ từ chỉ cĩ 1 nghĩa nhưng cĩ từ lại cĩ nhiều nghĩa
V) Dặn dị – Hướng dẫn tự học : :
- Học bài, làm những bài tập cịn lại.
- Chuẩn bị bài cho tiết sau:
LỜI VĂN, ĐOẠN VĂN TỰ SỰ.
+ Lời văn kể về người cần kể những vấn đề gì?
+Khi kể về sự việc thì chúng ta cần phải đạt được điều gì?
+Các câu trong đoạn văn, câu nào được gọi là câu chủ đề? Các câu cịn lại biểu đạt ý gì?
Lop6.net