- HS hiểu: “Vật được tác dụng của hai lực cân bằng thì vận tốc không đổi, vật sẽ đứng yên hoặc chuyển động thẳng đều mãi” - HS vận dụng: Nêu được một số ví dụ về quán tính.. Giải thích đ[r]
Trang 1
Ngày soạn : 21/08/2011 Ngày dạy : 27/08/2011
Chương I : CƠ Học
***
-I Mục TIêU
1/ Kiến thức:
HS biết và nêu được những ví dụ về chuyển động cơ học trong đời sống hàng ngày
HS hiểu và nêu được ví dụ về tính tương đối của chuyển động và đứng yên: đặc biệt biết xác định trạng thái của các vật ( chuyển động hay đứng yên) so với vật mốc
HS vận dụng nêu được ví dụ về các dạng chuyển động thường gặp ( thẳng, cong, tròn )
2/Kỹ năng - Củng cố kĩ năng hoạt động nhóm
3/Tình cảm thái độ Hăng hái xây dựng bài
II/ Chuẩn bị
1/ Giáo viên : Tranh vẽ hình 11,12,13 SgK
2/ Học sinh : - Chuẩn bị sgk , Sbt , vở ghi
III/ CáC HOạT ĐộNG DạY Và HọC
1/ KTBC và Tổ chức tình huống học tập
GV nhắc nhở yêu cầu đối với môn vật lý 8
+ Đủ SGK, vở ghi, vở bài tập
+ Tích cực tham gia thảo luận nhóm, làm thí nghiệm
+ GV phân chia mỗi lớp thành 6 nhóm, chỉ định nhóm trưởng giao nhiệm vụ Nhóm trưởng phân công thư ký theo từng tiết học
Tổ chức tình huống học tập
HS đọc phần thông tin SGK/3 để tìm các nội dung chính trong chương I
GV ĐVĐ (như SGK/4) mặt trời lặn đằng đông lặn đằng tây
2/ Bài mới
HĐ 1 Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng
yên
Gv yêu cầu HS thảo luận nhóm trả lời C1 (khuyến khích hs
nêu nhiều cách khác nhau từ kinh nghiệm có sẵn)
Gv cho hs trao đổi nhận xét cho nhau
GV Chốt lại : Trong vật lý để nhận biết một vật chuyển động
hay đứng yên người ta dựa vào vị trí của vật đó so với vật
khác được chọn làm mốc
Gv thông báo : Chọn vật mốc như SGK
Hs theo dõi Sgk
Gv thông báo khái niệm chuyển động cơ học
? thế nào là chuyển động cơ học
2 Hs nhắc lại rồi đọc lại khái niệm
I.Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên.
Khái niệm: sgk
C2
C3
Trang 2Hoạt động của GV và HS Nội dung
? Thảo luận nhóm trả lời C2, C3
Hs Các nhóm nhận xét thống nhất chung
HĐ 2 Tìm hiểu tính tương đối của chuyển động và đứng
yên
Gv ? hãy quan sát hình 1.2, Thảo luận , trả lời C4, C5, C6, C7
sgk/5
Hs: Thảo luận trả lời theo nhóm nhận xét
Gv: động viên các nhóm trả lời đúng, uốn nắn các nhóm trả
lời sai
Hs: trả lời C8 theo nhóm
HĐ 3 Tìm hiểu một số chuyển động thường gặp.
Hs: đọc mục III sgk/6 và trả lời C9
HĐ 4 Vận dụng
Hs: vận dụng kiến thức đã học trả lời C10, C11
Hs: đọc phần ghi nhớ sgk
II.Tính tương đối của chuyển
động và đứng yên
C4, C5
C6 (1) đối với vật này, (2) đứng yên
C7
C8 Mặt trời thay đổi vị trí so với một điểm mốc gắn với trái đất vì vậy có thể coi mặt trời chuyển
động khi lấy vật mốc là trái đất
III Một số chuyển động thường gặp
a) chuyển động thẳmg
b) chuyển động cong
c) chuyển động tròn
IV Vận dụng
C10, C11
3/ Củng cố - hướng dẫn học ở nhà
* Củng cố: Lần đầu tiên An được đi tàu hỏa, Tàu đang dừng ở sân ga cạnh đoàn tàu khác, bỗng
An thấy tàu mình chạy Một lúc sau nhìn thấy nhà ga vẫn đứng yên, An mới biết là tàu mình chưa
chạy Em hãy giải thích vì sao như vậy?
Bài tập 1 Chuyển động cơ học là :
A sự thay đổi khoảng cách của một vật so với một vật khác được chọn làm vật mốc
B sự thay đổi vận tốc của vật
C sự thay đổi vị trí của một vật theo thời gian so với vật mốc
D sự thay đổi phương và chiều chuyển động của một vật
Bài tập 2 Khi nào một vật được coi là đứng yên so với vật mốc?
A Khi vật đó không thay đổi vị trí so với vật làm mốc theo thời gian
B Khi vật đó không thay đổi khoảng cách so với vật làm mốc theo thời gian
C Khi vật đó không thay đổi kích thước so với vật làm mốc theo thời gian
D Khi vật đó không thay đổi độ dài so với vật làm mốc theo thời gian
Bài tập 3 Chuyển động và đứng yên có tính tương đối là do:
A quãng đường mà vật đi được trong những khoảng thời gian khác nhau là khác nhau
B vật có thể là đứng yên so với vật này nhưng lại chuyển động so với vật khác
C vận tốc của vật luôn không thay đổi so với các vật khác nhau
D dạng quĩ đạo chuyển động của vật không phụ thuộc vào vật mốc
Bài tập 4 Một cây cờ gắn trên một chiếc bè gỗ thả trôi theo dòng nước, phát biểu nào sau
đây không đúng?
A Cây cờ đứng yên so với chiếc bè
B Cây cờ đứng yên so với dòng nước
C Cây cờ chuyển động so với dòng nước
D Cây cờ chuyển động so với hàng cây bên bờ sông
Trang 3Bài tập 5 Phát biểu nào sau đây là đúng ?
A Chỉ những vật gắn liền với Trái Đất mới được chọn làm vật mốc
B Chỉ những vật chuyển động so với Trái Đất mới được chọn làm vật mốc
C Chỉ những vật bên ngoài Trái Đất mới được chọn làm vật mốc
D Có thể chọn bất kì vật nào làm vật mốc
* hướng dẫn học ở nhà: - học bài theo sgk và vở ghi
- làm bài 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6 SBT
- đọc phần có thể em chưa biết
- đọc trước bài vận tốc
Trang 4
Ngày soạn : 28/08/2011 Ngày dạy : 03/09/2011
Tiết 2 : Vận tốc
***
-I Mục tiêu
1/ Kiến thức:
HS biết từ ví dụ, so sánh quãng đường chuyển động trong 1s của mỗi chuyển động để rút ra cách nhận biết sự nhanh hay chậm của chuyển động đó
HS nắm vững công thức tính vận tốc và ý nghĩa của khái niệm vận tốc, biết được đơn vị hợp pháp của vận tốc và cách đổi đơn vị
HS vận dụng công thức để tính quãng đường, thời gian trong chuyển động
2/Kỹ năng - Hs có kĩ năng vận dụng công thức, tính toán.
3/Tình cảm thái độ Hăng hái xây dựng bài
II/ Chuẩn bị
1/ Giáo viên : Tranh vẽ tốc kế của xe máy
2/ Học sinh : - Chuẩn bị sgk , Sbt , vở ghi
III/ CáC HOạT ĐộNG DạY Và HọC
1/ KTBC và Tổ chức tình huống học tập
CH1? chuyển động cơ học là gì? lấy VD minh họa? Làm bài 1.1 và 1.2 sbt
CH2? Vì sao nói chuyển động và đứng yên có tính tương đối ? hãy kể tên các loại chuyển động thường gặp mỗi loại cho 1VD minh họa, làm bài tập 1.4 sbt
2Hs: Trả lời , Gv nhận xét cho điểm
đáp án bài tập 1.1 C, 1.2 A
bài tập 1.4 : mặt trời , Trái đất
GV ĐVĐ làm thế nào để biết sự nhanh hay chậm của chuyển động ?
2/ Bài mới
HĐ 1 Tìm hiểu vận tốc
Gv yêu cầu HS Nghiên cứu bảng 2.1 thảo luận nhóm
trả lời C1,C2
Gv cho hs trao đổi nhận xét
GV Chốt lại câu trả lời đúng, thông báo thêm khái
niệm vận tốc như sgk / 8
Hs thảo luận nhóm trả lời C3 các nhóm nhận xét
Gv.ĐVĐ Muốn tính v cần dùng công thức nào
Hs:
Gv ? Muốn tính v cần biết những đại lượng nào
Hs: s và t
Gv? Hãy cho biết đơn vị của v phụ thuộc vào đơn vị
của những đại lượng nào
I.Vận tốc là gì ?
C1
C2 Quãng đường chạy được trong 1s gọi là vận tốc
C3 (1) Nhanh, ( 2) chậm, (3) quãng đường đi được, (4) đơn vị
II Công thức tính vận tốc
trong đó v : vận tốc
s : quãng đường đi được
t : thời gian đi hết quãng
đường đó
III Đơn vị vận tốc
s
v
t
t
Trang 5Hoạt động của GV và HS Nội dung Hs: ? Thảo luận nhóm trả lời C4
Hs Các nhóm nhận xét
Gv: giới thiệu dụng cụ đo v gọi là tốc kế
HĐ 2 Vận dụng
Hs: trả lời C5a,
Gv: hướng dẫn C5b : Muốn so sánh chuyển động của
3 vật trên ta cần so sánh đại lượng nào
Hs: so sánh v trên cùng một đơn vị đo
Hs: đổi v và trả lời C5 theo nhóm
Hs đọc C6, Gv hướng dẫn cách giải bt vật lí
1 đọc kĩ đầu bài
2 Tóm tắt(đại lượng đã cho,đại lượng cần tìm)
3 Tìm công thức để tính đại lượng cần tìm
4 trình bày lời giải
Gv: yêu cầu Hs thực hiện C6, C7 tại lớp
2 Hs: lên bảng trình bày C6, C7
Gv đánh giá cho điểm
Hs: đọc phần ghi nhớ sgk/10
m/s , km/h
IV Vận dụng
C5 a mỗi giờ ô tô đi được 36 km, Người
đi xe đạp đi được 10,8 km, Mỗi giây tàu hỏa đi được 10m
b vận tốc của ôtô
vận tốc của xe đạp
Vậy ôtô và tàu hỏa cđ nhanh nhất , xe
đạp chuyển động chậm nhất C6 vận tốc của tàu
C7 Quãng đường đi được
3/ Củng cố - hướng dẫn học ở nhà
* Củng cố: Hs: giơ bảng con trả lời các bài tập sau:
Bài 2.1 sbt Trong các đơn vị sau đơn vị nào là đơn vị của vận tốc?
A km.h B m.s C km/h D s/m
Bài tập 1: Phát biểu nào sau đây là đúng ?
A Cùng một quãng đường, vật nào đi với thời gian nhiều hơn thì có vận tốc lớn hơn
B Cùng một thời gian, vật nào đi được quãng đường ngắn hơn thì có vận tốc lớn hơn
C Cùng một thời gian, vật nào đi được quãng đường dài hơn thì có vận tốc lớn hơn
D Vật nào chuyển động được lâu hơn thì có vận tốc lớn hơn
Bài tập 2 Phát biểu nào sau đây là SAI ?
A Tốc độ cho biết sự nhanh, chậm của chuyển động
B Tốc độ được xác định bằng quãng đường đi được trong thời gian vật chuyển động
C Đơn vị thường dùng của vận tốc là m/s và km/h
D Tốc kế là dụng cụ đo độ lớn vận tốc ngay thời điểm khảo sát chuyển động
Bài tập 3: Một ô tô chuyển động đều với vận tốc 15m/s trong thời gian 2 giờ Quãng đường đi
được của ô tô đó là :
1000
3600
m
s
36.1000
3600
m
s
10,8.1000
3600
m
s
s
t
2 40' 3
2 12 8
3
s v t km
Trang 6Bài tập 4: Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là 150.000.000 km, vận tốc của ánh sáng là
300.000 km/s Tính thời gian ánh sáng truyền từ Mặt Trời tới Trái Đất ?
A 8 phút B 8 phút 20 giây
Gv nêu thêm câu đố để gây hứng thú học tập
1 loài thú nào chạy nhanh nhất? Trả lời loài Báo khi săn đuổi con mồi có thể phóng nhanh tới 100km/h
2 Loài chim nào chạy nhanh nhất? Trả lời Đà Điểu có thể chạy với vận tốc 90 km/h
3 Loài chim nào bay nhanh nhất ? trả lời Đại Bàng có thể bay với vận tốc 210 km/h
* hướng dẫn học ở nhà: - học bài theo sgk và vở ghi, đọc phần có thể em chưa biết
- làm bài 2.2, 2.3, 2.4, 2.5 SBT
- đọc trước bài chuyển động đều – chuyển động không đều
Trang 7Ngày soạn : 18/09/2011
Ngày dạy : 24/09/2011
Tiết 3: chuyển động đều – chuyển động không đều
***
-I Mục tiêu
1/ Kiến thức:
HS biết phát biểu được đn chuyển động đều và nêu được những VD về chuyển động đều trong thực tế
HS hiểu và nêu được những VD về chuyển động không đều thường gặp, xác định được dấu hiệu
đặc trưng của chuyển động này là vận tốc thay đổi theo thời gian
HS vận dụng công thức để tính vận tốc trung bình trên một đoạn đường
2/Kỹ năng.
- Hs có kĩ năng mô tả thí nghiệm hình 3.1, dựa vào các dữ liệu đã ghi ở bảng 3.1
3/Tình cảm thái độ Hăng hái xây dựng bài
II/ Chuẩn bị
1/ Giáo viên : Máng nghiêng, con quay, máy bấm thời gian tự động, bút dạ để các nhóm đánh dấu
2/ Học sinh : - Chuẩn bị sgk , Sbt , vở ghi bút dạ để đánh dấu trên máng nghiêng
III/ CáC HOạT ĐộNG DạY Và HọC
1/ KTBC và Tổ chức tình huống học tập
CH1? Viết công thức tính vận tốc? đơn vị đo?
Bài tập trắc nghiệm Một người đi bộ trên đoạn đường 3,6 km, trong thời gian 40 phút, vận tốc của người đó là:
GV ĐVĐ các em đã biết độ lớn của vận tốc cho biết mức độ nhanh hay chậm của chuyển động, nhưng ta cũng thấy có chuyển động vận tốc (v) không thay đổi theo t, nhưng có chuyển động v thay đổi theo t để tìm hiểu rõ hơn vấn đề này ta sẽ nghiên cứu bài học hôm nay
2/ Bài mới
HĐ 1 Tìm hiểu về chuyển động đều và chuyển động không
đều
GV yêu cầu HS tự đọc tài liệu (2phút) Trả lời các câu hỏi:
chuyển động đều là gì? Lấy 1 ví dụ chuyển động đều trong thực tế
- chuyển động không đều là gì? Lấy 1 ví dụ chuyển động không
đều trong thực tế
- Mỗi trường hợp, GV gọi 2 HS nêu câu trả lời của mình HS :
chuyển động đều là chuyển động của đầu kim đồng hồ, Trái đất
quay xung quanh mặt trời, của Mặt trăng quay xung quanh trái
đất
HS nhận xét
GV hỏi: Tìm ví dụ thực tế về chuyển động đều và chuyển động
không đều, chuyển động nào dễ tìm hơn? Vì sao?
I Định nghĩa ( SGK/11 )
Trang 8Hoạt động của GV và HS Nội dung Hs: Chuyển động không đều thì gặp rất nhiều như chuyển động
của ôtô, xe đạp, máy bay
Gv: Cho học sinh đọc C1
GV - Hướng dẫn cho HS tiến hành TN cứ 2 giây là đánh dấu
Hs: Làm TN theo nhóm và trả lời C1
Vận tốc trên quãng đường nào bằng nhau?
vận tốc trên quãng đường nào không bằng nhau?
HS nghiên cứu C2 và thảo luận trả lời
HĐ 2 Nghiên cứu vận tốc trung bình của chuyển động không
đều
Gv: Cho HS đọc thông tin SGK
Trên quãng đường AB, BC, CD chuyển động của bánh xe có đều
không ?
- Có phải vị trí nào trên AB vận tốc của vật cũng có giá trị bằng vAB
không ?
vAB chỉ có thể gọi là gì?
Hs: Tính và trả lời C3, nhận xét kết quả
- vtb được tính bằng biểu thức nào?
GV hướng dẫn để HS hiểu ý nghĩa vtb trên đoạn đường nào, bằng s
đó chia cho thời gian đi hết quãng đường đó Vtb là vận tốc trung
bình trên cả đoạn đường
Chú ý: vtb khác trung bình cộng vận tốc
HĐ 3 Vận dụng
C4 Yêu cầu HS bằng kiến thức thực tế để phân tích hiện tượng
chuyển động của ôtô
Rút ra ý nghĩa của v = 50km/h
Hs: giải thích vì khi khởi động, v tăng lên Khi đường vắng: v lớn
Khi đường đông: v nhỏ Khi dừng lại : v giảm tới 0
GV caho HS làm việc theo nhóm
C5 HS ghi được tóm tắt:
GV chuẩn lại cách ghi tóm tắt cho HS GV hướng dẫn
HS tự giải, GV chuẩn lại cho HS nếu HS chỉ thay số mà không có
biểu thức?
GV nêu thêm tình huống để khắc sâu kiến thức
? Bạn An nói nhận xét trên đúng hay sai
HS
GV: Yêu cầu 2 HS lên bảng giải câu C6, C7 HS của lớp tự làm để
nhận xét
GV: Yêu cầu trình bày rõ các bước làm:
+Tóm tắt ( đổi đơn vị nếu có)
+ Biểu thức
C1
C2: a là chuyển động đều b,c,d là chuyển động không đều
II Vận tốc trung bình của chuyển động không đều
C3
- Qua kết quả tính toán ta thấy trục bánh xe chuyển động nhanh dần lên
III Vận dụng
C4: Ô tô chuyển động không
đều
v = 50km/h là vtb trên quãng
đường từ Hà Nội đi Hải Phòng
C5: s1 = 120 m, t1 = 30s
s2 = 60 m , t2 = 24s
vtb1= ?
vtb2= ?
vtb= ? Đáp án
C6:
t = 5h
vtb = 30 km/h
s = ?
s = vtb.t =30.5 =150 km
2
tb
2
tb
0,05
0,017 / 3
AB
m
s
0,15
0,05 / 3
BC
m
s
0, 25
0,08 / 3
CD
m
s
120 60
3,3 /
30 24
tb
Trang 9Hoạt động của GV và HS Nội dung + Tính toán
+Trả lời
C7 Yêu cầu HS nêu thời gian chạy của mình rồi tính v
3/ Củng cố - hướng dẫn học ở nhà
* Củng cố: Hs: giơ bảng con trả lời bài tập sau:
Bài tập 1 Chọn câu mô tả đúng tính chất của các chuyển động sau?
A Hòn bi lăn xuống máng nghiêng là chuyển động đều
B Đầu kim phút của đồng hồ là chuyển động không đều
C Xe đạp xuống dốc là chuyển động không đều
D Ôtô chạy từ Hà Nội đến TP HCM là chuyển động đều
Bài tập 2 Chuyển động không đều là:
A chuyển động với vận tốc không đổi
B chuyển động với độ lớn vận tốc không đổi
C chuyển động với vận tốc thay đổi
D chuyển động với độ lớn vận tốc thay đổi theo thời gian
Bài tập 3 Một người đi đều với vận tốc 1,2 m/s sẽ đi quãng đường dài 0,36 km trong thời
gian là :
* hướng dẫn học ở nhà:
- Đọc phần có thể em chưa biết
- Học phần ghi nhớ Lấy ví dụ
- Làm bài tập từ 31 đến 3.7 SBT; C7 SGK
- Nghiên cứu lại bài học và xem lại các tác dụng của lực trong chương trình lớp 6
Trang 10Tuần 4 Tiết 4: Biểu diễn lực
***
-I/ Mục tiêu Ngày dạy 13/ 9
/2010
1/ Kiến thức:
- Nêu được ví dụ thể hiện lực tác dụng làm thay đổi vận tốc
- Nhận biết được lực là đại lượng vectơ Biểu diễn được véc tơ lực
2/Kỹ năng - Hs có kĩ năng biểu diễn được vectơ lực, xác định chính xác tỷ lệ xích của một véc tơ lực cho trước
3/Tình cảm thái độ Rèn tính cẩn thận, khả năng diễn đạt bằng lời
Trọng tâm : Lực là một đại lượng vectơ cách biểu diễn lực
II/ Chuẩn bị
1/ Giáo viên : Bộ thí nghiệm: Giá đỡ, xe lăn, nam châm thẳng, thỏi sắt
2/ Học sinh : Chuẩn bị sgk , vở ghi kiến thức về lực Tác dụng của lực ( lớp 6 )
Thước kẻ, bút chì để biểu diễn lực
III/ CáC HOạT ĐộNG DạY Và HọC
1/ KTBC và Tổ chức tình huống học tập
- HS 1: chuyển động đều là gì? hãy nêu ví dụ về chuyển động đều trong thực tế Biểu thức tính vận tốc của chuyển động đều Chữa bài tập.3.1 SBT (Bài 3.1 Phần 1: C Phần 2:A)
- HS 2: chuyển động không đều là gì ? hãy nêu 2 ví dụ về chuyển động không đều Biểu thức tính vận tốc của chuyển động không đều Chữa bài tập 3.4 SBT
Bài 3.4 b
GV ĐVĐ Một vật có thể chịu tác động của 1 hoặc đồng thời nhiều lực Vậy làm thế nào để biểu diễn lực?
Để biểu diễn lực cần tìm hiểu quan hệ giữa lực và sự thay đổi vận tốc của vật đây chính là nội dung chính bài học hôn nay
2/ Bài mới
HĐ 1 Ôn lại khái niệm lực
Gv: Cho làm TN hình 4.1 và trả lời C1
Quan sát trạng thái của xe lăn khi buông tay
Mô tả lại hình 4.2
Gv: chốt lại: Vậy tác dụng của lực làm cho vật biến đổi
I Ôn lại khái niệm lực
C1 Vậy tác dụng của lực làm cho vật biến đổi chuyển động hoặc bị biến dạng
100 10,14 / 36,51 / 9,86
tb