KIẾN THỨC CHUẨN: 1.Kiến thức: - Cấu trúc, yêu cầu của đề văn tự sự qua những từ ngữ được diễn đạt trong đề.. - Tầm quan trọng của việc tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý khi làm bài văn tự sự[r]
Trang 1TÌM HIỂU ĐỀ VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN TỰ SỰ
Tuần : 04 Ngày soạn: 25/8/2010
Tiết : 15 - 16 Ngày dạy: 4/9/2010
I MỤC TIÊU: Giúp HS:
Biết tìm hiểu chủ đề và cách làm bài văn tự sự
II KIẾN THỨC CHUẨN:
1 Kiến thức:
- Cấu trúc, yêu cầu của đề văn tự sự (qua những từ ngữ được diễn đạt trong đề)
- Tầm quan trọng của việc tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý khi làm bài văn tự sự
- Những căn cứ để lập ý và lập dàn ý
2.Kĩ năng:
- Tìm đề: đọc kĩ đề, nhận ra những yêu cầu của đề và cách làm một bài văn tự sư
- Bước đầu biết dùng lời văn của mình để viết bài văn tự sự
III HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN :
Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Nội dung hoạt động
+ Hoạt động 1 : Khởi động –
Giới thiệu (5 phút)
1 Ổn định nề nếp – kiểm tra sỉ số.
2 Kiểm tra bài cũ.
Hỏi: Em hiểu như thế nào là chủ đề
và dàn bài của bài văn tự sự?
- Kiểm tra bài tập về nhà
3 Giới thiệu bài mới.
- GV: Giới thiệu tầm quan trọng của
việc tìm hiểu đề, lập dàn ý cho bài
văn tự sự -> Dẫn vào bài -> Ghi tựa
- Báo cáo sỉ số
- Trả lời cá nhân
- Nghe, ghi tựa
+ Hoạt động 2: Hướng dẫn
tìm hiểu đề và cách làm
văn bài tự sự (40 phút)
- Gọi HS đọc 6 đề SGK
- GV ghi đề lên bảng phụ để HS
quan sát
Hỏi :Lời văn đề 1, 2 nêu ra những
yêu cầu gì? Gọi cá nhân trả lời
Hỏi: Các đề 3, 4, 5, 6 không có từ kể
có phải là đề tự sự không?
- Đọc SGK
- Quan sát
- HS trả lời cá nhân: Đề 1: 3 yêu cầu: Kể chuyện, chuyện
em thích, bằng lời văn của em
Đề 2: 2 yêu cầu
- HS trả lời cá nhân: là đề tự sự và có yêu cầu việc, có
I Đề, tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự:
1 Đề văn tự sự:
- Hướng dẫn cách tìm hiểu đề văn tự sự
*Cấu trúc đề:đề tự sự có thể
diễn đạt ở nhiều dạng : + Đề yêu cầu tường thuật ,kể chuyện
+ Đề chỉ nêu ra một đề tài của câu chuyện
Trang 2- GV yêu cầu HS gạch dưới từ trọng
tâm của mỗi đề
Hỏi: Các đề yêu cầu làm nổi bật
điều gì?
- GV nhận xét
Hỏi: Trong các đề trên, đề nào
nghiêng về kể chuyện người, kể
việc, tường thuật?
- GV khái quát lại vấn đề: chúng ta
đã thực hiện các thao tác tìm hiểu
đề
Hỏi: Vậy khi tìm hiểu đề bài văn tự
sự ta phải làm gì?
- Xoá các đề, để đề 1
Đầu tiên ta phải tìm hiểu đề (ghi
bảng)
Hỏi: Đề nêu ra yêu cầu nào?
- Nhận xét, ghi bảng
Chuyển ý
- Gợi ý học sinh: em chọn truyện
nào? Nhân vật là ai? Sự việc gì?
Chủ đề như thế nào?
- Yêu cầu HS tìm ý cho truyện
VD: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
(Liệt kê các sự việc)
- GV khái quát lại vấn đề -> đây là
bước lập ý cho truyện
Hỏi: Vậy lập ý là gì? -> rút ra ý 2
ghi nhớ SGK
- Cho HS luyện tập VD: tìm ý
truyện Thánh Gióng
- Cho HS thảo luận nhóm
- Gọi đại diện nhóm trình bày
- GV nhận xét
Hỏi: Em dự định mở bài như thế nào
-> cho HS tập diễn đạt mở bài
Hỏi: Em kể chuyện như thế nào?
Hãy sắp xếp các sự việc đã tìm theo
trình tự hợp lí của câu chuyện
(Cho HS làm giấy nháp -> gọi 1 em
trình bày -> nhận xét, bổ sung)
chuyện
- Gạch dưới từ trọng tâm
- Cá nhân trình bày ý kiến
- Suy nghĩ, trả lời:
Kể việc: 1, 3
Kể người: 2, 6
Tường thuật: 4, 5
- HS trả lời cá nhân ý 1 sgk
- Nhìn, ghi vào tập
- HS trả lời cá nhân
- Cá nhân nhớ lại truyện và liệt kê các sự việc
- HS trả lời cá nhân ý 2 sgk phần ghi nhớ
- Nhóm thảo luận -> đại diên trình bày các sự việc truyện -> lớp nhận xét
- HS trả lời cá nhân
- Cá nhân trả lời
Nêu diễn biến các sự việc, lưu ý sự việc quan trọng
- Cả lớp ghi nháp -> 1 HS trình bày-> lớp nhận xét
- Yêu cầu của đề văn tự sự được thể hiện qua những lời văn được diễn đạt trong đề
2 Cách làm bài văn tự sự:
VD: Kể 1 câu chuyện em thích bằng lời văn của em
a Tìm hiểu đề:
Yêu cầu:
- Nội dung: Kể chuyện em thích
- Hình thức bằng lời văn của em
b Lập ý (Tìm ý):
- Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn
- Vua Hùng Kén rễ
- Vua Hùng ra sính lễ
- Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đánh nhau
- Sơn Tinh đến trước được vợ
- Thuỷ Tinh đến sau không lấy được vợ
- Thuỷ Tinh thua Sơn Tinh
- Sự trả thù hàng năm của Thuỷ Tinh
*Lập ý là xác định nội dung sẽ viết theo yêu cầu của đề ,cụ thể là xác định : nhân vật ,sự việc ,diễn biến ,kết quả và ý nghĩa của câu chuyện
Trang 3Hỏi: Kết cấu câu chuyện ra sao? ->
cho HS diễn đạt kết bài
- GV khái quát lại vấn đề: dàn ý là
sắp xếp sự việc theo trình tự hợp lí
làm nổi bật nội dung câu chuyện,
Hỏi: Em hiểu như thế nào là lập dàn
ý? -> rút ra ý 3 ghi nhớ
- Gọi HS đọc lại ghi nhớ ý 3
- Hướng dẫn HS tập viết lời kể
Hỏi: Em hiểu như thế nào là viết
bằng lời văn của em?
Yêu cầu HS: dựa vào bố cục trên
hãy kể lại nội dung câu chuyện
bằng lời văn của em -> Nhận xét,
sửa chữa
Hỏi: Từ những nội dung trên, em
hiểu thế nào về cách làm bài tự sự?
GV chốt lại ý
- Cá nhân phát biểu kết bài
Nghe + hiểu
- HS trả lời
- HS trả lời cá nhân: kể bằng ngôn ngữ sáng tạo
- Cá nhân kể -> lớp nhận xét
HS ghi nhận kiến thức
HS trả lời
c Dàn ý:
VD: truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
+ Mở bài: Giới thiệu câu chuyện em thích: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
+ Thân bài: Diễn biến sự việc:
Vua Hùng kén rễ
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn
Vua Hùng ban sính lễ Sơn Tinh đến trước được vợ
Thuỷ Tinh đánh Sơn Tinh Thuỷ Tinh thua trận
+ Kết bài: mối thù hằng năm của Thuỷ Tinh
* Lập dàn ý là sắp xếp chuỗi sự việc theo trình tự để người đọc theo dõi được câu chuyện và hiểu được ý định của người viết
d Viết thành văn:
+ Hoạt động 3: Hướng dẫn
luyện tập (40 phút)
- Yêu cầu HS lập dàn ý truyện
Thánh Gióng
- Cho HS thảo luận
-> gọi đại diện nhóm trình bày dàn
ý
- GV nhận xét, bổ sung
- Yêu cầu HS thử diễn đạt thành bài
văn hoàn chỉnh
- Thảo luận nhóm-> lập dàn ý
- Đại diện nhóm trình bày->
lớp nhận xét
- Cá nhân diễn đạt
II Luyện tập:
Dàn ý Thánh Gióng + Mở bài: Giới thiệu câu chuyện em thích: Thánh Gióng
+ Thân bài: Diễn biến sự việc:
Sự ra đời của Thánh Gióng
Gióng đòi đi đánh giặc Lớn như thổi -> thành tráng sĩ
Đánh tan giặc, bay về trời Dấu tích còn lại của Gióng
Trang 4-> nhận xét cách diễn đạt của HS.
+ Kết bài: Cảm nghĩ về người anh hùng chống ngoại xâm
+ Hoạt động 4: Củng cố –
dặn dò ( 5 phút)
4 Củng cố:
- Yêu cầu HS nhắc lại phần ghi nhớ
- GV nhấn mạnh lại kiến thức tìm
hiểu đề và cách làm bài văn tự sự
5 Dặn dò:
- Hướng dẫn tự học:
-Yêu cầu HS:tìm hiểu đề ,lập dàn ý
và viết thành văn 1 đề văn tự sự
+ Chuẩn bị: bài” từ nhiều nghĩa”
+ Trả bài: Lịch sử Hồ Gươm
- Nhắc lại ghi nhớ
- Nghe
- Thực hiện theo yêu cầu GV