Giáo án môn Ngữ văn lớp 6 - Tuần 19 - Trường THCS Mỹ Thọ

Các hoạt động trên lớp: 1 Oån định lớp 1 2 Kieåm tra baøi cuõ: 3 Bài mới: Hoạt động 1: Tìm hiểu nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận Tg Hoạt động Gv Hoạt động Hs Noäi dung 15 I/ Nhu ca[r]

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tuần 19

Bài 18:

Tiết : 73: TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG, SẢN XUẤT

I Mục tiêu cần đạt:

1) Kiến thức:

+ Khái niệm tục ngữ

+ Nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật (kết hợp giai điệu, cách lập luận) của câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

2) Kỹ năng:

Cảm thụ và phân tích cái hay của tục ngữ

3) Thái độ:

Yêu thích và tự hào về VHDG

II Đồ dùng dạy – học:

+ Giáo viên: giáo viên,SGK, SGV

+ Học sinh: chuẩn bị bài, SGK

III Các hoạt động trên lớp:

1) Oån định lớp

2) Kiểm tra bài cũ:

3) Bài mới:

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung

Tg Hoạt động Gv Hoạt động Hs Nội dung

10

Gv đọc trước một lần sau

đó yêu cầu Hs đọc lại

Thế nào là tục ngữ?

Hs đọc bài Là những câu nói dân gian ngắn gọn

Diễn đạt những kinh nghiệm, cách nhìn nhận về thiên nhiên và lao

I/ Tìm hiểu chung 1/ Đọc văn bản

- Về hình thức: Tục ngữ là câu nói dân gian rất ngắn gọn, có kết cấu bền vững, có hình ảnh và nhịp điệu

- Về nội dung: tục ngữ

động sản xuất diễn đạt cách nhìn nhận

của nội dung về thiên nhiên, con người và lao động sản xuất

- Về sử dụng: tục ngữ được sử dụng vào mọi hoạt động của đời sống để nhìn nhận, ứng xử, thực hành và làm cho lời nói thêm sâu sắc và sinh động

Họat động 2: Hướng dẫn tìm hiểu văn bản

Tg Hoạt động Gv Hoạt động Hs Nội dung

30

Cho biết ý nghĩa của

câu tục ngữ

Câu tục ngữ này được

vận dụng trong trường

hợp nào?

Tháng 5 âm lịch đêm ngắn hơn ngày

vận dụng vào việc tính

 toán, sắp xếp công việc và giữ gìn sức khỏe

Kinh nghiệm nhìn sao để dự đoán thời tiết

I/ Tìm hiểu văn bản 1/ Những câu tục ngữ về thiên nhiên

Câu 1:

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối

- Tháng 5 âm lịch đêm ngắn ngày dài, tháng 10 âm lịch đêm dài, ngày ngắn

- Vận dụng kinh nghiệm này vào chuyện tính toán, sắp xếp công việc hoặc giữ gìn sức khỏe

- Biện pháp tu từ: đối xứng Câu 2:

Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa

- Câu tục ngữ này giúp con người có ý thức biết nhìn sao

Ý nghĩa của câu tục

ngữ?

Cho biết ý nghĩa của

câu tục ngữ?

Yù nghĩa của câu tục

ngữ trên?

Yù nghĩa của câu tục

ngữ?

Yù nghĩa của câu tục

ngữ?

Hs: kinh nghiệm dự đoán bão và ý thức chủ động trong việc giữ gìn nhà cửa

 Kinh nghiệm dự đoán lũ lụt để chủ động phòng chống

đất đai quý như vàng



kinh nghiệm khai thác

 tốt điều kiện tự nhiên tạo

ra CSVC

khi làm ruộng người

 nông dân phải thấy được tầm quan trọng của các yếu tố trên

dự đoán thời tiết, sắp xếp công việc

- Biện pháp tu từ: đối xứng Câu 3:

Ráng mỡ gà có nhà thì giữ

- Kinh nghiệm về dự đoán bão sẽ chủ động trong việc giữ gìn nhà cửa, hoa màu

- Biện pháp tu từ: ẩn dụ Câu 4:

Tháng bảy kiến bò chỉ lo lại lụt

- Nạn lũ lụt thường xảy ra ở nước ta vì vậy nội dung có ý thức dự đoán lũ lụt từ rất nhiều hiện tượng tự nhiên để chủ động phòng chống

- Biện pháp tu từ: ẩn dụ

2/ Những câu tục ngữ về lao động sản xuất:

Câu 5:

Tấc đất tấc vàng

- Đất quý như vàng

- Biện pháp tu từ: so sánh Câu 6:

Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền

- Câu tục ngữ giúp con người trong việc khai thác tốt điều kiện, hoàn cảnh tự nhiên để tạo ra của cải vật chất

Câu 7:

Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống

Đây là tầm quan trọng của

Yù nghĩa của câu tục

ngữ?

 Khẳng định tầm quan trọng của thời vụ đối với trồng trọt

từng yếu tố khi làm ruộng nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất

Câu 8:

Nhất thì nhì thục Khẳng định tầm quan trọng của thời vụ, của đất đai đã được khai phá, chăm bón đối với nghề trồng trọt

Ghi nhớ SGK

4/ Củng cố (2’)

- Ý nghĩa các câu tục ngữ về thiên nhiên?

- Yù nghĩa các câu tục ngữ về lao động sản xuất?

5/ Dặn dò: (1’)

- Về nhà học bài

- Chuẩn bị bài: “Chương trình địa phương”

Rút kinh nghiệm tiết dạy:

- -

-

-

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tuần

Tiết : 74: CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG

(VĂN – TẬP LÀM VĂN)

I Mục tiêu cần đạt:

1) Kiến thức:

+ Biết cách sử dụng, sưu tầm ca dao, tục ngữ theo chủ đề

+ Bước đầu biết cách chọn lọc, sắp xếp, tìm hiểu ý nghĩa của chúng

2) Kỹ năng:

Sưu tầm, nhận biết

3) Thái độ:

Lòng tự hào về địa phương

II Đồ dùng dạy – học:

+ Giáo viên: giáo án, SGK, SGV

+ Học sinh: chuẩn bị bài mới

III Các hoạt động trên lớp:

1) Oån định lớp (1’)

2) Kiểm tra bài cũ:

3) Bài mới:

Hoạt động 1: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:

Tg Hoạt động Gv Hoạt động Hs Nội dung

10

Mỗi tổ sưu tầm từ 10 – 15

câu ca dao, tục ngữ, dân

ca ở địa phương mình?

+ Tìm người địa phương + Chép lại từ sách báo ở địa phương

+ Tìm các sách ca dao,

I/ Chuẩn bị ở nhà

+ Nguồn sưu tầm?

tục ngữ viết về địa phương

 Hỏi ông bà, cha mẹ, những người lớn tuổi ở địa phương

Tìm trong sách báo

Hoạt động 2: Hướng dẫn thực hành

Tg Hoạt động Gv Hoạt động Hs Nội dung

30

Gv yêu cầu Hs từng tổ

đọc sự chuẩn bị của mình

 Nuôi ong tay áo, nuôi khỉ dòm nhà

Ngồi mát ăn bát vàng Aên cháo đá bát

Đờn gãi tai trâu Nước đổ đầu vịt Khách đến nhà không gà thì vịt

Chén sành không đụng chén kiểu

“Gió đưa bụi chuối sau hè Anh mê vợ bé bỏ bè con thơ

Con thơ ay ẳm tay bồng Tay bưng, tay bợ, tay cà muối tiêu”

“Ví dầu cậu giận mợ hờn

Đi theo cùng cậu kéo đờn mợ nghe”

“Chiếc tàu Nam Giang đậu ngang Cồn Cát

Chiếc xuồng câu tôm đậu sát mé Ngang

II/ Thực hành:

Gv: yêu cầu Hs nhận xét,

bổ sung

Thấy em còn chút mẹ già Muốn vô hoạn dưỡng biết mà được chăng”

“Con cò nó mổ con lươn Bớ chị ghe lường muốn tía tôi không?

Tía tôi lịch sự quá chừng Cái lưng mốc thít, cái đầu chôm bôm”

Hs: bổ sung

Rút kinh nghiệm tiết dạy:

- -

-

-

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tuần

Tiết : 75, 76: TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN

NGHỊ LUẬN

I Mục tiêu cần đạt:

1) Kiến thức:

+ Nhu cầu nghị luận

+ Văn bản nghị luận là gì? Tác dụng của văn bản nghị luận trong đời sống

2) Kỹ năng:

Nhận diện được đặc điểm chung về văn nghị luận

3) Thái độ:

Sử dụng có hiệu quả văn nghị luận trong đời sống

II Đồ dùng dạy – học:

+ Giáo viên: giáo án, SGK, SGV

+ Học sinh: chuẩn bị bài mới, SGK

III Các hoạt động trên lớp:

1) Oån định lớp (1)

2) Kiểm tra bài cũ:

3) Bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận

Tg Hoạt động Gv Hoạt động Hs Nội dung

15

Gv: yêu cầu Hs đọc bài

+ Trong đời sống, em có

thường gặp các vấn đề và

câu hỏi kiểu dưới đây

không?

Hs đọc bài

- Vì sao em đi học? Em học để làm gì?

- Vì sao con người cần phải có bạn bè?

Trong đời sống, em



thường gặp các vấn đề và câu hỏi như vậy?

I/ Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận

1/ Nhu cầu nghị luận

+ Hãy nêu thêm các câu

hỏi về các vấn đề tương

tự?

+ Khi gặp những vấn đề

như thế, các em có thể trả

lời bằng các kiểu văn bản

tự sự, miêu tả, biểu cảm?

+ Để trả lời những câu hỏi

đó, hằng ngày trên báo

chí, đài phát thanh em

thường gặp những kiểu

văn bản nào?

Gv: yêu cầu Hs đọc bài

+ Cho biết bài viết hướng

tới ai?

+ Mục đích của bài viết

này là gì?

+ Để thực hiện mục đích

ấy, bài viết đã đưa ra

những ý kiến nào?

+ Để bài viết có sức

thuyết phục, tác giả đã

đưa ra những dẫn chứng

và lí lẽ nào?

- Vì sao phải lao động?

- Vì sao nên tập thể dục?

Không Vì những câu

 hỏi ấy đòi hỏi phải trình bày ý kiến của mình

ý kiến nêu ra trong

 cuộc họp, các bài xã luận, bình luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí

Hs đọc bài Hs: Quốc dân Việt Nam

Hs: kêu gọi nhân dân hãy cùng nhau chống nạn thất học

Những ý kiến (luận điểm) Khi Pháp cai trị nước ta, chúng thực hiện chính sách ngu dân

Ngày nay, chúng ta giành được độc lập nên ta phải nâng cao dân trí

Pháp cai trị thực hiện

 chính sách ngu dân

- Hạn chế mở trường học

- Dân không biết chữ  dễ lừa dối và bóc lột

- 95% số người bị thất học, hầu hết người Việt Nam đều mù chữ nên không tiến bộ được

+ Công việc chống mù

chữ có thực hiện được

không?

+ Tác giả có thể thực hiện

được mục đích của mình

bằng văn kể chuyện,

miêu tả không?

Vậy văn nghị luận là



gì?

Ngày nay, chúng ta giành được độc lập

- Nâng cao dân trí là việc làm cần thiết

- Muốn hiểu biết quyền lợi, bổn phận xây dựng đất nước thì phải biết chữ

- Chỉ ra cách thức học tập phù hợp và động viên mọi người tham gia (đặc biệt là phụ nữ)

Công việc này thực

 hiện được mong các anh chị em thanh niên sốt sắng giúp sức

Không thể sử dụng

 văn kể chuyện, miêu tả, biểu cảm vì như thế sẽ không thuyết phục được người dân làm theo

SGK

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập

Tg Hoạt động Gv Hoạt động Hs Nội dung

40

Gv: yêu cầu Hs đọc

+ Đây có phải là văn nghị

luận không? Vì sao?

+ Tác giả đã đề xuất ý

kiến gì?

Hs đọc bài a) Đây là văn nghị luận vì nó đã giải quyết 1 vấn đề có ý nghĩa của xã hội b) Tác giả đã đề xuất ý:

tạo được thói quen tốt là rất khó Nhưng nhiễm thói xấu thì dễ Cho nên mỗi người, mỗi gia đình

II/ Luyện tập Bài 1

+ Để thuyết phục người

đọc, tác giả đã đưa ra

những dẫn chứng và lí lẽ

nào?

+ Bài bày có giải thích

được những vấn đề trong

thực tế không? Vì sao?

Gv: yêu cầu Hs đọc

+ Chia bố cục của bài văn

trên?

hãy tự xem lại mình để tạo ra nếp sống đẹp, văn minh cho xã hội

Thói quen tốt: luôn

 dậy sớm, luôn đúng hẹn, giữ lời hứa, luôn đọc sách

… Thói quen xấu:

 + Hút thuốc lá, hay cáu giận, mất trật tự khó  bỏ, khó sửa

+ Hút thuốc lá gạt tàn bừa bãi

+ Vứt rác bừa bãi

+ Aên chuối xong vứt vỏ

ra đường + Vứt rác xuống sông + Vứt cốc vỡ, chai vỡ ra đường

đây là vấn đề có thật

 trong thực tế Em tán thành ý kiến ấy vì:

+ Thực tế chúng ta có mắc những lỗi ấy

+ Phải khắc phục

Hs đọc bài Chia 3 đoạn Đoạn 1: từ đầu … thói quen tốt thói quen tốt  và thói quen xấu

Đoạn 2: tiếp theo … nguy hiểm  các thói quen xấu và tác hại của nó Đoạn 3: còn lại  kiến nghị, đề xuất

Bài 2:

Gv: yêu cầu Hs đọc bài

+ Cho biết bài văn sau là

văn nghị luận hay tự sự?

Gv: yêu cầu Hs sưu tầm 2

đoạn văn nghị luận

Hs đọc Là văn bản tự sự

Bài 4

Bài 3:

Về nhà làm

4/ Củng cố (3’)

- Nhu cầu nghị luận trong đời sống?

- Văn bản nghị luận là gì?

5/ Dặn dò: (2’)

- Về nhà học bài?

- Chuẩn bị bài: “Tục ngữ về con người và xã hội”

Rút kinh nghiệm tiết dạy:

- -

-

-