Giáo án môn Vật lí Khối 8 - Chương trình cả năm - Năm học 2006-2007

+Cường độ P=N =5N + Phương thẳng đứng +P chiều từ trên xuớng N chiều từ dưới lên - hs dự đốn : Vận tốc thay đổi ; vận tốc khơng thay đổi C2;PA=PB2 lực này cần bằng C4:Không còn chịu[r]

I/ Mục tiêu :

1) Kiến thức :

 Học sinh biết phân biệt một vật chuyển động hay đứng yên,

 Hiểu được chuyển độngcủa một vật có tính tương đối, nhận biết được một chuyển động thẳng hay chuyển động cong

 Nêu được ví dụ về chuyển động tương đối

2) Kỹ năng :

 Có kỹ năng quan sát thực tế và phân tích hiện tượng,

 Biết chọn vật làm mốc để xác định được một vật khác chuyển động hay đứng yên

3)Thái độ : Phát huy tính tích cực trong học tập

II/ Chuẩn bị : Giáo viên có một quả bóng bàn, một viên đá nhỏ buộc dây, đồng

hồ có kim giây

III/ Tổ chức hoạt động của học sinh :

1) Đặt vấn đề : ( 3 phút)

GV : Buổi sáng mặt trời mọc hướng nào? Buổi chiều mặt trời lặn hướng nào?

GV : Như vậy có phải mặt trời chuyển động từ hướng đông sang hướng tây không? Sau đây ta sẽ nghiên cứu một hiện tượng gọi là chuyển động cơ học

Hoạt động 1 : Tìm hiểu cách nhận biết

một vật chuyển động hay đứng yên ( 10

phút)

Cả lớp nhận xét và trả lời cá nhân

HS Thảo luận nhóm và đại diện từng

nhóm trả lời

HS Làm việc cả lớp Một số học sinh

nêu ra ví dụ mình tìm được

Hoạt động 2 : Tìm hiểu tính tương đối

của chuyển động và đứng yên ( 15

phút)

- Cho học sinh làm C1

- Giới thiệu cho học sinh trong vật lý người ta dùng một vật làm mốc để nhận biết một vật chuyển động hay đứng yên Khi vị trí của vật so với vật mốc thay đổi theo thời gian thì vật chuyển động so với vật mốc

- Cho học sinh làm lệnh C2

- Cho học sinh làm lệnh C3

HS trả lời cá nhân.

HS trả lời cá nhân

HS thảo luận nhóm và trả lời

(1) đối với vật này, (2) đứng yên

HS trả lời cá nhân

- Cho học sinh xem hình 1.2 trang 5SGK

- Cho học sinh làm lệnh C4

- Cho học sinh làm lệnh C5

- Cho học sinh làm lệnh C6

- Cho học sinh làm lệnh C7

- Từ những câu trả lời trên ta thấy một vật có thể chuyển động hay đứng yên tuỳ thuộc vào vật chọn làm mốc Ta nói : Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối

HS thảo luận nhóm và trả lời

Hoạt động 3 : Nhận biết một số chuyển

động

thường gặp ( 7 phút)

HS : Trả lời cá nhân

Hoạt động 4 : Vận dụng, củng cố( 7

phút)

HS trả lời cá nhân

HS thảo luận nhóm và trả lời

- Cho học sinh làm lệnh C8

- Giới thiệu cho học sinh quỹ đạo của một vật chuyển động có thể thẳng hoặc cong nên

người ta phân biệt chuyển động thẳng và chuyển động cong Thả quả bóng bàn rơi thẳng đứng, cho học sinh quan sát chuyển động của đầu kim đồng hồ

- Cho học sinh quan sát hình 1.3 trang

6 SGK

- Cho hoc sinh làm lệnh C9

- Cho học sinh làm lệnh C10 Gợi ý : Hình vẽ gồm có 4 vật là : xe tải, người tài xế, người đứng dưới đất, cột đèn

- Cho học sinh làm lệnh C11.

- GV làm thí nghiệm quay tròn viên đá nhỏ buộc dây để chứng minh cho lệnh

C11 không đúng

2) Dặn dò (3 phút)

- Học kỹ phần ghi nhớ trang 7 SGK

- Làm bài tập 1.1 đến 1.6 trang 3, 4 SBT

- Đọc mục " Có thể em chưa biết"

- Tìm hiểu bài 2 : Vận tốc trang 8 SGK

PHẦN GHI BẢNG

I/ Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên? C1, C2, C3

II/ Tính tương đối của chuyển động và đứng yên C4, C5

C6 : (1) đối với vật này, (2) đứng yên

C7, C8

III/ Một số chuyển động thường gặp : C9

IV/ Vận dụng : C10 , C11

V/ Ghi nhớ : trang 7 SGK

PHẦN RÚT KINH NGHIỆM

Ngµy so¹n: 04 th¸ng 9 n¨m 2008 Ngµy d¹y: 06 th¸ng 9 n¨m 2008

TiÕt 2:

VËn tèc

I - Mơc tiªu:

1) Kiến Thức

Học sinh hiểu ý nghĩa vật lý của vận tốc là quãng đường đi được trong một giây,

Biết công thức tính vận tốc v = s/t và biết các đơn vị vận tốc hợp pháp là mét trên giây, kilômét trên giờ

2) Kỹ năng :

Học sinh vận dụng được công thức tính vận tốc để làm một số bài tập đơn giản tính quãng đường hoặc thời gian trong chuyển động,

Biết đổi từ đơn vị vận tốc này sang đơn vị vận tốc khác

3) Thái độ :

Học sinh có tinh thần làm việc hợp tác, trung thực, tính cẩn thận, chính xác, có ý thức chấp hành tốt luật lệ giao thông

II/ Chuẩn bị : Giáo viên phóng lớn bảng 2.2 và hình 2.2.

III/ Toơ chöùc hoát ñoông cụa hóc sinh :

1) Kieơm tra baøi cuõ (7 phuùt)

GV ñaịt caùc cađu hoûi sau :

1) Chuyeơn ñoông cô hóc laø gì? (3ñ)

2) Tái sao lái noùi chuyeơn ñoông hay ñöùng yeđn coù tính töông ñoâi? (4ñ)

3) Haõy neđu moôt ví dú chöùng minh nhaôn xeùt tređn.(3ñ)

4) Tređn moôt chieâc xe löûa ñang cháy coù moôt em beù thạ quạ boùng rôi tređn saøn toa

xe Haõy cho bieât

- Xe löûa chuyeơn ñoông so vôùi vaôt naøo?

- Em beù chuyeơn ñoông so vôùi vaôt naøo, ñöùng yeđn so vôùi vaôt naøo?

- Quạ boùng chuyeơn ñoông so vôùi vaôt naøo, ñöùng yeđn so vôùi vaôt naøo? (3ñ)

5) Caùc dáng chuyeơn ñoông thöôøng gaịp laø nhöõng dáng naøo? (3ñ)

6) Moôt vieđn ñaù nhoû ñöôïc neùm ñi Haõy cho bieât neùm caùch naøo thì khi rôi xuoâng hoøn ñaù coù chuyeơn ñoông thaúng, chuyeơn ñoông cong? (4ñ)

2 ) Ñaịt vaân ñeă : ( 3 phuùt)

GV : Moôt vaôn ñoông vieđn ñieăn kinh cháy boô moôt quaõng ñöôøng 800m maât thôøi gian

2 phuùt vaø moôt hóc sinh ñi xe ñáp töø nhaø caùch tröôøng 5km maât thôøi gian 0,2 giôø Hoûi ngöôøi naøo ñi nhanh hôn?

Ñeơ coù theơ trạ lôøi chính xaùc cađu hoûi naøy hođm nay ta cuøng tìm hieơu baøi vaôn toâc

Hoát ñoông 2 (25 phuùt )Tìm hieơu vaôn toâc

-Höôùng daên hóc vaøo vaân ñeă so saùnh

söï nhanh , chaôm cụa chuyeơn ñoông

cụa caùc bán trong nhoùm , caín cöù

vaøo keât quạ cuoôc cháy 60m

- Töø kinh nghieôm haøng ngaøy caùc

em xeẫp thöù töï chuyeơn ñoông nhanh ,

chaôm cụa caùc bán nhôø soâ ño quaõng

ñöôøng cụa caùc bán cháy ñöôïc trong

moôt ñôn vò thôøi gian

- Yeđu caău hs trạ lôøi C1,C2, C3 Ñeơ

ruùt ra khaùi nieôm veă vaôn toâc chuyeơn

ñoông

+Quaõng ñöôøng cháy ñöôïc trong

moôt giađy gói laø vaôn toâc

+Ñoô lôùn cụa vaôn toùc cho bieât nhanh

hay chaôm cụa chuyeơn ñoông vaø ñöôïc

tính baỉng ñoô daøi quaõng ñöôøng ñi

ñöôïc trong moôt ñôn vò thôøi gian

- Thođng baùo cođng thöùc vaø ñôn vò

tính vaôn toâc

- Laøm vieôc theo nhoùm : Ñóc bạng keât quạ , phađn tích , so saùnh möùc ñoô nhanh , chaôm cụa chuyeơn ñoông

Trạ lôøi C1, C2, C3 vaø ruùt ra nhaôn xeùt C1:Cuøng moôt thôøi gian chuyeơn ñoông hs naøo maât ít thôøi gian hôn thì chuyeơn ñoông nhanh hôn

C2:So saùnh ñoô daøi quaõng ñöôøng maø hs cháy ñöôïc trong moôt ñôn vò thôøi gian ñeơ hình dung ñöôïc söï nhanh , chaôm

Hó vaø teđn hóc sinh Xeâp háng Quaõng ñöôøng cháy ñöôïc trong moôt giađy

C3: (1) nhanh ;(2)chaôm ;(3)quaõng ñöôøng ñi ñöôïc ;(4)ñôn vò

- Giới thiệu tốc kế qua tốc kế thật

Khi ô tô hoặc xe máy chuyển động

, kim tốc kế cho biết vận tốc

chuyển động

-Nắm vững công thức và đơn vị vận tốc C4: Đơn vị của vận tốc là : m/phút ,km/h,km/s,cm/s

Hoạt động 3 (15 phút ) Vận dụng

- Hướng dẫn hs trả lời C5 , C6 , C7 ,

C8

- Tóm tắt kiến thức bài giảng và

cho các em làm bài ở nhà

Chú ý C6: Chỉ so sánh vận tốc khi

quy về cùng loại đơn vị vận tốc do

đó 54>15 không có nghĩa là vận

tốc khác nhau

3) Dặn dò : ( 2 phút)

- Học kỹ phần ghi nhớ trang 10

SGK

- Làm bài tập 2.3 đến 2.5 trang 5

SBT

- Đọc mục "Có thể em chưa biết"

- Tìm hiểu bài 3 : Chuyển động

đều, không đều

Làm việc cá nhân theo hướng dẫn của GV C5:Mỗi giời ôtô đi được 36km , mỗi gời xe đạp

đi được 10,8km mỗi giây tàu hoả đi được 10m

Ô tô có Người đi xe đạp có Tàu hoả có v=10m/s

Oâ tô tàu hoả chuyển động nhanh như nhau , xe đạp chuyển động chậm hơn

C6: Vận tốc của tàu

đến nới làm việc:

PHẦN GHI BẢNG

I Vận tốc là gì ?

C1:Cùng một thời gian chuyển động hs

nào mất ít thời gian hơn thì chuyển động

nhanh hơn

C2:

Họ và

tên học

sinh

Xếp hạng chạy được trong Quãng đường

một giây

C3: (1) nhanh ;(2)chậm ;(3)quãng đường

đi được ;(4)đơn vị

III Đơn vị vận tốc

C4: Đơn vị của vận tốc là : m/phút ,km/h,km/s,cm/s

IV Vận dụng

C5:Mỗi giờ ôtô đi được 36km , xe đạp đi được 10,8km mỗi giây tàu hoả

đi được 10m

Ô tô có Người đi xe đạp có Tàu hoả có v=10m/s

Oâ tô tàu hoả chuyển động nhanh như nhau , xe đạp chuyển động chậm hơn

C6: Vận tốc của tàu :

36000

3600

10800

3 3600

s

40

2 12 8

3

s v t   km

1

2

km

1

2

s v t   km

36000

3600

10800

3 3600

s

II Công thức tính công :

Trong đó v là vận tốc

,

s là quãng đường ,t là

thời gian

đi được :

cách từ nhà đến nới làm việc:

Rút kinh nghiệm

TiÕt 3 Ngµy so¹n 22/9/2008 Tªn bµi d¹y: Ngµy gi¶ng 23/9/2008

s v t



40

2 12 8

3

s v t   km

1

2

km

1

2

s v t   km

Đ3 Chuyển động đều – Chuyển động không đều

I mục tiêu :

1) Kieỏn thửực :

 Hoùc sinh phaựt bieồu ủửụùc ủũnh nghúa chuyeồn ủoọng ủeàu vaứ chuyeồn ủoọng

khoõng ủeàu hieồu ủửụùc vaọn toỏc trung bỡnh cuỷa moọt vaọt vaứ caựch tớnh vaọn toỏc

trung bỡnh

2) Kyừ Naờng :

 Hoùc sinh vaọn duùng vaứo thửùc teỏ, nhaọn bieỏt ủửụùc vaọt naứo chuyeồn ủoọng ủeàu,

vaọt naứo chuyeồn ủoọng khoõng ủeàu

 Sửỷ duùng coõng thửực tớnh vaọn toỏc cuỷa chuyeồn ủoọng khoõng ủeàu thaứnh thaùo,

khoõng nhaàm laón

 Naõng cao kyừ naờng laứm thớ nghieọm : thaứnh thaùo, chớnh xaực

3)Thaựi ủoọ : Phaựt huy tinh thaàn laứm vieọc hụùp taực trong nhoựm, tớnh caồn thaọn, trung

thửùc

II CHUẩn bị : Moói nhoựm hoùc sinh coự moọt boọ maựng nghieõng vaứ baựnh laờn.

III Tiến trình dạy học :

Hoaùt ủoọng 1(7 phuựt ) Kieồm tra baứi cuừ

GV : ẹaởt caực caõu hoỷi sau :

1) Haừy vieỏt coõng thửực tớnh vaọn toỏc vaứ giaỷi thớch caực kyự hieọu (3ủ)

2) Vaọn toỏc cuỷa moọt xe oõtoõ laứ 50km/h, soỏ naứy coự yự nghúa gỡ? (3ủ)

3) Tớnh vaọn toỏc cuỷa moọt xe gaộn maựy ủi quaừng ủửụứng 150km trong thụứi gian 2 giụứ

30 phuựt (4ủ)

– Gớụựi thieọu baứi mụựi

2) ẹaởt vaỏn ủeà ( 3 phuựt)

-Noựi oõtoõ chuyeồn ủoọng tửứ Túnh Gia ủi Haứ Noọi vụựi vaọn toỏc laứ 45km/h vaọy coự phaỷi oõtoõ chuyeồn ủoọng ủeàu hay khoõng?

- ẹeồ hieồu ủửụùc nhửừng noọi dung vửứa neõu hoõm nay chuựng ta nghieõn cửựu baứi chuyeồn

ủoọng ủeàu – chuyeồn ủoọng khoõng ủeàu

ẹeồ coự theồ traỷ lụứi chớnh xaực caõu hoỷi naứy, ta cuứng tỡm hieồu baứi hoùc hoõm nay

Hoaùt ủoọng 2 ( 15 phuựt ) Tỡm hieồu veà chuyeồn ủoọng ủeàu vaứ chuyeồn ủoọng khoõng ủeàu

I-ẹũnh nghúa

- y/c hs ủoùc thoõng tin SGK (ẹũnh nghúa 2

daùng chuyeồn ủoọng)

-y/c hs ủoùc C1 ( baỷng 3.1 )

- Treõn quaừng ủửụứng naứo cuừa truùc baựnh xe

laứ chuyeồn ủoọng ủeàu , chuyeồn ủoọng khoõng

ủeàu ?

- y/c hs laứm vieọc caự nhaõn traỷ lụứi ủoùc vaứ

- ẹoùc ủũnh nghúa SGK -Hoaùt ủoọng nhoựm traỷ lụứi C1 C1:

- Treõn quaừng ủửụứng AD truùc cuỷa baựnh xe laứ chuyeồn ủoọng khoõng ủeàu

- Treõn quaừng ủửụứng DE truùc cuỷa baựnh xe laứ chuyeồn ủoọng ủeàu

C2:

trả lời C2

Thông báo : khi vật chuyển động đều thì

ta dẽ dàng tính được độ lớn của vận tốc

v=s/t vậy đối với chuyển động không đều

muốn tính vận tốc thì ta làm như thế nào

?

- Chuyển động đều :(a)

- Chuyển động không đều : (b,c,d )

Hoạt động 3 (15 phút ) Vận tốc trung bình của chuyển động không đều

- Thông báo : Trên các quãng đường AB,

BC, CD trục của bánh xe lăn được bao

nhiêu m thì ta nói vận tốc trung bình của

trục bánh xe trên quãng đường đó là bao

nhiêu m trên giây

- Căn cứ vào bảng 3.1 y/c hs trả lời C3

- Vận tốc tb được tính bằng đại lượng nào

?Nếu gọi Vtb là vận tốc trung bình , s là

quãng đường đi được , t là thời gian đi hết

quãng đường thì vtb =?

C3:

* Trên đoạn AB:v=0,017m/s

* Trên đoạn BC:v=0.05m/s

* Trên đoạn CD:v=0.08m/s

=> Trục bánh xe chuyển động nhanh lên :

vtb: vận tốc trung bình s: là quãng đường đi được

t : là thời gian đi hết quãng đường Hoạt động 4 (10 phút ) Vận dụng

- y/c hs làm việc cá nhân trả lời C4

-y/c hs làm việc cá nhân hoàn thành C5

- Hướng dẫn tóm tắt và giải

+ đề bài cho biết đại lượng nào ? đại

lượng nào cần tìm

+ muốn tìm đại lượng đó ta áp dụng công

thức nào ?

-Tương tự y/c hs làm bài C6

- tương tự y/c hs làm bài C7

4) Dặn dò (3 phút)

- Học phần ghi nhớ trang 13 SGK

- Làm bài tập 3.1, 3.2, 3.6 trang 6, 7 SBT

- Đọc mục " Có thể em chưa biết"

- Tìm hiểu bài 4 : Biểu diễn lực Ôn tập

lại khái niệm lực, lực có thể gây ra các

tác dụng nào, phương và chiều của lực, độ

lớn của lực, đơn vị

C4: * là chuyển động không đều Vì có lúc ô tô chuyển động chậm , có lúc chuyển động nhanh

*Ta hiểu trung bình một giờ ôtô chuyển động 50km ( là vận tốc trung bình ) C5

Cho biết

s1=120

m

s2=60 m

t1=30s

t2=24 s

-vtb1=?

vtb2=?

vtb =?

Bài giải Vận tốc khi xuống dốc :v1=s1t1=120m:30s =4m/s:

Vận tốc trên quãng đươnøg nằm ngang :

v2=s2:t2=60m:24s= 2,5 m/s

Vận tốc t b trên cả hai quãng đường :

tb12=(s1+s2):(t1+t2) =(120m+60m):(30 s+25s) =3,3 m/s

C6 Cho biết t= 5h v=30km/h

s=?

Bài giải Quãng đường đoàn tàu đi được:

s=v.t =30km/h.5h =150km

tb

s v t



-Y/c hs ủoùc vaứ ghi phaàn ghi nhụự vaứo vụỷ

- Choỏt laùi trong chuyeồn ủoọng khoõng ủeàu

vaọn toỏc trung bỡnh khaực trung bỡnh caực

vaọn toỏc

- Thu thaọp thoõng tin GV thoõng baựo

IV Hướng dẫn:

- Học thuộc phần ghi nhớ, đọc phần có thể em chưa biết, làm bài tập SBT

V RUÙT KINH NGHIEÄM:

…

Tiết 4 Ngày soạn 22/9/2008 Tên bài dạy: Ngày giảng 30/9/2008 Đ4 Biểu diễn lực I mục tiêu : Kieỏn thửực :

 Hoùc sinh bieỏt ủửụùc khaựi nieọm lửùc laứ moọt ủaùi lửụùng vectụ, bieỏt caựch bieồu dieón vectụ lửùc baống moọt muừi teõn, caựch kyự hieọu vectụ lửùc laứ F, cửụứng ủoọ lửùc kyự hieọu laứ F Kyừ naờng :  Vaọn duùng thaứnh thaùo caựch bieồu dieón lửùc vaứ moõ taỷ moọt lửùc ủaừ ủửụùc bieồu dieón baống lụứi Thaựi ủoọ : Coự tớnh caồn thaọn, chớnh xaực II Chuẩn bị : GV: ẹeà baứi kieồm tra 15 phuựt Moọt quaỷ naởng, moọt lửùc keỏ HS: Giaỏy kieồm tra 15’ III Tiến trình dạy học : 1) Kieồm tra baứi cuừ : Kieồm tra 15 phuựt hoùc sinh laứm baứi treõn giaỏy. A - Choùn vaứ khoanh troứn caực caõu traỷ lụứi ủuựng (2ủ) 1/ Vaọn toỏc 15m/s tửụng ửựng vụựi bao nhieõu km/h a/ 36km/h b/ 48km/h c/ 54km/h d/ 60km/h 2/ Moọt ủoaứn taứu chuyeồn ủoọng vụựi vaọn toỏc trung bỡnh laứ 36Km/giụứ Quaừng ủửụứng ủi ủửụùc sau 6 giụứ laứ a/ 6km b/ 216m c/ 60km d/ 216km B Tửù luaọn 1.ẹũnh nghúa chuyeồn ủoọng ủeàu, chuyeồn khoõng ủeàu, vieỏt coõng thửực vũ tớnh vaọn toỏc trung bỡnh vaứ giaỷi thớch coõng thửực.(4 ủieồm) 1 2 1 2

1 2

tb

n

v

n

  

Bài toán (4đ)

1/ Một người đi xe đạp từ địa điểm A đến địa điểm B cách nhau 180km Trong nửa đoạn đường đầu , người ấy chuyển động với vận tốc 45km/h, nửa đoạn đường còn lại chuyển động với vận tốc 30km/h.Tính vận tốc trung bình của người

đi xe đạp trên cả đoạn đường AB (2đ)

2) Đặt vấn đề ( 5 phút)

Giáo viên gọi một học sinh lên dùng lực kế kéo quả nặng di chuyển trên mặt bàn và đọc độ lớn của lực kéo

- Làm thế nào để biểu diễn lực kéo quả nặng này trên giấy? Hôm nay ta tìm hiểu bài Biểu diễn lực

Hoạt động 1 : Ôn lại khái niệm lực (5

phút)

HS : Trả lời cá nhân

HS : Trả lời cá nhân

Hình 4.1 : Nam châm tác dụng lực

hút làm xe lăn thay đổi chuyển động

Hình 4.2 : Quả bóng và vợt tác dụng

lực lẫn nhau và cả hai đều bị biến

dạng

Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách biểu

diễn lực (15 phút)

HS : Thảo luận nhóm và trả lời

Hoạt động 5 : Vận dụng (8 phút)

HS làm việc cá nhân và lên trình bày

- Đặt câu hỏi : Ở lớp 6 ta đã biết lực có thể gây ra những tác dụng nào?

- Cho học sinh làm câu C1

- Đặt câu hỏi : Một lực gồm có những yếu tố nào? (đã học ở lớp 6)

- Giới thiệu cho học sinh lực là một đại lượng vectơ

- Giới thiệu cho học sinh cách biểu diễn một vectơ lực bằng một mũi tên có các bộ phận biểu diễn các yếu tố tương ứng của lực, gồm có:

- Gốc mũi tên là điểm đặt,

- Phương và chiều của mũi tên là phương và chiều của lực,

- Độ dài của mũi tên biểu diễn cường độ của lực theo một tỉ xích cho trước

- Giới thiệu cho học sinh ký hiệu vectơ lực là F, còn ký hiệu cường độ của lực là F

- Giới thiệu cho học sinh ví dụ hình 4.3 để minh hoạ cho phần cung cấp thông tin

ở trên

- Cho học sinh làm lệnh C2