Muïc tieâu : - Hiểu được tình bạn đậm đà thắm thiết của tác giả Nguyễn Khuyến qua một bài thơ Nôm Đường luật thất ngôn bát cú.. - Biết phân tích một bài thơ Nôm Đường luật.[r]
Trang 1Tuần : 8 Ngày soạn:
BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ.
I Mục tiêu :
- Hiểu được tình bạn đậm đà thắm thiết của tác giả Nguyễn Khuyến qua một bài thơ Nơm Đường luật thất ngơn bát cú.
- Biết phân tích một bài thơ Nơm Đường luật.
II kiến thức chuẩn:
1/ Kiến thức :
- Sơ giản về tác giả Nguyễn Khuyến.
- Sự sáng tạo trong vận dụng thể thơ Đường luật, cách nĩi hàm ẩn sâu sắc, thâm thúy của Nguyễn khuyến trong bài thơ.
2/ Kĩ năng:
- Nhận biết được thể loại của VB.
- Đọc- hiểu văn bản thơ Nơm Đường luật thất ngơn bát cú.
- Phân tích một bài thơ Nơm đường luật
III Hướng dẫn thực hiện
Kiểm diện, trật tự
(?) Đọc thuộc lòng bài thơ:
Qua Đèo Ngang và cho biết vài
nét về tác giả?
(?) Cảnh tượng Đèo Ngang qua
sự miêu tả của tác giả ntn?
(?) Tâm trạng của bà Huyện
Thanh Quan khi qua Đèo
Ngang được thể hiện ra sao?
* Sống ở đời ai mà không có
bạn bè thân thích Có bạn cuộc
sống sẽ có ý nghĩa và tốt đẹp
biết bao nhiêu và nhất là khi
người bạn ấy sẽ là những người
ý hợp tâm đầu với mình Điều
đó ta sẽ thấy qua bài thơ: Bạn
đến chơi nhà của Nguyễn
Khuyến
(?) Hãy cho biết vài nét về tác
giả Nguyễn Khuyến? ( Tại sao
người ta thường gọi ông là tam
nguyên Yên Đổ?)
(?) Bài thơ thuộc thể thơ gì?
Nhịp điệu các câu thơ ntn?
* Lớp trưởng báo cáo
* Hai học sinh trả bài
-Nghe và ghi tựa bài vào tập
Cá nhân: Dựa vào chú thích sgk
- Nhịp: 4/3, 2/2/3
Câu 6: 4/1/2
-Giọng: Chậm rãi, ung dung, hóm hỉnh như thấp thoáng 1 nụ
HĐ1: Khởi động:
* Ổn định :
* Kiểm tra :
* Giới thiệu bài:
HĐ 2 :Tìm hiểu chung:
1) Tác giả: SGK.
2) Thể thơ:
-Thất ngôn bát cú
-Vần: 1,2,4,6,8
Trang 2Giọng điệu tình cảm trong bài
là gì? Đọc và ngắt nhịp ntn?
Vần của bài thơ?
(?) Giải thích từ: nước cả,
khôn, rốn ?
(?) Bài thơ : Bạn đến chơi nhà
nói về chuyện gì?
(?) Bố cục bài thơ được tác giả
sáng tạo linh hoạt ntn?
(?) Đọc lại câu 1 (vui, hồ hởi),
em có nhận xét gì về lối nói
của tác giả ở câu 1?
(?) Qua lời chào, em biết được
điều gì về quan hệ của Nguyễn
Khuyến với bạn mình? ( Họ
gặp nhau có thường xuyên
không, xưng hô có gì đáng chú
ý, họ gặp nhau ở đâu?)
-Đọc từ câu 2 đến câu 7
(?) Theo cách giới thiệu ở câu
1, thì đúng ra Nguyễn Khuyến
phải tiếp đãi ra sao khi bạn đến
nhà
chơi?
(?) Thế nhưng ở đây Nguyễn
Khuyến đãi bạn ra sao? Hoàn
cảnh của Nguyễn Khuyến khi
bạn đến chơi là ntn?
(?) Vì sao sau lời chào Nguyễn
Khuyến lại nhắc ngay đến chợ
xa Điều đó cho ta hiểu hiểu gì
về tình cảm của Nguyễn
Khuyến đối với bạn ?
(?) Nguyễn Khuyến trình bày
hoàn
cảnh của mình như vậy có phải
ông định kể khó than nghèo với
bạn không?
(?) Vậy ở đây Nguyễn Khuyến
cười
-HS đọc bài thơ
- Bạn đến chơi mà Nguyễn Khuyến không có gì đãi bạn chỉ có 1 tình bạn đẹp
-Đọc câu 1
- Họ ít gặp nhau
- Xưng hô: tôn xưng, thân mật
- Gặp ở nhà( không ở dinh) Quý nhau lắm
-Đọc, trả lời cá nhân:
- Đàng hoàng, ân cần, chu đáo
- Không có gì: Trẻ, cá gà, bầu, mướp, cà, trầu cũng không nốt , lại xa chợ
- Muốn tiếp bạn đàng hoàng
Bố cục:
+ Câu 1: Giới thiệu sự việc ( bạn đến chơi)
+ Câu 27: Trình bày hoàn
cảnh của mình
+ Câu 8: Bộc lộ tình bạn đậm
đà, chân thật, tự nhiên, dân dã
HĐ 3 : Tìm hiểu văn bản A/ Nội dung:
1)Câu 1: Giới thiệu bạn đến
chơi nhà
lời chào hỏi tự nhiên
2)Câu 2 7: Hoàn cảnh
tiếp bạn khi bạn tới nhà
Trang 3đã dùng cách nói gì? Mục đích
của cách nói ấy?
-Cho hs đọc câu cuối.
(?) Đến đây Nguyễn Khuyến
muốn nói điều gì về tình bạn?
Ta với ta ở đây là ai?
(?) Vậy, có phải Nguyễn
Khuyến chỉ coi trọng tinh thần
mà coi thường vật chất, coi vật
chất là tầm thường, không có ý
nghĩa chăng ?
(?) Em hãy so sánh cụm từ: ta
với ta trong bài thơ này với
cụm từ ta với ta trong bài thơ “
Qua Đèo Ngang” của bà
Huyện Thanh Quan để thấy rõ
tâm thế, tâm hồn của Nguyễn
Khuyến khi bạn đến chơi nhà?
(?) Vậy tình bạn của Nguyễn
Khuyến trong bài thơ là gì?
(?) Em có nhận xét gì về ngôn
ngữ trong bài thơ?
-Cho hs đọc ghi nhớ sgk
(?) So sánh ngôn ngữ bài thơ
của Nguyễn Khuyến với đoạn
trích: Chinh phụ ngâm khúc
của bà Đoàn Thị Điểm?
-Cho hs đọc diễn cảm lại bài
( ngon, sang) Chân tình mới đề cập đến chuyện ăn, rất đời thường như vậy
-Thảo luận, Trả lời:
-Không có ý định than nghèo:
+ Mọi thứ điều có nhưng chưa dùng được
+ Sự việc không có trầu là “ Không may kia” là chỉ nói cho vui thôi
- Nói quá thực tế có không được như ý bạn cũng thông cảm Đó là cách thể hiện sự quý mến bạn hiền
-Đọc
- Tình bạn cao hơn vật chất Dù vật chất không có, bạn bè vẫn quý mến nhau
-Thảo luận trả lời : -Không, chính việc đề cập đến chuyện ăn ở trên cho thấy Nguyễn Khuyến muốn có vật chất và tình cảm hài hòa là quí nhất
-Cá nhân :Ta trong thơ bà
Huyện Thanh Quan chỉ số ít :Bà với bóng của chính mình
Ở đây là tác giả Và bạn tuy 2 mà 1 cho thấy tình cảm gắn bó chan hòa
+Tình bạn đậm đà hồn nhiên dân dã , bất chấp mọi điều kiện
+Ngôn ngữ gắn bó với cuộc sống thôn quê mang tính thuần Việt mà trong sáng
nhuần nhuyễn
-Đọc ghi nhớ và tự ghi
-Cá nhân : +Nguyễn Khuyến : Ngôn ngữ đời thường
- Nói quá, ngôn ngữ giản dị
Hoàn cảnh không có gì để tiếp bạn
3)Câu cuối:
Tình bạn đậm đà, hồn nhiên, dân dã
B/ Nghệ thuật:
- Sáng tạo nên tình huống khĩ
xử khi bạn đến chơi nhà và cuối cùng ịa ra niềm vui đồng cảm
- Lập ý bất ngờ
- Vận dụng ngơn ngữ, thể loại điêu luyện
C/ Ý nghĩa văn bản:
Ghi nhớ SGK/ Tr 105.
Bài thơ thể hiện một quan niệ về tình bạn, quan niệm đĩ vẫn cịn
cĩ ý nghĩa, giá trị lớn trong cuộc sống của con người hơm nay
HĐ 4: Luyện tập :
HĐ 4 : Củng cố, dặn dò
Trang 4-Đọc bài đọc thêm: Khóc
Dương Khuê.
-Học thuộc lòng bài thơ
-Học bài ghi, ghi nhớ
- Nhận xét ngơn ngữ và giọng
điệu của bài bạn đến chơi nhà
Chuẩn bị bài viết số 2 (tại lớp)
+Đoàn Thị Điểm : Ngôn ngữ bác học
Cả hai đều đạt đến độ kết tinh , hấp dẫn
-Đọc diễn cảm
-Nghe và tự ghi nhớ