- Với khẩu hiệu “phù Lê diệt Trịnh”, Tây Sơn tiến ra Bắc. Chính quyền họ Trịnh sụp đổ. Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản - Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà.. - Tình hình Bắc hà rối loạn, Lê Chiêu Thố[r]
Trang 1Bài 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN.
I.KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN.
1.Xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỉ XVIII.
a.Tình hình xã hội
- Nửa sau thế kỉ XVIII chính quyền họNguyễn Đàng Trong suy yếu dần
- Quan lại cường hào kết thành bè cánh, đua nhau ăn chơi xa xỉ
- Nhân dân ngày càng cơ cực, nộp nhiều thứ thuế -> Đấu tranh
b khởi nghĩa chàng Lía.
- Căn cứ: Truông Mây (Bình Định)
- Kết quả : bị dập tắt
- Ý nghĩa: Là dấu hiệu của cơn bão táp sẽ giáng vào triều Nguyễn
2.Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ.
* Lãnh đạo:Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ.
* Căn cứ:
- Thời gian đầu:Tây Sơn Thượng Đạo- Gia Lai,An Khê
- Về sau: Phát triển xuống vùng Tây Sơn Hạ Đạo –Bình Định,Quy Nhơn
* Lực lượng:
Đông đảo dân nghèo, đồng bào dân tộc miền núi
II TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH TAN QUÂN XÂM LƯỚC XIÊM
1 Lật đổ chính quyền họ Nguyễn:
- Tháng 6/1783 nghĩa quân hạ thành Quy Nhơn
- Giữa 1784, mở rộng vùng kiểm soát từ Quảng nam đến Bình Thuận
- Chúa Trịnh đánh chiếm Phú Xuân, chúa Nguyễn chạy vào Gia Định
- Nghĩa quân tam hòa với quân Trịnh đề tiêu diệt chúa Nguyễn
- Năm 1786, chính quyền họ Nguyễn bị lật đổ
2 Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút ( 1785):
a) Nguyên nhân:
Nguyễn Ánh cầu cứu vua Xiêm
b) Diễn biến:
- Tháng 7/1784 quân Xiêm kéo vào Gia Định - > Chiếm hết miền Tây Gia Định
- Tháng 1/1785 Nguyễn Huệ tiến vào Gia Định, đóng quân tại Mỹ Tho, chọn Rạch Gầm – Xoài Mút làm trận địa quyết chiến
- 19/1/1785, Nguyễn Huệ nhử giặc vào trận địa mai phục
Quân Xiêm bị đánh tan, Nguyễn Ánh sang Xiêm lưu vong
- Là trận thủy chiến lớn nhất trong lịch sử chống ngoại xâm
Yêu cầu: các em chép nội dung bài 25 vào tập.
Lưu ý: sau khi chép bài xong thì phản hồi lại cho GVBM qua Zalo, mail, Viettelstudy.
Trang 2- Đập tan âm mưu xâm lược của phong kiến Xiêm.
III TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ TRỊNH
1.Hạ thành Phú Xuân, tiến quân ra Bắc tiêu diệt họ Trịnh
- Tháng 6/1786, được sự giúp sức của Nguyễn Hữu Chỉnh,Tây Sơn hạ thành Phú Xuân -> giải phóng toàn bộ đất Đàng Trong
- Với khẩu hiệu “phù Lê diệt Trịnh”, Tây Sơn tiến ra Bắc
- Tháng 7/1786, Nguyễn Huệ đánh Thăng Long, chúa Trịnh bị bắt Chính quyền họ Trịnh sụp đổ
2 Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản - Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà.
- Tình hình Bắc hà rối loạn, Lê Chiêu Thống nhờ Nguyễn Hữu Chỉnh dẹp loạn -> Nguyễn Hữu Chỉnh lộng quyền
- Vũ văn Nhậm ra Bắc diệt Chỉnh -> Nhậm có mưu đồ riêng
- Giữa 1788, Nguyễn Huệ tiến quân ra bắc diệt Nhậm, Lê Chiêu Thống trốn sang Kinh Bắc
IV TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
1.Quân Thanh xâm lược nước ta.
a) Hoàn cảnh:
- Lê Chiêu thống sang cầu cứu nhà Thanh
- Năm 1788, Tôn Sĩ Nghị đem 29 vạn quân tiến vào nước ta
b) Chuẩn bị của nghĩa quân
- Rút khỏi Thăng Long
- Lập phòng tuyến Tâm Điệp - Biện Sơn
2.Quang Trung đại phá quân Thanh 1789.
- 11/1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế lấy niên hiệu Quang Trung -> tiến quân ra Bắc
+ Đến Nghệ An: Tuyển Quân, duyệt binh
+ Đến Thanh Hoá: Tuyển quân
+ Đến Tam Điệp: Khen kế hoạch rút quân và khao quân
+ Từ Tam Điệp ta chia 5 đạo
+ Đêm 30 tết-> đánh đồn tiền tiêu
+ Đêm 3 tết -> vây đồn Hà Hồi (Thường Tín- Hà Tây)
+ Mờ sáng 5 tết:Đồn Ngọc Hồi, Đồn Khương Thượng (Đống Đa – HN)
*Kết quả:
- Trong 5 ngày quét sạch 29 vạn quân Thanh
3 Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn.
a) Ý nghĩa lịch sử.
- Lật đổ các tập đoàn phong kiến Nguyễn, Trịnh – Lê thống nhất đất nước
- Đánh đuổi quân xâm lược Xiêm – Thanh, giữ vững độc lập dân tộc
b) Nguyên nhân thắng lợi.
- Sự ủng hộ của nhân dân,tinh thần chiến đấu của nghĩa quân Tây Sơn
- Lãnh đạo tài giỏi của bộ chỉ huy, đặc biệt là Nguyễn Huệ