Rất yêu thương con nhưng nhân vật anh Sáu trong tác phẩm Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng) lại dứt khoát từ giã gia đình đi chiến đấu, để rồi khôn nguôi thương nhớ con. Qua cảm nhận về [r]
Trang 1NỘI DUNG ÔN TẬP BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
PHẦN 1 - NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
ĐỀ BÀI:
“Thử thách lớn nhất của con người là lúc thành công rực rỡ.” (G.Welles)
Trình bày suy nghĩ của em về câu nói trên
GỢI Ý
1 Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận.
2 Thân bài:
a) Giải thích
- Thử thách: những khó khăn, cản trở do cuộc sống, công việc đặt ra trên con đường tìm kiếm thành công
- Thành công rực rỡ: thành công lớn đem lại cả tiếng vang và lợi ích, đáng để tự hào và kiêu hãnh
=> Thành công lớn cũng có thể trở thành trở ngại, rào cản đòi hỏi con người phải
có bản lĩnh, nghị lực thì mới vượt qua
b) Bàn luận
* Thành công rực rỡ là thử thách lớn vì:
- Đạt được thành công, con người thường có tâm lí dễ thỏa mãn, tự đắc, kiêu ngạo
- Đạt được thành công, con người thường ảo tưởng về khả năng của mình
- Khi ấy, thành công sẽ trở thành vật cản và triệt tiêu động lực phấn đấu của bản
thân trên hành trình tiếp theo (dẫn chứng, phân tích)
* Thành công sẽ trở thành động lực cho mỗi người khi:
- Có tầm nhìn xa và tỉnh táo trước kết quả đã đạt được
- Biết đặt ra mục tiêu mới, lên kế hoạch hành động
- Không lãng phí thời gian và nỗ lực không ngừng
(dẫn chứng, phân tích)
c) Mở rộng, nâng cao vấn đề
- Phê phán thái độ chủ quan, kiêu căng, tự mãn trước thành công
- Liên hệ: những trải nghiệm của chính bản thân
- Bài học nhận thức và hành động:
+ Biết tự đánh giá, khiêm tốn để không bị choáng ngợp trước hào quang chiến thắng
+ Cần có bản lĩnh và nghị lực để vươn tới những thành công mới
3 Kết bài: Khẳng định lại vấn đề, đưa ra lời khuyên
Trang 2PHẦN 2 - NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
ĐỀ BÀI:
Rất thèm người nhưng nhân vật anh thanh niên trong tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long) lại xung phong lên làm việc trên đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét không một bóng người, để rồi vẫn luôn khao khát được gặp người
Rất yêu thương con nhưng nhân vật anh Sáu trong tác phẩm Chiếc lược ngà (Nguyễn Quang Sáng) lại dứt khoát từ giã gia đình đi chiến đấu, để rồi khôn nguôi thương nhớ con
Qua cảm nhận về những hành động nghịch lí của hai nhân vật trên, em hãy chỉ ra những thông điệp mà các tác giả gửi gắm
GỢI Ý :
1) Mở bài : Giới thiệu vấn đề nghị luận
2) Thân bài:
- Giải thích:
+ Nhân vật là linh hồn của tác phẩm Để xây dựng nhân vật, nhà văn phải dụng công trong việc lựa chọn các chi tiết nhằm khắc họa lời nói, hành động, suy nghĩ,… Nhờ đó nhân vật mới hiện lên sinh động, cụ thể, vừa có hình vừa có hồn + Hành động nghịch lí có thể hiểu là những hành động nhìn có vẻ như không hợp lô-gic nhưng thật ra là đúng Thế nên, theo cách nghĩ thông thường, thèm người thì phải chọn chốn đông người để làm việc, yêu gia đình thì phải luôn ở bên gia đình Thế nhưng nhân vật anh thanh niên và nhân vật ông Sáu đã có những lựa chọn rất kì lạ: anh thanh niên xung phong lên làm việc trên đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét không một bóng người, ông Sáu tình nguyện từ giã gia đình đi chiến đấu lúc đứa con đầu lòng – cũng là đứa con duy nhất, chưa đầy một tuổi và lúc con gái nhận ra cha và bộc lộ tình yêu thương mãnh liệt
+ Thông qua việc xây dựng những chuỗi suy nghĩ, hành động nghịch lý ấy, tác giả đã giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về nhân vật, đó cũng là cách gửi gắm thông điệp của người sáng tác
- Từ việc cảm nhận về hành động nghịch lí của hai nhân vật, học sinh có thể đọc được các thông điệp khác nhau mà các tác giả gửi gắm Có thể là:
(Phân tích sâu, kĩ hai nhân vật để làm rõ vấn đề nghị luận)
+ Qua việc anh thanh niên xung phong lên làm việc trên đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét, có thể thấy anh là người yêu nghề, thấy được ý nghĩa công việc của mình và luôn gắn bó, có trách nhiệm với công việc Anh nhận ra công
Trang 3việc ấy tuy thầm lặng nhưng cần thiết, đóng góp nhiều cho cuộc sống Xét cho cùng, biểu hiện cao nhất của lòng yêu cuộc sống và con người chính là khát khao được cống hiến Như vậy suy đến sâu xa việc thèm người, thương quý con người chính là lí do khiến anh thanh niên lựa chọn làm việc trên ngọn núi cao cô độc Từ
đó ta thấy thông điệp của tác giả: hãy sống hăng say, hãy biến tình yêu cuộc sống
và con người thành ý thức đóng góp, thành nhiệt huyết với công việc dựng xây đất nước
+ Qua việc ông Sáu tình nguyện từ giã gia đình đi chiến đấu, có thể thấy chiến tranh đã tác động trực tiếp đến cuộc sống của từng người Chiến tranh chia cắt gia đình, chiến tranh gây ra những mất mát, những vết thương lòng khó thể bù đắp Ai cũng có thể thấy lí do ông Sáu ra đi là vì tình yêu nước nồng nàn, tha thiết Nhưng nếu nhìn kĩ hơn ta sẽ nhận ra ẩn trong tình yêu nước đó chính là tình yêu gia đình Việc đi chiến đấu là để giữ được độc lập cho nước cũng là để hướng tới tự do cho mỗi cá nhân, hạnh phúc cho mỗi mái gia đình Tình yêu gia đình sẽ là động lực lớn lao để người chiến sĩ tiến về phía trước Đó cũng chính là thông điệp mà tác giả gửi gắm: tình yêu nhà và tình yêu nước là hai khái niệm không thể tách rời, giúp người ta luôn hướng đến những điều tốt đẹp
- Đánh giá, nhận xét: (Liên hệ thực tế để thấy được mối liên hệ giữa tác phẩm văn học với cuộc sống con người).
+ Đằng sau những hành động có vẻ nghịch lí của nhân vật là những điều rất
có lí: yêu thương, gắn kết với một đối tượng không có nghĩa là phải kề cận gần bên đối tượng mà là sẵn sàng hy sinh để mang lại những gì tốt đẹp cho đối tượng ấy + Thông qua tình yêu với những đối tượng cụ thể: con người và gia đình, cả hai tác giả đều hướng người đọc đến một tình yêu lớn lao: tình yêu tổ quốc thể hiện qua việc dựng xây và bảo vệ đất nước Đây là thông điệp hết sức ý nghĩa
+ Việc xây dựng những hành động tưởng chừng nghịch lí đã cho thấy tài năng của hai tác giả trong việc thể hiện vẻ đẹp của nhân vật Tài năng ấy bắt nguồn từ tấm lòng tha thiết với cuộc đời
3) Kết bài: Khái quát lại ý nghĩa của vấn đề nghị luận; liên hệ bản thân.