Giáo án học kì I Vật lí Lớp 8 - Dương Thị Ngọc Trang - Trường THCS Nguyễn Văn Cừ

-Có lực cản -Cân bằng với lực kéo -Nhận thông tin, ghi vở -Giữ cho vật không trượt khi có lực tác dụng -Nêu ví dụ về lực ma sát nghỉ trong đời -Nêu ví dụ sống Hoạt động 3: Tìm hiểu lực m[r]

CHƯƠNG I: CƠ HỌC

I/ MỤC TIÊU:

1.Kiến thức:

-Nhận biết được vật chuyển động hay đứng yên so với vật mốc

-Nắm được tính tương đối của chuyển động và đứng yên và các dạng chuyển động

2.Kĩ năng:

-Vận dụng những hiểu biết có thể tìm ví dụ về chuyển động cơ học, tính tưong đối của chuyển động và đứng yên, các dạng chuyển động

3.Thái độ:

-Rèn cho hs có tính cẩn thận, chính xác, hợp tác nhóm

II/ CHUẨN BỊ:

-Lớp: Hình phóng to 1.1, 1.2, 1.3 SGK, bảng phụ các bài tập 1, 2, 3 SBT

-Học sinh: phiếu học tập

III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1.Ổn định lơp:

2.Kiểm tra bài cũ:

-Giới thiệu cho hs biết về các vấn đề mà học sinh sẽ học ở chương I: cơ học

3.Nội dung bài mới:

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập

* -GV đặt vấn đề: Mặt trời mọc ở

đằng Đông, lặn đằng Tây Như vậy

là có phải Mặt trời chuyển động còn

Trái Đất đứng yên phải không?

-Để trả lời câu hỏi này chúng ta

cùng tỉm hiểu bài học hôm nay

-Học sinh suy nghĩ tìm phương án trả lời

Hoạt động 2: Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên.

-Yêu cầu hs đọc và trả lời C1 SGK

-GV hỏi:

1/ Thế nào là vật mốc?

-Thông báo cho hs: có thể chọn bất

kì vật nào để làm mốc

-Yêu cầu hs nêu thí dụ về vật mốc

-Cho hs đọc thông tin SGK về

chuyển động cơ học

-Đọc thông tin SGK

-Vật đứng yên dùng để so sánh chuyển động

-Nhận thông tin

-Cây, nhà,…

-Đọc thông tin SGK

I/ Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng yên?

-C1: so sánh vị trí của vật đó với 1 vật cụ thể -C3: vật không thay đổi

vị trí so với vật khác

*Sự thay đổi vị trí của

Tuần : ………., tiết 1

Ngày sọan :………

Ngày dạy : ………

Lớp : ………

-Lưu ý hs chuyển động cơ học gọi

tắt là chuyển động

-Yêu cầu hs nêu thí dụ về chuyển

động cơ học? Chỉ rõ đâu là vật mốc

-Từ đó yêu cầu hs tìm thí dụ về vật

đứng yên, chỉ rõ vật mốc

-ĐVĐ: một vật có khi là đứng yên

với vật này nhưng chuyển động với

vật khác vậy tính chất đó gọi là gì?

Cùng tìm hiểu phần 2

-Nhận thông tin -Nêu thí dụ -Phòng học,

một vật theo thời gian so với vật khác gọi là chuyển động cơ học

Hoạt động 3: Tính tương đối của chuyển động và đứng yên

-Treo tranh 1.2 lên bảng yêu cầu hs

quan sát và mô tả

-HD cho hs thảo luận nhóm để trả

lời C4, C5 và chỉ rõ đâu là vật mốc

-Yêu cầu hs dựa vào trạng thái của

câu C4, C5 để trả lời C6

-Sau đó gọi hs nhận xét gv chỉnh lí

và thống nhất kết quả với lớp

-Thông báo cho hs về tính tương đối

của chuyển động

-Sau đó gọi hs trả lời C7 SGK và chỉ

rõ đâu là vật mốc, vật đứng yên, vật

chuyển động

-Yêu cầu hs nêu thêm thí dụ về tính

tương đối của chuyển động

-GV hỏi:

1/ Vật chuyển động hay đứng yên là

phụ thuộc vào yếu tố nào?

-Gọi hs đọc vàtrả lời C8, Sau đó cho

hs nhận xét GV chỉnh lí và thống

nhất kết quả với lớp

-HD cho hs cách chọn vật mốc

thường đứng yên và gắn liền với

Trái Đất

-Quan sát

-Thảo luận để trả lời câu hỏi

-Điền từ thích hợp vào chỗ trống

-Nhận xét Nhận thông tin -Tìm thí dụ ở C7

-Vật chọn làm mốc -Đọc và trả lời C8 -Nhận thông tin

II/ Tính tương đối của chuyển động vàđứng yên:

-C4: chuyển động -C5: đứng yên -C6: (1) đối với vật này (2) đứng yên

*Chuyển động và đứng yên có tính tương đối tuỳ thuộc vào vật được chọn làm mốc Người ta thường chọn những vật gắn với mặt đất làm vật mốc

Hoạt động 4: Nghiên cứu một số chuyển động thường gặp

-Yêu cầu hs đọc thông tin SGK và

trả lời câu hỏi:

1/ Quỹ đạo chuển động là gì?

2/ Nêu các dạng quỹ đạo chuyển

động mà em biết?

-GV treo h.1.3 để xác định quỹ đạo

chuyển động

-Từ đó yêu cầu hs rút ra nhận xét về

các dạng chuyển động thường gặp

Đọc SGK

-Đường vật chuyển động vạch ra

-Thẳng, cong, tròn

-Quan sát và xác định quỹ đạo

-Nhận xét

III/ Một số chuyển động thường gặp:

*Các dạng chuyển động

cơ học thường gặp là: chuyển động thẳng, chuyển động cong

Họat động 5: Vận dụng

-Treo h.1.4 yêu cầu hs quan sát và

trả lời C10 SGK

-Gọi hs nhận xét, GV chỉnh lí và

thống nhất kết quả

-Tương tự yêu cầu hs thảo luận để

trả lời C11, GV gợi ý về chuyển

động của đầu kim đồng hồ Để HS

trả lời

-Gọi 1 vài hs nêu nội dung ghi nhớ

bài học

-Nếu còn thời gian cho hs giải bài

tập trong SBT

-Quan sát đọc SGK và trả lời C10

-Nhận xét -Thảo luận trả lời C11 -Nêu nội dung ghi nhớ

IV/ Vận dụng:

-C11: Trong trường hợp vật chuyển động tròn quanh vật mốc thì không đúng

-VD: đầu kim đồng hồ

4 Cũng cố:3’

1.Thế nào là chuyển động cơ học? Nêu thí dụ và chỉ rõ vật mốc?

2.Thế nào là tính tương đối của chuyển động cơ học? Nêu ví dụ và chỉ rõ vật mốc?

3.Nêu các dạng chuyển động cơ học thường gặp?

5 Dặn dò:1’

-Về học bài, đọc phần có thể em chưa biết , làm các bài tập trong SBT Xem trước và chuẩn bị bài 2

RÚT KINH NGHIỆM:

………

……… ………

………

………

………

Bài 2 : VẬN TỐC I/ Mục tiêu:

1.Kiến thức:

- Nắm được khái niệm vận tốc, công thức tính vận tốc và đơn vị chính của vận tốc

2.Kĩ năng:

- Biết đổi các đơn vị khi giải bài tập

- Vận dụng được công thức tính vận tốc để tính quãng đường và thời gian chuyển động

3.Thái độ:

- Thấy được ý nghĩa của vận tốc là đại lượng đặc trưng cho mức độ nhanh, chậm của

chuyển động

II/ Chuẩn bị:

-Bảng phụ 2.1 SGK, phiếu học tập ở bảng 2.2

-Hình phóng to 2.1, 2.2 SGK, tốc kế

III/ Hoạt động dạy – học:

1.On định lớp:1’

2.Kiểm tra bài cũ:3’

a>Thế nào là chuyển động cơ học? Nêu ví dụ và chỉ rõ vật mốc?

b>Thế nào là tính tương đối của chuyển động? Nêu ví dụ và chỉ rõ vật mốc?

c>Kể tên các dạng chuyển động thường gặp và lấy ví dụ cho từng trường hợp?

3.Nội dung bài mới:

Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập.

-Yêu cầu hs quan sát h.2.1 sgk và hỏi:

1/ Dựa vào yếu tố nào để ta nhận biết

được vận động viên chạy nhanh hay

chậm?

-Để trả lời câu hỏi này chúng ta cùng

tìm hiểu bài học hôm

-Quan sát

-Suy nghĩ tìm phương án trả lời

Hoạt động 2: Nghiên cứu khái niệm vận tốc

-Treo bảng 2.1 yêu cầu hs quan sát GV

hỏi:

1/ Làm thế nào để biết ai nhanh, ai

chậm?

-Sau đó yêu cầu hs xếp hạng cho các hs

vào cột 4 SGK

-HD cho hs tính quãng đường đi được

-Quan sát

-Cùng quãng đường đi được nếu chạy ít thời gian sẽ nhanh

-Xếp hạng các vận động viên vào bảng

-Tính quãng đường đi

I/ Vận tốc là gì?

-C1: Cùng 1 quãng đường ai ít thời gian hơn thì nhanh hơn -C3: (1)nhanh, (2)chậm, (3)quãng đường đi được, (4)đơn vị

t

s

v

Tuần : ………., tiết 2

Ngày sọan :………

Ngày dạy : ………

Lớp : ………

trong 1 giây

-Yêu cầu hs ghi kết quả vào bảng phụ,

-Sau đó gọi hs nhận xét, GV chỉnh lí và

thống nhất kết quả với lớp

-Thông báo cho hs quãng đường vật đi

được trong 1s gọi là vận tốc

-GV hỏi:

2/ Độ lớn của vận tốc biểu thị tính chất

nào của chuyển động? Và được tính như

thế nào?

-Yêu cầu hs hoàn thành C3 SGK

-Từ đó hình thành cho hs khái biệm vận

tốc và ý nghĩa của nó

được -Báo cáo kết quả tính được

-Nhận xét -Nhận thông tin

-Nhanh, chậm của chuyển động

-Hoàn thành C3 SGk -Rút ra nhận xét

*Độ lớn của vận tốc cho biiết mức độ nhanh hay chậm của chuyển động và được xác định bằng độ dài quãng đường đi được trong một đơn vị thời gian

Hoạt động 3: Công thức tính vận tốc

-Từ khái niệm thông tin cho hs nếu gọi:

v là vận tốc, S là quãng đường đi được,

t là thời gian thì ta được công thức tính

vận tốc như thế nào?

-Từ công thức tính vận tốc yêu cầu hs

tìm công thức tính quãng đường và thời

gian

-Yêu cầu hs giải thích rõ các đại lượng

đơn vị trong công thức

-Thiết lập công thức tính vận tốc

-Tìm công thức tính S và t

-Giải thích các đại lượng trong công thức

II/ Công thức tính vận tốc:

-v: vận tốc (m/s, km/h)

-S: quãng đường (m, km)

-t; thời gian (s, h)

Hoạt động 4: Xét đơn vị vận tốc

-Thông tin cho hs đơn vị v phụ thuộc

vào S và t

-Treo bàng 2.2 ỵêu cầu hs điền vào chỗ

trống

-Sau đó HD cho hs đổi đơn vị từ km/h

sang m/s và từ m/s sang km/h

-Cho hs thực hiện đổi: 3m/s =? Km/h;

30km/h = ? m/s

-Chốt lại cho hs đơn vị hợp pháp của

vận tốc là m/s hoặc km/h

-Nhận thông tin

-Hoàn thành điền vào chỗ trống

-Đổi đơn vị theo HD của GV

-Nhận xét ghi vào vở

III/ Đơn vị vận tốc:

-C4: m/s, m/ph, km/h, hm/s, cm/s

*Đơn vị của vận tốc phụ thuộc vào đơn vị của độ dài và thời gian

*Đơn vị hợp pháp của vận tốc là m/s hoặc km/h

Hoạt động 5: Nghiên cứu tốc kế

-Thông báo cho hs tốc kế là dụng cụ

dùng để đo vận tốc, thường thấy ở xe

máy

-Treo h.2.2 cho hs quan sát nêu nguyên

lí hoạt động của tốc kế là truyền chuỵển

động từ bánh xe qua dây công tơ mét->

số bánh răng -> đồng hồ

-Nhận thông tin

-Quan sát tìm hiểu nguyên lí làm việc tốc kế

t s

v

Hoạt động 5: Vận dụng Ghi nhớ

Tổ chức cho hs làm việc cá nhân trả lời

các câu hõiC, C5, C6, C7 SGK

-Chú ý HD cho hs cách đổi đơn vị và

cách làm bài tập vật lí

-Sau đó gọi hs nhận xét gv chỉnh lí và

thống nhất kết quả với lớp

-Gọi 1 vài hs nêu lại nội dung ghi nhớ

bài học

-Nếu còn thời gian HD cho hs làm BT

trong SBT

-Đọc và trả lời các câu hỏi phần vận dụng -Nhận thộng tin -Nhận xét

-Nêu lại nội dung ghi nhớ bài học

-C5: vôtô = 10 m/s

vxe đạp = 3 m/s v+tàu hoả = 10 m/s

-C6 :

= 10 m/s -C7: t = 40ph = 2/3 h

S = v.t = 12.2/3 = 8km -C8: S = v.t = 2 km

4 Cũng cố:3’

1.Vận tốc là gì? Công thức tính vận tốc?

2.Đơn vị của vận tốc? Đổi 15 km/s = ? km/h

5 Dăn dò:1’

-Về học bài, đoc phần có thể em chưa biết, làm các bài tập trong SBT.Xem trước và chuẩn bị bài 3

RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

………

………

………

h km t s v 54 / 5 , 1 81    Ký duyệt của TTCM Ngày …\ \ 2009

Dương Thị Ngọc Trang

Bài 3 : CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU – CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU

I/ Mục tiêu:

1.Kiến thức:

-Phát biểu được chuyển động đều và chuyển động không đều Nêu được thí dụ

-Xác định được dấu hiệu đặc trưng cho chuyển động đều và chuyển động không đều

2.Kĩ năng:

-Vận dụng được kiến thức để tính vận tốc trung bình trên một đoạn đường

-Làm thí nghiễm để rút ra qui luật chuyển động đều và không đều

3.Thái độ:

-Nghiêm túc, tập trung, hợp tác nhóm khi làm thí nghiệm

II/ Chuẩn bị:

-Lớp: Bảng phụ kết quả 3.1

-Nhóm: 1 máng nghiêng, 1 bánh xe, 1 bút dạ đánh dấu, 1 đồng hồ bấm giây

III/ Hoạt động dạy – học:

1.On định lớp:1’

2.Kiểm tra bài cũ:4’

a>Độ lớn vận tốc cho biết gì?

b>Viết công thức tính vận tốc.Giải thích các đại lượng, đơn vị trong công thức?

3.Nội dung bài mới:

Hoạt động 1 :Tổ chức tình huống học tập

-Đặt vấn đề: Vận tốc cho biết mức

độ nhanh, chậm của chuyển động

Thực tế khi em đi xe đạp có phải

lúc nào cũng chuyển động như

nhau phải không?

1/ Vậy nếu vận tốc kh6ng bằng

nhau trên quãng đường đi như thế

gọi chuyển động đó là gì?

-Để trả lời câu hỏi này chúng ta

cùng tìm hiểu bài học hôm nay

-Không có lúc hanh , có lúc chậm

-Suy nghĩ tìm phương án trả lời

Hoạt động 2: Tìm hiểu về chuyển động đều và chuyển động không đều

-HD cho hs lắp TN như h.3.1

SGK Chú ý cho hs cách đặt bánh

xe và cách dùng đồng hồ

-Sau đó yêu cầu hs dựa vào bảng

kêt quả 3.1 trả lời câu hỏi sau:

-Lắp thí nhiệm theo Hd của GV

-Thu thập thông tin bảng kết quả để trả lời câu hỏi

I/ Định nghĩa:

-C1; AB, BC, CD: chuyển động không đều

DE, EF: chuyển động đều -C2: a/ chuyển động đều

Tuần : ………., tiết 3

Ngày sọan :………

Ngày dạy : ………

Lớp : ………

1/ Trên quãng đường nào chuyển

động của trục bánh xe là chuyển

động đều, chuyển động không

đều?

2/ Chuyển động đều là gì? Chuyển

động không đều là gì? Nêu ví dụ

-Sau đó gọi hs nhận xét GV chỉnh

lí và thống nhất kết quả với lớp

-Yêu cầu hs rút ra nhận xét và

định nghĩa về chuyển động đều và

chuyển động không đều

-Cho hs hoàn thành C2 SGK

-AB, BC, CD: chuyển động không đều

-DE, EF: chuyển động đều

-Nhận xét

-Nêu định nghĩa chuyển động đều và không đều

-Chọn câu trả lời đúng nhất

b,c,d/ chuyển động không đều

*Chuyển động đều là chuyển động mà vận tốc có

độ lớn không thay đổi theo thời gian

*Chuyển động không đều

là chuyển động mà vậntốc

có độ lớn thay đổi theo thời gian

Hoạt động 3: Nghiên cứu vận tốc trung bình của chuyển động không đều

-Yêu cầu hs tính trung bình mỗi

giây trục bánh xe lăn được bao

nhiêu mét trên các đoạn đường

AB, BC, CD

-Yêu cầu học sinh đọc thông tin

mục II SGK và GV hỏi:

1/ Trên các quãng đường AB, BC,

CD chuyển động của bánh xe có

đều không?

2/ Có phải vị trí nào trên AD vận

tốc cũng có giá trị như nhau?

3/ vận tốc trên đoạn AB có thể gọi

là gì?

-Từ định nghĩa yêu cầu hs tính vận

tốc trung bình

-Lưu ý hs vận tốc trung bình trên

quãng đường nào thì bằng quãng

đường đó chia cho thời gian đi hết

quãng đường

-Vận tốc trung bình khác với trung

bình cộng vận tốc

-Tính QĐ đi được trong mõi giây

-Đọc thông tin SGK -Chuyển động không đều -Không giống nhau -Vận tốc trung bình

-Tính vận tốc trung bình trên các đoạn đường -Nhận thông tin

II/ Vận tốc trung bình của chuyển động không đều:

-C3: vab = 0,017 m/s

vbc = 0,05 m/s

vcd = 0,08 m/s

*Vận tốc trung bình của chuyển động không đều trên một quãng đường được tính bằng công thức:

-S: quãng đường đi được(m)

-t: thời gian đi hết quãng đường (s)

-vtb: vận tốc trung bình(m/s)

Hoạt động 4: Vận dụng Ghi nhớ

-Yêu cầu hs phân tích chuyển

động ở C4 và nêu ý nghĩa

-Ở C5 HD cho hs cách tính vận

tốc trung bình từng quãng đường

và so sánh giữa vận tốc trung bình

và trung bình cộng vận tốc

-Tương tự yêu cầu hs làm các câu

C6, C7

-Đọc và trả lời C$ SGK -Tính vận tốc C5

-Đọc và trả lời C6 SGK

-C4: chuyển động không đều V = 50 km/h vận tốc trung bình của ô tô

-C5: VTB1 = 4 m/s

VTB2 = 2,5 m/s

VTB3 = 3,3 m/s -C6: S = vtb t = 150 km

t s

v tb 

-Sau đó gọi hs nhận xét, GV chỉnh

lí và thống nhất kết quả với lớp

-Gọi 1 vài hs nêu lại nội dung ghi

nhớ bài học

-Nếu còn thời gian cho hs giải bài

tập trong SBT

-Nhận xét, ghi vào vở -Nêu nội dung ghi nhớ

4 Cũng cố:3’

1.Chuyển động đều là gì? Chuyển động không đều là gì? Nêu ví dụ?

2.Viết công thức tính vận tốc trung bình Giải thích các đại lượng , đơn vị trong công thức?

5 Dặn dò:1’

-Về học bài , đọc phần có thể em chứa biết, làm các bài tập trong SBT Xem trước và chuẩn bị bài 4

RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

………

………

………

Bài 4 : BIỂU DIỄN LỰC

I/ Mục tiêu:

1.Kiến thức:

-Nêu được thí dụ thể hiện lực tác dụng lên một vật làm thay đổi vận tốc

-Nhận biết được lực là một đại lượng véc tơ Biểu diễn được véc tơ lực

2.Kĩ năng:

-Biểu diễn được lực và biết được phương và chiều của lực

3.Thái độ:

-Học tập nghiêm túc, phối hợp nhóm, cẩn thận khi vẽ biểu diễn

II/ Chuẩn bị:

-Lớp: giá đỡ, xe lăn, nam châm thẳng, thỏi sắt

III/ Hoạt động dạy – học:

1.On định lớp:1’

2.Kiểm tra bài cũ:3’

a Chuyển đông 5đều là gì? Chuyển động không đều là gì? Lấy ví dụ?

b.Viết công thức tính vận tốc trung bình? Giải thích các đại lượng, đơn vị trong công thức?

3.Nội dung bài mới:

Hoạt động 1 : Tổ chức tình huống học tập

-ĐVĐ:Ở lớp 6 ta đã biết lực làm biến

đổi chuyển động và bị biến dạng

-Yêu cầu hs nêu thí dụ

-GV hỏi:

1/ Lực tác dụng làm thay đổi chuyển

động của vật như thế nào? Cách biểu

diễn ra sao?

-Muốn biết điều này chúng ta phải xét

sự liên quan giữa lực với vận tốc

-Nêu thí dụ về lực tác dụng làm vật bị thay đổi v và bị biến dạng -Suy nghĩ tìm phương

án trả lời

Hoạt động 2 : Tìm hiểu quan hệ giữa lực và sự thay đổi của vận tốc.

-Cho hs quan sát h.4.1 và mô tả lại thí

nghiệm

-Sau đó GV tiến hành biểu diễn TN yêu

cầu hs quan sát và rút ra nhận xét

-Tương tự yêu cầu hs quan sát và mô tả

hiện tượng h.4.2 và GV hỏi:

1/ Tác dụng của lực ngoài phụ thuộc

vào độ lớn còn phụ thuộc vào yếu tố

nào?

-GV gợi ý cho hs nhận xét phương và

chiều ở h.4.1, 4.2

-Quan sát và mô tả thí nghiệm

-Quan sát và rút ra nhận xét

-Mô tả h.4.2 và rút ra nhận xét

-Còn phụ thuộc vào phương và chiều -Nhận thông tin

I/ Ôn lại khái niệm lực:

-C1: Lực hút của nam châm làm tăng vận tốc của xe lăn

+ Lực tác dụng làm quả bóng bàn và vợt bị biến dạng

Tuần : ………., tiết 4

Ngày sọan :………

Ngày dạy : ………

Lớp : ………