Kiến thức: Giúp hs hiểu được - Sự yếu kém của vua, quan thời Trần cuối trong việc điều hành và quản lí đất nước khiến nền kinh tế Đại Việt bị trì trệ, đời sống của các tầng lớp nhân dân [r]
Trang 1Ngày soạn: 10/12/2010 Giảng: 13/12/7A1
Tiết 30 BÀI 16
SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỈ XIV
I TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI.
A Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp hs hiểu được
- Sự yếu kém của vua, quan thời Trần cuối trong việc điều hành và quản lí đất nước khiến nền kinh tế Đại Việt bị trì trệ, đời sống của các tầng lớp nhân dân lao động - nhất là nông dân, nông nô, nô tì, rất đói khổ, xã hội rối loạn
- Phong trào đấu tranh của nông dân, nô tì diễn ra khắp nơi góp phần làm nhà Trần nhanh chóng suy yếu
2 Kĩ năng
- Rèn luyện cho hs kĩ năng phân tích, đánh gía, nhận xét các sự kiện lịch sử
3 Thái độ;
- Bồi dưỡng tình cảm yêu thương người dân lao động
- Thấy rõ vai trò quần chúng trong lịch sử
- Thấy được bản chất ưu việt của chế độ XHCN nhằm đảm bảo đời sống nhân dân dân được ấm no hạnh phúc
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Lược đồ khởi nghĩa nông dân cuối thế kỉ XVI
- Tài liệu liên quan
- Giáo án, sgk máy chiếu, bảng phụ
2 Học sinh
- Học bài củ Vở ghi, vở soạn, vở bài tập, sách giáo khoa Phiếu học tập
C Tiến trình lên lớp:
1 ổn đinh:
2 Kiểm tra bài cũ:? Em hãy trình bày vài nét về tình hình giáo dục, kh-kt thời Trần?
3 Bài mới;
Vương triều Trần thành lập 1226, sau một thời gian đã đưa đất nước đạt được nhiều thành tựu to lớn nhưng từ cuối thế kỉ XVI bước vào thời kì suy sụp Vậy những biểu hiện của sự suy sụp đó là gì, nguyên nhân dẫn đến sụ suy sụp đó, hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài hôm nay
Gv: Sau một thời gian phát triển ổn định, bền vững thu
được nhiều những thắng lợi trong công cuộc xây dựng
và bảo vệ tổ quốc Tuy nhiên bước sang thế kỉ XIV,
Vương triều phong kiến nhà Trần đã có biểu hiện của
sự sa sút.
? Hãy cho biết biểu hiện của sự sa sút đó
HS
- Nhà nước không quan tâm đến sản xuất nông
nghiệp; không chăm lo tu sửa, bảo vệ đê điều,
công trình thủy lợi
1 Tình hình kinh tế:
- Nhà nước không quan tâm đến sản xuất nông nghiệp
Trang 2? Thỏi độ thờ ơ của Nhà nước lỳc đú gõy ra hậu quả gỡ?
Nờu dẫn chứng?
HS
HS: đọc phần in nghiờng SGK
? Đời sống của nhõn dõn ta lỳc đú ra sao
GV: Chiếu phần in nghiờng trong SGK lờn bảng và gọi
học sinh đọc
HS: quan sỏt, đọc
? Nội dung bài thơ đó núi lờn điều gỡ
GV: núi thờm về Nguyễn Phi Khanh
? Nhận xột tỡnh hỡnh kinh tế nước ta nửa sau thế kỉ XIV
- Sa sỳt nhiều năm mất mựa đúi kộm
? Trước cuộc sống của người dõn như vậy, thỏi độ của
vua, quan nhà Trần ra sao?
Hs:
- Thiờn tai, mất mựa, đúi kộm xảy ra
- Đời sống nhõn dõn khổ cực: bỏn ruộng đất, bỏn
vợ con trở thành nụ tỡ, bị búc lột nặng nề
- Vương hầu, quý tộc, địa chủ… chiếm nhiều ruộng
đất, tăng cường bóc lột nhân dân
Kinh tế sa sỳt
2 Tỡnh hỡnh xó hội:
- Vua, quan, quý tộc thả sức ăn chơi xa hoa: xõy dựng nhiều dinh thự chựa chiền
- Triều chớnh rối
Trang 3? Những biểu hiện về sự ăn chơi sa đoạ ra sao và được
lịch sử phản ánh lại như thế nào
Hs:
Trình bày phần in nghiêng trích trong “Khâm định việt
sử thông giám cương mục”
? Tình hình bộ máy nhà nước thời Trần ở trung ương
như thế nào
- rối ren: bọn nịnh thần, tham lam làm loạn kỉ
cương phép nước
GV: Cho HS xem đoạn phim tư liệu về Chu Văn An
Gv: Việc làm của Chu Văn An chứng tỏ ông là người
ntn?
Hs: Vị quan thanh liêm không vụ lợi, đặt lợi ích nhân
dân lên trên hết
? Sự suy yếu này được thể hiện rõ qua những sự kiện
nào
HS: Sau khi Vua Trần Dụ Tông mất (1369) và Dương
Nhật Lễ lên thay (1369-1370)
- đọc đoạn in nghiêng sách giáo khoa
? Đối với việc bảo vệ đất nước nhà Trần bộ lộ yếu kém
gì
GV: kể chuyện lịch sử về các một số cuộc tấn công của
Cham pa và thái độ hèn yếu của các vua quan thời Trần
lúc đó
? Vì sao các cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ
? Khởi nghĩa bùng nổ vào thời gian nào
loạn
- Nhà Trần ngày càng suy yếu
+ bất lực trước các cuộc tấn công của Cham
- pa và yêu sách của nhà Minh
* Các cuộc khởi nghĩa nông dân
- Nguyên nhân
+ bị bóc lột thậm tệ + mâu thuẫn giữa nhân dân với giai cấp thống trị
- Giữa thế kỷ XIV nông dân, nô tì nổi dậy khởi nghĩa
Trang 4GV: đây là quá trình tất yếu của lịch sử, phù hợp với
sự phát triển vận động phát triển không ngừng cuả
bánh xe lịch sử Từ ngàn đời xưa đã chứng minh rằng
nhân dân là người làm lên lịch sử
Gv: Cho học sinh hoạt động nhóm
- Chia nhóm thảo luận
- Phát phiếu học tập
Nội dung: Lập bảng thống kê các cuộc khởi nghĩa nông
dân theo bảng sau
HS: thảo luận và đại diện từng nhóm báo cáo kết quả
- các nhóm khác nhận xét
GV: chốt kiến thức
Dùng máy chiếu đưa đáp án cho HS cho quan sát
GV: chiếu lược đồ H39 lên bảng
? Dựa và lược đồ H39 = SGK hãy tường thuật các cuộc
khởi nghĩa trên lược đồ
HS: tường thuật
GV: Nhận xét, bổ xung
Gv; Em có nhận xét gì về vương triều Trần nữa sau thế
kỉ XIV?
Hs: Suy yếu và dẫn đến sụp đổ hoàn toàn sẽ có một
triều đại khác thay thế để đưa đất nước đi lên
stt Thời gian Người lãnh
đạo hoạt độngĐịa bàn Kết quả Nguyên nhân thất bại
stt Thời
gian Người lãnh đạo hoạt độngĐịa bàn Kết quảÝ nghĩa Nguyên nhân thất bại
1344-1360 Ngô Bệ DươngHải
Thanh, Nguyễn Kỵ,
Thanh Hóa
Giang
4 1390 Phạm Sư Ôn Sơn Tây
1399-1400 Nguyễn Nhữ Cái Sơn Tây, Tuyên
Quang, Vĩnh Phúc
Các cuộc khởi nghĩa đều
bị thất bại Góp phần làm nhà Trần suy yếu
Nổ ra lẻ tẻ ở từng địa phương không có sự liên kết.
Thiếu tổ chức lãnh đạo đúng đắn
Quân triều định mạnh
- Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu: + K/n Ngô Bệ (1344-1360)
+ K/n Nguyễn Thanh, Nguyễn Kỵ (1379) + Nguyễn Bổ (1379) + K/n Phạm Sư Ôn (1390)
+ K/n Nguyễn Nhữ Cái (1399-1400)
- Kết quả ý nghĩa: Đều
bị đàn áp đẫm máu và
bị thất bại Góp phần làm nhà Trần suy yếu
Trang 5Việc tầng lớp thống trị nhà Trần không chăm lo đời
sống nhân dân đã bộ lộ sự yếu kém của chế độ phong
kiến.
Ở nước ta dưới chế độ ưu việt của nhà nước XHCN,
nhân dân được chăm lo, đời sống đảm bảo, xã hội trật
tự ổn định, bền vững.
? Là học sinh em cần làm những việc gì để sau này góp
phần xây dựng đất nước
4 Củng cố: 2’
5 Dặn dò: 3’
- Về nhà học bài theo nội dung câu hỏi sách giáo khoa
- làm các bài tập ở sách bài tập
- Soạn trước bài mới vào vở soạn và trả lưòi các câu hỏi sau:
- Soạn trước bàI 16 mục II vào vở soạn và trả lời các câu hỏi
