Đỗ Phủ là một nhà thơ hiện thực vĩ đại và nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn III.TæNG KÕT Néi dung: Ph¶n ¸nh nçi thèng khæ cña kÎ sÜ nghÌo trong xã hội cũ và tấm lòng nhân đạo cao cả của nhµ t[r]
Trang 1(Đọc thêm) BàI CA NHà TRANH Bị GIó THU PHá
(Mao ốc vị thu phong sở phá ca)
2 Giới thiệu bài: Lí Bạch , Đỗ Phủ, Bạch Dị là 3 nhà thơ lớn nhất Trung Hoa đời '"
.Nếu Lí Bạch là nhà thơ lãng mạn vĩ đại thì Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực vĩ đại Thi sử thi thánh .Cuộc đời long đong khốn khổ, chết vì nghèo và bệnh tật Đỗ Phủ đã để lại cho đời gần 1500 bài thơ trầm uất, buồn đau nuốt tiếng khóc ng lại ngời sáng lên tinh thần nhân ái bao la “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá ”là một bài thơ thế
- GV ớng dẫn cách đọc, đọc mẫu
- 3 HS lần lM đọc
- GV nhận xét cách đọc
Hs theo dõi chú thích SGK.
? Nêu những nét cơ bản về cuộc đời và sự
nghiệp thơ văn Đỗ Phủ?
Bài thơ đM làm theo thể thơ gì?
Em hãy nhận xét về đặc điểm của thể thơ
này?
GV cho HS giải thích các từ khó sgk
? Xác định bố cục của bài thơ?
HS đọc khổ 1.
? Nhà Đỗ Phủ bị phá trong hoàn cảnh nào
Tìm những hình ảnh thơ miêu tả cảnh bị
phá?
? Nhận xét về nghệ thuật sử dụng từ ngữ
của tác giả trong đoạn thơ này?
? Hình ảnh các mảnh tranh đó gợi lên
cảnh tM" gì?
? Thử hình dung tâm trạng Đỗ Phủ trong
hoàn cảnh này?
I/ ĐọC – TìM HIểU CHUNG
3 Đọc: Đọc giọng vừa phải , vừa kể vừa tả, vừa bộc
lộ cảm xúc buồn bã , bất lực, cay đắng của nhà thơ trong 3 khổ thơ đầu Giọng ơi sáng, phấn trấn hơn ở khổ cuối
1.Tác giả- Đỗ Phủ : (712-770)
- Là nhà thơ nổi tiếng đời Đ'" - Trung Quốc
- Cuộc sống nghèo khổ cơ cực
- Để lại hơn 1500 bài thơ thấm đẫm tinh thần nhân
đạo và giá trị hiện thực sâu sắc
- ĐM mệnh danh là thi sử
2 Tác phẩm
- Thể cổ thể, tự do, dài 23 câu
- Vần, nhịp, câu, chữ tự do, phóng khoáng
4 Chú thích: SGK.
5 Bố cục
+18 câu đầu =>Nỗi thống khổ của "ời nghèo trong hoạn nạn
+5 câu cuối => vọng của nhà thơ
II ĐọC - HIểU VĂN BảN
1 Nỗi thống khổ của người nghèo trong hoạn nạn
a.Cảnh nhà bị gió thu phá
- Gió thét già thế gió dữ dội
- Nhà tranh bị cuộn bay rải treo quay lộn
- Nghệ thuật kể, tả, sử dụng nhiều động từ mạnh
Cảnh tượng: tan tác, tiêu điều Tâm trạng: sự bất ngờ,nuối tiếc, lo âu, bất lực
Lop7.net
Trang 2? Qua lời kể, tả đó em thấy chủ nhân của
căn nhà có hoàn cảnh ra sao ?
Giáo viên: Đã bao năm bôn ba xuôi
nhờ sự giúp đỡ của những "ời thân, Đỗ
Phủ mới dựng đM ngôi nhà tranh nho
nhỏ Vậy mà giờ đây thiên nhiên vô tình
lại ớp đi của ông ngôi nhà “tình nghĩa
ấy’’
? Khổ thơ sử dụng Eơng thức biểu đạt
gì?
HS đọc đoạn 2
? Không những khổ vì cảnh nhà bị tốc
mái, Đỗ Phủ còn phải chịu thêm nỗi khổ
gì ?
? Ta có lên trách lũ trẻ không? vì sao?
GV: Lũ trẻ nghịch ngợm thừa gió bẻ
măng xô vào ớp giật Qua đó cho
chúng ta hình dung &ợc cảnh tM" cuộc
sống XH thời Đỗ Phủ, trẻ em đói nghèo
thất học tràn lan
?Hãy hình dung hình ảnh ông già Đỗ Phủ
trong lời thơ:
Môi khô miệng đắng gào chẳng được
Quay về trống gậy lòng ấm ức
? Thử lí giải tâm trạng ấm ức của Đỗ
Phủ?
? ở đoạn này ph " thức biểu đạt chủ
yếu là gì ?
HS đọc đoạn 3.
? Đoạn thơ thứ ba sử dụng Eơng thức
biểu đạt gì ?
? Đoạn thơ thứ ba kể về nỗi khổ gì?
? Qua lời thơ em hình dung ra một cảnh
đêm trong căn nhà đã bị tốc mái thế
nào ?
? Đoạn thơ thứ ba gợi liên t^" đến thực
trạng của xã hội thời Đỗ Phủ Em thử
hình dung thực trạng xã hội đó nh thế
nào?
=>Chủ nhà là "'( nghèo
Ph " thức miêu tả và tự sự
b.Cảnh c ướp giật khi nhà bị gió thu phá
- Trẻ con: khinh, nhè xô c E giật
Cuộc sống đói nghèo, thất học tràn lan
Hình ảnh nhà thơ già yếu, đáng ơng tâm trạng đầy uất ức
(cay đắng xót xa cho thân phận của mình và cho những cảnh đời nghèo khổ, bất lực trong thiên hạ)
Đỗ Phủ là "'( có trái tim nhân đạo
Tự sự và biểu cảm trực tiếp
c.Cảnh đêm trong nhà đã bị phá tốc mái
- Miêu tả, có kết hợp với biểu cảm
Không gian bị bóng tối giầy đặc bao phủ và lạnh lẽo
Gợi liên t^" về một thực trạng XH đen tối , bế tắc đói khổ
Lop7.net
Trang 3Đây có phải là nỗi khổ của riêng gia đình
Đỗ Phủ không?
HS đọc khổ cuối
?Nếu theo mạch cảm xúc của nhà thơ thì
khổ cuối có thể kết thúc ntn?
Vì sao?
*" nhà thơ có kết thúc vậy
không?
?Vậy mà thơ có kết thúc thế nào?
Ước mơ của ông là gì?
?Vì sao ông lại ớc cho kẻ sĩ nghèo trong
thiên hạ?
GV: Thấu hiểu và thông cảm với cuộc
đời và số phận của những ng'( nghèo
khổ trong xã hội có thể quên đi lỗi cơ
cực của bản thân để h " tới nỗi cơ cực
của đồng loại
G/v đọc hai câu thơ:
Than ôi! Bao giờ nhà ấy sừng sững
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng &M)
Có gì đặc biệt trong cách thể hiện lời thơ
này?
?Tại sao vọng đẹp đẽ đó lại đM bắt
đầu bằng cụm từ “than ôi !”?
Theo em tiếng than của Đỗ Phủ còn có ý
nghĩa nào khác?
=>Lòng nhân ái của Đỗ Phủ thật cảm
động và thiết thực cụ thể, mơ ấy còn
thể hiện tinh thần vị tha , tới mức xả thân
vì "ời khác
? Từ vọng tha thiết ấy cho em hiểu
điều gì về con ng'( Đỗ Phủ?
? Nêu những nét đắc sắc về nội dung,
nghệ thuật của bài thơ ?
Đây chính là nỗi khổ chung của nhân dân lao
động, của các nhà nho trí thức đời Đ'" vì chiến tranh, loạn lạc triền miên
2 Ước vọng của nhà thơ
=>Có thể kết thúc bằng một lời buông xuôi bằng một lời oán thán
=>Tác giả oán trách thực trạng xã hội & " thời
đen tối, loạn lạc, bất công, đã gây ra nhiều cảnh đời khổ cực
=> Không kết thúc vậy
=>Kết thúc bằng một ớc mơ
- Ước nhà rộng muôn ngàn gian vững chắc, che khắp thiên hạ cho kẻ sĩ nghèo đều hân hoan
=>Họ là những "'( tài đức " phải chịu cảnh nghèo khó => Một xã hội bất công bằng
=>Dùng thán từ: Than ôi!
Không tin vọng ấy sẽ trở thành hiện thực
Đây chính là vọng cao cả ng chua xót
=> Phê phán thực trạng xã hội phong kiến bế tắc, bất công
Đỗ Phủ là một nhà thơ hiện thực vĩ đại và
nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn III.TổNG KếT
Nội dung: Phản ánh nỗi thống khổ của kẻ sĩ nghèo
trong xã hội cũ và tấm lòng nhân đạo cao cả của nhà thơ Đỗ Phủ Một tấm lòng vị tha, luôn nghĩ cho
"'( khác
Lop7.net
Trang 4- HS đọc ghi nhớ SGK.
Đọc diễn cảm 2 phần cuối
Dùng 2 câu nêu ý chính đoạn văn bàn về
bài “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”
trong SGK/134
Nghệ thuật: Kết hợp nhuần nhuyễn biểu cảm với
miêu tả, tự sự
*Ghi nhớ (SGK) III LUYệN TậP
Nỗi thống khổ của kẻ sĩ nghèo Đỗ Phủ khi nhà tranh bị gió thu phá Qua đó thể hiện tấm lòng nhân
đạo sâu sắc của nhà thơ
Hoạt động 5: Hướng dẫn học bài (2 / )
?Tại sao nói Đỗ Phủ là nhà hiện thực và nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn?
?Theo em yếu tố tự sự và miêu tả trong VB này có giá trị gì ?
- Học thuộc lòng bài thơ
- Học thuộc lòng bài thơ, hiểu nội dung, nghệ thuật của bài
- Tự ôn tập các tác phẩm văn học đã học - giờ sau kiểm tra Văn (45’)
Lop7.net