Bài thơ: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê của nhà thơ Hạ Tri Chương rất khác với những bài thơ khác đó là tình cảm đối với quê hương thường thể hiện qua nỗi sầu xa xứ, còn bài thơ n[r]
Trang 1( Tĩnh dạ tứ - LÍ BẠCH )
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Cảm nhận đề tài vọng nguyệt hoài hương ( nhìn trăng nhớ quê) được thể hiện giảndị,
nhẹ nhàng mà sâu lắng, thấm thía trong bài thơ cổ thể của Lí Bạch
- Thấy đựơc tác dụng của nghệ thuật đối và vai trò của câu trong một bài thơ tứ tuyệt
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1.Kiến thức:
- Tình quê hương được thể hiện một cách chân thành, sâu sắc của Lí Bạch
- Nghệ thuật đối và vai trò của câu kết trong bài thơ
- Hình ảnh ánh trăng- vầng trăng tác động tới tâm tình nhà thơ
2.Kĩ năng:
- Đọc hiểu bài thơ cổ thể qua bản dịch tiếng Việt
- Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ
- Bứơc đầu tập so sánh bản dịch thơ và bản phiên âm chữ Hán, phân tích tác phẩm
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc soạn bài của học sinh
3 Bài mới:GV giới thiệu bài
Ánh trăng luôn là cảm xúc mãnh liệt cho thi nhân đặc biệt là đối với những người xa quê hương Vậy tình cảm đó được diễn tả như thế nào qua ánh trăng chúng ta sẽ tìm hiểu văn bản Tĩnh dạ tứ - ( Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh)
HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu chung.
? Nhắc lại nét chính về tác giả Lý Bạch?
? Hãy xác định thể thơ của bài thơ ?
* GV nói thêm: Lý Bạch quê ở Cam Túc nhưng sinh ra ở Tứ
Xuyên ,thuở nhỏ ông thường lên núi Nga Mi và núi Thanh
Thành đọc sách ,ngắm trăng Những ấn tượng và kỷ niệm đẹp
đẽ của quê hương ông không thể nào quên Suốt cuộc đời mấy
mươi năm xa quê hình ảnh của quê hương nhất là những đêm
trăng sáng ,đối với ông đầy nổi nhớ thương Tình cảm sâu sắc
đó ,Lý Bạch đã diễn tả một cách tha thiết trong bài thơ này
I Giới thiệu chung
1 Tác giả: Như sgk/111 2.Tác phẩm : Tình cảm suy tư, trong
đêm trăng sáng của nhà thơ Lí Bạch
3 Thể loại: Ngũ ngôn tứ tuyệt
II Đọc- hiểu văn bản
1, Đọc, tìm hiểu từ khó
Trang 2*HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS đọc hiểu văn bản
GV : Đọc mẫu ,hướng dẫn học sinh đọc
(đọc giọng diễn cảm, thể hiện nỗi buồn )
Gv : Gọi hs đọc phần chú thích sgk/124 Để tìm hiểu từ
khó
? Bài thơ này tác giả sử dụng phương thức biểu đạt nào?
Gv nêu đại ý của bài thơ.
? Có người cho rằng bài “Tĩnh dạ tứ “2 câu đầu tả cảnh ,2
câu cuối tả tình Em có tán thành ý kiến đó không ? vì sao?
? Vậy hai câu thơ diễn tả ánh trăng ntn? Qua đó thể hiện
cảm giác ntn của tác giả?
GV chuyển ý :
Gọi HS đọc 2 câu cuối ,giải thích nghiã
Thảo luận cặp
? Dựa vào những từ “ ngẩng đầu” với “cúi đầu”, “nhìn”
với “ nhớ” , “ trăng sáng” với “ cố hương” em hãy cho biết
tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?
Hs trả lời
Gv nhận xét
? Qua hành động của tác giả em hiểu điều gì về tình quê
hương của tác giả ?
c Đại ý: Bài thơ thể hiện tình yêu
quê hương của một người sống xa nhà trong đêm trăng thanh tĩnh.
d Phân tích:
d1 Hai câu đầu :
Sàng tiền minh nguyệt quangNghi thị địa thượng sương
- NT: miêu tả, biểu cảm gián tiếp
-> Hai câu thơ diễn tả ánh trăng,gợilên một không gian êm đềm, thơmộng, huyền ảo vô cùng thanh tĩnh
từ đó toát lên một cảm giác lạnh lẽo,
cô đơn
d2 Hai câu cuối :
Cử đầu vọng minh nguyệt
Đê đầu tư cố hương
- NT: Phép đối , biểu cảm trực tiếp
Tình yêu cố hương sâu nặng ,dadiết
III.Hướng dẫn tự học
Trang 3- Học thuộc bài thơ ,nắm được nội dung ,nghệ thuật bài
- Soạn bài :Hồi hương ngẫu thư; đọc kỹ trước phần phiên
âm,dịch nghĩa,dịch thơ của bài thơ
E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
TUẦN 10
TIẾT 38 Ngày soạn: 07.10 2010 Ngày dạy: 11 10 2010
Văn bản: XA NGẮM THÁC NÚI LƯ - Lí Bạch- A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Cảm nhận tình yêu thiên nhiên và bút pháp nghệ thuật độc đáo của tác giả Lí Bạch trong bài thơ - Bước đầu biết nhận xét về tình và cảnh trong thơ cổ B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG 1.Kiến thức: - Sơ giản về tác giả Lí Bạch - Vẻ đẹp độc đáo, hùng vĩ tráng lệ của thác núi Lư qua cảm nhạn đầy hứng khởi của thiên tài Lí Bạch, qua đĩ hiểu đựơc phần nào tâm hồn phĩng khống,lãng mạn của nhà thơ 2.Kĩ năng: - Đọc hiểu bài thơ cổ thể qua bản dịch tiếng Việt - Sử dụng phần dịch nghĩa trong việc phân tích tác phẩm và phần nào biết tích luỹ phần từ Hán Việt 3.Thái độ: - Trân trọng vẻ đẹp thiên nhiên của đất nước, cĩ ý thức bảo vệ mơi trường C PHƯƠNG PHÁP - Thuyết giảng,Vấn đáp kết hợp thảo luận nhĩm D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1 Ổn định tổ chức : Lớp 7 A3………7A4
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc soạn bài của học sinh
3 Bài mới: GV giới thiệu bài mới:
Lí Bạch (701-762) là một trong những nhà thơ nổi tiếng nhất đời Đường ở TQ ơng được người đời mến mộ gọi là Thi tiên- ơng tiên làm thơ Lí Bạch là một nhà thơ phĩng khống, giàu tình yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu tự do và đất nước, coi thường cơng
Trang 4danh, sống hào hiệp Lí Bạch để lại trên một nghìn bài thơ với phong cách lãng mạng,
bay bổng khắc hoạ thành công những hình tượng kì vĩ, hào hùng Hôm này chúng ta sẽ
tìm hiểu một kiệt tác của ông văn bản có tên là “Xa ngắm thác núi Lư”
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI DẠY
*HOẠT ĐỘNG 1 Tìm hiểu chung.
Gv :giới thiệu đôi nét về tác giả, tác phẩm
Hs : chú ý lắng nghe.
? Thể thơ này giống bài thơ nào mà chúng ta đã học ?
(Sông núi nước Nam- LTK).
Hs : Trả lời.
*HOẠT ĐỘNG 2 : Tìm hiểu v ă n bản.
GV: Đọc văn bản, hướng dẫn học sinh đọc
Chú ý giọng đọc diễn cảm và nhẹ nhàng
Hs: Đọc bản phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ.
Lưu ý hs ngắt giọng ở sau chữ thứ 4 của mỗi câu
Gv hướng dẫn học sinh phân tích tác phẩm
? Câu thơ thứ nhất tả cái gì? Và tả như thế nào?
(Khung cảnh làm nền cho sự xuất hiện của thác núi
Hs : Dựa vào phần chú thích trình bày.
? Các chi tiết đó gợi tả một cảnh tượng như thế nào?
Hs phát biểu
Gv nhận xét, chốt
? Trên cái nền cảnh núi rực rỡ hùng vĩ đó, thác nước
hiện ra qua câu thơ nào?
? Vị trí đứng ngắm của tác giả là xa hay gần ?
Hs trả lời nhanh
? Vẻ đẹp của thác nước được tác giả thể hiện bằng
nghệ thuật gì?
Hs : Liên hệ kiên thức Tiếng Việt để trả lời
? Câu thơ thứ ba ta không chỉ hình dung ra cảnh thác
nước mà còn hình dung được đặc điểm dãy núi Lư và
núi Hương Lô ntn ?
Hs thảo luận, trả lời
núi Lư
3 Thể loại: thất ngôn tứ tuyệt.
II Đọc- hiểu văn bản
Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên
( Mặt trời chiếu núi Hương Lô, sinh làn khói tía)
-> NT: kể, miêu tả
=> Cảnh tượng rực rỡ, lộng lẫy hùng vĩ, huyền ảo như thần thoại
“Dao khan bộc bố quải tiền xuyên.”
(Như dải lụa trắng treo lên giữa vách
núi và dòng sông).
-> So sánh
=> Vẻ đẹp tráng lệ.
“Phi lưu trục há tam thiên xích.”
(Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước).
-> Miêu tả bằng động từ gợi cảm
-> Tốc độ mạnh mẽ ghê gớm của dòng thác
-> Cảnh tượng hùng vĩ, kỳ ảo của thiên nhiên
“Nghi thị ngân hà lạc cửu thiên”
(Tưởng tượng dải ngân hà tuột khỏi mây).
Trang 5Gv giải thích
? Qua đặc điểm cảnh vật được miêu tả, ta có thể thấy
tình cảm của nhà thơ trước thác núi Lư ntn?
Hs suy nghĩ, phát biểu.
Gv chốt.
? Qua phân tích văn bản em hãy cho biết những nghệ
thuật chính mà tác giả sử dụng trong bài?
Hs nhớ và trả lời.
Gv tổng hợp, ghi bảng
? Em hãy nêu ý nghĩa của bài thơ?
Hs dựa vào ghi nhớ trả lời/.
Gv kết luận
* HOẠT ĐỘNG 3 Hướng dẫn tự học
- Học thuộc lòng bản dich thơ - Nhớ được mười từ gốc Hán trong bài thơ - Soạn bài : Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về -> So sánh táo bạo đầy kì thú, tạo nên sự kì vĩ của thác nước d 2.Tình cảm của nhà thơ trước thác núi Lư. - Nhà thơ có trí tưởng tưởng tượng bay bổng trước cảnh đẹp của quê hương, đất nước - Thể hiện tình yêu thiên nhiên đằm thắm 3.Tổng kết. + Nghệ thuật: - Kết hợp tài tình giữa cái thực và cái ảo, thể hiện cảm giác kì diệu do hình ảnh thác nước gợi lên trong tâm hồn lãng mạn của Lí Bạch - Sử dụng biện pháp so sánh, phóng đại - Liên tưởng, tưởng tượng sáng tạo - Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh + Ý nghĩa văn bản. Đây là bài thơ khắc hoạ được vẻ đẹp kì vĩ, mạnh mẽ của thiên nhiên và tâm hồn phóng khoáng, bay bổng của nhà thơ LB E RÚT KINH NGHIỆM ………
………
………
………
TUẦN 10
TIẾT 39
Trang 6- Cảm nhận tình yêu quê hương bền chặt, sâu nặng chợt nhói lên trong một tình huống
ngẫu nhiên, bất ngờ được ghi lại một cách hóm hỉnh trong bài thơ thất ngôn tư tuyệt
Đường luật
- Thấy được tác dụng của nghệ thuật đối và vai trò của câu đối trong bài thơ tuyệt cú
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1.Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Hạ Tri Chương
- Nghệ thuật đối và vai trò của câu kết trong bài thơ
- Nét độc đáo về tứ của bài thơ
- Tình cảm quê hương là tình cảm sâu nặng, bền chặt suốt cả cuộc đời
2.Kĩ năng:
- Đọc hiểu bài thơ tuyệt cú qua bản dịch tiếng Việt
- Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ Đường
- Bước đầu tập so sánh bản dịch thơ và bản phiên âm chữ Hán, phân tích tác phẩm
2 Kiểm tra bài cũ:
? Đọc bài thơ Tĩnh dạ tứ ? nêu ý nghĩa của bài thơ?.
3 Bài mới :GV : giới thiệu bài
Bài thơ: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê của nhà thơ Hạ Tri Chương rất khác
với những bài thơ khác đó là tình cảm đối với quê hương thường thể hiện qua nỗi sầu xa
xứ, còn bài thơ này tình quê lại thể hiện ngay lúc mới đặt chân tới quê nhà, vậy tình cảnh
trở nên độc đáo như thế nào chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài thơ
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu vài nét về tác giả,tác
phẩm
Gv: giới thiệu về tác giả Hạ Tri Chương Yêu cầu hs
dựa vào chú thích trả lời câu hỏi
? Hãy cho biết hoàn cảnh sáng tác bài thơ ?
? Bài thơ phần phiên âm thuộc thể thơ gì? Phần dịch thơ
thuộc thể thơ gì?
I Giới thiệu chung
1 Tác giả: Hạ Tri Chương ( 659-744) 2.Tác phẩm : Hoàn cảnh sáng tác:năm
744 ,lúc 86 tuổi Hạ Tri Chương xin từquan về quê và bài thơ được sáng táckhi về đến quê
3 Thể loại: TNTT-phiên âm
Trang 7HS : Dựa vào sgk trình bày
* HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn HS đọc hiểu văn bản
GV Đọc mẫu ,nêu cách đọc ,gọi hs đọc
( phiên âm, dịch nghĩa ,dịch thơ )
Hs đọc phiên âm, dịch nghĩa ,dịch thơ
Gv :Gọi hs đọc 2 câu đầu bài thơ
Gv giải thích nghĩa của từng từ có trong hai câu thơ
Hs chú ý theo dõi
? Em hãy chỉ ra phép đối ở hai câu thơ đầu?
Hs : Thảo luận, trình bày.
Gv : Định hướng.
C1: Thiếu ><lão,tiểu ><đại ly gia><hồi
Thiếu tiểu ly gia ><lão đại hồi
Đối từ, đối vế
Đối ý, lời ,ngữ pháp
? Nội dung hai câu thơ muốn diễn đạt điều gì?
Hs : Thảo luận, trình bày.
Gv nhận xét, phân tích thêm.
+ câu 1: Là câu kể ,khái quát một cách ngắn gọn quãng
đời xa quê làm quan, làm nổi bật sự thay đổi về vóc
người ,tuổi tác song đồng thời cũng hé lộ tình cảm đối
với qh của tác giả
+ câu 2: Là câu tả Dùng một yếu tố thay đổi (mái tóc)
để làm nổi bật yếu tố không thay đổi (hương âm , giọng
quê, tiếng nói quê hương )
? Khi trở về quê nhà thơ đã gặp phải tình huống bất ngờ
như thế nào?
Hs đọc 2 câu cuối : Phát hiện trình bày.
? Thảo luận 3p: Vì sao về đến quê nhà mà chẳng ai
nhận ra ông?
+ Tác giả có quá nhiều thay đổi
(vóc người, tuổi ,mái tóc )
+ Có sự thay đổi ở phía quê hương Những người lạ
,thiếu thời ,hoặc đã chết ,hoặc còn sống chưa chắc đã có
ai nhận ra ông Trẻ con thì không biết ông
? Vậy làm cách nào để chúng ta không trở thành khách
lạ ngay chính trên quê hương mình ?
Hs : Liên hệ bản thân.
? Em hãy nêu một vài nét về nghệ thuật tác giả sử dụng
trong bài thơ?
d1 Hai câu đầu :
Thiếu tiểu ly gia/ lão đại hồiHương âm vô cải /mấn mao tồi
+ NT: Phép đối ,kiểu câu kể, tả
-> Lời kể của tác giả vể quảng đời dài
xa quê làm quan ( từ lúc còn trẻ đến lúc về già)-> Lời tác giả tự nhận xét: Đi suốt cảcuộc đời vẫn nhớ quê hương Giọngnói không hề thay đổi dù mái tóc đãkhác
=> Tình yêu và nỗi nhớ quê hươngthắm thiết
d 2 Hai câu cuối
Nhi đồng tương kiến bất tương thức Tiếu vấn :khách tòng hà xứ lai?
NT: Điệp từ ,đối lập ,câu hỏi biểu cảm
-> Tình huống bất ngờ, trẻ nhỏ tưởngnhà thơ là khách lạ
Tác giả ngỡ ngàng thấm thía,ngậmngùi ,đau xót khi bị xem là khách
ngay chính quê hương mình
3 Tổng kết
+ Nghệ thuật:
- Sử dụng yếu tố tự sự
- Cấu tứ độc đáo
- Sử dụng biện pháp tiểu đối hiệu quả
- Giọng điệu bi hài thể hiện ở hai câucuối
Trang 8? Qua bai thơ tác giả muốn gửi đến thơng điệp gì?
* HOẠT ĐỘNG 3 Hướng dẫn tự học
- Học thuộc lịng một trong hai bản dịch thơ
- Học thuộc phần ghi nhớ sgk
+ Ý nghĩa văn bản:
Tình quê hương là một tình cảm gắn
bĩ lâu bền và thiêng liêng nhất của con người
III Hướng dẫn tự học
E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
TUẦN 10
TIẾT 40 Ngày soạn: 07.10 2010 Ngày dạy: 14 10 2010
Văn bản: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIĨ THU PHÁ - Đỗ Phủ - A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Hiểu được giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm - Thấy được đặc điểm của bút pháp hiện thực của nhà thơ Đỗ Phủ được thể hiện trong bài thơ B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG 1.Kiến thức: - Sơ giản về tác giả Đổ Phủ - Giá trị hiện thực: phản ánh chân thực cuộc sống của con người - Giá trị nhân đạo: thể hiện hồi bảo cao cả và sâu sắc của Đổ Phủ, nhà thơ của những người nghèo khổ bất hạnh - Vai trị và ý nghĩa của yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình; đặc điểm bút pháp hiện thực của nhà thơ Đổ Phủ trong bài thơ 2.Kĩ năng: - Đọc hiểu bài thơ nước ngồi qua bản dịch tiếng Việt - Rèn kĩ năng đọc – hiểu, phân tích bài thơ qua bản dịch tiếng Việt 3.Thái độ: - Đồng cảm cùng tác giả.Bồi dưỡng tinh thần nhân đạo của bản thân C PHƯƠNG PHÁP - Thuyết giảng,Vấn đáp kết hợp thảo luận nhĩm D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1 Ổn định tổ chức : Lớp 7 A3………7A4
2 Bài cũ: Kiểm tra 15 phút
Đề bài:
Trang 9Câu 1: Bài thơ “ Tĩnh dạ tứ” ( Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh) của tác giả nào?
A, Bà Huyện Thanh Quan C, Lí Bạch
Câu 2 : Em hãy nêu nội dung chính của bài thơ “ Tĩnh dạ tứ” và biện pháp nghệ thuật
tác giả sử dụng trong bài thơ đó ?
ĐÁP ÁN:
Câu 1:( 3đ) đáp án C
Câu 2 :(7đ)
+ Nội dung chính của bài:
Bài thơ miêu tả ánh trăng sáng, một không gian êm đềm, thơ mộng, huyền ảo vô cùngthanh tĩnh từ đó gợi lên một cảm giác lạnh lẽo, cô đơn và tình yêu quê hương sâu nặng,tha thiết
+ Nghệ thuật:
- Sử dụng ngôn ngữ tự nhiên, bình dị, giàu hình ảnh
- Miêu tả và biểu cảm, biện pháp đối ở câu 3,4
BẢNG THỐNG KÊ CHẤT LƯỢNG HỌC SINH
GV giới thiệu bài:
Cuộc đời của mỗi con người quả là có những lúc thăng trầm nhưng đối với nhà thơ ĐổPhủ một nhà thơ hiện thực vĩ đại nhất của TQ lại khác, Cuộc đời của ĐP trải qua nhiều bất hạnh,công danh lận đận, con chết, lưu lạc tha hương, càng cuối đời càng nghèo đói, cơm không đủ ăn,
ốm đau không thuốc thang cơm cháo, nằm chết trong một chiếc thuyền rách nơi quê người Vàbài thơ Mao ốc vị thu phong sở phá ca ( Bài ca nhà tranh bị gió thu phá) là một trong 100 tácphẩm tiêu biểu đã nói lên đựơc phần nào nổi khổ của nhà thơ, mà các em được tìm hiểu trong tiếthọc này
* HOẠT ĐỘNG 1 Tìm hiểu chú thích
HS: Trình bày về tiểu sử tác giả Đỗ Phủ
(SGK/132)
GV: Giới thiệu thêm về tác giả ĐP
? Dựa vào sgk em hãy nêu hoàn cảnh sáng
tác của bài thơ?
Hs dựa vào chú thích trả lời
I Giới thiệu chung
1 Tác giả: Đỗ Phủ( 712- 770) là một nhà
thơ hiện thực vĩ đại nhất của TQ
2.Tác phẩm : được xếp trong số 100 bài
thơ hay nhất của ĐP, bút pháp hiện thực vàtinh thần nhân đạo, ảnh hưởng sâu rộng đếnthơ ca TQ đời sau
Trang 10Gv giới thiệu thể loại thơ cổ phong.
*HOẠT ĐỘNG 2: Đọc – hiểu văn bản
GV: Hướng dẫn HS đọc bài thơ , đọc mẫu ,
gọi HS đọc
GV: giải thích một số từ khó trong sgk.
? Dựa vào bài soạn ở nhà em hãy chia bố
cục của bài thơ? Nội dung chính của từng
? Hình ảnh ngôi nhà bị phá được miêu tả cụ
thể trong lời thơ nào?
? Qua lời giới thiệu cho thấy ngôi nhà đó
ntn? Và chủ nhà đang sống trong hoàn cảnh
ra sao?
Hs phát biểu
? Hãy hình dung tâm trạng của tác giả, chủ
nhân ngôi nhà bị phá luc này?
Hs thảo luận, phát biểu
Gv nhận xét, chốt ý
? Chỉ ra các câu thơ cho biết cảnh trẻ con
cướp tranh của nhà Đỗ Phủ?
Hs :Phát hiện trình bày.
? Thái độ của nhà thơ lúc ấy ra sao?
(Môi khô… ấm ức!)
? Cảnh trẻ con xô nhau cớp giật từng mảnh
tranh ngay trớc mặt chủ nhà gợi cho em
hiểu gì về cuộc sống XH thời Đỗ Phủ?
Hs: Bộc lộ
GV nhận xét, ghi bảng.
? Cơn mưa kéo dài đã gây ra tình cảnh ntn?
Gợi điều gì cho chủ nhân có nhà bị tốc
mái?
- Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt
Con nằm xấu nết đạp lót nát.
Đêm dài ớt át sao cho trót
? Cảnh tượng này cho thấy một cuộc sống
như thế nào của gia đình Đỗ Phủ?
(Nghèo khổ, không có cách nào giải thoái
3.Thể loại: thơ cổ thể (thơ cổ phong) có
nguồn gốc sâu xa với một điệu dân ca cổ
II Đọc- hiểu văn bản
b Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêutả,biểu cảm
c Phân tích:
C1 Cảnh nhà bị gió thu phá:
- Bị tàn phá tan tác, tiêu điều
- Một căn nhà đơn sơ, không chắc chắc
- Chủ nhà là ngời nghèo
- Tâm trạng: lo, tiếc, bất lực trớc hoàn cảnh
C2 Cảnh trẻ con cướp tranh:
- Trẻ con thôn nam khinh ta già…
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật…
Môi khô… lòng ấm ức!
->Tự sự kết hợp biểu cảm
-> Đó là cuộc sống khốn khổ, đáng thươngphải tranh giành nhau để kiếm sống
C3 Cảnh đêm trong nhà bị phá tốc mái:
Nỗi khổ dồn dập, cay đắng cho thânphận nghèo, đêm lạnh mong cho chóngkhỏi
Liên tởng XH đen tối, bế tắc, đói khổ
Phê phán bế tắc của XH đơng thời, mongcho XH đổi thay
c2 Ước vọng của tác giả:
- Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Trang 11khỏi nghèo khổ)
HS : * Thảo luận 3p
? Trong hoàn cảnh đói khổ như vậy Đỗ
Phủ đã có ước vọng gì? Qua lời thơ nào?
? Mục đích có nhà to vững chắc của nhà
thơ là gì? Vì sao Đỗ Phủ ước cho khắp kẻ sĩ
nghèo thiên hạ?
? Ước vọng tha thiết này cho em hiểu gì về
nhà thơ Đỗ Phủ?
HS :Trả lời.
? Tác giả sử dụng bút pháp nghệ thuật gì?
Văn bản có sự kết hợp các yếu tố nghệ
thuật nào?
? hãy nêu ý nghĩa văn bản?
Hs thảo luận, trình bày
Gv định hướng
* HOẠT ĐỘNG 4 Hướng dẫn tự học
- Học thuộc lòng baì thơ
- Phát biểu cảm nghĩ về tấm lòng của nhà
thơ đối với những người nghèo khổ
- Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều… -> Biểu cảm trực tiếp
Để che cho kẻ sĩ nghèo trong thiên hạ, đem lại niềm vui cho họ
=> Nhà thơ có tấm lòng nhân đạo cao cả, quên đi nỗi khổ cực của bản thân, hướng tới nỗi khổ cực của đồng loại
3 Tổng kết
+ Nghệ thuật:
- Viết theo bút pháp hiện thực, tại hiện cuộc sống qua những chi tiết, sự việc, khắc hoạ bức tranh những người nghèo khổ
- Sử dụng kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả
và biểu cảm
+ Ý nghĩa văn bản:
Lòng nhân ái vẫn tồn tại ngay cả khi con người phải sống trong hoàn cảnh nghèo khổ, cùng cực
III Hướng dẫn tự học
E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
TUẦN 11
TIẾT 41
Trang 12- Nắm được khái niệm từ trái nghĩa.
- Có ý thức lựa chọn từ trái nghĩa khi nói và viết
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1.Kiến thức:
- Khái niệm từ trái nghĩa
- Tác dụng của việc sử dụng từ trái nghĩa trong văn bản
2.Kĩ năng:
- Nhận biết từ trái nghĩa trong văn bản
- Sử dụng từ trái nghĩa phù hợp với ngữ cảnh
3 Bài mới: GV giới thiệu bài:
Trong TV có những từ trái ngược nhau về nghĩa nói như vậy có nghĩa các từ tráinghĩa biêủ thị những hoạt động, tính chất, sự vật trái ngược nhau, Vậy từ trái nghĩa cóđặc điểm gì? và cách sử dụng chúng như thế nào ? Tiết học hôm nay sẽ giúp các em hiểu
kĩ hơn
* HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu khái niệm từ
Hs thảo luận, trình bày
+ Ngẩng - cúi: trái nghĩa về hoạt động của
đầu theo hớng lên xuống
I Tìm hiểu chung.
1 Thế nào là từ trái nghĩa:
a Ví dụ1:
Ngẩng – cúi, trẻ - già, đi - trở lại
Nghĩa các từ trái ngược nhau
Dựa trên một cơ sở nghĩa
Trang 13+ Trẻ - già: trái nghĩa về tuổi tác
+ Đi - trở lại: trái nghĩa về sự di chuyển
rời khỏi nơi xuất phát hay quay trở lại nơi
xuất phát
? Tìm từ trái nghĩa với từ già trong trờng hợp:
rau già, cau già Từ ví dụ em có nhận xét gì?
Hs tìm, nhận xét
Gv chốt
Từ trái nghĩa với già là non
? Từ 2 ví dụ trên cho biết thế nào là từ trái
? Tìm một số bài thơ, ca dao có sử dụng từ
trái nghĩa và nêu tác dụng
Hs thảo luận, tìm
? Qua tìm hiểu em có nhận xét gì về tác
dụng của việc sử dụng từ trái nghĩa ?
Hs đọc ghi nhớ SGK
* HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn luyện tập
Gọi hs đọc bài 1/129 nêu yêu cầu bài
? Muốn xác định từ trái nghĩa ta phải dựa
trên căn cứ nào? ( Cơ sở chung)
Đọc bài 2 Nêu y/c đề Hướng giải quyết
Sống chẳng cúi đầu chết ung dung.
Giặc muốn ta nô lệ ta lại hóa anh hùng.
Sức nhân nghĩa mạnh hơn cường bạo.
Tươi: Cá tươi - ươn
Hoa tươi- héo
Yếu: Ăn yếu- ăn khoẻ
Trang 14………
TUẦN 11
TIẾT 42 Ngày soạn: 15.10 2010 Ngày dạy: 18 10 2010
Tập làm văn: LUYỆN NĨI: VĂN BIỂU CẢM VỀ SỰ VẬT, CON NGƯỜI A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Rèn luyện kĩ năng nghe nĩi theo chủ đề biểu cảm - Rèn luyện kĩ năng phát triển dàn ý thành bài nĩi theo chủ đề biểu cảm B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG 1.Kiến thức: - Các cách biểu cảm trực tiếp và dán tiếp trong việc trình bày văn nĩi biểu cảm - Những yêu cầu khi trình bày văn nĩi biểu cảm 2.Kĩ năng: - Tìm ý, lập dàn ý bài văn biểu cảm về sự vật và con người - Biết cách bộc lộ tình cảm về sự vật và con người trước tập thể - Diễn đạt mạch lạc, rõ ràng những tình cảm của bản thân về sự vật và con người bằng ngơn ngữ nĩi 3.Thái độ: - Mạnh dạn khi nĩi, tác phong nhanh nhẹn C PHƯƠNG PHÁP - Thuyết giảng,Vấn đáp kết hợp thảo luận nhĩm D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1 Ổn định tổ chức : Lớp 7 A3………7A4
2 Bài cũ:
3 Bài mới:GV giới thiệu bài:
“Nĩi” là hình thức giao tiếp tự nhiên của con người Ngồi việc rèn luyện cho học sinh năng lực viết, các em cần rèn luyện năng lực nĩi để giao tiếp đạt hiệu quả cao nhất Tiết học hơm nay sẽ giúp các em luyện nĩi theo chủ đề biểu cảm