a Mạnh To Lệch nhiều - Yêu cầu HS xác định vị trí cân bằng, độ lệch lớn b Yếu Nhỏ Thảo luận nhóm, đồng nhất của thước.. Lệch ít thời kết hợp đọc SGK?[r]
Trang 1Tuần 14
Ngày soạn:
Tiết : 14
ĐỘ TO CỦA ÂM
I Mục tiêu:
- Nêu được mối liên hệ giữa độ cao và tần số của âm
- Sử dụng được thuật ngữ âm cao (bổng), âm thấp (trầm) và tần số khi so sánh hai âm
II Chuẩn bị.
- Mỗi nhóm HS chuẩn bị
+ 1 sợi dây cao su mảnh
+ 1 giá thí nghiệm
+ 2 con lắc có chiều dài dây khác nhau
+ 1 đĩa quay có đục hàng lỗ các đều nhau
+ 1 thanh thép
- GV: Bảng phụ vẽ sẵn bảng C1
III Tổ chức hoạt động trên lớp:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
1 Hoạt động 1: Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ, giới thiệu bài mới.(7’)
- Kiểm tra sỉ số
? Tần số là gì? Đơn vị của
tần số
? Âm cao, âm thấp phụ
thuộc như thế nào vào tần
số?
? 1 vật dao động phát âm
có tần số 30Hz và vật
khác dao động phát âm có
tần số 45Hz Hãy so sánh
sự dao động và âm phát ra
của hai vật
- Bài mới: Ta đã biết một
vật dao động thì phát ra
âm Tần số dao động của
vật sẽ quyết định âm phát
ra là cao hay thấp Vậy
còn khi nào vật phát ra âm
to, phát ra âm nhỏ? Bài
- Báo cáo sỉ số
- Trả lời
Trang 2học hôm nay sẽ giúp
chúng ta trả lời câu hỏi
này
2 Hoạt động 2: Tìm hiểu biên độ dao động, mối liên hệ giữa biên độ dao động với
dao động mạnh, yếu và âm phát ra to, nhỏ: (16 phút)
- Yêu cầu HS đọc mô tả
thí nghiệm 1 trong SGK
? Tiến hành thí nghiệm
như thế nào?
Gọi 1 vài HS trả lời, yêu
cầu bổ sung nếu cần
- Yêu cầu HS thực hiện
thí nghiệm và điền kết
quả vào Bảng 1 để trả lời
C1
- Yêu cầu HS xác định vị
trí cân bằng, độ lệch lớn
nhất của thước
? Biên độ dao động là gì?
? Làm thế nào để thước
thép phát ra âm to hơn?
- Gọi vài HS trả lời C2,
HS khác nhận xét
- Yêu cầu HS đọc mô tả
thí nghiệm 2 trong SGK
- Gọi vài HS thực hiện thí
nghiệm cho cả lớp xem
- Yêu cầu HS hoàn thành
C3
? Qua các thí nghiệm trên,
chúng ta rút ra được điều
gì?
- Tự đọc SGK, tìm hiểu các thao tác thí nghiệm
- Quan sát dao động của đầu thước thép đàn hồi, đồng thời lắng nghe âm phát ra rồi điền kết quả vào Bảng 1
- Thảo luận nhóm, đồng thời kết hợp đọc SGK phát biểu ý kiến
-> Nâng đầu thước lệch nhiều, làm dao động mạnh hơn, làm biên độ dao động lớn hơn
- Đọc SGK
- Quan sát bạn thực hiện thí nghiệm
- Thảo luận để rút ra kết luận
I – Âm to, âm nhỏ - Biên
độ dao động:
* Thí nghiệm 1:
C1:
Cách làm thước dđ
Dđ mạnh – yếu?
Âm to – nhỏ?
a) Lệch nhiều
b) Lệch ít Yếu Nhỏ
* Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là
biên độ dao động.
C2: Đầu thước lệch khỏi
vị trí cân bằng càng nhiều
(hoặc ít), biên độ dao
động càng lớn (nhỏ), âm phát ra càng to (nhỏ).
* Thí nghiệm 2:
C3: Quả cầu bấc lệch
càng nhiều, chứng tỏ biên
độ dao động của mặt
trống càng lớn, tiếng trống càng to.
* Kết luận:
Âm phát ra càng to khi biên độ dao động của nguồn âm càng lớn
3 Hoạt động 3: Tìm hiểu độ to của một số âm (7 phút)
Trang 3- Thông báo đơn vị đo của
độ to của âm
- Treo bảng phụ vẽ sẵn
Bảng 2, yêu cầu HS tìm
hiểu và trả lời các câu hỏi:
? Độ to của tiếng nói
chuyện bình thường là
bao nhiêu dB?
? Độ to của âm có thể làm
điếc tai là bao nhiêu dB?
- Lắng nghe, ghi chép
-> 40 dB
-> 130dB
II – Độ to của một số âm:
Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben (kí
hiệu dB)
* Độ to của một số âm:
(SGK)
4 Hoạt động 4: Vận dụng (8’)
- Yêu cầu HS thảo luận
trả lời C4, 5, 6, 7 Nhận
xét bổ sung các câu trả
lời
Thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi
III – Vận dụng:
C4: Khi gảy mạnh tiếng
đàn sẽ kêu to, vì biên độ dao động của dây đàn lớn
C5: Sợi dây đàn ở hình
trên có biên độ dao động lớn hơn sợi dây đàn hình dưới
C6: Khi phát ra âm to thì
biên độ dao động của màng loa lớn
Khi phát ra âm nhỏ thì biên độ dao động của màng loa nhỏ
C7: Khoảng từ 50dB đến
70dB
5 Hoạt động 5: Củng cố, hướng dẫn tự học (7’)
- Gọi HS đọc phần ghi nhớ
? Thế nào là biên độ dao động? Đơn vị đo độ to của âm?
? Khi nào vật phát ra âm to, khi nào vật phát ra âm nhỏ?
- Yêu cầu học sinh về nhà học bài và làm các bài tập trong sách bài tập
- Về nhà đọc trước bài: MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM