MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh 1 Kiến thức: - Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường.. - Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trườn[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần 1 - Tiết 1
BÀI 1
Lý Lan
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh
1 Kiến thức:
- Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi người
2 Kĩ năng:
-Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, bước đầu biết cách liên kết khi xây dựng văn bản viết
3 Thái độ:
- Biết lưu giữ những tình cảm đẹp, những rung cảm đầu đời trong ngày đầu đi học
- Biết trân trọng tình mẫu tử thiêng liêng
B CHUẨN BỊ:
GV: Đọc SGK, SGV, soạn giáo án.
HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo những câu hỏi SGK
C TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN:
Hoạt động1: Khởi động(2 ' )
* Mục tiêu: Tạo tâm thế để học
sinh vào bài mới
- Kiểm diện HS
- Lời vào bài mới: GV hát: "Ngày
đầu tiên đi học, mẹ dắt tay tới
trường, em vừa đi vừa khóc…"
=>Tình mẹ đối với con -> Vào
bài
Hoạt động 2: HDHS phần đọc
hiểu chú thích (5 ' )
* Mục tiêu: Giúp học sinh tìm hiểu
về tác giả, tác phẩm
- Gọi HS đọc+ HS nêu những nét
chính về tác giả, tác phẩm
H Bài văn thuộc văn bản gì?
H Em biết gì về loại văn bản
này?
Hoạt động3: HDHS phần đọc -
hiểu văn bản (5’ ' )
* Mục tiêu: Giúp học sinh đọc tốt
văn bản và tìm bố cục bài
H Cổng trường mở ra sử dụng
-Lớp trưởng báo cáo sỉ số
- HS lắng nghe
- HS vào bài mới
- HS đọc+ nêu những ý chính
- Văn bản nhật dụng : đề cập đến nội dung có tính cập nhật, đề tài có tính thời sự đồng thời là những vấn đề XH có ý nghĩa lâu dài
- Biểu cảm là chính
I.ĐỌC- HIỂU CHÚ THÍCH
1) Tác giả: Lí Lan 2) Tác phẩm: Đăng trên báo:"
Yêu trẻ"166(11/9/2000)
- Tác phẩm thuộc văn bản nhật dụng (đề cập vấn đề nhà trường+ người mẹ)
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN 1) Đọc: Giọng diụ dàng, chậm
rãi, tình cảm
Trang 2phương thức biểu đạt gì?
-> GVHD đọc: dịu dàng, chậm
rãi, thì thầm… hết sức tình cảm
- GV đọc mẫu một đoạn
- Gọi 2 - 3 hs đọc tiếp
- GV nhận xét giọng đọc của HS
H.Văn bản có thể chia làm mấy
phần ? Ý chính từng phần?
]
Hoạt động 4(23’)
* Mục tiêu: Giúp học sinh tìm hiểu
tâm trạng của người mẹ trước
ngày khai trường của con
H.Nhân vật chính trong truyện là
ai? Xác định ngôi kể?
- GV chuyển ý:
H.Tìm những chi tiết miêu tả cảm
xúc của hai mẹ con?
H.Tâm trạng của mẹ+ con có gì
khác ?
H.Tác giả sử dụng nghệ thuật gì ?
H.Theo em vì sao người mẹ
không ngủ được ?
" Bây giờ đối với mẹ ấn tượng về
ngày khai trường đầu tiên rất sâu
đậm"
H.Chi tiết nào thể hiện điều đó ?
H.Theo em vì sao ngày khai
trường vào lớp 1 để lại dấu ấn sâu
đậm trong lòng người mẹ như thế
?
H.Và nhớ lại kỉ niệm ấy lòng
người mẹ ntn?
H.Nhận xét về cách dùng từ trong
- HS lắng nghe
- HS theo dõi bạn đọc+ nhận xét giọng đọc của bạn
- HS suy nghĩ trả lời
- Người mẹ, đứa con; ngôi kể thứ I(người mẹ)
- Con : Gương mặt thánh thoát tựa nghiêng trên gối mềm, đôi môi hé mở + thỉnh thoảng chím lại như đang mút kẹo
- Mẹ không t2 được… gì cả, trằn trọc, không lo nhưng vẫn không ngủ được
- Mẹ thao thức suy nghĩ triền miên
- Con thanh thản, nhẹ nhàng vô tư
- Tương phản
- Sống lại quá khứ ngày bà ngoại dắt mẹ vào lớp 1, nhớ tâm trạng hồi hộp trước cổng trường
- Cứ nhắm mắt lại… dài và hẹp, cho nên ấn tượng của mẹ về buổi khai trường đầu tiên rất sâu đậm…
mẹ vừa bước vào………
- 1-3 hs trả lời
- Rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến
- Từ láy liên tiếp-> gợi tả cảm
2) Bố cục: 2 phần
P1: Từ đầu… mẹ bước vào lớp -> Tưởng tượng của người mẹ trong ngày khai trường của con
P2: Còn lại : Cảm nghĩ của mẹ về
XH, nhà trường trong giáo dục trẻ em
3) Hiểu văn bản:
a) Tâm trạng của nẹ trước ngày khai trường của con:
- Thao thức không ngủ được, suy nghĩ triền miên
Trang 3câu văn trên? TD?
H.Từ dấu ấn sâu đậm của ngày
khai trường đó điều mà mẹ muốn
cho con ở đây là gì?
H.Những điều này có phải mẹ
trực tiếp nói với con không ?
H.Theo em mẹ đang tâm sự với ai
?
H.Tại sao tg không để mẹ nói trực
tiếp với con mà…?
H.Từ sự trăn trở suy nghĩ đến
mong muốn của mẹ cho con trong
đêm trước ngày khai trường đầu
tiên của con, em thấy người mẹ
trong văn bản là người ntn?
GV bình:"Đó là đức tính hi sinh,
một vẻ đẹp giản dị mà lớn lao của
tình mẫu tử trong cách sống của
người mẹ VN"
-Chuyển ý:
-Cho HS đọc thầm đoạn cuối
H.Trong đêm không ngủ mẹ đã
suy nghĩ về điều gì ?
H.Em nhận xét gì về ngày hội
khai trường ở nước ta?
H.Em có nhận xét gì về cách
dùng từ trong đoạn cuối của văn
bản?
H.Kết thúc bài văn tác giả nêu
câu nói của mẹ: "Bước qua… mở
ra"em hiểu câu nói đó ntn ?
GV bình: Về tri thức tình cảm, tư
tưởng đạo lí, tình thầy trò… mở ra
khi đến trường
Hoạt động 5: HDHS tổng kết
bài(5 ' )
* Mục tiêu: Giúp học sinh nắm
xúc phức tạp trong lòng me ï: vui, nhớ, thương
-Mẹ muốn nhẹ nhàng, cẩn thận + tự nhiên ghi vào lòng con Để rồi bất cứ… xao xuyến
- Không
- Người mẹ đang nói với chính mình(lời độc thoại nội tâm của người mẹ)
- Làm nổi bật đặc điểm tâm trạng, khắc họa đặc điểm tâm tư, tình cảm, những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp
- Yêu thương con sâu sắc
- Mẹ suy nghĩ về ngày hội khai trường
- Nghĩ về vai trò của giáo dục đối với trẻ em
- Tất cả mọi trẻ em, hs đến tuổi đều được đến trường
- Thành ngữ: đi 1 li sai 1 dặm ->
Chỉ cần sai 1 li là sẽ chệch hướng, lạc đường, hỏng việc Tác giả muốn khẳng định tầm quan trọng của giáo dục là quyết định tương lai của đất nước
- Khẳng định vai trò to lớn của giáo dục nước ta đối với con người
-> Yêu thương con sâu sắc tình cảm sâu nặng đẹp đẽ đối với con
b) Cảm nghĩ của người mẹ:
- Nghĩ về ngày hội khai trường
- Nghĩ về vai trò của giáo dục đối với trẻ em
- " Đi 1 li sai 1 dặm"
->Khẳng định vai trò của nhà trường rất quan trọng đối với thế hệ trẻ, do đó trong giáo dục không được phép sai lầm
Trang 4vững về nội dung và nghệ thuật
bài
H.Truyện kể qua lời kể của ai?
TD của cách kể đó?
H.Để nói về tình cảm của người
mẹ, tác giả sử dụng những biện
pháp nghệ thuật gì ?
H.Qua tâm trạng của người mẹ,
em hiểu gì về vấn đề tác giả
muốn nói ở đây ?
- Gọi HS đọc nội dung ghi nhớ
Hoạt động 6: HDHS làm bài
tập(5 ' )
* Mục tiêu: Giúp học sinh làm tốt
bài tập và bước đầu biết cách liên
kết khi xây dựng văn bản viết
- BT1:Cho HS đọc + tự tìm VB
- BT2:Về nhà làm
*Củng cố:
H.Mẹ đã dành cho con những tình
cảm tốt đẹp nào nhân ngày khai
trường đầu tiên của con ?
H.Vì sao nói nhà trường có vai trò
to lớn trong đời sống con người ?
*Dặn dò: Học thuộc ghi nhớ.
- Làm 2 bài tập SGK
- Đọc bài: " Trường học"
SGK/9
- Soạn bài: "Mẹ tôi"(đọc+TT văn
bản, trả lời những câu hỏi SGK
- Sưu tầm bài hát, ca dao, thơ… nói
về công ơn cha mẹ
- Tương phản, ss, tục ngữ, chi tiết chọn lọc
- HS suy nghĩ trả lời
- HS đọc ghi nhớ SGK
- Thực hiện bài tập
III TỔNG KẾT:
1) Nghệ thuật:
- Sử dụng ngôi kể thứ I làm cho lời kể như những dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ, giàu tính thuyết phục
- Sử dụng những từ ngữ, hình ảnh
ss, mới mẻ, chi tiết chọn lọc
2) Nội dung:
- Như những dòng nhật kí tâm tình nhỏ nhẹ, sâu lắng, bài văn giúp ta hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người
* Ghi nhớ : SGK
IV LUYỆN TẬP
Bài 1:
* Rút kinh nghiệm tiết 1
………
………
………
****************************************
Trang 5Tuần 1- Tiết 2
: Văn bản: Mẹ Tôi
Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh
1 Kiến thức:
- Tâm trạng của người cha trước lỗi lầm của con đối với mẹ
-Hiểu biết tình cảm thấm thía, thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm
3 Thái độ:
- Tình cảm yêu thương, trân trọng đối với ông bà, cha mẹ
B CHUẨN BỊ:
GV: Đọc SGK, SGV, soạn giáo án
HS: Chuẩn bị theo yêu cầu của GV
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Trang 6C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG GHI BẢNG
Hoạt động1:Khởi động(5 ' )
* Mục tiêu: Tạo tâm thế để học
sinh vào bài mới và ôn lại kiến
thức cũ
-Ổn định tổ chức lớp
-Kiểm tra bài cũ:
H.Em hãy trần thuật ngắn gọn
văn bản: Cổng trường mở ra? Nêu
nội dung văn bản? Qua đó em có
suy nghĩ gì về mẹ của mình ?
-Lời vào bài mới :Trong cuộc đời
mỗi chúng ta, người mẹ có một vị
trí+ý nghĩa hết sức to lớn lao,
thiêng liêng+cao cả Nhưng
không phải khi nào chúng ta cũng
ý thức hết điều đó, chỉ khi mắc
phải lỗi lầm, chúng ta mới nhận
ra tất cả Bài học hôm nay sẽ cho
chúng ta 1 bài học như thế…
Hoạt động2 : HDHS phần đọc hiểu
* Mục Tiêu: Giúp học sinh tìm
hiểu về tác giả, tác phẩm
-Gọi HS đọc chú thích SGK+trình
bày những ý chính về tác giả, tác
phẩm
-GV nhận xét
GV giảng : "Những…" là tập
truyện dành cho thanh thiếu niên
rất nổi tiếng, có ý nghĩa giáo dục
cao bằng những mẫu truyện mang
đậm chất nhân văn, về tình mẫu
tử, tình cha con, tình thầy trò
-GV cho hs phân tích: lễ độ- lễ
phép; Cảnh cáo- cảnh báo: lương
tâm- lương tri
Hoạt động3: (5')HDHS phần đọc
văn bản.
* Mục tiêu: Giúp học sinh đọc tốt
văn bản
-GV HDHS cách đọc: Giọng trầm
buồn tha thiết, thể hiện tâm tư,
tình cảm buồn khổ của người cha
trước lỗi lầm của con
-Lớp trưởng báo cáo sỉ số
- 2HS trả lời
- HS lắng nghe
-HS đi vào bài mới
-HS đọc+trình bày
-HS lắng nghe.
-HS nêu thắc mắc
-HS nghe
I.ĐỌC- HIỂU CHÚ THÍCH
1) Tác giả: Ét-môn-đô-đơ
A-mi-xi(1846- 1908) -Ông là nhà văn Italia(Ý).Sở trường của ông là viết truyện ngắn
2) Tác phẩm:Trích "Những tấm
lòng cao cả"
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1) Đọc:
Trang 7->Chú ý câu cảm, câu cầu khiến
đọc giọng thông cảm
-GV đọc mẫu 1 đoạn->Gọi hs đọc
tiếp đến hết bài
Hoạt động 4(20’)
* Mục tiêu: Giúp học sinh tìm hiểu
tâm trạng thái độ của người bố và
thấy rõ được tấm lòng của người
mẹhết lòng vì con, hy sinh vì con
và thái độ của con
H.Văn bản viết theo lối văn
nào?Ai viết cho ai?
H.Lí do khiến bố viết thư ?
Chuyển ý thành tiêu đề 1
-Cho học sinh đọc thầm đoạn
"Trước mặt cô giáo ….yêu đó"
H.Tìm các từ ngữ thể hiện thái độ
của bố đối với En-ri-cô ?
H Qua đó em thấy thái độ của
người bố đối với En-ri-cô là thái
độ như thế nào ? Tại sao như thế ?
Bình: Vì ông cảm thấy hụt hẩng,
bất ngờ Ông không thể ngờ được
En-ri-cô có thể có thái độ như thế
đối với mẹ
H Qua đó em nhận xét gì về
người bố ?
Chuyển ý: Vậy mẹ En-ri-cô là
người như thế nào ?-> b
-Yêu cầu học sinh quan sát
đoạn"Mẹ thức….cứu sống con"
H.Qua chi tiết này, em thấy mẹ
En-ri-cô là người như thế nào ?
GDHS:
H.Từ hình ảnh người mẹ của
En-ri-cô, em có cảm nhận gì về tấm
lòng của các bà mẹ nói chung ?
H.Những lời của bố như lời cảnh
tỉnh đối với En-ri-cô Em suy nghĩ
gì trước lời cảnh tỉnh đó ?
-Cho 1, 2 em đọc cả lớp theo dõi+
nhận xét cách đọc của bạn
-Văn viết thư- nghị luận đóng vai trò chủ yếu- bố viết cho con
-Khi En-ri-cô đã thiếu lễ độ với mẹ trước mặt cô giáo
-Học sinh phát hiện -Buồn bã, tức giận
-Học sinh nghe
-Tế nhị, sâu sắc, nghiêm khắc đối với con
-Học sinh quan sát
-Yêu thương con vô bờ bến, hi sinh tất cả vì con
-Học sinh phát biểu tự do
-Những lời nói thật chí tình, thật sâu sắc Những gì mất đi thì vĩnh viễn không thể nào lấy lại được, đặc biệt đó lại là người mẹ yêu thương của chúng ta
-Học sinh cùng sưu tầm với giáo
2) Hiểu văn bản:
a) Thái độ của bố:
-Khi En-ri-cô đã thiếu lễ độ với mẹ trước mặt cô giáo
-Buồn bã, tức giận
-> Qua đó cho thấy bố En-ri-cô là người tế nhị , sâu sắc, nghiêm khắc với con
b) Tấm lòng người mẹ:
-Hết lòng thương yêu con, hi sinh tất cả vì con
Trang 8-Giáo viên đọc một số bài thơ, ca
dao nói về công lao cha mẹ:
1) Công cha như núi Thái Sơn
2) Công đức sinh thành…
3)Lòng mẹ bao la…
4)Chiều chiều …
Chuyển ý ghi tiêu đề 3
H.Sau khi đọc thư của bố En-ri-cô
có thái độ như thế nào ?
H.Trước tấm lòng thương yêu, hi
sinh vô bờ bến của người mẹ
dành cho En-ri-cô, người bố
khuyên con điều gì?
H.Em hiểu được gì qua lời khuyên
của bố ?
H.Em nhận xét gì về lời khuyên
của bố ?
H.Theo em tại sao người bố
không trực tiếp nói với En-ri-cô
mà lại viết thư ?
GDHS: Bài học về cách ứng xử
trong cuộc sống
Hoạt động5: ( 5' ) HDHS
tổng kết bài
* Mục tiêu: giúp học sinh nắm
vững về nội dung và nghệ thuật
bài
H.Bức thư mang tính biểu cảm
đặc sắc ở chỗ nào ?
.Qua văn bản em rút ra được bài
học gì ?
-Gọi học sinh đọc ghi nhớ
viên
-Học sinh nhìn vào đoạn đầu văn bản trả lời
-Từ nay con không bao giờ …nói nặng với me.ï
-Con phải xin lỗi me
-Con hãy cầu xin mẹ hôn con
-Đối với mẹ, chúng ta cố gắng đừng làm những điều gì sai quấy khiến mẹ phải đau lòng Khi có lỡ sai lầm phải biết thành khẩn nhận lỗi , bởi mẹ là người rất bao dung, độ lượng, người sẳn sàng tha thứ mọi lỗi lầm của con
-Lời khuyên đúng đắn, chân thành sâu sắc
- Tình cảm sâu sắc thường tế nhị, kín đáo nhiều khi không trực tiếp nói ra ->Viết thư nói thể hiện sự kín đáo tế nhị vừa không làm cho người mắc lỗi mất đi lòng tự trọng
-HS nghe rút kinh nghiệm
-Giọng chân thành tha thiết vừa nghiêm khắc vừa dứt khoát, phân tích thiệt hơnđầy sức thuyết phục phù hợp tâm lí trẻ lần đầu phạm khuyết điểm mong được tha thứ, mong có cơ hội sửa chữa
-Hiểu được công lao to lớn của mẹ không gì sánh được hãy cố gắng làm nhiều việc tốt để đền đáp công ơn to lớn của cha me.ï
c) Thái độ của En-ri-cô:
-Nhận ra lỗi lầm, hối hận
III TỔNG KẾT:
1) Nghệ thuật:
-Cách biểu lộ tình cảm bằng thư sâu sắc, kín đáo
2) Nội dung:
-Yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng, cao cả
Trang 9Hoạt động 6: ( 5')HDHS làm bài
tập
*Mục tiêu: Giúp học sinh đọc diễn
cảm văn bản
BT1: Gọi học sinh đọc diễn cảm
văn bản giáo viên chỉnh sửa cho
học sinh
-HD học sinh về nhà làm bài tập
2
*Củng cố:
H.Văn bản giáo dục chúng ta điều
gì ?Vì sao ?
*Dặn dò :
-Học thuộc lòng nội dung ghi nhớ
-Đọc thêm: Thư gửi mẹ -Vì sao
hoa cúc có nhiều cánh nho.û
-Soạn bài: Từ ghép (Ôn từ đơn, từ
phức lớp 6 đã học )
- Đọc ghi nhớ SGK
-Lòng yêu thương của cha mẹ vì cha mẹ có công lao …
* Ghi nhớ : SGK
IV LUYỆN TẬP:
Bài tập 1: Đọc diễn cảm văn bản Bài tập 2: Về nhà làm
* Rút kinh nghiệm tiết 2:
……….
………
……….
******************************************
Trang 10Tuần 1 - Tiết 3
Tiếng Việt: Từ Ghép
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh
1 Kiến thức
- Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
- Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép
- Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa vào việc tìm hiểu nghĩa cuảa hệ thống từ ghép tiếng Việt
2 Kĩ năng:
- Giải thích được cấu tạo và ý nghĩa của từ ghép
- Vận dụng được từ ghép trong nói và viết
B CHUẨN BỊ:
GV: Nghiên cứu SGK, SGV, soạn giáo án
HS: Chuẩn bị theo yêu cầu của giáo viên
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG GHI BẢNG
Hoạt động 1 : Khởi động (5')
* Mục tiêu: Tạo tâm thế để học sinh
vào bài mới và ôn lại kiến thức cũ
-Ổn định lớp
-Kiểm tra bài cũ: Văn bản "Mẹ tôi"
cho em bài học gì trong cuộc sống ?
-Lời vào bài: H.Ở lớp 6, em đã được
học bài" Cấu tạo từ" Vậy từ có mấy
loại ? Định nghĩa từng loại ? -> Để
tìm hiểu cấu tạo + ý nghĩa của từ
ghép Tìm hiểu qua bài từ ghép
Hoạt động 2: (2 ' )HDHS ôn lại khái
-Lớp trưởng báo cáo sỉ số -HS trả lời
-Có 2 loại: Từ đơn, từ phức: từ phức chia làm 2 loại là từ ghép và từ láy
Ngày soạn:
Ngày dạy: