- Chỉ ra được những dấu hiệu cơ bản của khái niệm về bệnh cây và lấy được ví dụ minh họa, phân biệt được sâu hại và bệnh hại về nguyên nhân gây hại, biểu hiện bị hại.. - Trình bày được m[r]
Trang 1Tuần 5 Ngày soạn : 05/09/2013
BÀI 12: SÂU, BỆNH HẠI CÂY TRỒNG
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được những tác hại do sâu, bệnh hại gây ra cho cây trồng về năng suất, chất lượng sản phẩm ở các mức độ khác nhau Lấy được ví dụ minh họa
- Xác định được những đặc điểm sinh học cơ bản của côn trùng làm cơ sở để hình thành khái niệm sâu hại
- Xác định được các đặc điểm chung và bản chất của sâu hại qua phân tích những điểm giống và khác nhau giữa côn trùng và sâu hại
- Lấy được ví dụ sâu hại cây trồng cần tiêu diệt và côn trùng có ít cần phát triển
- Chỉ ra được những dấu hiệu cơ bản của khái niệm về bệnh cây và lấy được ví dụ minh họa, phân biệt được sâu hại và bệnh hại về nguyên nhân gây hại, biểu hiện bị hại
- Trình bày được một số dấu hiệu cây bị hại ở các bộ phận khác nhau và xác định được nguyên nhân gây ra
2 Kỹ năng:
- Hình thành những kỹ năng phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng
- Rèn luyện kỹ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ:
- Có ý thức phòng, trừ sâu bệnh để hạn chế sự gây hại về số lượng, chất lượng sản phẩm
trồng trọt
- Có ý thức phát hiện sâu, bệnh hại qua quan sát dấu hiệu bị hại trên lá, than, hoa, quả của
cây, từ đó có biện pháp phòng trừ có hiệu quả
II CHUẨN BỊ:
1 Đồ dùng dạy học:
- GV: Hình 18, 19, 20 SGK phóng to
- HS: Mỗi tổ sưu tầm 2 mẫu sâu, bệnh
2 Phương pháp: Đàm thoại, trực quan, thảo luận nhóm.
III TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:
1 Ổn định lớp: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (10 phút)
- Sản xuất giống cây trồng bằng hạt được tiến hành theo trình tự nào?
- Thế nào là giâm cành, chiết cành, ghép mắt?
- Hạt giống thường có thể bảo quản ở đâu?
3 Bài mới:
Vào bài: (2 phút) Trong trồng trọt có nhiều nhân tố làm giảm năng suất và chất lượng
nông sản, trong đó sâu, bệnh là 2 nhân tố gây hại nhiều nhất Để hạn chế sâu bệnh hại cây trồng ta cần nắm vững các đặc điểm của sâu bệnh hại Để hiểu rõ điều đó ta vào bài mới
Hoạt động 1: Tác hại của
sâu, bệnh (8 phút)
- GV: Yêu cầu HS đọc phần I
SGK và trả lời các câu hỏi:
+ Sâu, bệnh có ảnh hưởng như
- HS: Đọc và trả lời:
+ Sâu, bệnh có ảnh hưởng
I Tác hại của sâu, bệnh:
Sâu, bệnh ảnh hưởng xấu đến sinh trưởng, phát triển của cây trồng và làm giảm năng suất, chất lượng nông
Trang 2thế nào đến đời sống cây
trồng?
+ Em hãy nêu một vài ví dụ về
ảnh hưởng của sâu bệnh hại
đến năng suất và chất lượng
nông sản mà em biết hay thấy
ở địa phương
- GV: Nhận xét, bổ sung.
- GV giảng thêm:
+ Sâu bệnh hại có ảnh hưởng
đến sinh trưởng, phát triển của
cây: cây trồng bị biến dạng,
chậm phát triển, màu sắc biến
đổi
+ Khi bị sâu, bệnh phá hại
năng suất cây trồng giảm
mạnh (ở nước ta số liệu thống
kê cho thấy sâu, bệnh phá hại
khoảng 20% tổng sản lượng
cây trồng nông nghiệp)
+ Khi bị sâu bệnh phá hại,
chất lượng nông sản giảm
( quả bị sâu ăn thường có vị
đắng)
- GV: kết luận, ghi bảng.
Hoạt động 2: Khái niệm về
côn trùng và bệnh cây (15
phút)
- GV: Yêu cầu học sinh đọc
mục II.1 và trả lời các câu hỏi:
+ Côn trùng là gì? Cho ví dụ?
+ Vòng đời của côn trùng
được tính như thế nào?
+ Trong vòng đời , côn trùng
trải qua các giai đoạn sinh
xấu đến đời sống cây trồng
Khi bị sâu, bệnh phá hại, cây trồng sinh trưởng, phát triển kém, năng suất và chất lượng nông sản giảm thậm chí không cho thu hoạch
+ HS cho ví dụ: Bệnh nắm tắc kè ở thanh long gây cháy cành và nám trái→ Cắt bỏ
- HS: Lắng nghe.
- HS: Lắng nghe.
- HS: Ghi bài.
- HS: đọc thông tin và trả
lời:
+ Côn trùng là lớp động vật thuộc ngành Chân khớp, cơ thể chia làm 3 phần: đầu, ngực, bụng Ngực mang 3 đôi chân và thường có 2 đôi cánh, đầu có 1 đôi râu VD:
châu chấu, chuồn chuồn, rầy nâu,…
+ Vòng đời của côn trùng là khoảng thời gian từ giai đoạn trứng đến giai đoạn trưởng thành và lại đẻ trứng
+ Qua các giai đoạn: trứng – sâu non – nhộng – trưởng
sản
III Khái niệm về côn trùng và bệnh cây:
1 Khái niệm về côn trùng
- Côn trùng là lớp động vật thuộc ngành Chân khớp, cơ thể chia làm 3 phần: đầu, ngực, bụng Ngực mang 3 đôi chân và thường có 2 đôi cánh, đầu có 1 đôi râu
- Biến thái của côn trùng là
sự thay đổi cấu tạo, hình thái của côn trùng trong vòng đời
- Có 2 loại biến thái:
+ Biến thái hoàn toàn
+ Biến thái không hoàn toàn
Trang 3trưởng, phát triển nào?
+ Biến thái của côn trùng là
gì?
- GV: Yêu cầu học sinh thảo
luận nhóm, quan sát kĩ hình
18,19 và nêu những điểm khác
nhau giữa biến thái hoàn toàn
và biến thái không hoàn toàn?
- GV: Côn trùng có lợi hay có
hại đối với cây trồng?
- GV: Giảng giải thêm khái
niệm về côn trùng
- GV: Tiểu kết, ghi bảng.
- GV: Yêu cầu học sinh đọc
thông tin mục II.2 và hỏi:
+ Thế nào là bệnh cây?
+ Hãy cho một số ví dụ về
bệnh cây
- GV: Nhận xét, bổ sung, ghi
bảng
Hoạt động 3 Một số dấu
hiệu khi cây trồng bị sâu,
bệnh phá hại (6 phút)
- GV: Treo tranh kết hợp
những mẫu cây bị bệnh (HS
sưu tầm) cho học sinh quan
sát, thảo luận nhóm và hỏi:
+ Ở những cây bị sâu, bệnh
phá hại ta thường gặp những
dấu hiệu gì?
+ Nhìn vào hình cho biết hình
thành hoặc trứng – sâu non – trưởng thành
+ Biến thái là sự thay đổi cấu tạo, hình thái của côn trùng trong vòng đời
- HS: Thảo luận nêu ra sự
khác nhau:
+ Biến thái hoàn toàn phải trải qua 4 giai đoạn: trứng – sâu non – nhộng – trưởng thành
+ Biến thái không hoàn toàn chỉ trải qua 3 giai đoạn:
trứng – sâu non- trưởng thành
- HS: Côn trùng có thể có
lợi hoặc có hại + Có lợi ví dụ: chuồn chuồn, nhện, kiến vàng, ong kí sinh
đẻ trứng vào ấu trùng của sâu phá hoại cây trồng
- HS: lắng nghe.
- HS: ghi bài.
- HS: đọc và trả lời:
+ Bệnh cây là trạng thái không bình thường về chức năng sinh lí, cấu tạo và hình thái của cây dưới tác động của VSV gây bệnh và điều kiện sống không bình thường
+ HS cho một số ví dụ: bệnh đạo ôn, bệnh vằn lá,…
- HS: Ghi bài.
- HS: Thảo luận nhóm và trả
lời:
+ Thường có những biến đổi
về màu sắc, hình thái,cấu tạo…
+ Bị sâu: a,b,h
2 Khái niệm về bệnh cây
Bệnh cây là trạng thái không bình thường của cây
do VSV gây hại hoặc điều kiện sống bất lợi gây nên
3 Một số dấu hiệu khi cây trồng bị sâu, bệnh phá hại
Khi bị sâu bệnh phá hại màu sắc, cấu tạo, hình thái các bộ phận của cây bị thay đổi
Trang 4nào cây bị sâu và hình nào cây
bị bệnh
+ Khi cây bị sâu, bệnh phá hại
thường có những biến đổi về
màu sắc, cấu tạo, trạng thái
như thế nào?
- GV: chốt lại kiến thức, ghi
bảng
Bệnh: c,d,e,g
+ Cây trồng thường thay đổi:
Cấu tạo hình thái: biến dạng
lá, quả, gãy cành, thối cũ, thân cành sần sùi
Màu sắc: trên lá, quả có đốm nâu, đen, vàng… Trạng thái: cây bị héo rũ
- HS: Ghi bài.
IV CỦNG CỐ: (3 phút)
- Em hãy nêu tác hại của sâu, bệnh
- Trình bày khái niệm về côn trùng và bệnh cây
- Dấu hiệu nào chứng tỏ cây trồng bị sâu, bệnh phá hại?
V HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ (1 phút)
- Học bài cũ và trả lời các câu hỏi cuối bài
- Chuẩn bị bài mới: bài 13