Sáng kiến kinh nghiệm Rèn chữ viết Lớp 3

Vì thế việc rèn chính tả để tạo nên chữ viết đẹp, đúng nghĩa là một sự cần thiết nên tất cả giáo viên , học sinh và phụ huynh ai cũng có ý thức rèn chính tả cho mình, thì sẽ không còn tì[r]

Sáng Kiến Kinh Nghiệm: RÈN CHỮ VIẾT LỚP 3

PHỤ LỤC

Trang

PHẦN I: Đặt vấn đề 2

I Lí do chọn đề tài 2

II Mục đích nghiên cứu 3

III Giới hạn đề tài 3

IV Khách thể, đối tương nghiên cứu 3

V Giả thiết nghiên cứu 3

VI Nhiệm vụ nghiên cứu 3

VII Phương pháp nghiên cứu 4

VIII Kế hoạch nghiên cứu 4

PHẦN II: Giải quyết vấn đề: 4

I Giải quyết vấn đề 4

1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 4

2 Đối với nhà trường 5

3 Đối với phụ huynh 5

4 Đối với học sinh 6

II Biện pháp khắc phục 7

1 Luyện kĩ năng đọc đúng cho học sinh 7

2 Giáo dục và bồi dưỡng cho các em lòng say mê

và quyêùt tâm rèn luyện chính tả 7

3.Thực hành là trọng tâm đối với học sinh 8

4 Sự gương mẫu của giáo viên 9

PHẦN III: Kết luận 10

1 Kết quả 10

2 Bài học kinh nghiệm 11

3 Tài liệu tham khảo 12

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong chương trình tiểu học, phân môn Tiếng Việt chiếm vị trí rất

quan trọng Tiếng Việt tạo điều kiện và cơ sở cho học sinh học tốt các bộ

môn khác Đặc biệt những năm học gần đây môn Tiếng Việt lớp 3 sau khi

chỉnh lí đã chú trọng hơn đến yêu cầu rèn luyện kĩ năng viết cho học sinh

Viết chữ đẹp là nguyện vọng là mong muốn của tất cả giáo viên, học sinh

và của tất cả mọi người Nhưng muốn viết được chữ đẹp thì việc rèn chính

tả cũng là một nhu cầu rất cần thiết hiện nay Chính vì vậy việc rèn viết

chính tả cũng không kém phần quan trọng

Ơû Bình Phước hiện nay nói chung và huyện Bù Đốp nói riêng về

phong trào rèn chữ viết của học sinh ở các trường diễn ra sôi nổi hằng

năm Nhưng bên cạnh phong trào rèn chữ viết đó đang có xu hướng tích

cực hoá thì còn đa số phụ huynh và nhất là giáo viên đang phàn nàn về

việc các em viết sai lỗi chính tả quá nhiều

Thông thường tại lớp trong một bài chính tả có những em không thể

đạt được điểm một nếu tính theo số lỗi – cứ hai lỗi trừ một điểm thì một

bài viết có thể mắc lỗi đến 20 lần hoặc hơn thế nữa Các kỳ trong năm

học phần lớn môn Tiếng Việt các em bị điểm kém hoặc bị điểm khống chế

do viết chính tả còn bị sai nhiều dẫn đến điểm kém Đối với giáo viên khi

chấm bài thì ai cũng ngán ngẫm nhất là về phân môn chính tả của môn

Tiếng Việt Có em viết chữ rất đẹp, chữ đúng mẫu rõ ràng trình bày sạch

sẽ khi nhìn thấy là thích chấm điểm ngay Nhưng khi chấm điểm thì thật

đáng tiếc vì các em viết sai chính tả nhiều quá, điểm trình bày sạch đẹp

không thể kéo điểm mắc lỗi chính tả lên được

Vì vậy làm thế nào để hướng học sinh tới biện pháp rèn chính tả

đúng, để không còn tình trạng các em bị mất điểm nhiều trong phân môn

Chính tả của môn Tiếng Việt và cũng không để ảnh hưởng đến các phân

môn học khác như: Tập làm văn, Luyện từ và câu hay các môn khác Để

các em không bị tụt hạng có em học giỏi các môn khác trong đó có Toán

đều đạt điểm giỏi nhưng ngược lại môn Tiếng Việt không đạt được phần

đa số là do viết sai lỗi chính tả, nên bị điểm thấp không đạt giỏi

Trong những năm công tác vừa qua nhận thấy vấn đề đó đã xảy ra

thường xuyên, nên đã nghiên cứu các biện pháp rèn luyện và áp dụng vào

thực tế Tuy bước đầu thực hiện đạt được kết quả không nhỏ so với tình

hình học sinh hiện nay như trong lớp sĩ số 17 học sinh mà chỉ có một học

sinh đạt điểm giỏi Với mong muốn là nêu ra “một số kinh nghiệm giúp

học sinh học tốt phân môn chính tả ở lớp 3B trường Tiểu học Thiện Hưng

B” năm học 2007-2008

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Tổng kết kinh nghiệm để rèn chữ viết cho học sinh lớp 3 nhằm góp

phần nâng cao chất lượng học môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 3 ở Trường

Tiểu học Thiện Hưng B

III GIỚI HẠN ĐỀ TÀI:

Sáng kiến kinh nghiệm này được áp dụng với học sinh lớp 3B Trường

tiểu học Thiện Hưng B năm học 2007-2008

IV KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

-Khách thể nghiên cứu: chất lượng học môn Tiếng Việt của học sinh

lớp 3

-Đối tượng nghiên cứu: hệ thống các kinh nghiệm rèn chữ viết cho học

sinh lớp 3

V GIẢ THIẾT NGHIÊN CỨU:

Nếu chúng ta áp dụng thường xuyên các kinh nghiệm rèn chữ viết cho

học sinh thì chữ viết của các em ngày càng đẹp hơn góp phần nâng cao

chất lượng học phân môn chính tả

VI NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

Để đạt được múc đích nghiên cứu nêu trên, đề tài tự xác định cho

mình những nhiệm vụ sau đây:

1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài:

- Các văn bản chỉ đạo về việc qui định mẫu, cỡ chữ cho học sinh lớp 3

- Mẫu chữ hiện hành và tham khảo

2 Tìm hiểu thực trạng chữ viết của các em học sinh lớp 3

3 Tổng kết các kinh nghiệm rèn chữ viết cho học sinh

VII PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Để đạt được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài sử dụng các

phương pháp nghiên cưú sau:

1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết

- Tham khảo các văn bản

2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Quan sát

- Điều tra viết

- Phỏng vấn

VIII: KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU

- Tháng 9/ 2007 lập đề cương

- Tháng 10/ 2007 điều tra thực trạng

- Tháng 11/ 2007 thu thập số liệu điều tra xử lí

- Tháng 12- 02/ 2008 thống kê phân tích các số liệu

- Tháng 3 / 2008 viết đề tài ( báo cáo sơ bộ )

- Tháng 4-5 / 2008 chỉnh sửa và hoàn thành đề tài

PHẦN II : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.

I GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.

1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Trong công tác giáo dục, để nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà

trường thì cần phải không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học Cũng

như trong phân môn chính tả để đạt được chất lượng tốt, bản thân giáo viên

không ngừng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, trao đổi kinh nghiệm với

đồng nghiệp, bạn bè, các lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiêp vụ thông qua

hoạt động thực tiễn kết hợp với tham khảo tài liệu sách báo, các phương

tiện thông tin đại chúng để làm cơ sở cụ thể áp dụng vào nghiên cứu ở

trường tiểu học Thiện Hưng B nói chung và lớp 3B nói riêng Qua đó củng

cố rèn luyện và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, làm tốt công tác

giảng dạy và giáo dục, góp phần hạn chế tình trạng học sinh viết chữ sai

lỗi chính tả ở địa phương

2 Đối với nhà trường

Trong những năm học vừa qua đã được Ban giám hiệu phân công dạy

lớp 3, nhận thấy việc giảng dạy ở lớp 3 đối với bản thân là một trách

nhiệm hết sức quan trọng Bởi vì trong năm học này các em học sinh phải

chuẩn bị hành trang kiến thức để tiếp thu kiến thức mới ở lớp 4 cho những

năm học tới do đó mà việc trang bị kiến thức cho học sinh là việc rất quan

trọng

Nhưng chính nhờ sự quan tâm hổ trợ nhiệt tình của ban giám hiệu,

chuyên môn trường, sự đóng góp nhiệt tình của các bạn đồng nghiệp “ tất

cả vì đàn em thân yêu” và lòng say mê dạy học của bản thân đã là nguồn

động lực to lớn để cố gắng học hỏi, tìm tòi và ra sức phấn đấu rèn luyện

sao cho ngày càng đem đến cho các em nhiều kiến thức mới, nhiều điều

bổ ích giúp cho các em trang bị cho mình thật nhiều, thật nhiều kiến thức

hình thành dần nhân cách một con người mới để bước vào cuộc sống mới

sau này Bên cạnh những thuận lợi được nêu ở trên thì trong quá trình dạy

phân môn chính tả ở lớp cũng gặp những khó khăn sau:

3 Đối với phụ huynh:

+ Phụ huynh của học sinh chưa hiểu được tầm quan trọng của việc

rèn chính tả nên học sinh lười rèn chính tả ở nhà phụ huynh chưa quan

tâm Các buổi họp phụ huynh giáo viên trao đổi việc học của con em mình

về vấn đề viết chính tả thì phụ huynh không có ý kiến gì thậm chí có một

số phụ huynh không đá động đến về phân môn chính tả mà chỉ quan tâm

đến môn Toán Nhưng thực ra nó rất quan trọng, nếu viết không đúng

chính tả thì ảnh hưởng rất nhiều đến các môn học khác

+ Do trình độ nhiều phụ huynh chưa cao, vì vậy chưa nhận thức

được tầm quan trọng của chữ viết, nên chưa quan tâm đến việc rèn chính

tả ở nhà cho con em mình

+ Do công việc bận rộn của phụ huynh đa số là công nhân cao su,

thời gian đi làm nhiều hơn ở nhà, nên việc quan tâm chăm sóc con cái

chưa được nhiều dẫn đến việc học của học sinh chưa tiến bộ

4 Đối với học sinh

+ Do học sinh ở vùng nông thôn và các em đến từ nhiều vùng miền

địa phương khác nhau nên việc phát âm của các em sai chính tả nhiều vì

vậy khi viết các em cũng khó phân biệt được Nếu như em nào chăm chỉ

học, xem trước bài thật kỹ để nhớ thì viết tương đối đúng chính tả còn lại

đa số các em viết không đúng quy tắc

+ Về quy tắc chính tả các em đã bị mất căn bản ngay từ các lớp dưới

nên việc viết chính tả còn khó đối với các em Có lần GV đọc chính tả cho

các em viết trong bài có câu: Đường lên dốc trơn và lầy ,có em hỏi lại “

cô ơi: trơn tr – tre hay ch – chó” Khi nghe thì thật buồn cười nhưng nghĩ

lại thì thật là đáng tiếc đến nỗi nghe giáo viên đọc mà các em cũng không

thể phân biệt được

+ Do các em lơ là trong việc rèn chính tả các em chỉ biết lên lớp có

cô đọc cho viết là xong, nên không đọc bài nhiều ở nhà, không luyện viết

từ khó ở nhà dẫn đến việc học chính tả ở nhà của các em là rất ít Trong

lớp học có 17 học sinh viết sai lỗi chính tả hết 16 em chỉ có 1 em là viết

đúng Về phần phụ huynh việc kèm cho các em ở nhà chỉ quan tâm đến

môn Toán còn chính tả thì chưa quan tâm nên dẫn đến việc viết còn sai lỗi

chính tả nhiều

+ Vì vậy phần lớn các em chưa có ý thức tự rèn chính tả nên khi viết

một bài chính tả các em hay bị mắc lỗi nhưng lại không chịu sửa lỗi ở nhà

Cho dù giáo viên yêu cầu em nào viết sai từ nào thì về nhà viết lại cho

đúng từ đó nhiều lần và bài sau giáo viên kiểm tra rồi yêu cầu các em phát

âm lại cho chuẩn nhằm mục đích sau này gặp lại chữ đó các em sẽ không

viết sai nữa Tuy đã thực hiện như vậy nhưng nhiều bài sau vẫn còn một

số học sinh vẫn chưa khắc phục được

Kết quả kiểm tra đầu năm:

LỚP TSHS Không sai 1-2 lỗi 3-4 lỗi 5-6 lỗi Trên 6 lỗi

II BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC

Từ những thực tế đã nêư trên Việc áp dụng một số biện pháp rèn

luyện cho học sinh và đạt được kết quả bước đầu nhờ kiên trì thực hiện các

biện pháp sau:

1 Luyện kĩ năng đọc đúng cho học sinh.

Muốn các em viết đúng thì trước hết các em phải đọc đúng, phát âm

chuẩn Đối với tất cả các bài viết chính tả, giáo viên đều yêu cầu các em

phải về nhà đọc trước bài nhiều lần và đọc trước khi viết một vài lần nữa

Để rèn đọc cho các em đọc đúng, phát âm chuẩn không những qua tiết

chính tả, mà ngay cả các tiết chủ yếu là tập đọc , giáo viên yêu cầu và

khuyến khích các em chịu khó đọc và phát âm chuẩn Từ nào các em phát

âm sai hoặc chưa chuẩn giáo viên nhắc nhở thật kĩ và sưả ngay, đặc biệt

giáo viên còn đưa ra một số từ gần giống như vậy để học sinh so sánh và

phân biệt

Ví dụ: hát – hác, tần – tầng

Bên cạnh đó giáo viên cho các em nghe bạn đọc trong nhóm, các em tự

phát hiện lỗi khi bạn phát âm sai và mình phải sửa cho bạn ngay

2 Giáo dục và bồi dưỡng cho các em lòng say mê và quyết tâm rèn luyện

chính tả:

Bất kì làm một công việc gì cũng phải có lòng quyết tâm và lòng say

mê nếu không có thì khó mà thành công Vì vậy để bồi dưỡng lòng say mê

và tinh thần quyết tâm rèn viết chính tả đúng cho các em Giáo viên

thường kể cho các em nghe về một số tấm gương viết chữ đẹp như: Cao Bá

Quát, Nguyễn Trọng Ký và liên hệ thực tế như trường ta có em Liêu Thị

Ngọc Trâm năm 2001 đã đạt giải khuyến khích cấp quốc gia, em Nguyễn

Nhật Bảo Duyên đạt giải khuyến khích cấp tỉnh Qua đó các em thấy được

rõ việc rèn chính tả là tầm cao hiện nay

Giáo viên cho các em xem các bài thi của các em trong năm và của

các bạn khác, chỉ rõ cho các em thấy vì sao bài này được điểm cao bài kia

bị điểm thấp Bài bị điểm thấp phần lớn là bị sai lỗi chính tả nhiều Vì vậy

nếu các em muốn đạt được điểm cao không những phải viết chữ đẹp mà

còn phải viết đúng chính tả Hiện nay ở nhà trường tổ chức nhiều phong

trào thi viết chữ đẹp nhưng không phải chỉ cần các em viết đẹp là đủ Nếu

các em viết đẹp mà sai chính tả nhiều thì bài của càc em cũng không đạt

Còn em khác tuy viết chữ chưa đẹp lắm nhưng viết đúng chính tả thì vẫn

đạt điểm tương đối Cho nên trước hết các em phải coi trọng việc rèn chính

tả cho mình

Bên cạnh đó giáo viên cũng cho các em thấy được việc rèn chính tả của

giáo viên qua các bài học trên lớp Khi viết những dòng chữ trên bảng lớp

giáo viên luôn suy nghĩ và trình bày như thế nào để vừa đúng mà đẹp để

khắc sâu thêm vào tâm trí của các em

Giáo viên đọc cho các em nghe một số bài chính tả các em viết sai lỗi,

đọc xong giáo viên hỏi lại các em có hiểu gì không đa số các em cười mà

không hiểu nội dung như thế nào Qua đó giáo dục cho các em hiểu từ ngữ Việt Nam rất phong phú và đa dạng, chữ viết là thể hiện của tiếng nói,

nếu chúng ta không để ý viết sai thì sự thể hiện đó bị lệch lạc mất đi sự

phong phú của Tiếng Việt Vì vậy muốn người đọc hiểu được nội dung của

bài viết thì các em phải viết đúng chính tả Thấy rõ được tầm quan trọng

của việc thể hiện chính tả trên và qua thực tế các em sẽ có ý thức, quyết

tâm để rèn chính tả hơn

3 Thực hành là trọng tâm đối với học sinh:

Để các em viết đúng chính tả ngay thì thật khó đối với các em Nên

người giáo viên phải cho các em nắm được các nguyên tắc cơ bản của

chính tả, giúp các em phân biệt được chính tả với chính âm : chữ viết là

chữ ghi âm khi thể hiện cần phải ghi âm lại cho đúng Các em cần phải

nắm được khi viết chính tả đặc biệt là chính tả nghe viết các em phải trải

qua ba kĩ năng: tai nghe, miệng đọc và tay viết Vì vậy các em cần phải

phát âm chuẩn để viết đúng

Học chính tả không phải là đánh đố mà các em phải làm quen với chữ

viết đúng Ngoài ra còn phải áp dụng phòng bệnh hơn chữa bệnh Không

nên để các em viết lại bài chính tả có quá nhiều chữ khó để mắc lỗi rồi

mới rút kinh nghiệm Nếu như vậy thì việc mắc lỗi sẽ xảy ra thường xuyên

và cứ diễn ra liên tục Vì vậy các em cần phải đọc đúng và phát âm chuẩn

trước khi viết Một bài chính tả thông thường lúc nào cũng có từ khó

Muốn viết đạt được bài chính tả đó chuẩn, yêu cầu các em phải tập đọc và

phát âm chuẩn Giáo viên cũng cần phải đọc , phải viết chính xác và rõ

ràng, gọi các em đọc lại rồi sau đó cho viết bảng con để các em ghi nhớ

bằng mắt nhìn, miệng đọc và tay các em viết lại, nếu các em viết sai giáo

viên cho các em viết lại nhiều lần những chữ đó, nhắc các em ghi nhớ nắm

kĩ cách viết để các em viết đúng hơn

Ngoài ra các em còn phải rèn luyện thể chất tốt trong khi viết đó là

các tư thế ngồi viết: ngồi thẳng lưng, không tì ngực vào bàn mắt cách vở

25 đến 30cm, tay trái đè lên vở, tay phải cầm viết, vở để hơi nghiêng so

với mặt bàn Nắm được quy tắc chính tả, nắm được cách viết các từ mà

không cần nhớ máy móc từng từ riêng lẻ dựa vào qui tắc các em sẽ so

sánh, khái quát từ đó chọn cách viết đúng cho các trường hợp cụ thể

Không nên học thuộc lòng rồi viết lại phi quy tắc chính tả

4 Sự gương mẫu của giáo viên

Đối với giáo viên là một người luôn luôn trực tiếp hướng dẫn cách

rèn luyện chính tả cho học sinh, còn là một người phải gương mẫu về phát

âm chuẩn để các em học hỏi theo Giáo viên cần viết chữ rõ ràng, chính

xác Khi chấm bài, ghi nhận xét, ghi vào sổ liên lạc, học bạ, và nhất là khi

viết bảng lớp đều có tác dụng nêu gương, chỉ bảo trực tiếp để học sinh học

hỏi theo thì chữ viết đó không những phải đẹp mà còn phải đúng cỡ chữ,

đúng chính tả Vì những dòng chữ đó chứa đựng nhiều ý nghĩa bao hàm

vừa dạy, vừa truyền đạt những kiến thức mà các em cần phải ghi nhớ cho

đến mai sau

Cũng như học sinh thì người giáo viên cần phải nắm vững nguyên tắc

chính tả và tự tạo cho mình một biện pháp rèn chính tả Đối với bản thân

luôn rèn luyện cho mình một thói quen khi viết bài, hoặc làm bất cứ việc

gì có liên quan đến chữ viết, tự kiểm tra rất chặt chẽ bài viết của mình

Nhất là khi viết bảng phải tuyệt đối không để xảy ra sai sót đó Có nhớ

một lần đi dự giờ giáo viên ghi bảng gìn giử ( sai chính tả) vậy mà học sinh

không em nào phát hiện ra cô mình đã viết sai cứ nghĩ đã là cô thì phải

viết đúng Tình trạng đó mà cứ diễn ra thì các em sẽ bị mất căn bản về

chính tả hay kĩ năng vận dụng tiếng Việt kém đặc biệt làm mất đi tính

chính xác, khoa học của tiếng Việt

Ngoài việc rèn chính tả bản thân còn rèn cho mình tính cẩn thận khi

viết bảng Nếu không cẩn thận như viết ẩu, dấu thanh không rõ ràng sẽ

làm cho các em hiểu nhầm là đúng thì sẽ ảnh hưởng xấu đến thế hệ trẻ sau

này Viết đúng chính tả là một phần, việc đọc đúng hay không là một phần

quan trọng khác Vì vậy giáo viên còn phải rèn đọc cho mình Thầy đọc

đúng thì trò mới viết đúng Cho nên việc phát âm của giáo viên rất quan

trọng Hằng ngày ngay trong tất cả các tiết học, khi đọc giáo viên luôn đọc

chuẩn và phát âm rõ từng chữ, từ :

Ví dụ: Trong tiết tập đọc có liên quan đến bài chính tả, khi đọc phát

âm nhiều lần những từ khó, để khi trực tiếp đọc cho học sinh viết thì sẽ

giúp các em viết tốt hơn Cố gắng đọc để học sinh tự phân biệt cách cấu

tạo nên một chữ có vần giống nhau

Ví dụ: đàn – đàng

Với cách làm như trên học sinh đã vận dụng được dễ dàng và có kết

quả hơn

PHẦN III: KẾT LUẬN

Với nhu cầu cấp thiết hiện nay là chữ viết của giáo viên và học sinh

cần đúng chính tả, rõ ràng Vì thế việc rèn chính tả để tạo nên chữ viết

đẹp, đúng nghĩa là một sự cần thiết nên tất cả giáo viên , học sinh và phụ

huynh ai cũng có ý thức rèn chính tả cho mình, thì sẽ không còn tình trạng

học sinh bị khống chế bởi điểm chính tả của môn Tiếng Việt

Từ đó môn Tiếng Việt sẽ được học sinh thích học hơn và giáo viên

cũng không ngán ngẫm khi chấm môn Tiếng Việt ( viết) nữa

1 Kết quả:

Từ ngày phát động phong trào rèn chính tả nhằm rèn chữ viết tốt Học

sinh ở lớp chăm chú và học tích cực hơn Không còn tình trạng các em viết

ẩu, trình bày cẩu thả, viết chữ không rỏ ràng sai nhiều lỗi chính tả nữa

Tính cẩn thận và sự cố gắng học hỏi của các em có nhiều tiến bộ, thể hiện

rõ trên từng trang vở Có em đã sửa được tính cẩu thả khi viết chính tả và

đặt dấu thanh đúng hơn, không còn đánh dấu tuỳ tiện như trước đây Phong

trào rèn chính tả của lớp bước đầu kết quả tuy chưa tuyệt đối song có

nhiều khả quan hơn

Với cách thức tiến hành từng bước như trên áp dụng vào thực tế ở lớp

thì kết quả đạt được

Kết quả kiểm tra học kì I:

LỚP TSHS Không sai 1-2 lỗi 3-4 lỗi 5-6 lỗi Trên 6 lỗi

Kết quả kiểm tra giữa học kì II: