Để người đọc tiếp thu văn bản dễ dàng , người viết phải biết sắp xếp bố cục các phần các đoạn theo trình tự , rành mạch và hợp lý đó là yêu cầu của bài học hôm nay * HOẠT ĐỘNG 1 : BỐ CỤC[r]
Trang 1Tuần : 1 VĂN BẢN Ngày soạn :………
Ngày dạy :………
Tiết 1 Bài 1 : CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
Lí Lan
I - MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
- Cảm nhận và hiểu được tình mẫu tử thiêng liêng , đẹp đẽ
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của xã hội và nhà trường đ/v cuộc đời mỗi con người
2 Kĩ năng :Luyện các em khái niệm đọc – phân tích tác phẩm
3 Thái độ : Giáo dục HS tình yêu thương cha mẹ…
II- PHƯƠNG TIỆN:
1 HS : Soạn bài theo sách giáo khoa
2 GV : Phương tiện : SGK + Giáo án
Phương pháp : Thảo luận nhóm, hỏi đáp…
Y/C : Soạn bài theo câu hỏigợi ý SGK
Tài liệu tham khảo : SGV
III – TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
* Bước1 : Ổn định lớp : (1p)
* Bước 2: Kiểm tra bài cũ : (5p)
Hãy cho biết thế nào là văn bản nhật dụng ? Em hãy kể tên văn bản nhật dụng mà em đã
được học ở lớp 6 ?
Gợi ý : Nói đến văn bản nhật dụng là trước hết nói đến tính chất nội dung văn bản Đó là
những nội dung gần gũi bức thiết đ/v đời sống trước mắt của con người và cộng đồng xã hội hiện
đại như : thiên nhiên , môi trường , năng lượng , dân số , quyền trẻ em
Các văn bản nhật dụng đã học : Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử , Bức thư của thủ
lĩnh da đỏ , Động Phong Nha
* Bước 3: Tiến hành bài mới : (32 p )
* Giới thiệu bài : Từ lớp 1 đến lớp 7 em đã dự 7 lần khai trường , ngày khai trường nào làm
em nhớ nhất ?
Trong ngày khai trường đầu tiên của em , ai đưa em đến trường ? Em có nhớ đêm hôm trước
ngày kh ai trường ấy , mẹ em đã làm gì và nghĩ gì không?
Hôm nay học bài này , chúng ta hiểu được đêm hôm trước vào ngày khai trường lớp 1 của em
, mẹ đã làm gì và nghĩ gì ?
* Nội dung bài mới :(31p)
* HOẠT ĐỘNG 1: ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHÚ THÍCH : (10p )
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
Trang 2- GV hướng dẫn cách đọc : nhẹ , tha
thiết , chận rãi , chú ý từ láy
- GV đọc mẫu 5 đoạn HS 2 đoạn
- GV cho HS đọc phần chú thích 3 từ
khó : Can đảm , háo hức
- GV y/c HS đánh số thứ tự các đoạn
trong văn bản
Hỏi: Tác giả này là ai ? Em biết gì về
tác giả này ?
Lí Lan là nhà văn nữ đa tài , hiện
đang định cư tại Mỹ và đang ráo riết
dịch bộ truyện nổi tiếng Harry Poster
(tập 5) sang tiếng việt
Hỏi:Em hãy cho biết văn bản viết về
ai ? về điều gì ? Xác định kiểu văn
bản ?
Chuyển ý :Để hiểu được tâm trạng
trong đêm không ngủ trước ngày khai
trường của con ta cùng đi vào
- Tác giả là Lí Lan
-> Viết về người mẹ , tâm trạng của người mẹ đêm trước ngày khai trường , con vào lớp 1
I Đọc và tìm hiểu chú thích :
1) Tác giả :
Lí Lan 2)Tác phẩm :
- Văn bản nhật dụng
- Kiểu văn biểu cảm
* HOẠT ĐỘNG 2 : ĐỌC HIỂU - VĂN BẢN: (21p)
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
Hỏi: Theo dõi đoạn 1 : Em cho
biết người mẹ nghĩ đến con vào
thời điểm nào ?
Hỏi: Trong đêm trước ngày khai
trường tâm trạng của mẹ và con
có gì khác nhau ? Điều đó biểu
hiện ở chi tiết nào ?
Hỏi: Tác giả đã sử dụng nghệ
thuật gì để làm nỗi rõ sự khác
biệt trong tâm trạng giữa mẹ và
con ?
Hỏi:Trong đêm ấy mẹ còn nhớ
về điều gì ? Hình ảnh ngày khai
trường năm xưa ở mẹ được miêu
tả như thế nào ? Ấn tượng ngày
khai trường đã để lại ấn tượng
thế nào trong lòng mẹ ?
Hỏi:Loại từ gì được dùng nhiều
trong đoạn 8 ?Nêu tác dụng loại
từ này ?
Hỏi:Qua sự hồi tưởng củ mẹ về
ngày khai trường em hãy cho
biết sự tiến bộ trong giáo dục
-> Vào đên trước ngày khai trường con vào lớp 1
->Con: gương mặt thanh thoát tựa nghiêng trên gối mềm , thỉnh thoảng chụm lại như đang mút kẹo =>vô tư thanh thản nhẹ nhàng
Mẹ: có các biểu hiện (đoạn 5,7)
Hôm nay mẹ không tập trung được Mẹ lên giường trằn trọc Thực sự mẹ không lo
Nhưng vẫn không ngủ được
=>thao thức không ngủ được
- Nghệ thuật tương phản
->Mẹ nhớ ngày khai trường đầu tiên của mẹ
Mẹ nhớ sự nôn nao hồi hộp khi cùng bà ngoại đến gần trường , nỗi chơi vơi hốt hoảng
->Kiểu từ láy bộc lộ tâm trạng cảm xúc rõ nét (HS giải nghĩa)
II Đọc – hiểu văn bản :
1) Thời điểm :
- Đêm trước ngày khai trường
2) Diền biến tâm trạng của mẹ :
- Không tập trung được
- trằn trọc
- không lo nhưng không ngủ được
- Ấn tượng về buổi khai trường đầu tiên ấy rất sâu đậm
- Nôn nao , hồi hộp
Trang 3khác nhau như thế nào) qua đó
mẹ mong muốn điều gì ở con
Hỏi:Qua những gì vừa tìm hiểu
xong , khái quát lại tâm trạng
của mẹ thế nào ?
- GV bình:Trong đêm không ngủ
được mẹ lo nghĩ về con , mẹ nhớ
ngày khai trường xưa củaa mẹ
Ngày ấy bà ngoại dắt tay mẹ
đến trường và sáng mai đây mẹ
lại nắm tay dắt con đến trường
Đó là qui luật tuần hoàn của thời
gian Mẹ mong rằng trong góc
nhỏ tâm hồn con sẽ ghi lại cảm
xúcvề ngày đầu tiên và con sẽ
biết thế nào là không ngủ được
Sau này sẽ có lúc con chợt nhớ
lại và cảm thấy xúc động Con
giờ đây chính là hình ảnh của
mẹ ngày ấy Tâm trạng của mẹ
chính là tâm trạng của bà ngày
xưa
Hỏi:Em hãy cho biết vì
sao mẹ không ngủ được ?(Học
sinh thảo luận đưa ra ý kiến –
Gv chốt lại)
Hỏi:Từ sự trăn trở suy nghĩ của
mẹ , em thấy mẹ là người như
thế nào ?
GV bình : Qua đây ta thấy câu
nói “trong vũ trụ có lắm kỳ quan
, nhưng kỳ quan đẹp nhất là trái
tim người mẹ” Vì mẹ không
những lo lắng cho con có cuộc
sống đầy đủ nên vóc nên hình
mà còn muốn cho con một tâm
hồn trong sáng, rộng mở chuẩn
bị cho con tri thức để bước vào
đời , đó là vẻ đẹp của tình mẫu
tử
Hỏi:Chú ý:đoạn 9,10 cho biết
trong đêm ấy mẹ còn nghĩ đến
điều gì nữa ?
Mẹ: Ngày kh trường đúng là ngày đầu tiên vào lớp 1=>bỡ ngỡ , xa lạ
Con:Đã đi mẫu giáo làm quen trường lớp , tiếp xúc thầy cô , bè bạn
=>Tự tin, sẵn sàng đón nhận Mẹ muốn nhẹ nhàng cẩn thận ghi lại lòng con ấn tượng ngày khai trường
->Không ngủ được ,suy nghĩ triền miên
->Lo lắng cho con vì ngày
mai con thật sự vào lớp 1 , một bức ngoặt mới khác thời mẫ giáo
Mừng vì con đã lớp Nôn nao suy nghĩ về ngày khai trường xưa
->Tấm lòng yêu thương con sâu sắc tình cảm đẹp đẽ, sâu nặng
->Thao thức không ngủ được , suy nghĩ triền miên
Trang 4ở Nhật thế nào ? Mọi người làm
gì trong ngày khai trường ấy ?
(GV)
Hỏi:Câu văn nào nêu lên
tầm quan trọng của nhà trường
đ/v thế hệ trẻ ? Một xã hội mà
giáo dục không được xã hội
quan tâm thỉ hậu quả sẽ ra sau ?
(Ai cũng biết … sau này.)
->Nghĩ đến ngày khai trường ở Nhật Nghĩ đến vai trò to lớncủa giáo dục đ/v mỗi người
->Ngày lễ của toàn xã hội :đường phố dọn dẹp quang đảng , trang trí vui tươi , người lớn được nghỉ để đưa trẻ đến trường , các quan chức chia nhau dự lễ khai trường
=>Sự ưu tiên cho giáo dục
-> Giáo dục không được quan tâm : xã hội kém phát triển, đất nước không đi lên hoà nhập ->
trì trệ , nghèo nàn , lạc hậu
3) Cảm xúc của mẹ
-Sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến thế hệ mai sau
Hỏi:Ở đoạn cuối người mẹ đã
động viên con : “Đi đi con…thế
giới kỳ diệu sẽ mở ra” theo em
thế giới kỳ diệu đó là gì ?(Học
sinh thảo luận )
Hỏi:Trong văn bản có phải
người mẹ nói với con không ?
Viết theo ngôi thứ mấy ? Cách
viết này có tác dụng gì ?
(GV)
* Tổng kết
* Luyện tập
Em hãy nhớ lại và viết thành
đoạn văn kỷ niệm ngày khai
trường đầu tiên của mình
->Chân trời rộng mở của tri thức khoa học
Mối quan hệ , thân tình , kỷ niệm thầy cô bạn bè , đạo lý làm người
->Mẹ không nói trực tiếp với con , mẹ tâm sự với con nhưng nói với chính mình , đang tự ôn lại kỷ niệm chính mình
Cách viết ngôi thứ 1 làm nổi bật tâm trạng ,tâm tư , tình cảm , dễ bộc lộ điều sâu thẳm , khó nói : Kết hợp độc thoại giúp bài
Văn dễ đi vào lòng người
=> Ưu điểm của văn biểu cảm
- Qua cánh cổng trường : thế giới kỳ diệu mở ra
III Ghi nhớ -SGK/9 -Nghệ thuật -Nội dung
IV Luyện tập
Trang 5- Đọc lại ghi nhớ
- Em sẽ làm gì để đền đáp tình cảm mẹ dành cho em
* BƯỚC 5 HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ : (2p)
-Học thuộc phần ghi nhớ
-Làm bài luyện tập
-Chuẩn bị văn bản : “MẸ TÔI”
+Đọc – soạn bài theo gợi ý sgk
IV – RÚT KINH NGHIỆM :
+ Thành công :………
………
+ Thất bại :………
Ngày soạn :……….
Ngày dạy :………
Tuần :1 VĂN BẢN
Tiết :2 MẸ TÔI
Ét môn đô đơ Amixi
I -MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
Gíúp học sinh hiểu biết và thấm thiết những t/c th iên liêng sâu nặng của cha mẹ với con cái
2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng đọc , phân tích tác phẩm
3 Thái độ : Có thái độ kính trọng cha mẹ, biết nhận ra cái đúng cái sai trong việc đối sử với cha
mẹ
II – PHƯƠNG TIỆN :
1 HS : Soạn bài theo gợi ý SGK
2 GV : Phương pháp: Nhóm , vấn đáp…
Phương tiện : SGK + giáo án
Yêu cầu đối với h s : Học thuộc bài cũ, soạn bài mới theo sgk
Tài liệu tham khảo : Sách GV
III -TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
* Bước 1 : Ổn định :(1p)
* Bước 2 : KT bài cũ :(5p)
a) Em hãy tóm tắt ngắn gọn văn bản : “Cổng trường mở ra”
b) Qua văn bản “Cổng trường mở ra” , em đã rút ra được bài học sâu sắc nhất ?
*Bước 3 :Tiến hành bài mới :(32p)
_ Giới thiệu bài : (1p) Từ xưa , dân tộc Việt Nam có đạo lí “thờ ca kính mẹ” Dù xã hội có
văn minh như thế nào thì lòng biết ơn , hiếu thảo vẫn luôn đặt lên hàng đầu mà người làm con phải
tôn thờ Tuy nhiên , không phải lúc nào chúng ta cũng ý thức được như vậy Văn bản “Mẹ tôi” sẽ
cho chúng tathấy t/c của cha mẹ đối với con cái
* Nội dung bài mới :(31p)
H OẠT ĐỘNG 1 : TÌM HIỂU CHÚ THÍCH: (10p)
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
Trang 6- Học sinh đọc văn bản 1 lần
:khi đọc thể hiện : t/c , tâm tư
buồn khổ của người cha trước
lỗi lầm của con
- Học sinh đọc phần chú
thích – Tác giả bài nầy là ai
?
Hỏi : Xác định kiểu văn bản
-> Hs đọc chú thích phát hiện từ khó
-> Hs đọc phần A trong chú thích
I- Đọc và tìm hiểu chú thích :
1 Tác giả : Eùt-môn-đô-đơ Amixi (
1846 – 1908 ) : Nhà văn Ý
2.Tác phẩm :
- Văn bản nhật dụng
- Kiểu văn bản biểu cảm
* HOẠT ĐỘNG 2 : ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN (21p)
HOẠT ĐỘNG THẦY HOẠT ĐỘNG TRÒ KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
Hỏi Bài văn kể lại câu
chuyện gì ?
Trong bức thư tuy người mẹ
không phát hiện trực tiếp ,
nhưng hình tượng người mẹ
khá rõ nét
Hỏi Em hãy tìm chi tiết hình
ảnh nói về mẹ của Enricô ?
-> Chuyện Enricô phạm lỗi “ lúc cô giáo đến thăm” Người cha bộc lộ thái độ buồn bã , tức giận : viết thư cho con
- Nguyên nhân viết bức thư -> “ Người mẹ phải thức suốt đêm … cứu sống con”
( HS tìm trong văn bản )
II Đọc – Hiểu văn bản
1 Hình ảnh mẹ Enricô
Thức suốt đêm … Quằn quại vì lo sợ …
Trang 7Hỏi Qua những chi tiết trên
em có nhặn xét gì về mẹ của
Enricô ?
Hỏøi Từ hình ảnh của mẹ
Enricô em có cảm nhận gì về
các bà mẹ nói chung ?
Bình : Không gì có thể so
sánh được với trái tim người
mẹ Không ai có thể thaythế
vị trí của người mẹ trong
chăm sóc con cái Mẹ của
Enricô đã từng lo lắng khổ sở
, vất vả , sẵn sàng hy sinh
sinh hạnh phúc bản thân miễn
sao con mình được êm ấm
Hỏi Mẹ của Enricô đã hết
lòng vì con nhưng Enricô đã
phạm lỗi gì với mẹ ?
Chuyển ý : Trước lỗi lầm
của Enricô , bố đã có thái độ
lời khuyên gì với con , chúng
ta sang phần 2
Hỏi Em thấy thái độ của bố
với Enricô là thái độ thế nào
?
Hỏi Từ ngữ hình ảnh nào
thể hiện thái độ đó ?
Hỏi Trong bức thư bố Enri
cô có viết một đoạn rất cảm
động mà khi đọc ai cũng giật
mình , thức tỉnh trước vai trò
to lớn của cha mẹ đối với
mình ; đó là đoạn nào ? ( Đọc
to lên )
-> Yêu thương con
-> Tình yêu con vô bờ bến , hy sinh tất cả vì con
-> thiếu lễ độ với mẹ
-> buồn bã , tức giận -> HS tìm trong văn bản
-> Khi đã khôn lớn … tình yêu đó ( trang 11 )
- Khóc nức nở
- Sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc
- Có thể đi ăn xin
- Hy sinh tính mạng -> Hết lòng yêu thương con
1) Thái độ vàlời khuyên của bố với Enricô a) Thái độ
- Sự hỗn láo như là một nhát dao đâm vào tim bố
- Không thể nén được cơn tức giận
- Con mà lại xúc phạm mẹ
ư ?
- Xấu hổ và nhục nhã -> Buồn bã và tức giận
Trang 8* BƯỚC 4 : CỦNG CỐ TỔNG KẾT : (5p).
Hãy kể lại 1 lỗi lầm mà em đã vi phạm , em đã làm gì để sữa lỗi đó ?
Đáp : HS tự nêu
* BƯỚC 5 :HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ : (2p)
HS học ghi nhớ , tác giả
Chuẩn bị bài : Từ ghép +Các loại từ ghép
+Nghĩa của từ ghép
IV- RÚT KINH NGHIỆM :
+ Thành công :
+ Thất bại :
Hỏi Em có suy nghĩ gì
trước lời cảnh tỉnh của người
cha ?
Thảo luận câu hỏi trên
Hỏi Trước lòng thương yêu
vô bờ bến của mẹ , người bố
đã khuyên gì ?
Hỏi : Em hiểu đây là lời
khuyên như thế nào ?
Hỏi: Theo em : tại sao người
bố không nói trực tiếp mà
viết thư ?
Thảo luận câu hỏi trên
* Tổng kết :
Hỏi Qua bức thư này , em
hiểu được điều gì ?
:
-> lời nói chí tình sâu sắc : Những gì đã mất thì vĩnh viễn không tìm lại được đặc biệt là người mẹ thân yêu : Trước đó đã làm gì có lỗi với mẹ thì lúc mẹ mất đi mọi cố gắng chuộc lỗi sẽ trở nên vô nghĩa Ta sẽ
bị day dứt dày vò
-> Đừng bao giờ làm điều gì sai trái để mẹ buồn lòng Có lỗi phải biết nhận lỗi
-> Viết thư tế nhị kín đáo , làm người đọc không mất lòng tự trọng , có thời gian đọc đi đọc lại , suy gẫm , tác động nhiều hơn
-> Mong Enricô và chúng ta hiểu được công lao to lớn của cha mẹ không gì sánh được nhắc chúng ta đền đáp
b) Lời khuyên :
- Không bao giờ được thốt ra những lời nói nặng
- … xin lỗi mẹ
- … cầu xin mẹ hôn con
=> Lời khuyên chân thành sâu sắc
III GHI NHỚ : SGK trang 12
Trang 9
Ngày soạn :………
Tuần 1 : Ngày dạy :………
Tiết 3 : TỪ GHÉP
I -MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp học sinh , nắm được cấu tạo của 2 từ ghép : chính phụ và đẳng lập
Hiểu được nghĩa của các loại từ ghép
2 Kĩ năng : Rèn kĩ năng phân loại từ ghép, sử dụng đúng loại từ ghép vào văn bản
3 Thái độ : Có ý thức tích cực khi sủ dụng từ ghép vào văn bản
II – PHƯƠNG TIỆN :
1 HS: Soạn bài : các loại từ ghép + nghĩa của từ ghép…
2 GV : Phương tiện : SGK , giáo án , bảng phụ…
Phương pháp : Vấn đáp thuyết trình …
Y / c đối với HS : Soạn bài theo SGK
Tài liệu tham khảo : SGV
III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
* Bước 1 : Ổn định (1p)
* Bước 2 : KT bài cũ :
* Bước 3 : Tiến hành bài mới :(37p)
* Giới thiệu bài : (1p)
Ở lớp 6 các em đã học “ Cấu tạo của từ” trong đó , phần nào các em nắm được khái niệm về
từ ghép ( từ phức : bằng cách ghép các từ có nghĩa ) Để giúp các em hiểu rõ hơn : cách cấu tạo ,
trật tự sắp xếp và nghĩa của từ ghép Hôm nay , ta sẽ học bài : Từ ghép ( Gv nhắc lại khái niệm từ
ghép )
* Nội dung bài mới :(36p)
* HOẠT ĐỘNG 1 :TÌM HIỂU TỪ GHÉP ĐẲNG LẬP VÀ TỪ GHÉP CHÍNH PHỤ (14p)
Trang 10HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
Hỏi Trong từ ghép “ Bà
ngoại và thơm phức” tiếng
nào là tiếng chính , tiếng nào
là tiếng phụ bổ sung ý nghĩa
cho tiếng chính ?
Hỏi Nhận xét trật tự các
tiếng
So sánh thêm với từ : Bà nội
thơm ngát
Hỏi Các tiếng trong 2 từ
ghép “ Quần áo – trầm bổng”
ởû ví dụ sau có phân ra tiếng
chính tiếng phụ không ?
Tiếng thứ 2 có bổ sung ý
nghĩa cho tiếng tứ 1 ?
So sánh thêm với các từ :
xinh đẹp , sách vở , bàn ghế
Hỏi Em hiểu thế nào là từ
ghép chính phụ ?
Hỏi Em hiểu thế nào là từ
ghép đẳng lập ( Đọc ghi nhớ )
tiếng chính
-> Các tiếng bình đẳng về
mặt ngữ pháp
-> HS ghi I
Bà : tiếng chính / ngoại : tiếng phụ
thơm -/ phức -( trước ) -( sau )
HS đọc ( 2 ) trang 14
-> Tiếng thứ 2 không bổ sung ý nghĩa cho tiếng thứ nhất Các tiếng bình đẳng nhau về mặt ngữ pháp
-> Từ ghép có tiếng chính – tiếng phụ bổ sung nghĩa cho
I Tìm hiểu bài 1) Các loại từ ghép
a) Từ ghép chính phụ Tiếng chính tiếng phụ Bà ngoại thơm phức ( trước ) ( sau )
b) Từ ghép đẳng lập Quần + áo
trầm + bổng -> Các tiếng bình đẳng nhau về mặt ngữ pháp
Ghi nhớ 1 ( trang 14 )