Mục tiêu cần đạt - Gióp hs n¾m ®îc + ThÕ nµo lµ nghÜa cña tõ + Mét sè c¸ch gi¶I thÝch nghÜa cña tõ + TÝch hîp víi phÇn v¨n b¶n S¬n Tinh Thuû Tinh vµ tËp lµm v¨n sù viÖc vµ nh©n vËt tron[r]
Trang 1Tuần 1 Bài 1
Mục tiêu cần đạt tuần
- Bước đầu nắm được định nghĩa truyền thuyết Hiểu được nội dung ý nghĩa và những chi tiết tưởng tượng , kì ảo của truyện “ Con Rồng , cháu tiên” và bánh trưng bánh giầy trong bài này
- Nắm được định nghĩa về từ và ôn lại các kiểu cấu tạo từ Tiếng Việt đã học ở bậc tiểu học
- Nắm được mục đích giao tiếp và các dạng thức của văn bản
Ngày soạn:15-8-2010
Ngày dạy: 16-8-2010
Tiết 1 Con Rồng cháu tiên
A Mục tiêu cần đạt:
- Hiểu được đ/n sơ lược về truyền thuyết
- Hiểu được nội dung , ý nghĩa của truyện
- Tích hợp với phần TV ở k/n Từ đơn từ phức cấu tạo từ với phần tập làm văn ở k/n văn bản và các phương thức biểu đạt
- Bước đầu rèn luyện kĩ năng đọc văn bản nghệ thuật , nghe, kể chuyện
B Tiến trình tổ chức:
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra sách vở hs
- Bài mới:
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Em hiểu thế nào là truyền thuyết?
GV hướng dẫn hs đọc và kể tóm tắt
Lạc Long Quân và Âu Cơ là ai ?
Hình dáng của họ như thế nào?
Em có nhận xét gì về tài năng của
Long Quân?
Hãy tìm những chi tiết kì lạ trong
truyện?
Việc kết duyên của Lạc Long Quân
và Âu Cơ Và chuyện Âu Cơ sinh nở
có gì kì lạ?
Em có nhận xét gì về nguồn gốc của
dt ta?
đọc chú thích Trả lời
Lắng nghe
đọc, kể lại Suy nghĩ trả lời
Thảo luận nhóm
Suy nghĩ trả lời
I Đọc tìm hiểu chung:
II Đọc- Tìm hiểu văn bản
1 Đọc và kể văn bản
2 Tìm hiểu văn bản
a Giải thích cội nguồn dân tộc.
Nguồn gốc của dân tộc ta thật là cao đẹp là con cháu thần tiên là kết quả của một
ty, một mối tình lương
Trang 2Lạc Long Quân và Âu Cơ chia tay
nhau như thế nào? Để làm gì?
Xuất phát từ nguyên nhân nào?
Nửa cuối câu chuyện cho ta biết
thêm điều gì về xh phong tục tập
quán của người Việt cổ xưa?
Qua đó em hiểu được người Việt cổ
có ước nguyện gì?
Chi tiết kì ảo hoang đường là gì? Vai
trò của nó trong truyền thuyết? Mối
liên quan xh với sự thật ls?
D Củng cố dặn dò:
- Học bài
- Soạn bài Bánh chưng , bánh giầy
Phát hiện trả
lời
Trả lời
Suy nghĩ trả lời
Đọc ghi nhớ sgk
Kể lại TT
duyên Tiên- Rồng
b Ước nguyện muôn đời
của dân tộc Việt Nam
Đoàn kết thống nhất cộng đồng của người Việt
III Tổng kết:
VI Luyện tập:
Trang 3Ngày soạn:15-8-2010
Ng ày dạy: 20-8-2010
Tiết: 02 Bánh Chưng , Bánh Giầy
( Truyền thuyết )
A Mục đích yêu cầu:
- Giúp học sinh hiểu được nội dung của truyện
- Chỉ ra được ý nghiã của truyện những chi tiết kì ảo
- Kể được truyện
B Tiến trình tổ chức
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ: Kể tóm tắt truyện “ Con Rồng cháu Tiên”
- Bài mới:
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
GV hướng dẫn hs đọc, đọc mẫu 1
đoạn
Hãy tóm tắt nắn gọn đủ ý , mạch
lạc câu chuyện?
Vua Hùng chọn người nối ngôi
trong hoàn cảnh nào?
Điều kiện và hình thức thực hiện
ra sao?
Em hãy thảo luận về điều kiện
hình thức truyền ngôi của Hùng
Vương? ý nghĩa đổi mới và tiến
bộ đối với đương thời ?
Việc các lang đua nhau tìm lễ vật
thật quí thật hậu chứng tỏ điều gì?
Lang Liêu tuy cungx là Lang
nhưng khác các Lang khác ở điểm
nào? Sao Lang Liêu buòn nhất?
Vì sao thần chỉ mách gíup riêng
cho Lang Liêu ?
Lang Liêu giống như nhân vật
HS đọc tiếp
Đọc chú thích
Kể tóm tắt
Phát hiện Trả lời
Thảo luận nhóm
đọc “ Các Lang
ai cũng muốn…Tiên Vương”
Suy nghĩ Trả lời
Đọc đoạn cuối
I Đọc -Tìm hiểu chung
1 Đọc văn bản.
2.Giải thích một số từ khó 3.Kể
II Đọc -Tìm hiểu văn bản
1 Vua Hùng chọn người nối ngôi.
- Hoàn cảnh truyền ngôi + Nối chí vua cha + Ko nhất thiết là con trưởng
- Hình thức thử thách: Nhân ngày lễ tiên Vương, các Lang mang lễ vật cho vừa
ý vua cha
2 Cuộc đua tài dâng lễ vật:
a Các Lang: Tất cả đều suy
nghĩ , vắt óc cố hiểu ý vua cha-> Suy nghĩ thông thường hạn hẹp
b Lang Liêu:
- Mồ côi mẹ , nghèo , thật thà, chăm làm việc đồng áng
- Thông minh, khéo tay
3 Kết quả cuộc thi tài:
Trang 4Tại sao HVương chấm Lang Liêu
được nhất? Chi tiết Vua nếm bánh
và ngẫm nghĩ rất lâu có ý nghĩa
gì?
Truyền thuyết Bánh chưng bánh
giầy có ý gì?
Đóng vai Hùng Vương kể lại
truyện bằng ngôi thứ I hoặc ngôi
thứ III?
D Củng cố dặn dò: học bài và
chuẩn bị bài sau
Thảo luận Suy nghĩ trả lời
đọc ghi nhớ Suy nghĩ trả lời
Kể lại truyện Lắng nghe
- Lễ vật của Lang Liêu khác hẳn với các lễ vật khác nó vừa lạ vừa quen ->Vua quyết định nếm thử
- Vua chọn lễ vật của Lang Liêu để tế trời đất, tiên Vương và Lang Liêu được chọn nối ngôi Vua
III Tổng kết : Ghi nhớ SGK
IV Luyện tập:
Trang 5Ngày soạn:16-8-2010
Ngày dạy: 20-8-2010
Tiêt:03 Từ và cấu tạo của từ tiếng việt
A Mục tiêu cần đạt:
- Giúp hs hiểu được thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo từ Tiếng Việt
- Khái niệm về từ
- Đơn vị cấu tạo từ
- Các kiểu cấu tạo từ ( Từ đơn, từ phức- Từ ghép , từ láy )
B Tiến trình tổ chức:
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ: Kể lại chuyện Bánh chưng bánh giầy
- Bài mới:
Hoạt động của Thầy HĐcủa trò Đích cần đạt
Trong câu: “ Thần/ dạy/ dân/
cách/ăn ở” có mấy từ ?
Dựa vào dấu hiệu nào em biết
điều đó?
9 Từ ấy kết hợp với nhau tạo nên
1 đơn vị trong văn bản “ Con
Rồng cháu tiên”
Đơn vị trong văn bản ấy được gọi
là gi ?
Như vậy từ là gì?
Em hãy điền các câu vào bảng
phân loại
Trong các câu trên , các từ có gì
khác nhau về cấu tạo?
Có từ chỉ có 1 tiếng có từ có 2
tiếng Vậy tiếng là gì?
Khi nào 1 tiếng được coi là 1 từ?
*Bài tập nhanh: Hãy xác định số
lượng tiếng của mỗi từ và số
lượng từ trong câu sau: “ Em đi
xem vô tuyến truyền hình tại nhà
máy giấy”
Em hiểu thế nào là từ đơn ? thế
nào là từ phức?
Suy nghĩ tim và trả lời
( có 9 từ, dựa vào dấu gạch chéo) Trao đổi trả lời
Suy nghĩ trả lời
Hs điền Trao đổi trả lời
Thảo luận nhóm
Suy nghĩ trả lời
I Từ láy là gì
Là đơnvị tạo nên câu
II Từ đơn và từ phức
1 Bài tập
2 nhận xét
- Khác nhau về số tiếng
- Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ
- Khi 1 tiếng có thể trực tiếp tạo nên câu
Gồm : 8 từ + Từ chỉ 1 tiếng: em ,đi… + Từ gồm 2 tiếng: Nhà máy + Từ gồm 3 tiếng: Câu lạc bộ + Từ gồm 4 tiếng: Vô tuyến truyền hình
-> Từ đơn là từ gồm có 1 tiếng -> Từ Phức là từ gồm có 2 hoặc nhiều tiếng ( Từ ghép, từ láy)
Trang 6Các từ nguồn gốc…thuộc kiểu
cấu tạo từ nào?
Tìm những từ đồng nghĩa với từ
nguồn gốc?
C Củng cố dặn dò:
Học thuộc phần ghi nhớ SGK
Bài tập về nhà: 3,4,5
Thảo luận
Lắng nghe
III Luyện tập
1 Bài tập 1
- Từ ghép: Nguồn gốc ,con cháu
- Từ đồng nghĩa : Cội nguồn, gốc gác, tổ tiên , cha ông , giống nòi
Trang 7
Ngày soạn:18-8-2010
Ngày dạy :21-8-2010
Tiết : 04 GIAO TIếP ,VĂN BảN Và PHƯƠNG THứC BIểU ĐạT
A Mục tiêu cần đạt
- Huy động kiến thức của hs về các loại văn bản mà hs biết
- Hình thành sơ bộ khái niệm : văn bản , mục đích giao tiếp , phương thức biểu đạt
B Tiến trình tổ chức
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ : Từ là gì? từ đơn ,từ phức là gì? lấy vd?
- Bài mới
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Câu ca dao này được sáng tác để
làm gì? Nó muốn nói lên điều
gì? Câu 6và câu 8 liên kết với
nhau ntn? Nó biểu đạt trọn vẹn 1
ý chưa?
Câu ca dao đó đượ coi là 1 vb
Vậy văn bản là gì?
GV kẻ bảng
Em hãy lựa chọn kiểu văn bản
và phương thức biểu đạt cho phù
hợp?
đọc vd sgk Suy nghĩ trả lời
Lấy vd Trả lời
kẻ bảng trao đổi trả lời
thảo luận nhóm
I Tìm hiểu chung về vb và phương thức biểu đạt:
1 Văn bản và mục đích giao
tiếp
a Ví dụ: SGK
b Khái niêm: Giao tiếp là hoạt
động truyền đạt , tiếp nhận tư tưởng ,tình cảm bằng phương tiện ngôn từ
VB : Là chuỗi lời nói hoặc viết
có chủ đề thống nhất , được liên kết ,mạch lạc nhằm đạt mục đích giao tiếp
2 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt của văn bản:
a Căn cứ để phân loại : theo mục đích giao tiếp
b 6 kiểu văn bản tương ứng 6 phương thức biểu đạt khác nhau
c Bài tập:
* VBhành chính công vụ
* Thuyết minh
* Miêu tả
* Biểu cảm
* Nghị Luận
3,Ghi nhớ: SGK
II.Luyện tập
Trang 8Các đoạn văn thơ BT1 thuộc
phương thức biểu đạt nào?
Truyện Con Rồng cháu Tiên
thuộc kiểu văn bản nào? Vì sao?
D Củng cố dặn dò:
Học bài và tìm cho 1 chuỗi vb
đã học 6 vd , giải thích vì sao?
đọc bt
Thảo luận nhóm Trả lời
Suy nghĩ trả lời Lắng nghe
1 Bài tập 1
a Tự sự : Kể chuyện vì có người có việc , có diễn biến của sự việc
b Miêu tả: Vì tả cảnh thiên nhiên : Đêm trăng trên sông
c Nghị luận : Vì bàn luận ý kiến về vấn đề làm cho dân giàu nước mạnh
d Biểu cảm: Vì thể hiện tình cảm tự tin tự hào của cô gái
e Thuyết minh : Vì giới thiệu hướng quaycủa địa cầu
2 Bài tập 2
VB tự sự : vì cả truyện kể việc ,
kể về người và lời hoạt động của
họ theo 1 diễn biến nhất định
Trang 9Tuần 2 BàI 2
Mục tiêu cần đạt tuần
- Nắm được nội dung , ý nghĩa và một số nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện Thánh Gióng Kể được truyện này
- Hiểu được thế nào là từ mượn ( đặc biệt là từ Hán Việt ) và bước đầu biết cách sử dụng từ mượn
- Nắm được những hiểu biết chung về văn tự sự
Ngày soạn:20-8-2010
Ngày dạy: 23-8-2010
Tiết: 5 Thánh gióng
( Truyền thuyết )
A Mục tiêu cần đạt
Giúp hs
- Nắm được nội dung , ý nghĩa và 1một số nét nghệ thuật tiêu biểu của truyện Thánh Gióng
- Kể được truyện này
- Tích hợp với phần TV Danh từ chung và danh từ riêng, TLV kiểu văn bản tự sự
B Tiến trình tổ chức
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ: Kể tóm tắt truyện Bánh chưng bánh giầy
- Bài mới
Hoạt động của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Em hiểu tục truyền là gì?
Hướng dẫn đọc, đọc mẫu, kể tóm tắt
Trong truyện có mấy nhân vật , nv
nào là trung tâm?
Tìm những chi tiết nói về nguồn gốc
ra đời của Thánh Gióng?
Câu nói đầu tiên của Gióng là câu
nói nào? ý nghĩa của câu nói đó?
Vì sao Gióng lớn như thổi ?
Gióng ăn bao nhiêu cũng không đủ
Đọc chú thích
Đọc VB
Kể tóm tắt
Suy nghĩ trao
đổi trả lời
I Đọc tìm hiểu chung
1.Giải thích một số từ khó
2 Đọc
3 Kể
II Đọc tìm hiểu truyện
1.Nguồn gốc ra đời
- Bà mẹ giẫm lên vết chân to, lạ ngoài đồng và thụ thai
- Ba năm Gióng không biết nói cười ,đặt đâu nằm đấy
- Câu nói đầu tiên là yêu cầu cứu nước
2 Gióng gặp sứ giả, cả làng
nuôi Gióng
- Từ khi gặp sứ giả Gióng ăn
Trang 10no , áo mặc vừa xong đã chật có ý
nghĩa gì?
Em có nhận xét gì về cách kể của
dân gian? Chi tiết roi sắt gãy Gióng
lập tức nhổ bụi tre , vung lên thay
gạy quật túi bụi vào đầu giặc có ý
nghĩa gì?
Tại sao Gióng không trở về kinh đô
được nhận tước phong của vua ban
mà lại bay về trời ?
Những dấu tích lịch sử nào còn sót
lại cho đến nay chứng tỏ câu chuyện
có thật ?
Theo em chi tiết nào trong truyện để
lại trong tâm trí em những ấn tượng
sâu đậm nhất ? vì sao?
Vẽ minh hoạ truyền thuyết Thánh
Gióng
C Củng cố dặn dò
Học bài và soạn : Sơn Tinh – Thuỷ
Tinh
Trả lời
Trao đổi trả lời
Thảo luận nhóm Trao đổi trả lời
Thảo luận bàn
Lắng nghe
rất khoẻ bao nhiêu cũng không đủ no
- Cái vươn vai kì diệu của Gióng
+ Sức sống mãnh liệt kì diệu của dân tộc ta khi gặp khó khăn
+ Sức mạnh của tinh thần
đoàn kết , tương thân tương ái của các tầng lớp nhân dân mỗi khi tổ quốc bị đe doạ
3 Gióng cùng toàn dân chiến đấu và chiến thắng giặc ngoại xâm
- Gióng đánh giặc rất hào hứng
- Chủ động tìm giặc mà đánh tiến công không ngừng
- Cách kể gọn rõ ràng
4 Gióng bay về trời
- Gióng hoàn thành nhiệm vụ quan trọng nhất
- Không hám lợi công danh
- Gióng là con thần của trời thì nhất định Gióng phải về trời
III Tổng kết : ghi nhớ SGK
IV Luyện tập
Trang 11Ngày soạn: 22-8-2010
Ngày dạy:27-8-2010
Tiết: 6 Từ mượn
A Mục tiêu cần đạt:
- GV giúp hs hiểu được những yêu cầu sau
+ Hiểu được thế nào là từ mượn
+ Bước đầu biết sử dụng từ mượn một cách hợp lý trong nói và viết
+ Tích hợp với phần văn truyền thuyết Thánh Gióng vơí TLV phần tìm hiểu chung về văn tự sự
B.Tiến trình tổ chức:
- ổn định tổ chức lớp
- Kiêm tra bài cũ: Thế nào là từ ? từ phức? Lấy VD?
- Bài mới:
HĐcủa Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Trong các VD1 có những từ nào
là từ thuần Việt?
Hãy giải thích nghĩa của những từ
đó?
Trong VD2 những từ nào được
mượn từ tiêng Hán ? Những từ
nào được mượn từ các ngôn ngữ
khác?
Tìm những từ ghép Hán Việt có
yếu tố sĩ đứng sau?
Em hiểu từ mượn là gì? Nó có tác
dụng gì?
Mặt tích cực của từ mượn là gì?
Mặt tiêu cực của việc lạm dụng từ
mượn là gì?
Em hãy liên hệ thực tế?
Đọc vd Suy nghĩ trả lời
Trao đổi trả lời
Đọc ghi nhớ
đọc vd Suy nghĩ trả lời
I Từ thuần Việt và từ mượn
1, Ví dụ : SGK
2 Nhận xét
- Trượng: Đơn vị đo độ dài
10 thước của TQ -> rất cao
- Tráng sĩ : Người có sức mạnh cường tráng, chí khí mạnh mẽ , hay làm việc lớn + Tráng: Khoẻ mạnh, to lớn + Sĩ : Người trí thức thời xưa
và những người được tôn trọng nói chung
3 Ghi nhớ: SGK ( 25 )
II Nguyên tắc từ mượn
1, Ví dụ
2 Nhận xét
- Mượn từ là cách làm giàu tiếng Việt
- Lạm dụng việc mượn từ sẽ làm cho tiếng Việt kém trong sáng
*Chú ý:
Trang 12Ghi lại các từ mượn trong BT1
cho biết những từ đó mượn tiếng
của nước nào?
Xác định nghĩa của từng tiếng tạo
thành các từ Hán Việt trong bt2
Hãy kể một số từ mượn ?
- Tên các đơn vị đo lường?
- Tên bộ phận chiếc xe đạp
- Tên một số đồ vật
C Củng cố dặn dò:
Học bài làm BT 4,5 sgk ( 26 )
đọc ghi nhớ Thảo luận
Suy nghĩ trả lời
Thảo luận nhóm
Lắng nghe
+ Khi cần thiết TV chưa có hoặc khó dịch thì phải mượn + Khi TV đã có từ thì không nên mượn tuỳ tiện
3 Ghi nhớ : SGK
III Luyện tập
1 Bài tập 1
a Hán: vô cùng, ngạc nhiên, sính lễ
b Hán: Gia nhân
c Tiếng Anh : Pôp Mai-cơn Giắc-xơn, in-tơ-nét
2 Bài tập 2 Khán: xem
a Khán giả : < Giả : người -> Người xem
Độc: đọc
- Độc giả :< Giả : Người -> Người đọc
b Yếu điểm : yếu= quan trọng ; lược : tóm tắt
Yếu nhân: -Yếu: q trọng
- Nhân : người
3 Bài tập 3:
a mét, lít, mét, ki-lô-gam
b ghi đông, pêđan…
c Ra-đi-ô., vi ô lông…
Trang 13Ngày soạn:23-8-2010
Ngày dạy: 27-8-2010
Tiết: 7 Tìm hiểu chung về văn tự sự
A Mục tiêu cần đạt
Giúp hs nắm được
+ Thế nào là văn bản tự sự ? vai trò của phương thức biểu đạt này trong cuộc sống , trong giao tiếp
+ Nhận diện văn bản tự sự trong các văn bản đã , đang và sắp học , bước đầu tập viết , tập nói kiểu vb tự sự
B.Tiến trình tổ chức
- ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ: Em hiểu thế nào là văn bản ? lấy ví dụ ?
- Bài mới:
HĐ của Thầy HĐ của trò Đích cần đạt
Hằng ngày em có kể chuyện
và nghe kể chuyện không?
Kể những chuyện gì?
Theo em kể chuyện để làm gì?
Khi nghe kể chuyện người ta
muốn biết điều gì?
Đọc và nghe truyện truyền
thuyết Thánh Gióng em hiểu
được những điều gì?
Những nội dung dưới đây đã
đầy đủ chưa? vì sao?
Tiết:8
Hãy liệt kê chuỗi các chi tiết
trong truyện Thánh Gióng từ
chi tiết mở đầu đến chi tiết kết
thúc Qua đó cho biết truyện
thể hiện nội dung chủ yếu gì?
Suy nghĩ trả
lời
Đọc Thảo luận nhóm
Suy nghĩ trao
đổi và trả lời
I ý nghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự:
- Tự sự là kể chuyện là phương thức trình bày một chuỗi các sự việc , sự việc này dẫn đến sự việc kia cuối cùng dẫn đến một kết thúc thể hiện một ý nghĩa
- Tự sự giúp người kể giải thích sự việc tìm hiểu con người , nêu vấn đề và bày tỏ thái độ khen chê
- Về cơ bản là đủ song cần bổ sung thêm 1 số chi tiết quan trọng
- Gióng được dân làng giúp đỡ ntn?
- Gióng chiến đấu với giặc ntn?
- Roi sắt gãy Gióng làm gì?
- Sau khi thắng giặc Gióng làm gì ? đi đâu?
- Tại sao Gióng được gọi là Phù Đổng Thiên Vương?
II Phương thức thể hiện của tự sự:
- Chi tiết mở đầu : Vợ chồng nd nghèo làng phù đổng đã già mà chưa có con
- Các chi tiết biểu hiện diễn biến của câu chuyện : Bà vợ giẫm vào vết chân lạ-> Thụ thai khác thường-> Gióng ra
đời -> 3 năm ko nói ko cười ,ko hoạt
động > Nghe tiếng sứ giả > biết nói
