- Tại Hà Nội: nhân dân tự động đốt nhà, chặn đường giặc, tập hợp đội ngũ chỉnh tề. - Tại địa phương: nhân dân tích cực đắp đập, làm hầm chông, cạm bẫy.[r]
Trang 1LỊCH SỬ - KHỐI 8 CHỦ ĐỀ 1 CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1884
I Cuộc kháng chiến chống Pháp từ năm 1858-1873
1 Hoàn cảnh
- 1858: Pháp xâm lược Đà Nẵng, mở đầu xâm lược Việt Nam -> thất bại
- Sau đó, Pháp chuyển hướng đánh vào Gia Định -> Pháp chiếm Gia Định, Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long
- 5/6/1862: triều Nguyễn kí với Pháp hiệp ước Nhâm Tuất với nhiều điều khoản bất lợi
2 Kháng chiến ở Đà Nẵng và 3 tỉnh miền Đông Nam Ki
- Tại Đà Nẵng, nhiều toán nghĩa binh kết hợp với quân triều đình nổi dậy chống giặc
- Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Ét-pê-răng của Pháp trên sông Vàm Cỏ Đông (10/12/1861)
- Khởi nghĩa Trương Định ở Gò Công: “Bình Tây đại nguyên soái”
+ Tháng 2/1863: Pháp tấn công Tân Hòa, nghĩa quân lui về Tân Phước + 20/8/1864 Trương Định tự sát
3 Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Ky
- Sau khi ký Hiệp ước Nhâm Tuất, triều đình tập trung lực lượng đàn ápcác cuộc khởi nghĩa
- Cử Phan Thanh Giản sang Pháp thương lượng để lấy lại 3 tỉnh miền Đông
→ thất bại
- Từ 20-24/6/1867 Pháp chiếm luôn 3 tỉnh miền Tây
- Nhân dân Nam Kỳ nổi lên khởi nghĩa ở khắp nơi:
+ Địa bàn: Đồng Tháp Mười, Bến Tre, Vĩnh Long, Sa Đéc, Trà Vinh, Rạch Giá, Hà Tiên
+ Lãnh đạo: Trương Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân, Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị
+ Từ 1867 – 1875 khởi nghĩa vẫn tiếp tục nổ ra ở Nam Kỳ
II Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc 1873 - 1884
1 Thực dân Pháp đánh Bắc Ki lần thứ nhất, cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Ki.
a Hoàn cảnh:
Trang 2- Sáng 20/11/1873,Pháp đem quân xâm lược Bắc Kỳ → chiếm thành Hà Nội
- Nguyễn Tri Phương chỉ huy quân cản giặc → thất bại
- Thừa thắng, Pháp chiếm Hải Dương, Hưng Yên, Phủ Lý, Ninh Bình, Nam Định
b Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì (1873 – 1874)
- Nhân dân ta đã anh dũng đứng lên kháng chiến
- 21/12/1873, tại Cầu Giấy, Hoàng Tá Viêm cùng quân Cờ đen của Lưu Vĩnh Phúc phục kích giết chết Gác-ni-ê
→Pháp hoang mang, quân ta phấn khởi
-15/3/1874kí Hiệp ước Giáp Tuất: Pháp rút khỏi Bắc Kì, triều đình chính thức thừa nhận 6 tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp
2 Nhân dân Bắc Ki tiếp tục khángchiến trong những năm 1882-1884
a Hoàn cảnh:
- 25/04/1882: Pháp đánh Bắc kì lần II, gởi tối hậu thư buộc Hoàng Diệu nộp thành→ thành mất Hoàng Diệu thắt cổ tự tử
- Thừa thắng, Pháp chiếm Hòn Gai, Nam Định và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ
b Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng Pháp
- Tại Hà Nội: nhân dân tự động đốt nhà, chặn đường giặc, tập hợp đội ngũ chỉnh tề
- Tại địa phương: nhân dân tích cực đắp đập, làm hầm chông, cạm bẫy
- 19/05/1883: trận Cầu Giấy lần 2, Ri-vi-e bị giết → Pháp hoang mang
- Tháng 7/1883, Tự Đức mất, triều đình chia rẽ → Pháp đánh thẳng vào cửa biển Thuận An
- 25/08/1883 : triều Nguyễn kí với Pháp Hiệp ước Hác-măng
- Các quan lại và nhân dân ở địa phương nổi dậy rất đông : Nguyễn Thiện Thuật, Tạ Hiện…
- Pháp mở rộng đánh chiếm nhiều nơi
- 06/06/1884: Triều Nguyễn kí với Pháp Hiệp ước Pa-tơ-nốt → Việt Nam trở thành nước thuộc địa, nửa phong kiến