Kể về sự ra đời và lớn lên của Th¹ch Sanh nh©n d©n ta nh»m: + Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp đẽ cho nhân vật, làm tăng sức hÊp dÉn cña truyÖn.. + ThÓ hiÖn íc m¬, niÒm tin: con người bình t[r]
Trang 1Ngày soạn:
Tiết 21 + 22: Văn bản:
Thạch Sanh
(Truyện Cổ tích)
I Mục tiêu.
Giúp HS:
1 Kiến thức: Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện và một số
đặc điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật dũng sĩ
2 Kĩ năng: Kể lại được truyện bằng lời văn của mình.
3 Thái độ: Rút ra bài học làm người và cách đối nhân xử thế.
II Chuẩn bị.
1 Giáo viên: SGK, SGV, Giáo án, Tranh ảnh minh hoạ.
2 Học sinh: SGK, Vở soạn, Vở ghi.
III Tiến trình dạy học.
1 Kiểm tra: Không kiểm tra.
2 Bài mới.
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1 - Đọc hiểu khái quát.
I Đọc hiểu khái quát.
- Hướng dẫn học sinh đọc,
đọc mẫu Yêu cầu học
sinh đọc tiếp
- Yêu cầu học sinh tóm
tắt truyện theo diễn biến
sự việc
- Đọc theo hướng dẫn của giáo viên
- Tóm tắt truyện
1 Đọc.
- Yêu cầu: Chậm, rõ ràng, gợi không khí cổ tích, chú ý phân biệt giọng kể và giọng nhân vật
2 Kể tóm tắt.
* Các sự việc chính
- Thạch Sanh ra đời
- Thạch Sanh lớn lên học võ và phép thần thông
- Thạch Sanh kết nghĩa anh em với Lí Thông
- Mẹ con Lí Thông lừa Thạch Sanh đi chết thay cho mình
Trang 2- Cho học sinh tìm hiểu
một số từ khó
- Tìm hiểu từ khó
- Thạch Sanh diệt chằn tinh bị
Lí Thông cướp công
- Thạch Sanh diệt đại bàng cứu công chúa, lại bị cướp công
- Thạch Sanh diệt hồ tinh, cứu thái tử bị vu oan vào tù
- Thạch Sanh được giải oan lấy công chúa
- Thạch Sanh chiến thắng quân
18 nước chư hầu
Thạch Sanh lên ngôi vua
3 Chú thích
Giải nghĩa các Chú thích: 3, 6,
7, 13
* Hoạt động 2 - Đọc - hiểu chi tiết.
II Đọc hiểu văn bản.
- Tìm những chi tiết nói
về sự ra đời và lớn lên của
Thạch Sanh?
- Trong những chi tiết ấy,
em thấy những chi tiết
nào là bình thường, chi
tiết nào mang tính chất
khác thường?
- Theo dõi cốt truyện, tìm chi tiết
- Suy nghĩ, trả lời
1 Nhân vật Thạch Sanh.
a Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh.
- Là thái tử con Ngọc Hoàng
- Mẹ mang thai trong nhiều năm
- Lớn lên mồ côi cha mẹ, sống nghèo khổ bằng nghề kiếm củi
- Được thiên thần dạy đủ võ nghệ
=> Vừa bình thường, vừa khác thường
- Bình thường:
+ Là con một người nông dân tốt bụng
+ Sống nghèo khổ bằng nghề kiếm củi trên rừng
- Khác thường:
+ Thạch Sanh là thái tử con Ngọc Hoàng đầu thai vào nhà
họ Thạch
+ Bà mẹ mang thai trong nhiều năm
Trang 3+ Thạch Sanh được thiên thần dạy cho đủ các món võ nghệ
Kể về sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh nhân dân ta nhằm: + Tô đậm tính chất kì lạ, đẹp
đẽ cho nhân vật, làm tăng sức hấp dẫn của truyện
+ Thể hiện ước mơ, niềm tin: con người bình thường cũng là những con người có năng phẩm chất kì lạ
- Quan sát phần tiếp theo
của câu chuyện và cho
biết phần diễn biến này kể
về điều gì trong cuộc đời
của nhân vật Thạch Sanh?
- Trả lời b Những thử thách và chiến
công của Thạch Sanh.
- Hãy liệt kê xem trong
đời mình, Thạch Sanh đã
trải qua những thử thách
gì và chàng đã lập những
chiến công nào?
- Theo dõi truyện, tìm chi tiết, trả lời
* Thử thách.
- Bị mẹ con Lí Thông lừa đi canh miếu thờ, thế mạng
- Xuống hang diệt đại bàng, cứu công chúa, bị Lí Thông lấp của hang
- Bị hồn chằn tinh, đại bàng báo thù, Thạch Sanh bị bắt vào ngục
- 18 nước chư hầu kéo quân sang đánh
* Chiến công.
- Thạch Sanh diệt chằn tinh
- Diệt đại bàng, cứu công chúa, cứu con vưa Thuỷ Tề
- Thạch Sanh minh oan, lấy công chúa
- Chiến thắng 18 nước chư hầu
- Em có nhận xét gì về
mức độ và tính chất các
cuộc thử thách và những
chiến công của Thạch
Sanh đạt dược?
- Suy nghĩ, trả lời => Thử thách ngày một tăng, mức
độ ngày càng nguy hiểm, chiến công ngày rực rỡ vẻ vang
Trang 4- Trải qua những thử
thách, em thấy Thạch
Sanh bộc lộ những phẩm
chất gì?
- Suy nghĩ, phát biểu * Phẩm chất.
- Sự thật thà chất phác
- Sự dũng cảm và tài năng
- Nhân hậu, cao thượng, yêu hoà bình
- Theo em, vì sao Thạch
Sanh có thể vượt qua được
những thử thách và lập
được những chiến công
hiển hách đó?
- Vậy, trong số những vũ khí
thần kì, em thấy vũ khí nào
đặc biệt nhất? Tại sao?
- Nếu thay từ niêu cơm
bằng nồi cơm thì ý nghĩa
hình ảnh có thay đổi
không? Vì sao?
- Suy nghĩ, phát biểu * Chi tiết tiếng đàn thần kì.
- Tiếng đàn giúp cho nhân vật
được giải oan, giải thoát Nhờ tiếng đàn mà công chúa khỏi câm, giải thoát cho Thạch Sanh, Lí Thông bị vạch mặt
Đó là tiếng đàn của công lí Tác giả dân gian đã sử dụng chi tiết thần kì để thể hiện quan niệm và ước mơ công lí của mình
- Tiếng đàn làm cho quân 18 nước chư hầu phải cuốn giáp xin hàng Nó là vũ khí đặc biệt
để cảm hoá kẻ thù Tiếng đàn
là đại diện cho cái thiện và tinh thần yêu chuộng hoà bình của nhân dân ta
* Chi tiêt niêu cơm thần kì.
- Niêu cơm có sức mạnh phi thường cứ ăn hết lại đầy, làm cho quân 18 nước chư hầu phải
từ chỗ coi thường, chế giễu, phải ngạc nhiên, khâm phục
- Niêu cơm và lời thách đố đã chứng tỏ sự tài giỏi của Thạch Sanh
- Niêu cơm thần kì là tượng trưng cho tấm lòng nhân đạo, tư tưởng yêu hoà bình của nhân dân
- Lí Thông luôn đối lập
với Thạch Sanh về tính
cách, hành động Em hãy
- Suy nghĩ, phát biểu 2 Nhân vật Lí Thông.
- Kết nghĩa anh em với Thạch Sanh để mưu lợi
Trang 5chỉ rõ?
- Em hãy nhận xét về
nhân vật Lí Thông?
* Trong truyện cổ tích,
nhân vật chính và phản
diện luôn đối lập nhau về
hành động và tính cách
Đây là một đặc điểm xây
dựng nhân vật của thể
loại
- Phát biểu
- Lừa Thạch Sanh đi nôp mạng thay mình
- Cướp công của Thạch Sanh
=> Lí Thông là kẻ lừa lọc, phản phúc, nham hiểm, xảo quyệt, bất nhân, bất nghĩa
Em có nhận xét gì về cách
kết thúc truyện?
- Phát biểu 3 Kết thúc truyện.
- Cách kết thúc có hậu thể hiện công lí xã hội (ở hiền gặp lành, cái thiện chiến thắng cái ác) và
ước mơ của nhân dân ta về một
sự đổi đời Đây là cách kết thúc phổ biến trong truyện cổ tích
* Hoạt động 3 – Tổng kết - Luyện tập
- Hướng dẫn HS tổng kết,
cho HS đọc Ghi nhớ
- Đọc Ghi nhớ III Tổng kết.
* Ghi nhớ.
- Hướng dẫn HS Luyện tập - Làm theo hướng
dẫn của giáo viên
IV Luyện tập.
3 Củng cố.
- Bài học nào em có thể rút ra sau truyện cổ tích này?
4 Dặn dò.
- Học bài, hoàn thiện bài tập
- Kể diễn cảm truyện
- Soạn bài: Chữa lỗi dùng từ.