Để giúp các em củng cố chắc hơn những kiến thức về quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả và đặc biệt là kĩ năng nói trước tập thể, chúng ta học tiết luyện nói I.. Củ[r]
Trang 1Tiết 83 – 84
Tuần 22
LUYỆN NĨI VỀ QUAN SÁT,TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH
VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
1 Mục tiêu: Giúp HS:
1.1 Kiến thức:
- Những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nói
- Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
- Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một đối tượng cụ thể
1.2 Kĩ năng:
- Sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí
- Đưa các hình ảnh có phép tu từ vào nói
- Nói trước một tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung, tác phong tự nhiên
1.3 Thái độ:
Giáo dục ý thức tự học, tự rèn của HS
2 Trọng tâm:
* Kiến thức:
- Những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nói
- Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
- Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một đối tượng cụ thể
* Kĩ năng:
- Sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí.
- Đưa các hình ảnh có phép tu từ vào nói
- Nói trước một tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung, tác phong tự nhiên
3 Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: Đồ dùng + Phiếu A, B, C, D.
3.2 Học sinh: Bảng nhĩm,vở soạn.
4 Tiến trình :
4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện: kiểm tra sĩ số
4.2.Kiểm tra miệng:
? Vai trị của các yếu tố quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu
tả :
+ Quan sát : giúp chọn được những chi tiết nổi bật của đối tượng được miêu tả.
Trang 2+ Tưởng tượng, so sánh : giúp người đọc hình dung được đối tượng miêu tả một
cách cụ thể, sinh động, hấp dẫn
+ Nhận xét: giúp người đọc hiểu được tình cảm của người viết.
? Muốn miêu tả được ta cần làm gì?
=> Trước hết phải biết quan sát, rồi từ đĩ nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, so
sánh để làm nổi bật những đặc điểm tiêu biểu của sự vật
4.3 Giảng bài mới:
Hoạt động 1: Vào bài: Các em vừa học xong tiết
“Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong
văn miêu tả” Để giúp các em củng cố chắc hơn
những kiến thức về quan sát, tưởng tượng, so sánh,
nhận xét trong văn miêu tả và đặc biệt là kĩ năng nĩi
trước tập thể, chúng ta học tiết luyện nĩi
Hoạt động 2: Củng cố kiến thức.
* GV nĩi rõ vai trị quan trọng của việc luyện nĩi :
để thực hiện thành cơng tiết học yêu cầu HS phải
chuẩn bị dàn bài ở nhà đến lớp nĩi thành văn trơi
chảy, rõ ràng
* GV cĩ thể chia các bài tập cho các nhĩm khác
nhau Các nhĩm cử đại diện trình bày kết quả thảo
luận nhĩm trước lớp
* HS các tổ theo dõi, nhận xét và bổ sung GV
nhận xét và bổ sung cho hồn hảo
Hoạt động II : Thực hành luyện nĩi
*Gọi HS đọc y/c bài tập 1/SGK/35
-Cử đại diện trình bày nhận xét của em về nhân vật
Kiều Phương trong đĩ miêu tả người em Kiều
Phương theo tưởng tượng của em (khơng gị bĩ)
Nhận xét về nhân vật Kiều Phương:
Ngoại hình?
Hành động?
Tình cảm?
?Anh của Kiều Phương là người như thế nào ?
? Hình ảnh người anh trong bức tranh và người anh
thực của Kiều Phương cĩ khác nhau khơng ?
I Củng cố kiến thức :
- Vai trò, tầm quan trọng của việc luyện nói
- Yêu cầu của việc luyện nói:
+ Dựa vào dàn ý (không viết thành bài văn), nói rõ ràng, mạch lạc
+ Biết nói với âm lượng vừa đủ, có ngữ điệu, diễn cảm
+ Tác phong mạnh dạn, tự tin
II.Thực hành luyện nĩi
Bài tập 1/35 (SGK)
Từ truyện “Bức tranh của em gái tơi” hãy lập dàn ý để trình bày ý kiến của em trước lớp
a) Kiều Phương : là một cơ bé nhanh nhẹn,
giàu tình cảm, cĩ ĩc quan sát và trí tưởng tượng phong phú , một cơ bé đáng yêu +Ngoại hình : gương mặt bầu bĩnh thường lem luốc , đơi mắt đen ,rèm mi uốn cong ,răng khểnh
+Hành động : nhanh nhẹn ,kĩ lưỡng pha chế các màu để vào từng lọ, gặp bạn thì thường mừng quýnh lên
+Tình cảm : hồn nhiên trong sáng xem mọi vật trong nhà đều thân thiết , nhất là anh trai
b) Nhân vật người anh :
-Hình dáng : khơng tả rõ nhưng cĩ thể suy
ra từ cơ em gái, chẳng hạn : cao , đẹp trai,
Trang 3* Yờu cầu HS núi về những người thõn của mỡnh
(núi về anh, chị hoặc em của mỡnh)
Lưu ý: Cần làm nổi bật đặc điểm bằng cỏc hỡnh
ảnh, so sỏnh và nhận xột
Chỳ ý: Phải trung thực, khụng tụ vẽ làm dàn ý,
khụng viết thành văn, núi chứ khụng đọc
Cỏc nhúm cử đại diện núi trước lớp
HS nhận xột, bổ sung? GV chốt ý
*HS đọc y/c của bài tập 3
Gợi ý: HS làm dàn ý theo cỏc cõu hỏi ở BT và núi
theo dàn ý đú về một đờm trăng
-Đú là một đờm trăng như thế nào?
- Đờm trăng cú gỡ đặc sắc,tiờu biểu ?
-Em so sỏnh đờm tăng sỏng với hỡnh ảnh nào?
*Lập dàn ý và núi trước lớp về cảnh bỡnh minh trờn
biển, cần tập trung vào so sỏnh, liờn tưởng
sỏng sủa
-Tớnh cỏch : ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, õn hận, ăn năn , hối lỗi
Hỡnh ảnh người anh thực và người anh trong bức tranh , xem kĩ thỡ khụng khỏc nhau Hỡnh ảnh người anh trong bức tranh thể hiện bản chất tớnh cỏch của người anh qua caias nhỡn trong sỏng , nhõn hậu của cụ em gỏi
Bài 2/ SGK/ 36
Yêu cầu:
- Miêu tả anh chị hoặc em của mình (hoặc người thân)
- Lưu ý: Nêu bật các đặc điểm bằng các hình ảnh so sánh, tưởng tượng, và nhận xét
Ko tô vẽ quá
b Giải thích
- Giới thiệu người định tả : Anh, chị hoặc em
- Miêu tả khuôn mặt, hình dáng, tính nết
- Các hoạt động (hàng ngày)
- Nhận xét đánh giá yêu, ghét, Tình cảm của
em với người định tả
Bài 3/ 36 SGK
A Mở bài:
Giới thiệu đêm trăng
(Đó là một đêm trăng đẹp, ở làng quê…)
B Thân bài:
Miêu tả đêm trăng:
- Đó là một đêm trăng kì diệu đáng nhớ mà cả vạn vật, con người đều tắm gội bởi ánh trăng
- Trăng là đĩa bạc trên tấm thảm nhung da trời
- Trăng toả ánh sáng rọi vào các gợn sóng lăn tăn, tựa hồ hàng ngàn con rắn vàng bò trên mặt nước
C Kết bài:
Cảm nghĩ về đêm trăng
Bài 4/ 36 SGK
a Yêu cầu
- Lập dàn ý
- Miêu tả quang cảnh một buổi sáng tiêu biểu
- Dùng các phép liên tưởng so sánh và nhận
Trang 4HS núi về hỡnh ảnh người dũng sĩ trong thế giới
những cõu chuyện cổ tớch bẳng tư tưởng của mỡnh
Núi theo dàn ý, khụng viết thành văn
Ở mỗi bài tập, khi HS núi xong ,HS cỏc nhúm cú thể
nhận xột, GV bổ sung và ghi điểm
GV nhận xột:
Ưu: HS vận dụng lý thuyết đó học của quan sỏt ,
tưởng tượng , so sỏnh, nhận xột khi miờu tả
-Khi quan sỏt HS đó biết kết hợp nhận xột nhận xột
,so sỏnh liờn tưởng để làm cho bài núi hấp dẫn
- Diễn đạt rừ ràng,mạch lạc thể hiện rừ nội dung
miờu tả
- Do chưa chuẩn bị bài tốt cho nờn tiết luyện núi
thành cụng
Tồn tại :cũn một vài em cũn núi sơ sài do chuẩn bị
dàn ý chưa tốt ,năng lực quan sỏt, tưởng tượng, so
sỏnh cũn hạn chế
- Một vài em cũn nhỳt nhỏt ,thiếu tự tin ,lỳng tỳng ,
diễn đạt yếu
xét
b Giải
- Mặt trời như vầng thái dương chân trời đỏ rực
- Một điểm sáng tung ra màu đen tối bị cuốn hẳn đi
- Sóng biển nhấp nhô màu trắng bạc như những con rồng đang tiến vào đất liền
- Bãi cát được ánh bình minh soi rọi lấp lánh như một tấm thảm kim cương
Bài 5/36/SGK
a Yêu cầu
- Miêu tả người dũng sĩ trong truyện cổ tích
đã học theo trí tưởng tượng
- Lập dàn ý
b Giải
- Hình dáng: To, khoẻ, cao lớn, bắp chân, bắp tay, nét mặt…
- Tính cách: Làm việc lớn, diệt trừ điều ác, giúp đỡ dân lành…
4.4 Cõu hỏi, bài tập củng cố:
? Đõu là ý kiến khụng đỳng?
A Khi trỡnh bày một bài văn núi, cần phải chuẩn bị trước nội dung định núi bằng một hệ thống dàn ý
B Khi trỡnh bày một bài văn núi, chỉ cần núi ra hết những điều mỡnh nghĩ, khụng cần chuẩn bị trước dàn ý ( x )
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học:
* Đối với bài học ở tiết học này:
- Xỏc định đối tượng miờu tả cụ thể , nhận xột về đối tượng và làm rừ nhận xột đú
qua cỏc chi tiết , hỡnh ảnh tiờu biểu ( Vớ dụ ; tả một em bộ khoảng ba tuổi )
Trang 5- Lập dàn ý cho đề văn đó.
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Chuẩn bị: Phương pháp tả cảnh
+ Những bước cơ bản để làm văn tả cảnh?
+ Bố cục một bài văn tả cảnh? ( Nhiệm vụ của từng phần?)
+ Xem trước phần luyện tập?
5 Rút kinh nghiệm:
Nội dung:
Phương pháp:
Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học:
