Vậy khi vật đang Không thay đổi chuyển động mà chỉ chịu Vận tốc cũng không tác dụng của lực cân thay đổi và vật sẽ bằng thì hai lực này có làm vận tốc của vật thay chuyển động thẳn[r]
Trang 1Chương I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Tiết 1 Bài 1 CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
Ngày soạn :
Ngày dạy :
I Mục tiêu
1 Kiến thức cơ bản
Nêu được dấu hiệu nhận biết một vật chuyển động, đứng yên, tính tương đối của chuyển động, đứng yên
Nêu được ví dụ về chuyển động cơ học, các dạng chuyển động cơ học
Nêu được tính tương đối của chuyển động và đứng yên
Nêu được ví dụ về tính tương đối của chuyển động cơ học
2 Kỹ năng
Quan sát hiện tượng để rút ra điều kiện một vật chuyển động
3 Thái độ
Ý thức học tập, ứng dụng kiến thức để giải thích một số hiện tượng trong thực tế
II Chuẩn bị
Mỗi nhóm :
Cả lớp : Tranh vẽ H.1.1, 1.2, 1.3
III Tổ chức hoạt động của hs
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động 1: Nhận thức
vấn đề bài học.
Hs lắng nghe và nêu
huống như phần mở bài của sgk
CHUYỂN ĐỘNG CƠ
HỌC
Hoạt động 2 : Làm thế
nào để biết một vật
chuyển động hay đứng
yên ?
Hs đọc to câu hỏi,
thảo luận theo nhóm để
tìm ra câu trả lời
Đại diện nhóm nêu ý
kiến
Hs lắng nghe và khắc
sâu vấn đề cần nhớ
Gọi 1 hs đọc to câu C1 Sau đó yêu cầu các nhóm thảo luận tìm ra câu trả lời
Gọi từng nhóm có ý kiến
Gv chốt lại vấn đề và
nhấn mạnh : Phải chọn
vật làm mốc (Vật mốc),
I. Làm thế nào để biết một vật chuyển
động hay đứng yên ?
C1
Khi vị trí của vật so
với vật mốc thay đổi theo
thời gian thì vật chuyển động so với vật mốc
Thường chọn Trái Đất, vật gắn với Trái Đất làm vật mốc
Trang 2Chương I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Ghi khái niệm chuyển
động cơ học vào tập
Trả lời câu
C2 HS đi vào lớp
C3 Người đứng bên
đường
vật mốc thường gắn với Trái Đất
Gv thông báo khái niệm chuyển động cơ học
và cho hs ghi vào tập
Gọi vài hs tìm câu trả lời câu C2, C3
C2 Xe đang chuyển động trên đường Vật mốc : cây bên đường
C3
Hoạt động 3 : Tìm hiểu
về tính tương đối của
chuyển động và đứng
yên.
Hs quan sát h 1.2 và
thảo luận nhóm tìm ra
câu trả lời
Trả lời câu C6, C7
Ghi nội dung gv
thông báo vào tập
Trả lời câu C8
Treo tranh vẽ 1.2 yêu cầu các nhóm thảo luận
và trả lời câu C4, C5 (Yêu
cầu hs chỉ rõ vật mốc).
Gọi vài hs hoàn thành câu C6, C7
Thông báo : Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối.
Gọi hs trả lời câu hỏi đặt ra ở đầu bài
II Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
C4 Hành khách chuyển động vì có sự thay đổi vị trí so với nhà ga
C5 Đứng yên Vì C6 …so với vật này
…đứng yên…
C7
Chuyển động hay đứng yên có tính tương đối.
C8
Hoạt động 4 : Tìm hiểu
một số chuyển động
thường gặp.
Quan sát hình và tìm
ra các loại chuyển động
Kể tên các loại
chuyển động
Trả lời câu C9
Yêu cầu hs tìm hiểu các chuyển động thường gặp
Gọi vài hs nêu tên các loại chuyển động
Gọi hs trả lời câu C9
III Một số chuyển động thường gặp
Chuyển động thẳng, chuyển động cong, chuyển động tròn…
C9
Hoạt động 5 : Vận dụng
Làm việc cá nhân và
trả lời các câu trong phần
vận dụng
Hướng dẫn hs trả lời các câu C10, C11,
IV Vận dụng
C10
C11 Nói như vậy không phải lúc nào cũng đúng
Vd vật chuyển động tròn quanh vật
Trang 3Chương I : CƠ HỌC Vật Lý 8
4 Củng cố
Gọi hs đọc to ghi nhớ, có thể em chưa biết
Gọi hs trả lời các câu hỏi trong sbt nếu còn thời gian
5 Dặn dò
Chép ghi nhớ Làm bt còn lại trong sách bài tập Xem trước bài 2: VẬN TỐC
KINH NGHIỆM
………
………
………
………
Trang 4Chương I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Tiết 2 Bài 2 VẬN TỐC
Ngày soạn :
Ngày dạy :
I Mục tiêu
1 Kiến thức cơ bản
Nêu được ý nghĩa của tốc độ là đặc trưng của sự nhanh chậm của chuyển động
Viết được công thức tính tốc độ
Nêu được đơn vị đo của tốc độ
2 Kỹ năng
Quan sát bảng kết quả để rút ra nhận xét Sử dụng công thức để tính toán
Vận dụng công thức v = 𝑠𝑡 để tính quãng đường, thời gian
3 Thái độ
Ý thức học tập, ứng dụng kiến thức để giải thích, tính toán vận tốc một số hiện tượng trong thực tế
II Chuẩn bị
Mỗi nhóm :
Cả lớp : Tốc kế xe gắn máy (nếu có)
III Tổ chức hoạt động của hs
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Thế nào là chuyển động cơ học ? Nêu một ví dụ về tính tương đối của chuyển động và đứng yên
Kể tên các chuyển động thường gặp Nêu vd minh họa
3 Bài mới
Đặt vấn đề: Trong các ngày hội thể thao của HS thường có môn chạy thi.Trong cuộc chạy thi đó, người chạy như thế nào là người đoạt giải?
- Làm thế nào phân biệt được người về đích thứ nhất, nhì, ba…?
- Đúng Người chạy nhanh hơn là người có vận tốc lớn hơn Hôm nay chúng ta
sẽ xét kỹ hơn vận tốc là gì? Đo vận tốc như thế nào?
Hoạt động 1: Nhận thức
vấn đề bài học.
Hs quan sát, lắng
nghe và nêu dự đoán Giáo viên nêu tình
huống như phần mở bài của sgk
VẬN TỐC
Hoạt động 2 : Tìm hiểu
về vận tốc.
Các nhóm tiến hành
thảo luận và tìm câu trả
lời ghi vào bảng 2.1
Gv phát cho mỗi nhóm 1 bảng 2.1, yêu cầu các nhóm thảo luận trả lời câu c1, c2 và ghi vào
I Vận tốc là gì ?
C1
C2
C3
Trang 5Chương I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Đại diện các nhóm
đọc to kết quả
Lắng nghe và ghi vào
tập
Làm việc cá nhân trả
lời câu c3
bảng kết quả
Gọi vài nhóm đọc kết quả tìm được sau đó gv thu phiếu và nhận xét chung
Gv thông báo : Quãng đường chạy trong 1 giây
gọi là vận tốc.
Yêu cầu hs dựa vào bảng kết quả và trả lời câu c3
Gv nhấn mạnh lại câu c3
(1) Nhanh, (2) chậm… (3)quãng đường đi được(4) đơn vị
Hoạt động 3 : Hình
thành công thức tính vận
tốc, đơn vị vận tốc.
Hs dựa vào bảng kết
quả 2.1 để hình thành
công thức tính vận tốc
Ghi công thức vào
tập
s = v.t, t =s/v
Ghi đơn vị của vận
tốc và trả lời câu c4
Đổi các đơn vị của
quãng đường, thời gian
Từ bảng kết quả 2.1
gv dẫn dắt hs hình thành công thức tính vận tốc
Yêu cầu hs ghi chính xác các đại lượng trong công thức, suy ra ct tính
s, t
Thông báo đơn vị của vận tốc, dụng cụ đo vận
tốc (Đơn vị vận tốc phụ
thuộc vào đơn vị của quãng đường và thời gian)
Hướng dẫn hs cách đổi các đơn vị km, m,
cm, h, phút, s…
II Công thức tính vận tốc
Vận tốc được tính bằng
công thức :
𝐯 = 𝐬𝐭
v : Vận tốc
s : Quãng đường đi được
t : Thời gian đi hết quãng đường đó
III Đơn vị vận tốc
C4
Đơn vị hợp pháp của
vận tốc là met trên giây (
𝑚
𝑠) và kilomet trên giờ (
𝑘𝑚
ℎ )
Hoạt động 5 : Vận dụng
Hs làm việc cá nhân
trả lời các câu hỏi
Hướng dẫn hs sử dụng công thức tính vận tốc để trả lời các câu c5, c6, c7, c8 Lưu ý hs cách ghi tóm tắt, cách giải
C5.
Vận tốc của ô tô : 36km/h = 36000m/ 3600s = 10m/s
Vận tốc của xe đạp : 10.8 km/h = 10800m/ 3600s = 3m/s
Vậy…….
C6 Tóm tắt
t = 1,5h
s = 81 km
v 1 = ? km/h
v 2 = ? m/s
Trang 6Chương I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Giải:
C7 Cho biết t=40 phút= ; v=12km/h s=?km.
Bài giải:
Quãng đường mà người đó đi được là:
ĐS: s=8km C8
4 Củng cố
Gọi hs đọc to ghi nhớ, có thể em chưa biết
Gọi hs trả lời các câu hỏi trong sbt nếu còn thời gian
5 Dặn dò
Chép ghi nhớ Làm bt còn lại Xem trước bài 3 CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU – CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU
KINH NGHIỆM
………
………
………
2
81.1000
15 ( / ) 1,5.3600
s
t
2
3h
2
12 / 8
3
s v t
Trang 7CHƯƠNG I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Tiết 3 Bài 3
CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU – CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU
Ngày soạn :
Ngày dạy :
I Mục tiêu
1 Kiến thức cơ bản
Biết được thế nào là chuyển động đều, chuyển động không đều, vận tốc
trung bình
Nêu được ví dụ về chuyển động đều, chuyển động không đều, dấu hiệu đặc
trưng của chuyển động vận tốc thay đổi theo thời gian
2 Kỹ năng
Xác định được tốc độ trung bình bằng thí nghiệm
Tính được tốc độ trung bình của chuyển động không đều
3 Thái độ
Ý thức học tập, hợp tác đoàn kết trong tn, báo cáo kết quả, ứng dụng kiến
thức để giải thích một số hiện tượng trong thực tế
II Chuẩn bị
Mỗi nhóm : Máng nghiêng, bánh xe có trục giữa, đồng hồ bấm giây
Cả lớp :
III Tổ chức hoạt động của hs
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Phát biểu và viết công thức tính vận tốc Nêu rõ các đại lượng có trong công
thức
Làm bài tập 2.3
3 Bài mới
Hoạt động 1: Nhận
thức vấn đề bài học.
Hs lắng nghe và
nêu dự đoán về
chuyển động của xe
Giáo viên nêu tình huống về chuyển động của một chiếc xe từ nơi này đến nơi khác
Đặt vấn đề về chuyển động của xe
CHUYỂN ĐỘNG ĐỀU – CHUYỂN ĐỘNG KHÔNG ĐỀU
Hoạt động 2 : Tìm
hiểu về chuyển động
đều, chuyển động
không đề.
Hs trả lời câu hỏi
cảu gv về chuyển
động đều, không đều
Thế nào là chuyển động đều, chuyển động không đều?
Từ câu trả lời của
I Định nghĩa
Chuyển động đều là chuyển động mà vận tốc có độ lớn không thay đổi theo thời gian
Chuyển động không đều
là chuyển động mà vận tốc có
độ lớn thay đổi theo thời gian
Trang 8CHƯƠNG I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Hs lắng nghe,
quan sát h3.1 và dụng
cụ thí nghiệm
Quan sát bảng 3.1
và nhận xét chuyển
động của trục bánh
xe
Làm việc cá nhân
và trả lời câu c2
Nêu thêm ví dụ về
chuyển động
hs gv giới thiệu dụng
cụ, cách tiến hành tn
Yêu cầu hs quan sát bảng 3.1 và nhận xét chuyển động của trục bánh xe
Gọi hs nhận xét các chuyển động trong câu c2
Gv có thể gọi hs nêu thêm vd về các chuyển động thường gặp trong thực tế
C1 Đều : DE, EF Không đều : AB, BC, CD
C2
a) Đều
b, c, d : không đều
Hoạt động 3 : Tìm
hiểu vận tốc trung
bình của chuyển động
không đều.
Hs đọc thông tin
và viết công thức
Giải bài tập c3 vào
tập
Yêu cầu hs đọc thông tin trong sgk Và viết công thức tính vận tốc trung bình
Gọi hs lên bảng tính câu c3
II.Vận tốc trung bình của chuyển động không đều
vtb = s
t
C3 𝑣𝐴𝐵 = (𝑚𝑠)
𝑣𝐵𝐶 = (𝑚𝑠)
𝑣𝐶𝐷 = ( 𝑚𝑠)
Hoạt động 4 : Vận
dụng
Hs làm việc cá
nhân để giải các bài
tập trong sgk
Hướng dẫn hs tóm tắt và giải các bài tập trong sgk
Theo dõi, giúp đỡ những hs yếu, kem
Câu c5 : Lưu ý hs cách tính vận tốc trung bình trên 2 quãng đường
III Vận dụng
C4
C5 Tóm tắt:
S 1 =120m; t 1 =30s;
S 2 =60m;
t 2 = 24s
V tb1 = ? V tb2 = ? V tb = ? Bài giải:
Vận tốc TB trên quãng đường dốc:
Vận tốc TB trên quãng đường nằm ngang là :
Vận tốc trung bình của xe trên cả 2 quãng đường:
1 1 1
120 4( / ) 30
tb
S
t
2 2 2
60 2,5( / ).
24
tb
S
t
Trang 9CHƯƠNG I : CƠ HỌC Vật Lý 8
ĐS:
t=5h; v tb =30km/h.
S=? km Bài giải:
Quãng đường tàu đi được:
S=V.t=30km/h.5h=150km ĐS: S=150km. C7
4 Củng cố
Gọi hs đọc to ghi nhớ, có thể em chưa biết
Gọi hs trả lời các câu hỏi trong sbt nếu còn thời gian
5 Dặn dò
Chép ghi nhớ Làm bt còn lại Xem trước Bài 4 BIỂU DIỄN LỰC
KINH NGHIỆM
………
………
………
1 2
1 2
120 60 10
( / ).
30 24 3
tb
1 4 / ; 2 2,5 / ; 10
/ 3
tb
Trang 10Chương I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Tiết 4 Bài 4 BIỂU DIỄN LỰC
Ngày soạn : / /
Ngày dạy : / /
I Mục tiêu
1 Kiến thức cơ bản
Nêu được thí dụ về tác dụng của lực lên một vật làm thay đổi vận tốc và hướng chuyển động
Nêu được lực là một đại lượng véc tơ Biểu diễn được véc tơ lực
2 Kỹ năng
Làm tn, quan sát hiện tượng để rút ra nhận xét, kỹ năng biểu diễn được lực bằng vectơ và biết được phương và chiều của lực
3 Thái độ
Ý thức học tập, đoàn kết hợp tác trong tn, trung thực trong báo cáo tn Học tập nghiêm túc, phối hợp nhóm, cẩn thận khi vẽ biểu diễn
II Chuẩn bị
Mỗi nhóm :
Giá đỡ, xe lăn, nam châm thẳng, thỏi sắt
III Tổ chức hoạt động của hs
1 Ổn định lớp (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ 5 phút
Chuyển động đều là gì? Chuyển động không đều là gì? Lấy ví dụ?
Viết công thức tính vận tốc trung bình? Giải thích các đại lượng, đơn vị trong công thức?
3 Bài mới
3
phút
Hoạt động 1: Nhận thức
vấn đề bài học.
Hs lắng nghe và nêu
phương án trả lời
Nêu thí dụ về lực tác
dụng làm vật bị thay đổi
v và bị biến dạng
Suy nghĩ tìm phương
án trả lời
Lực tác dụng làm thay đổi chuyển động của vật như thế nào?
Cách biểu diễn ra sao?
Muốn biết điều này chúng ta phải xét sự liên quan giữa lực với vận tốc
8
phút
Hoạt động 2 : Tìm hiểu
quan hệ giữa lực và sự
thay đổi của vận tốc
Quan sát và mô tả thí
nghiệm
Quan sát và rút ra
nhận xét
Cho hs quan sát h.4.1
và tiến hành thí nghiệm
Rút ra nhận xét về hiện tượng tn vừa làm
I Ôn lại khái niệm lực
C1: Lực hút của nam châm làm tăng vận tốc của xe lăn
+ Lực tác dụng làm quả bóng bàn và vợt bị biến
Trang 11Chương I : CƠ HỌC Vật Lý 8
Mô tả h.4.2 và rút ra
nhận xét tác dụng của
quả bóng lên mặt vợt
Còn phụ thuộc vào
phương và chiều
Nhận thông tin
Tương tự yêu cầu hs quan sát và mô tả hiện tượng h.4.2 và GV hỏi:
GV gợi ý cho hs nhận xét phương và chiều ở h.4.1, 4.2
Thông tin cho hs thấy lực là một đại lượng véc tơ
dạng
14
phút
Hoạt động 3 : Biểu diễn
lực
Hs ghi nhận yếu tố
quan trọng Lực cũng là
đại lượng véctơ
Hs nêu được : Cùng
phương nhưng ngược
chiều
Không giống nhau
Hs tìm hiểu cách biểu
diễn lực như sgk
Biễu diễn lực ở h.4.3
Thông báo cho hs thấy lực là một đại lượng véc tơ Nên khi biểu diễn lực cần có các yếu tố sau: Điểm đặt, phương chiều và độ lớn
Trọng lực có phương
và chiều như thế nào?
Kết quả tác dụng của lực có giống nhau không? Nhận xét?
Thông báo cho hs cách biễu diễn lực bằng mũi tên Véc tơ lực được
kí hiệu F có mũi tên ở trên
Hướng dẫn cho hs cách biễu diễn lực ở h.4.3
II Biểu diễn lực
1 Lực là một đại lượng
véc tơ
* Do lực vừa có độ lớn, vừa có phương và chiểu nên lực là một đại lượng véc tơ
2 Cách biểu diễn và kí hiệu véc tơ lực
* Lực là một đại lượng véc tơ được biểu diễn bằng một mũi tên có :
Gốc là điểm đặt của lực
Phương, chiều trùng với phương chiều của lực
Độ dài biểu thị cường
độ của lực với tỉ xích cho trước
Vectơ lực được kí hiệu :
10
phút
Hoạt động 4 : Vận dụng
Hs làm việc cá nhân
trả lời các hỏi trong sgk
Đọc kĩ các thông tin
đã cho Vận dụng cách
biểu diễn lực để trả lời
Vẽ hình vào sgk
Yêu cầu hs làm việc
cá nhân trả lời các câu hỏi trong sgk
Theo dõi, giúp đở hs yếu Yêu cầu hs đọc và trả lời C2, C3, SGK
Hướng dẫn cho hs trao đổi cách lấy tỉ xích cho thích hợp
Sau đó gọi hs nhận xét, GV chỉnh lí và thống nhất kết quả với lớp
III.Vận dụng
C2 Chọn tỉ xích 0.5cm ứng với 10N
Vật 5kg ứng với 50N
C3 a) Điểm đặt tại A, Phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên
b) tương tự
F