Bài 20. Vùng Đồng bằng sông Hồng

Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của đồng bằng có những thuận lợi và khó khăn gì cho phát triển kinh tế xã hội.. TL:.[r]

Bài 20 Tiết 22

Tuần dạy…11…

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

*Học sinh hiểu:

- Được các đặc điểm cơ bản về vùng đồng bằng sông Hồng, giải thích được một số đặc điểm của vùng: đông dân, nông nghiệp thâm canh, cơ sở hạ tầng kinh tế phát triển Sử dụng đất tiết kiệm, hợp lí và bảo vệ đất khỏi bị ô nhiễm

*Học sinh biết:

- Dân cư tập trung đông ảnh hưởng tới môi trường

2 Kĩ năng:

- Tư duy: Thu thập xử lí thông tin về lược đồ,biểu đồ bảng số liệu và bài viết về đồng

bẳng Sông Hồng

- Phân tích: Mối đánh giá ý nghĩa của vị trí địa lí thuận lợi và khó khăn của dân cư với

việc phát triển kinh tế xã – hội

- Giao tiếp: Tự tin khi làm việc, phản hồi lắng nghe, tích cực trình bày suy nghĩ ý

tưởng giao tiếp hợp tác khi làm việc.nhóm

- Làm chủ bản thân: Đảm nhận trách nhiệm các công việc được giao trong nhóm, quản

lí thời gian khi trình bày kết quả trước nhóm và tập thể lớp

3 Thái độ:

- Giáo dục học sinh có ý thức học tập tốt, nhận thức về sự phát triển kinh tế - dân cư xã hội của một vùng đồng bằng

- Giáo dục ý thức tiết kiệm nguồn năng lượng

II NỘI DUNG BÀI HỌC:

- Vị trí địa lí giới hạn lãnh thổ

- Điều kiện tự nhiên tài nguyên thiên nhiên

- Đặc điểm dân cư xã hội

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Bản đồ vùng Đồng Bằng Sông Hồng, bảng phụ, sử dụng máy trình chiếu (nếu

có)

2 Học sinh: Sách giáo khoa, vở bài tập bản đồ, tập ghi bài học

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

1 Ổn định lớp: (1 phút)

- Kiểm tra sĩ số lớp

2 Kiểm tra miệng : (5 phút)

Câu 1: Ngành công nghiệp khai thác nào của vùng Trung Du Miền Núi Bắc Bộ có điều kiện phát triển mạnh?

*Trả lời: Ngành công nghiệp khai thác than và thủy năng có điều kiện phát triển mạnh Vì

có nguồn than phong phú ở Quảng Ninh và các tỉnh trong vùng Có mạng lưới sông ngòi dày đặc, độ dốc lớn có nguồn tài nguyên dồi dào rất thuận lợi cho việc khai thác và phát triển thủy lợi

Câu 2: Bạn nào có thể cho cô biết bài hát nào thể hiện nhiều gắn bó giữa Miền Nam và Miền Bắc qua hình ảnh con sông?

3 Tiến trình bài học: (1 phút)

*Giới thiệu bài mới:

- Đồng bằng sông Hồng có tầm quan trọng đặc biệt trong phân công lao động của cả nước Đây là vùng có vị trí địa lý thuận lợi, điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên phong phú như thế nào ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay.

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG Hoạt động 1 (8 phút)

** Trực quan

- Quan sát lược đồ vùng

"VẬN DỤNG TOÁN HỌC" GV giới thiệu hình

dạng của đồng bằng Sông Hồng như một tam giác

cân

- GV yêu cầu HS nghiên cứu sách giáo khoa và hình

20.1 hãy:

? Dựa vào lược đồ xác định vị trí địa lí và giới hạn

lãnh thổ của vùng đồng bằng Sông Hồng ?

? Cho biết các mặt tiếp giáp?

? Đồng bằng Sông Hồng bao gồm những tỉnh và

thành phố nào?

TL: Hà Nội, Hải Phòng, Vĩnh Phúc, (Hà Tây Nay là

Hà Nội), Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nam,

Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình

? Cho biết diện tích và dân số so với cả nước ?

TL: Diện tích: 14806 km2 = 4.5% cả nước

Dân số: 17,5 triệu người (2002) = 22% cả nước

? Cho biết ý nghĩa vị trí địa lí của vùng đồng bằng

Sông Hồng ?

I Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ:

- Bắc: Giáp vùng trung du và miền núi Bắc Bộ

-Nam: Giáp vùng kinh tế Bắc Trung Bộ

- Đông: Giáp vịnh Bắc Bộ

- Diện tích nhỏ hẹp: 14806km2

- Dân số: 17,5 triệu người(2002)

TL:

? Xác định vị trí đảo Cát Bà và đảo Bạch Long Vĩ

Đảo Cát Bà

Đảo Bạch Long Vĩ

- Giáo viên: Cần phân biệt giữa đồng bằng Sông

Hồng và châu thổ sông Hồng châu thổ Sông hồng có

diện tích nhỏ hơn vùng đồng bằng Sông Hồng , dải

đất rìa Trung Du, và Vịnh Bắc Bộ

Chuyển ý: Hệ thống đê chạy dọc ven sông, ven biển

và một mùa đông lạnh có mưa phùn ẩm ướt là nét

đặc sắc nhất của vùng

Hoạt động 2 (15 phút)

** Hoạt động nhóm

- Quan sát lược đồ cho học sinh hoạt động nhóm

từng đại diện nhóm trình bày, bổ sung giáo viên

chuẩn kiến thức ghi bảng

* Nhóm 1: Nêu ý nghĩa của đồng bằng Sông Hồng

đối với sự phát triển nông nghiệp và đời sống dân

cư?

TL:

# Giáo viên: - Sông Hồng bồi đắp phù sa màu mỡ,

cung cấp nước tưới, mở rộng diện tích

* Nhóm 2: Nêu đặc điểm khí hậu của đồng bằng

Sông Hồng

- Có vị trí thuận lợi trong giao lưu kinh tế xã hội với các vùng trong nước

II Điều kịên tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên:

1/ Điều kiện tự nhiên

- Địa hình: là vùng đồng bằng lớn thứ hai cả nước có đất phù sa màu

mỡ thuận lợi cho việc thâm canh lúa nước

- Khí hậu nhiệt đới ẩm có mùa đông lạnh tạo điều kiện thâm canh

TL:khí hậu có mùa đông lạnh dài thuận lợi cho việc

trồng rau quả vụ đông, thâm canh tăng vụ

" VẬN DỤNG KIẾN THỨC ÂM NHẠC" GV có

thể hát cho học sinh nghe một đoạn của bài hát : Hà

Nội mùa vắng cơn mưa "Hà nội mùa này vắng những

cơn mưa Cái rét đầu đông " từ đó giúp học sinh

thấy được thời tiết của mỗi vùng miền khác nhau

* Nhóm 3: Kể tên và nêu sự phân bố các loại đất ở

đồng bằng Sông Hồng Loại đất nào có diện tích lớn?

TL:

# Giáo viên: - Đất pheralít ở vùng Bắc, Tây Bắc,Tây

Nam

- Đất lầy thụt ở vùng phía nam

- Đất phù sa diện tích lớn

- Đất mặn phèn ở Đông nam

- Đất xám ở Tây bắc

* Nhóm 4: xác định một số khoáng sản có trong vùng

và nơi phân bố của chúng ?

? Em có nhận xét gì về nguồn tài nguyên vùng biển

- Môi trường đánh bắt hải sản

- Phát triển ngành du lịch:Hải Phòng , Đồ Sơn, Cát

Bà

- Tham quan di tích lịch sử, du lịch sinh thái

? Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên của

đồng bằng có những thuận lợi và khó khăn gì cho

phát triển kinh tế xã hội?

TL:

# Thuận lợi: Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa

- Tài nguyên: Nhiều loại đất, nhiều khoáng sản có

giá trị như mỏ đá; sét cao lanh; than nâu; khí tự

nhiên

tăng vụ, phát triển vụ đông thành

vụ sản xuất chính

2/Tài nguyên thiên nhiên

- Đất phù sa màu mõ thuận lợi việc sản xuất nông nghiệp

- Khoáng sản: đa dạng gồm mỏ đá, sét cao lanh, than nâu khí thiên nhiên

-Tài nguyên biển phong phú : khai thác nuôi trồng thủy sản phát triển

du lịch

GV:Tích hợp

Đồng bằng Sông Hồng có khoáng sản như than nâu

và khí tự nhiên nhưng trữ lượng của nó không lớn

Vì vậy chúng ta phải biết khai thác hợp lí và sử dụng

tiết kiệm.

- Có tiềm năng lớn phát triển, nuôi trồng đánh bắt

thủy sản và du lịch

# Khó khăn: Đất lầy thụt, phèn mặn cần được cải tạo

- Đại bộ phân đất canh tác ngoài đê đang bị bạc màu

- Ảnh hưởng thời tiết thất thường thiên tai lũ lụt

"VẬN DỤNG KIẾN THỨC MÔN GIÁO DỤC

CÔNG DÂN" ( Để giáo dục tinh thần đoàn kết,

tương trợ, tương thân, tương ái )

? Trước những khó khăn trên của người dân ở vùng

đồng Sông Hồng bản thân em đã làm gì để chia sẻ

với đồng bào nới ấy? ( Ủng hộ các bạn vùng lũ sách

vỏ, quần áo )

? Để hạn chế được thiên tai, lũ lụt con người cần phải

bảo vệ môi trường như thế nào?

Chuyển ý.:

Hoạt động 3 (10 phút)

** Trực quan

- Quan sát H 20.2 sgk Giáo viên yêu cầu học sinh

chia mật độ trung bình

- Có nhiều thuận lợi để phát triển kinh tế xã hội Bên cạnh đó cũng

có không ít những khó khăn như đất lầy thụt, măn phèn, bạc màu

III Đặc điểm dân cư và xã hội:

Biểu đồ mật độ dân số các địa phương 2002

"VẬN DỤNG TỐN HỌC"

? Đồng bằng Sơng Hồng cĩ mật độ dân số cao gấp

bao nhiêu lần mức trung bình của cả nước, của vùng

Trung Du và Miền Núi Bắc Bộ, Tây Nguyên?

TL: Gấp : 10,3 lần Trung Du và miền núi Bắc Bộ

Gấp: 14,5 lần Tây Nguyên; gấp gần 5,0 cả

nước

? Với mật độ dân số như vậy vùng cĩ những thuận

lợi gì cho phát triển kinh tế và xã hội ? Ảnh hưởng vì

đối với mơi trường ?

TL: - Thuận lợi: Nguồn lao động dồi dào, thị trường

tiêu thụ rộng lớn, trình độ thâm canh nơng nghiệp,

giỏi nghề thủ cơng, đội ngũ lao động trí thức cao

- Khĩ khăn: Bình quân đất nơng nghiệp thấp,sức

ép lớn về giải quyết việc làm ytế, mơi trường, giáo

dục

- Là vùng dân cư đơng đúc nhất nước ta

- Mật độ dân số cao

-Nguồn lao động dồi dào

- Trình đợ phát triển dân cư xã hội

? Quan sát bảng 20.1 nhận xét tình hình dân cư xã

hội của đồng bằng Sông Hồng?

TL:

? Cho biết tầm quan trọng của hệ thống đê ở đồng

bằng Sông Hồng?

TL: Nét đặc sắc của nền văn hóa Sông Hồng; Tránh

lũ lụt, mở rộng diện tích; Phân bố đều khắp đồng

bằng; Nông nghiệp thâm canh tăng vụ, công nghiệp

và dịch vụ phát triển; giữ gìn các di tích giá trị văn

hóa

"VẬN DỤNG KIẾN THỨC LỊCH SỬ"

- GV: Hệ thống đê 1.314 km đã xuất hiện từ lâu đời

phản ánh nền văn hóa Sông Hồng, văn hóa Thăng

Long nay là thủ đô Hà Nội

- Thủ đô Hà Nội được xây dựng từ thời lí 1010 đến

nay

khá cao

- Kết cấu hạ tầng nông thôn tương đối hoàn thiện, một số đô thị, di tích văn hóa hình thành lâu đời

- Đô thị lớn: Hà Nội, Hải Phòng

Hà Nội ngày nay

"VẬN DỤNG KIẾN THỨC VĂN HỌC" giáo viên

đọc thơ cho học sinh biết được nền văn hóa của Sông

Hồng xưa và nay vẫn là bức tranh tuyệt ảo của mỗi

người dân Việt Nam

"Thăng long Hà Nội đô thành Nước non ai vẽ nên tranh họa đồ"

4.Tổng kết (3 phút)

Câu 1

+ Cho biết vị trí và giá trị của vị trí địa lí của đồng bằng Sông Hồng với sự phát triển kinh tế

xã hội?

Đáp án câu 1

- Đồng bằng Sông Hồng gồm đồng bằng châu thổ, dải đất rìa Trung Du và Vịnh Bắc Bộ

- Có vị trí địa lí thuận lợi trong giao lưu kinh tế và xã hội với các vùng trong nước

Câu 2

+ Chọn ý đúng: Đất phù sa ở đồng bằng Sông Hồng là đất :

a Trong đê @ Đất ngoài đê

Đáp án câu 2a

- Hướng dẫn làm tập bản đồ + bài tập trong sgk

* Đất nông nghiệp / số dân tương ứng = bình quân đất đầu người

( cả nước : 0.12ha/ng; Đồng bằng Sông Hồng: 0,05 ha/ng)

5 Hướng dẫn học sinh tự học (2 phút)

+ Đối với bài học tiết học này:

- Học thuộc bài

+ Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:

- Chuẩn bị bài mới: Vùng đồng bằng Sông Hồng tiếp theo

- Chuẩn bị theo câu hỏi trong sgk có nhu7nh4 thuận lợi gì để phát triển kinh tế

V PHỤ LỤC

- Tạp chí ký sự Sông Hồng

- Hình ảnh thực tế minh họa

- Những bài hát minh họa

PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TÂY NINH

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CHÂU THÀNH

TRƯỜNG THCS THÁI BÌNH

Địa Chỉ:Bình Hòa-Thái Bình- Châu Thành-Tây Ninh

Điện Thoại: 0663789402 Email:info@123doc.org

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Kim Phương

Điện Thoại: 01653462273 Email:info@123doc.org