- Có thói quen làm những việc tốt, những việc có ích dù đó là việc làm nhỏ nhặt. Phê phán những hành động thiếu trách nhiệm với thiên nhiên và môi trường sống cũng như lối sống thờ ơ, v[r]
Trang 1Đề thi Olympic lớp 7
Câu 1: (4 điểm)
Chỉ ra và phân tích giá trị nghệ thuật của phép tu từ được sử dụng trong khổ thơ sau:
“Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ”
(Trích “Tiếng gà trưa” - Xuân Quỳnh, SGK Ngữ Văn 7, tập I) Câu 2: (6 điểm ) Suy nghĩ của em về hành động của cậu bé trong câu chuyện dưới đây:
Làm được điều gì đó
Tôi đang dạo trên bãi biển khi hoàng hôn buông xuống Biển đông người nhưng tôi lại chú ý đến một cậu bé cứ liên tục cúi xuống nhặt thứ gì lên và ném xuống Tiến lại gần hơn, tôi chú ý thấy cậu bé đang nhặt những con sao biển bị thủy triều đánh giạt vào bờ và ném chúng trở lại với đại dương
- Cháu đang làm gì vậy? - Tôi làm quen
- Những con sao biển này sắp chết vì thiếu nước Cháu phải giúp chúng - Cậu bé trả lời
- Cháu có thấy mình đang mất thời gian không Có hàng ngàn con sao biển như vậy Cháu không thể nào giúp được tất cả chúng Rồi chúng cũng phải chết thôi
Cậu bé vẫn tiếp tục nhặt một con sao biển khác và nhìn tôi mỉm cười trả lời:
- Cháu biết chứ Nhưng cháu có thể làm được điều gì đó chứ Ít nhất là cháu đã cứu được những con sao biển này
( First News - theo The Values of Life - Hạt giống tâm hồn - Từ những điều bình dị, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2006, trang 132, 133)
Câu 3: (10 điểm)
Có ý kiến nhận xét rằng:
“Thơ ca dân gian là tiếng nói trái tim của người lao động Nó thể hiện sâu sắc những tình cảm tốt đẹp của nhân dân ta.”
Dựa vào những câu tục ngữ, ca dao đã được học và đọc thêm, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
-Hết -Đáp án đề HSG NV 7
Câu 1(4điểm) 1 Về kĩ năng: (1 điểm)
- Nhận diện được các biện pháp tu từ và đặc điểm của nó trong đoạn thơ
- Xác định được yêu cầu của đề; biết viết đoạn văn trình bày cảm nhận (suy nghĩ, đánh giá, bàn luận…) thể hiện cảm xúc của người viết về vấn đề, đề bài đặt ra; kết hợp hài hoà tình cảm và suy nghĩ
- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trong sáng; không mắc lỗi diến đạt
2 Về kiến thức: (3 điểm)
- Cả khổ thơ là những rung cảm ban đầu của người lính trên đường hành quân khi nghe tiếng gà trưa
Trang 2- Dòng thứ tư “Cục cục tác cục ta” với việc lặp âm và những dấu chấm lửng đã
mô phỏng sát đúng tiếng gà làm cho chuyện kể như được lồng vào một bức tranh nổi có tiếng gà vang vọng trong không gian
- Lối dùng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, lấy thính giác (nghe) thay cho cảm giác (thấy) và điệp từ “nghe” lặp lại ba lần ở đầu dòng thơ có tác dụng đem lại ấn tượng như tiếng gà ngưng lại, làm xao động không gian và xao động lòng người
- Trật tự đảo của kết cấu so sánh: Nghe xao động nắng trưa (nổi bật nghĩa bóng) với Nghe nắng trưa xao động (nổi bật nghĩa đen) xen vào những trật tự đảo của câu trước và câu sau, làm cho âm điệu câu thơ thay đổi, tránh được sự nhàm chán và diễn tả được sự bồi hồi, xao xuyến của tâm hồn
Câu 2(6điểm) A Về kĩ năng
- HS tự do lựa chọn kiểu văn bản, phương thức biểu đạt phù hợp và các phương pháp lập luận
- Đảm bảo bố cục ba phần
- Bài viết mạch lạc, lập luận thuyết phục, lời văn trong sáng, giàu hình ảnh, biểu cảm
B Về kiến thức (5 điểm)
- HS trình bày bài viết của mình theo nhiều cách Có thể trình bày theo định hướng sau
1 Hành động giúp đỡ những con sao biển để chúng trở về với biển cả của cậu bé là hành động nhỏ nhặt, bình thường chẳng mấy ai quan tâm, để ý nhưng lại là hành động mang nhiều ý nghĩa:
- Góp phần bảo vệ môi trường tự nhiên
- Thể hiện nét đẹp nhân cách của con người: Không thờ ơ, lạnh lùng, vô cảm trước
sự vật , sự việc hiện tượng diễn ra xung quanh mình, đồng thời biết sẻ chia, giúp đỡ vật hoặc người khi gặp hoạn nạn, khó khăn
2 Hành động của cậu bé trong câu chuyện đã cho ta bài học sâu sắc, thấm thía về những kĩ năng sống cần có ở mỗi con người
- Biết yêu thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên và môi trường sống
- Có thói quen làm những việc tốt, những việc có ích dù đó là việc làm nhỏ nhặt
3 Phê phán những hành động thiếu trách nhiệm với thiên nhiên và môi trường sống cũng như lối sống thờ ơ, vô cảm trước sự vật, sự việc hiện tượng diễn ra xung quanh mình 1,0đ
Câu 3(10điểm) a) Hình thức: (3 điểm)
- Xác định đúng kiểu bài chứng minh nhận định về văn học dân gian (tục ngữ, ca dao)
- Bài viết phải có bố cục rõ ràng, có luận điểm, luận cứ, luận chứng
- Trình bày sạch đẹp, câu chữ rõ ràng, hành văn giàu cảm xúc và trôi chảy
b) Nội dung: (7 điểm)
- Mở bài:
+ Dẫn dắt được vào vấn đề hợp lý
+ Trích dẫn được nội dung cần chứng minh ở đề bài, đánh giá khái quát vấn đề
- Thân bài: (6,0 điểm)
+ Thơ ca dân gian là gì? (thuộc phương thức biểu đạt trữ tình của văn học dân gian gồm tục ngữ, dân ca, ca dao….; thể hiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân lao
Trang 3động với nhiều cung bậc tình cảm khác nhau, đa dạng và phong phú xuất phát từ những trái tim lao động của nhân dân; là cách nói giản dị, mộc mạc, chân thành nhưng thể hiện những tình cảm to lớn, cụ thể: “ca dao là thơ của vạn nhà” - Xuân Diệu; là suối nguồn của tình yêu thương, là bến bờ của những trái tim biết chia sẻ)
+ Tại sao thơ ca dân gian là tiếng nói trái tim của người lao động (lập luận): Thể hiện những tư tưởng, tình cảm, khát vọng, ước mơ….của người lao động
+ Thơ ca dân gian “thể hiện sâu sắc những tình cảm tốt đẹp của nhân dân ta”:
+) Tình yêu quê hương đất nước, yêu thiên nhiên (dẫn chứng)
+) Tình cảm cộng đồng (dẫn chứng: “Dù ai đi… mùng mười tháng ba; Bầu ơi
thương….một giàn; Nhiễu điều phủ lấy….nhau cùng; máu chảy ruột mềm Môi hở răng lạnh….)
+) Tình cảm gia đình:
• Tình cảm của con cháu đối với tổ tiên, ông bà (dẫn chứng: Con người có tổ… có nguồn; Ngó lên nuột lạt … bấy nhiêu;…)
• Tình cảm của con cái đối với cha mẹ (dẫn chứng: Công nhà như ….là đạo con; Ơn cha ….cưu mang; Chiều chiều ra đứng… chín chiều; Mẹ già như….đường mía lau…)
• Tình cảm anh em huynh đệ ruột thịt (dẫn chứng: Anh em như chân …đỡ đần; Anh thuận em hòa là nhà có phúc; Chị ngã em nâng… )
Tình cảm vợ chồng (dẫn chứng: Râu tôm…khen ngon; Lấy anh thì sướng hơn vua…càng hơn vua; Thuận vợ thuận… cạn)
+) Tình bằng hữu bạn bè thân thiết, tình làng xóm thân thương (dẫn chứng: Bạn về
có nhớ…nhớ trời; Cái cò cái vạc….giăng ca;…)
+) Tình thầy trò (dẫn chứng: Muốn sang thì bắc….lấy thầy…)
+) Tình yêu đôi lứa (dẫn chứng: Qua đình….bấy nhiêu; Yêu nhau cởi….gió bay; Gần nhà mà…làm cầu; Ước gì sông… sang chơi….)
- Kết bài:
+ Đánh giá khái quát lại vấn đề
+ Bộc lộ tình cảm, suy nghĩ của bản thân về vấn đề vừa làm sáng tỏ